II SA/Bd 294/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-04
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym jest dopuszczalne bez wcześniejszego wezwania przedsiębiorcy do usunięcia stwierdzonych uchybień i wyznaczenia mu terminu do ich naprawy, zgodnie z art. 90 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Cofnięcie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym jest niedopuszczalne, jeśli organ nie przeprowadził uprzednio procedury wezwania przedsiębiorcy do usunięcia stwierdzonych uchybień i nie wyznaczył mu terminu do ich naprawy, zgodnie z art. 90 ustawy o transporcie drogowym. Zastosowanie tej procedury jest obligatoryjne i ma na celu danie przedsiębiorcy szansy na poprawę, a jej pominięcie czyni decyzję o cofnięciu zezwolenia przedwczesną i wydaną z naruszeniem prawa materialnego.Stan faktyczny
Starosta cofnął przedsiębiorcy zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z powodu naruszenia warunków zezwolenia, w tym nierealizowania kursów szkolnych i braku uzgodnień dotyczących korzystania z przystanków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym przeprowadzanie kontroli bez jego udziału i bez sporządzenia protokołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty I.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska ( spr ) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019r. sprawy ze skargi Zakładu [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na regularne wykonywanie przewozu osób w krajowym transporcie drogowym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2018r. nr [...].
30 lipca 2018r. Starosta I. udzielił przedsiębiorcy [...] zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [...] przez [...] z ważnością do [...] grudnia 2018r.
Decyzją z [...] listopada 2018r. [...] Starosta I., na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 18b ust. 1 pkt 2 i pkt 7, ust. 2 pkt 2 i pkt 5 oraz art. 22b i art. 90 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017r. poz. 2200 ze zm.), cofnął zezwolenie nr [...] z dnia [...] lipca 2018r. udzielone przewoźnikowi [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, w ramach regularnej linii [...], w związku z naruszeniem i zmianą warunków na jakich zezwolenie zostało wydane oraz określonych w zezwoleniu.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z przeprowadzeniem cyklu kontroli w dniach od 3 września do 5 października 2018r. w celu sprawdzenia prawidłowości wykonywania regularnego przewozu osób na ww. linii komunikacyjnej zgodnie z warunkami zezwolenia, 6 września 2019r. wszczęto z urzędu postępowanie wobec przedsiębiorstwa zmierzające do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym osób. Organ otrzymał także informację o rozwiązaniu w trybie natychmiastowym umów na korzystanie przez przewoźnika z przystanków komunikacyjnych na terenie miasta i gminy P.. Organ wskazał, że obserwacje prowadzone we wskazanych dniach, udokumentowane notatkami służbowymi potwierdziły, że przewoźnik nie realizuje kursów zgodnie ze stanowiącym załącznik do zarządzenia rozkładem jazdy, mianowicie nie wykonuje kursów oznaczonych literą "S" w rozkładzie jazdy (realizowanych w dniach nauki szkolnej) w kierunku: [...] o godz. 7.10, 12.50, 14.20, [...] o godz. 13.10, 14.10, 14.50, zatem nie realizuje kursów szkolnych mających na celu dowiezienie dzieci i młodzieży do szkół w miejscowości K.. Obowiązek taki wynika z warunków zezwolenia. Opisano także inne nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli i obserwacji, w tym wykonywanie niektórych kursów niezgodnie z zezwoleniem, brak aktualnych rozkładów jazdy na przystankach komunikacyjnych (naruszenie art. 18b ust. 2 pkt 2 ustawy). Wskazano także na brak potwierdzenia uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych objętych rozkładem jazdy znajdujących się na terenie Miasta i Gminy P. (pismo Urzędu Miejskiego w P. z [...] września 2018r. informujące o rozwiązaniu umowy na korzystanie z przystanków ze skutkiem natychmiastowym). Organ wskazał, że umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. i podjął wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Na pytanie organu w piśmie z [...] października 2018r. Burmistrz P. poinformował, ze przedmiotowe umowy zostały rozwiązane [...] sierpnia 2018r., a przewoźnik [...] nie złożył wniosku o wznowienie lub zawarcie nowej umowy zasad korzystania z przystanków. Organ pierwszej instancji wskazał, że przepisy prawa przewidują iż posiadanie uzgodnienia z odpowiednimi podmiotami zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, objętych rozkładem jazdy jest istotną przesłanką wydania i posiadania pozwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym. Art. 18b ust. 1 pkt 3 u.t.d. wśród zasad wykonywania tego rodzaju przewozów wskazuje zapewnienie, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko i wyłącznie na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Nie jest więc możliwe zapewnienie tego wymogu jeżeli przewoźnik nie posiada uzgodnienia zasad korzystania z przystanków z odpowiednim uprawnionym podmiotem. Ponadto przewoźnik naruszył wynikający z art. 22b u.t.d. obowiązek zgłaszania na piśmie organowi zezwalającemu wszelkich zmian danych m.in. w zakresie uzgodnień odnośnie korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, Naruszył także obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zmianę zezwolenia w związku ze zmianą danych zawartych w nim, a dotyczących utraty możliwości korzystania z przystanków.
Organ wskazał, że obowiązkiem uprawnionego do wykonywania przewozów jest przestrzeganie obowiązków nałożonych na niego w ustawie m.in. przez art. 18b ust. 1 i ust. 2 u.t.d. oraz w zezwoleniu, którego integralną częścią składową jest rozkład jazdy a sankcją za naruszenie bądź zmianę warunków jest cofnięcie zezwolenia. Jedynym odstępstwem od obowiązku stosowania warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych jest przypadek wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z posiadanym zezwoleniem, jednakże taka sytuacja nie miała miejsca. Organ stwierdził, że ze wszystkich kontroli i obserwacji przed wszczęciem postępowania i w jego toku pracownicy sporządzili notatki służbowe. W aktach znajduje się także dokumentacja zdjęciowa, informacje od innych organów. Starosta podkreślił, że art. 24 ust. 4 pkt 2 u.t.d. obliguje do cofnięcia zezwolenia w przypadku naruszenia lub zmiany warunków, na jakich zezwolenie zostało wydane oraz określonych w zezwoleniu. Naruszenie wskazanych obowiązków określonych w ustawie i rozkładzie jazdy jest naruszeniem, o jakim wyżej mowa i skutkuje cofnięciem zezwolenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 4 pkt 2 w zw. z art., 18b ust. 1 pkt 2 i pkt 7, ust. 2 pkt 2 i pkt 5, art. 22b i art. 90 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017r. poz. 2200 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096, dalej "k.p.a."), utrzymało w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji stwierdził, że przeprowadzone przez pracowników organu I instancji kontrole w zakresie prawidłowości wykonywania przez skarżącą przewozów regularnych wykazały realizowanie kursów niezgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy, stanowiącym integralną część zezwolenia. Przewoźnik nie realizuje kursów szkolnych, które mają na celu dowiezienie dzieci i młodzieży do szkoły w miejscowości K., pomimo obowiązku wynikającego z zezwolenia. Strona była zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia i pouczona o prawie czynnego w nim udziału (art. 10 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia stanu faktycznego organu I instancji jako właściwie dokonane, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który potwierdza, że przewoźnik dopuścił się wielokrotnego naruszenia warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (art. 18b ust. 1 pkt 2 ustawy). Obowiązkiem uprawnionego do wykonywania przewozów jest przestrzeganie nałożonych na niego ustawą oraz w zezwoleniu (wraz z rozkładem jazdy) obowiązków. Sankcją za naruszenie bądź zmianę warunków, na jakich zezwolenie zostało wydane jest jego cofnięcie. Kolejną przesłanką cofnięcia zezwolenia jest brak potwierdzenia uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacji objętych rozkładem jazdy znajdujących się na terenie Miasta i Gminy P..
Imperatywne sformułowanie w art. 24 ust. 4 ustawy nakazu cofnięcia zezwolenia oznacza, że organy zostały pozbawione jakiejkolwiek swobody w tym zakresie. Cofnięcie zezwolenia powinno być orzeczone w razie ujawnienia faktu naruszenia lub zmiany (przez przewoźnika) jakichkolwiek warunków, na jakich zezwolenie zostało udzielone lub określonych w tym zezwoleniu. Rozstrzygnięcie prawidłowości zastosowania w tej sprawie art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy uzależnione jest więc od przesądzenia, czy doszło do naruszenia lub zmiany przez przewoźnika warunków udzielonego zezwolenia, co w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości – kursy realizowane są niezgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że na każdym etapie sprawy strona miała możliwość zapoznawania się z dokumentacją sprawy i wypowiedzenia się (zawiadomienie o wszczęciu postępowania 6 września, 17 października 2018r. Na rozstrzygnięcie nie ma wpływu fakt złożenia przez przewoźnika nowego wniosku o uzgodnienie zasad korzystania z przystanków, bowiem nie może być pewien czy umowy zostaną z nim ponownie zawarte. Złożenie ponownego wniosku nie niweluje skutków związanych z ustalonymi przez Starostę I. naruszeniami będącymi podstawą wydania skarżonej decyzji. Organ I instancji oparł się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadził postępowanie dowodowe służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy organ uznał zatem za niezasadne.
Przewoźnik rażąco naruszył warunki zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej relacji [...] przez [...]. Uzasadniało to, zdaniem Kolegium, cofnięcie ww. zezwolenia decyzją organu I instancji
[...] zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości i w tym zakresie umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że stan faktyczny sprawy został nieprawidłowo ustalony a uchybień w tym zakresie nie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kontrole kursów przewoźnika, które miały zostać przeprowadzone odbyły się bez udziału przedstawiciela skarżącej spółki, która nie została nawet powiadomiona o powyższym. Skarżąca nie była też wzywana do jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie. Tymczasem organ wskazał, że pracownicy Starostwa Powiatowego wykonywali np. kontrole w dniu 1 listopada, czyli ustawowo wolny od pracy, co poddaje w dużą wątpliwość fakt, czy kontrole w ogóle były przeprowadzone. Przewoźnik bowiem realizował wszystkie kursy na trasie [...], [...] zgodnie z wydanym zezwoleniem. Dzieci i młodzież dojeżdżające do szkoły w K. są dowożone na podstawie zezwoleń wydanych przez Burmistrza P. w ramach ustawowego obowiązku gmin dowozu dzieci i młodzieży. W roku szkolnym 2018/2019 UG w P. – ponieważ K. znajduje się w administracyjnych granicach gminy P. – zlecił dowóz dzieci i młodzieży do szkoły w K. przedsiębiorstwu [...] Transport Samochodowy oddział w I.. W latach poprzednich zadanie to wykonywała skarżąca Spółka.
Podniesiono, że Starostwo Powiatowe wydało zezwolenie również dla firmy konkurencyjnej wobec skarżącej Spółki, na identycznej trasie, z tym że autobusy M. P. otrzymały zgodę na odjazd z przystanku w P. na dwie minuty przed autobusami spółki M. , tłumaczą że nie istnieją przepisy prawa zabraniające tego typu działań ze strony Starostwa Powiatowego. Skarżąca zakwestionowała również inne ustalenia organu oparte o obserwacje na trasie jego pracowników. Podkreśliła, że przez K. jeździ każdorazowo jadąc z P. do I.. O kontroli organ powinien każdorazowo poinformować w odpowiednim czasie, wówczas nie byłoby przedmiotowej sprawy. Zdaniem skarżącej nieprawidłowości opisane przez organ tj. rzekoma zmiana kursu trasy w ten sposób, że autobus przewoźnika nie dojeżdża do przystanku końcowego P. przy ul. [...] poza pasem drogowym 01, nie miały miejsca. Autobus przewoźnika zawsze kończył trasę na przystanku (lub w jego pobliżu) przy ul. [...] w taki sposób że pasażerowie mogli w sposób bezpieczny wysiąść z autobusu, W pobliżu tego przystanku od kilkunastu miesięcy prowadzone są roboty drogowe, przez okres kilkunastu dni wjazd na ten przystanek nie był w ogóle możliwy. Sytuacja miała miejsce właśnie we wrześniu 2018r. a dopiero w drugiej jego połowie uległą poprawie. Przewoźnik nie miał nawet obiektywnej możliwości wystąpienia do starosty o zmianę trasy, sytuacja zastana z dnia na dzień. Spółka wniosła o przesłuchanie członka zarządu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 2200 z późn.zm., dalej "u.t.d.").
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia wydanego w zależności od zasięgu tych przewozów przez jeden z wymienionych w lit. a-g organów. Stosownie do art. 20 u.t.d., w zezwoleniu określa się w szczególności: 1) warunki wykonywania przewozów; 2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; 3) miejscowości, w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a u.t.d.).
Zasady jakim podlegają przewozy regularne w krajowym transporcie drogowym, wymienione są w art. 18b ust. 1 pkt 1-7 u.t.d. Zasadą jest m.in. wykonywanie przewozów zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu (pkt 7). W myśl art. 18b ust. 2 pkt 5 u.t.d., podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu (pkt 5). Obowiązkiem uprawnionego do wykonywania przewozów jest przestrzeganie obowiązków nałożonych na niego w ustawie (m.in. art. 18b ust. 1 i 2 u.t.d.) oraz w zezwoleniu, którego częścią składową jest rozkład jazdy. Jedynym odstępstwem od obowiązku stosowania warunków określonych w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych jest przypadek wystąpienia niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, uniemożliwiających wykonywanie przewozów zgodnie z określonym w zezwoleniu przebiegiem trasy przewozów, w szczególności awaria sieci, roboty drogowe lub blokady drogowe (art. 20a ust. 1 u.t.d.). Zgodnie z art. 24 ust. 4 pkt 2 u.t.d., zezwolenie cofa się w razie naruszenia lub zmiany warunków, na jakich zezwolenie zostało wydane oraz określonych w zezwoleniu.
Uzupełnieniem tej regulacji jest przepis art. 90 u.t.d., zgodnie z którym w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ udzielający zezwolenia stwierdzającej uchybienia organ udzielający zezwolenia stwierdzającej niespełnienie przez przedsiębiorcę wymogów będących podstawą do jego wydania: wzywa przedsiębiorcę do spełnienia tych wymogów w wyznaczonym terminie (pkt 1) i cofa zezwolenie z zachowaniem warunków z art. 24 ust. 4-6 (pkt 4) u.t.d. Ustawodawca wprowadził zatem obowiązek wezwania przedsiębiorcy do usunięcia uchybień i wyznaczenia mu w tym celu stosownego terminu. Wezwanie przedsiębiorcy do usunięcia naruszeń w określonym terminie jest więc obligatoryjnym etapem postępowania, poprzedzającym cofnięcie zezwolenia, mającym na celu zdyscyplinowanie przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2008r., sygn. II GSK 312/08).
Ustawodawca wprowadził zatem obowiązek wezwania przedsiębiorcy do usunięcia uchybień i wyznaczenia mu w tym celu stosownego terminu. Uregulowanie to ma na celu złagodzenie rygorów z art. 24 ust. 4 p.2 u.t.d. i danie przedsiębiorcy szansy na poprawę w wyznaczonym terminie. Chodzi bowiem o to, aby z jednej strony przedsiębiorcy bezwzględnie przestrzegali warunków zezwoleń, a z drugiej strony, aby pochopnie nie pozbawiać ich prawa do prowadzenia działalności transportowej wymagającej zezwolenia. Wezwanie przedsiębiorcy do usunięcia naruszeń w określonym terminie jest więc obligatoryjnym etapem postępowania mającym na celu zdyscyplinowanie przedsiębiorcy. Ten etap postępowania musi być przeprowadzony przed cofnięciem zezwolenia i jego realizacja musi być ściśle przestrzegana.
Z brzmienia art. 90 u.t.d. i użycia przez ustawodawcę kategorycznego sformułowania "organ wzywa" wynika, że dokonanie wezwania i udzielnie terminu na usunięcie uchybień jest obowiązkiem organu przed cofnięciem zezwolenia, a nie tylko możliwym do wyboru sposobem działania. Należy też zauważyć, że samo wezwanie i udzielnie terminu na usunięcie uchybień nie wystarczy dla cofnięcia zezwolenia. Prawidłowe zastosowanie art. 24 ust. 4 p. 2 u.t.d. w związku z art. 90 u.t.d. wymaga, aby organ po upływie udzielonego terminu sprawdził, czy uchybienia zostały usunięte. Dopiero, gdy kontrola wykaże, że mimo wezwania do usunięcia uchybień i udzielenia terminu na poprawę przedsiębiorca nadal narusza warunki zezwolenia, organ cofa zezwolenie. Inne rozumienie powołanego przepisu pozbawiłoby go jakichkolwiek walorów prawnych i praktycznego sensu. Tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 2005r. sygn. OSK 1086/04, z 25 stycznia 2018r. sygn.. II GSK 1970/17 (CBOSA).
Należy zatem uznać, że zastosowanie przez organ wskazanej kolejności działania jest obligatoryjne, a odstąpienie od procedury wezwania do usunięcia nieprawidłowości z określeniem terminu i sprawdzenia, czy w tym terminie nieprawidłowości zostały usunięte, czyni cofnięcie zezwolenia przedwczesnym i niedopuszczalnym.
Chodzi bowiem oto, aby przedsiębiorca przed odebraniem mu prawa do prowadzenia działalności transportowej wymagającej zezwolenia był wyraźnie powiadomiony o tym, że organ udzielający zezwolenia nie będzie tolerować nieprawidłowości, daje termin na wprowadzenie zmian i poprawę, a w przypadku niezastosowania się do wymagań - cofnie zezwolenie.
Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego Sąd stwierdza, iż powyższa procedura naprawcza, określona w art. 90 pkt 1 u.t.d. która winna poprzedzić ewentualną decyzję o cofnięciu zezwolenia, nie została w okolicznościach niniejszej sprawy przeprowadzona przez organ wydający skarżącej Spółce zezwolenie z [...] lipca 2018r. nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [...] przez [...]. PO stwierdzeniu nieprawidłowości Starosta I. nie wezwał skarżącej spółki do spełnienia wymogów i nieprawidłowości, które stwierdził – wyznaczając termin do ich usunięcia, a jedynie wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia. W ocenie Sądu, nie można traktować jako spełnienie powyższego jednoznacznie określonego przez ustawodawcę obowiązku organu jedynie wypełnienie warunku ogólnego wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. Taka interpretacja pozostawałaby bowiem w oczywistej sprzeczności z istotą regulacji z art. 90 pkt 1 i 4 u.t.d.
Zaskarżona decyzja o cofnięciu skarżącej spółce zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu osób została zatem wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zasadne okazały się również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który może mieć istotny wpływ na wynika sprawy, częściowo powiązane z pominięciem powyższego postępowania wstępnego.
W szczególności zwrócić należy uwagę, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się w ogóle do zarzutów związanych z nieprawidłowościami w przeprowadzaniu kontroli, kwestionowania dokonywania istotnych w sprawie, a kwestionowanych w odwołaniu ustaleń przez pracowników organu bez powiadomienia przedsiębiorcy o kontroli. Organ odwoławczy nie ocenił także w jakikolwiek sposób tego czy i w jakim trybie osoby, które dokonywały jak wskazuje organ pierwszej instancji kontroli, były upoważnione, i czy faktycznie dokonywały w kwestionowanych dniach kontroli, czy z kontroli został sporządzony protokół jako dokument urzędowy. Organ pierwszej instancji powołuje się bowiem w uzasadnieniu swej decyzji jedynie na notatki służbowe, których treść została zakwestionowana wprost w odwołaniu.
W odniesieniu do zarzutów odwołania oraz skargi dotyczących trybu prowadzenia kontroli przedsiębiorcy należy wskazać na przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018r. poz. 646 ze zm.), która w rozdziale 5 reguluje ograniczenia kontroli działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 45 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców jest przeprowadzana na zasadach określonych w niniejszej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z ratyfikowanych umów międzynarodowych albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się odrębne przepisy. W myśl ust. 3 zakres przedmiotowy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy objętej kontrolą oraz organy upoważnione do jej przeprowadzenia określają odrębne przepisy, z uwzględnieniem przepisów art. 40 i art. 43 ust. 7.
W odniesieniu do zarzutu skarżącego przedsiębiorcy dotyczącego braku powiadomienia z odpowiednim wyprzedzeniem o kontroli wykonywania zezwolenia prowadzonej przez pracowników Starostwa oraz nieumożliwienia obecności przy kontroli przedstawiciela kontrolowanej Spółki wskazać należy, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie są one zasadne, co wynika wprost z przepisu art. 62 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa przedsiębiorcy. Stanowi on bowiem, iż przepisów art. 48-51, art. 54, art. 55 i art. 57 nie stosuje się do działalności gospodarczej przedsiębiorców w zakresie objętym kontrolą przemieszczających się środków transportu, osób z nich korzystających oraz towarów nimi przewożonych, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wskazać przyjdzie, iż właśnie wyłączony art. 48 ww. ustawy reguluje kwestię uprzedzenia o przeprowadzenia kontroli.
Sąd podkreśla jednak, iż organ kontrolujący przedsiębiorcę także w zakresie zezwolenia dotyczącego wykonywania regularnego przewozu osób w transporcie krajowym zobowiązany jest stosować jednak pozostałe przepisy, których stosowanie nie zostało wyłączone mocą normy szczególnej art. 62. I tak ma zastosowanie w tej sprawie przykładowo przepis art. 53 Prawa przedsiębiorców, zgodnie z którym ustalenia kontroli zamieszcza się w protokole kontroli. Z analizy akt administracyjnych sprawy nie wynika, iżby został sporządzony w sprawie jakikolwiek protokół kontroli, doręczony skarżącej Spółce, co do którego mogłaby wprost się odnieść lub podjąć inne czynności przewidziane prawem celem obrony jej praw. Aby protokół posiadał przymiot dokumentu urzędowego, i mógł stanowić podstawę dokonywania w postępowaniu administracyjnym ustaleń tak zasadniczych okoliczności które mają skutkować pozbawieniem określonego podmiotu uprawnień przyznanych decyzją ostateczną, winien spełniać warunki określone w art. 67 i 68 k.p.a.
Zalegające w aktach sprawy notatki służbowe nie mogą zastąpić protokołu kontroli przedsiębiorcy, w rozumieniu ww. przepisów. Nie można im przyznać mocy dowodu w sprawie, skoro strona kwestionuje treść owych notatek i okoliczności ich sporządzenia. Notatka taka jest jedynie formą adnotacji sporządzonej przez pracownika w trybie art. 72 k.p.a.
Tym samym decyzja organu pierwszej instancji, jak również utrzymująca ją w mocy decyzja zaskarżona zostały wydane z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art., 77 § 1 , art. 80 k.p.a. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie zostały dokonane zgodnie z powyższymi przepisami, w oparciu o prawidłowo zgromadzony i kompletny materiał dowodowy. Powyższe naruszenia prawa materialnego oraz postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, o cym orzeczono zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Strona skarżąca nie wniosła o przyznanie należnych kosztów postępowania, zatem po myśli art. 199 i art. 210 § 1 p.p.s.a. nie orzeczono w tym zakresie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w powyższym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło