III SA/Gd 98/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-04-12
Skład orzekający: Jacek Hyla, Paweł Mierzejewski, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjanta można zwolnić ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby, policjantowi udzielono urlopu wychowawczego?Ratio decidendi
Policjanta nie można zwolnić ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, jeśli udzielono mu urlopu wychowawczego po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia, ponieważ art. 44 ust. 1 ustawy o Policji zakazuje zwolnienia w czasie urlopu wychowawczego, a art. 1868 § 4 Kodeksu pracy, na który powołały się organy, nie ma zastosowania do stosunku służbowego w Policji, który ma charakter administracyjnoprawny.Stan faktyczny
Sierżant sztabowy A. S. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, mimo że przyczyna zawieszenia (postępowanie karne) nie ustała. Policjant zarzucił naruszenie przepisów dotyczących ochrony przed zwolnieniem w czasie urlopu wychowawczego oraz błędne zastosowanie przepisów Kodeksu pracy. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, powołując się na art. 1868 § 4 k.p.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji, zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 28 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w[...] z dnia 12 października 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] na rzecz skarżącego A. S. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rozkazem personalnym z dnia 12 października 2017 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), Komendant Miejski Policji z dniem 16 października 2017 r. zwolnił ze służby w Policji sierż. szt. A. S. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 9 grudnia 2016 r. prokurator przedstawił A. S. zarzuty popełnienia przestępstw z art. 191 § 1 w zw. z art. 57a §1 Kodeksu karnego (w skrócie: "k.k."); art. 231 §1 k.k. w z art. 191 §1 k.k. i art. 11 § 2 k.k.; art. 158 1 kk w zw. art. 57 a § 1 kk; art. 217 §1 k.k., art. 216 §1 k.k. i art. 11 § 2 w zw. z art. 57 a §1 k.k.; art. 191 §1 k.k., tj. przestępstw popełnionych z winy umyślnej, ściganych z oskarżenia publicznego.
Ponadto, wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] Wydział Karny uznał, że A. S. dopuścił się zrzucanego mu czynu z art. 233 § 1 k.k. w zb. z art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i warunkowo umorzył wobec niego postępowanie karne na okres próby 2 lat. Funkcjonariusz po miesięcznym okresie zawieszenia w czynnościach służbowych w 2015 r. powrócił do służby.
Rozkazem personalnym z dnia 4 października 2016 r. Komendant Miejski Policji zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia 6 października 2016r. Następnie rozkazem personalnym z dnia 19 grudnia 2016 r. A. S. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia 7 stycznia 2017 r., zaś rozkazem personalnym z dnia 29 marca 2017 r. przedłużono okres zawieszenia w czynnościach służbowych od 8 kwietnia 2017 r. do czasu ukończenia postępowania karnego.
W dniu 19 września 2017 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W dniu 25 września 2017 r. A. S. zwrócił się o udzielenie urlopu wychowawczego na okres 35 miesięcy począwszy od dnia 25 września 2017 r. w celu sprawowania opieki nad córką, M. S., ur. w dniu 22 września 2017 r.
Rozkazem personalnym z dnia 29 września 2017 r. organ udzielił funkcjonariuszowi pierwszej części urlopu wychowawczego w okresie od dnia 1 października 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r.
W ocenie organu niepełnienie przez funkcjonariusza czynności służbowych zakłóca organizację pracy Policji i utrudnia wykonywanie jej ustawowych zadań. W interesie społecznym nie leży sytuacja, kiedy w czasie zawieszenia policjant nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych. Ponadto istotnym jest, że policjantowi zarzucono popełnienie poważnych przestępstw.
Wobec tego, że czynności zmierzające do rozwiązania stosunku służbowego z policjantem zostały podjęte przed złożeniem przez niego wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego, zasadnym jest zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust.2 pkt 9 ustawy o Policji, mimo że przepis art. 44 ust.1 tej ustawy co do zasady zakazuje takiego zwolnienia.
W odwołaniu od tej decyzji funkcjonariusz zarzucił naruszenie:
- art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez zwolnienie go w czasie przebywania na urlopie wychowawczym w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 9 ww. ustawy, w sytuacji gdy policjant zgodnie z treścią powyższego przepisu nie możne zostać zwolniony ze służby w tymże czasie,
- art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, poprzez błędne zastosowanie, w sytuacji gdy charakter czynu zabronionego zarzuconego odwołującemu nie uniemożliwia pozostawienia jej w służbie. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy ma charakter fakultatywny, zaś orzeczenie przełożonego musi mieścić się w granicach tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, iż decyzja podejmowana przez przełożonego powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i własny interes policjanta (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, w skrócie "k.p.a."),
- art. 10 § 1 k.p.a., polegające na uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszenia wniosków dowodowych lub innych żądań poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji przed upływem zakreślonego stronie terminu na zgłoszenie ww. wniosków,
- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego uniemożliwia pozostawienie go w służbie, w sytuacji gdy postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone,
- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie zamieszczenia w treści uzasadnienia przesłanek, mających wskazywać na niemożność pozostawienia odwołującego w służbie,
- art. 108 § 1 k.p.a., poprzez bezzasadne nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wymagalności,
- art. 108 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niezawarcie w zaskarżonym rozkazie personalnym przekonującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, dotyczącego merytorycznych, a nie formalnych przesłanek nadania orzeczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Ponadto wniesiono o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia 12 października 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 268a k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, że analiza opinii służbowych nie wykazuje, aby funkcjonariusz wyróżniał się w sposób szczególny i posiadał wyjątkowe kwalifikacje oraz predyspozycje, które stawiają go przed innymi funkcjonariuszami jako wzór do naśladowania. Nie można też wysnuć wniosku, że dotychczasowy przebieg służby powinien przemawiać za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie.
W niniejszej sprawie ustalono bezspornie, że nie jest możliwe ustalenie terminu zakończenia postępowania karnego, a w dniu wydania przez organ I instancji rozkazu o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, 12-miesięczny okres zawieszenia w czynnościach służbowych upłynął, przy czym nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia, gdyż toczące się przeciwko niemu postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek funkcjonariusza o udzielenie urlopu wychowawczego został złożony po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby, zatem zastosowanie miał art. 1868 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 ze zm.), zwanej dalej "k.p.", wyłączający obowiązek ochrony przed zwolnieniem ze służby.
Zdaniem organu odwoławczego, wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego i skorzystanie w związku z tym z ochrony trwałości stosunku służby może być traktowane przez funkcjonariusza instrumentalnie jako zabezpieczenie się przed spodziewanym zwolnieniem ze służby. Policjant, który jest zawieszony w czynnościach służbowych może bezsprzecznie sprawować opiekę nad nowonarodzonym dzieckiem wspólnie z małżonką, która w tym okresie przebywała na obowiązkowym urlopie macierzyńskim.
Ponadto, nie bez znaczenia dla sprawy pozostają okoliczności związane z przedstawieniem stronie zarzutów o czyn popełniony z winy umyślnej, ścigany z oskarżenia publicznego. Zarzuty umyślnego naruszenia porządku publicznego, w tym pobicie człowieka, w którym narażono go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia, wpływają negatywnie na wizerunek Policji oraz stan dyscypliny policjantów.
Zdaniem organu odwoławczego, długotrwała nieobecność skarżącego w służbie miała wpływ zarówno na organizację, jak i efektywność działania jednostki Policji, w której uprzednio pełnił on służbę. Z jednej strony skutkowała ona zablokowaniem etatu i brakiem możliwości zatrudnienia na jego miejsce innego funkcjonariusza, z drugiej strony stwarzała konieczność zapewnienia przez jednostkę tej formacji prawidłowej realizacji zadań, poprzez zobowiązanie funkcjonariuszy do wykonywania przez długi czas czynności skarżącego. Stan taki utrudnia właściwy proces organizacji służby oraz niekorzystnie wpływa na stopień bezpieczeństwa osób zamieszkałych na terenie działania Komendy Miejskiej Policji.
Organ odwoławczy wskazał także na publikacje internetowe, gdzie można znaleźć artykuły oraz filmy nagrane kamerą z telefonu komórkowego z podjętej interwencji przez funkcjonariusza poza służbą, a także komentarze internautów, którzy wykazują dezaprobatę oraz oburzenie wobec takiego zachowania się policjantów w stosunku do obywateli.
W tych okolicznościach interes strony trudno uznać za obiektywnie słuszny i mogący uzyskać przewagę nad interesem społecznym, zwłaszcza w kontekście zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki Policji oraz szczególnych wymogów stawianych funkcjonariuszom.
W niniejszej sprawie rygor natychmiastowej wykonalności decyzji został nadany ze względu na interes społeczny wynikający z potrzeby zapewnienia ciągłości funkcjonowania Policji, w tym funkcjonowania Komendy Powiatowej Policji i wykonywania jej ustawowych zadań.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. S. zarzucił zaskarżonemu rozkazowi personalnemu naruszenie:
- art. 1868 § 4 k.p., poprzez bezzasadne i błędne zastosowanie w odniesieniu do stosunku służbowego w Policji, który różni się od stosunku pracy; stosunek służbowy policjantów ma charakter administracyjnoprawny, a zatem możliwość stosowania innych przepisów istnieje tylko w zakresie wyraźnie wynikającym z ustawy,
- art. 5 k.p., poprzez niezastosowanie i pominięcie zapisów norm ustawy o Policji, które mają autonomiczny charakter i pierwszeństwo stosowania w stosunku służbowym w Policji, poprzedzające stosowanie norm kodeksu pracy; normy z rozdziału 5 (służba w Policji) ustawy o Policji nie zawierają regulacji analogicznej do art. 1868 § 4 k.p. ani też do niej nie odsyłają, stąd stosowanie ww. normy jest niedopuszczalne,
- art. 44 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez zwolnienie strony w czasie przebywania na urlopie wychowawczym, w sytuacji gdy policjanta nie można zwolnić ze służby w czasie urlopu wychowawczego,
- art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, poprzez błędne zastosowanie, w sytuacji gdy charakter czynu zabronionego zarzucanego stronie postępowania nie uniemożliwia pozostawienia jej w służbie; zwolnienie funkcjonariusza ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy ma charakter fakultatywny, nie zaś obligatoryjny; orzeczenie przełożonego musi mieścić się w granicach tzw. "uznania administracyjnego", natomiast uznaniowości nie można utożsamiać z zupełną dowolnością orzeczniczą organu; decyzja podejmowana przez przełożonego powinna zatem w takim wypadku uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i własny interes policjanta (art. 7 k.p.a.),
- art. 10 § 1 k.p.a., polegające na uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszenia wniosków dowodowych lub innych żądań poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji przed upływem zakreślonego stronie terminu na zgłoszenie ww. wniosków,
- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego uniemożliwia pozostawienie go w służbie, w sytuacji gdy postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości rozkazów personalnych obu instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu podkreślono, że organ odwoławczy wadliwe powołał się na art.1868 § 4 kodeksu pracy, który ma zastosowanie w regulacji dotyczącej stosunku pracy, a nie do stosunku służbowego w Policji, który jest uregulowany autonomicznie w ustawie o Policji. Zdaniem skarżącego, pierwszeństwo stosowania pragmatyki służbowej, jaką jest ustawa o Policji, wynika wprost z art. 5 k.p.
Bezspornym jest, że w dniu wydania decyzji skarżący przebywał na urlopie wychowawczym. Tymczasem norma z art. 44 ust. 1 ustawy o Policji zabrania zwolnienia policjanta ze służby w okresie urlopu wychowawczego. Ustawodawca wprawdzie dopuszcza pewne wyjątki od ogólnego zakazu określone w art. 41 ust.1 pkt 3 oraz ust.2 pkt 2,3,5 i 6, jednak żadna z przesłanek wskazanych w tych przepisach nie znajduje zastosowania do skarżącego.
Brak kompleksowego zebrania materiału dowodowego spowodował, że jedyną przesłanką zwolnienia ze służby stał się fakt zawieszenia w czynnościach służbowych. Ponadto organ I instancji wydał decyzję, w okresie kiedy zakreślił skarżącemu termin na wypowiedzenie się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego.
Zdaniem skarżącego, zastąpienie go nowym funkcjonariuszem wymaga wielomiesięcznych szkoleń, a nawet wieloletnich szkoleń i wdrożenia tego funkcjonariusza do służby pod kierunkiem starszych stażem policjantów. Organ nie wykazał w wystarczający sposób konieczności zwolnienia go ze służby. Według skarżącego, zasadniczą wadą decyzji jest to, że jej materialną podstawą jest fakt popełnienia czynu, wypełniającego znamiona przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste. Natomiast organ całkowicie pominął dotychczasową służbę strony, jej właściwości i warunki osobiste oraz jej uzasadniony interes, na który składa się jej sytuacja życiowa.
Ponadto lakoniczne powołanie się na interes służby jest niewystarczające dla nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżący w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym, rozkazem personalnym z dnia 4 października 2016r., został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia 6 października 2016 r., następnie rozkazem personalnym z dnia 19 grudnia 2016 r., został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia 7 stycznia 2017 r., zaś rozkazem personalnym z dnia 29 marca 2017 r. przedłużono skarżącemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych od 8 kwietnia 2017 r. do czasu ukończenia postępowania karnego.
W dniu rozwiązania stosunku służbowego upłynął wymagany, 12-miesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych i nie ustała przyczyna stanowiąca podstawę takiego zawieszenia. Postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu na etapie sądowym nadal trwało. Przesłanki przewidziane w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały zatem spełnione.
Jednakże zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy możliwe jest zwolnienie ze służby policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby, policjantowi temu udzielono urlopu wychowawczego.
W ocenie organu odwoławczego, wniosek funkcjonariusza o udzielenie urlopu wychowawczego został złożony po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby, zatem zastosowanie miał art. 1868 § 4 k.p., wyłączający obowiązek ochrony przed zwolnieniem ze służby, o którym mowa w art. 44 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z art. 1868 § 4 k.p., w przypadku złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego, po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności.
Odnosząc się do prawidłowości tego stanowiska, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 79 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są funkcjonariuszami, z uprawnień może korzystać tylko jedno z nich.
Ustawa o Policji - w tym art. 79 - nie odsyła co do zasady do przepisów prawa pracy. Mimo wielokrotnej nowelizacji ustawy o Policji, w pełni aktualne dla oceny istoty stosunku służbowego policjanta i zakresu jego praw i obowiązków, pozostają poglądy prawne, zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 stycznia 1997 r. sygn. akt I PKN 66/96 (OSNP 20/97/401). Sąd Najwyższy wskazał, że stosunek służbowy policjantów ma charakter administracyjnoprawny, co do którego możliwość stosowania innych przepisów istnieje tylko w zakresie wyraźnie wynikającym z ustawy. Nie ma natomiast zastosowania reguła wyrażona w art. 5 k.p., w myśl której jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami.
Stosunek służbowy policjanta nie jest bowiem stosunkiem pracy w rozumieniu art. 2 k.p., lecz stosunkiem administracyjnoprawnym. Sama ustawa nie zawiera też postanowienia, że w sprawach w niej nie uregulowanych mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu pracy. Zatem regulacje dotyczące uprawnień należnych pracownikom nie mogą być przenoszone wprost na grunt stosunków służbowych. Przepisy regulujące nawiązanie, zmianę i rozwiązanie stosunku służbowego policjanta zostały zamieszczone przede wszystkim w rozdziale 5 ustawy o Policji.
Z tego względu Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby ma zastosowanie art. 1868 § 4 k.p.
Troskę ustawodawcy o zapewnienie sprawnego funkcjonowania struktur policyjnych i efektywnego wykorzystania przez nie zadań ustawowych potwierdza dodatkowo regulacja zawarta w art. 44 ust. 1 ustawy o Policji. Stanowi ona, że policjanta nie można zwolnić ze służby m.in. w czasie urlopu wychowawczego, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6 ustawy o Policji (tj. wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, gdy wymaga tego ważny interes służby, oraz likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżącego zwolniono ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, co skutkuje brakiem możliwości odstąpienia od zasady szczególnej ochrony osób wymienionych w art. 44 ust. 1 ustawy o Policji.
W powyższym zakresie zarzuty skargi okazały się zasadne.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w zaskarżonej decyzji powołano szereg okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek zwolnienia funkcjonariusza ze służby (m.in. utrudnienia w procesie organizacji służby; niekorzystny wpływ na stopień bezpieczeństwa osób zamieszkałych na terenie działania komendy Policji, w której funkcjonariusz pełni służbę; przedstawienie skarżącemu zarzutów popełnienia poważnych przestępstw, w tym pobicia oraz społeczna dezaprobata wobec tego rodzaju zachowań). Z tego względu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy rozważą, czy w niniejszej sprawie istnieją - w świetle zebranego materiału dowodowego - również inne przyczyny, stanowiące podstawę zwolnienia ze służby skarżącego, o których mowa w art. 41 ustawy o Policji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rodzaj i zakres zadań powierzonych Policji wymaga, aby służbę w niej pełnili wyłącznie funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii, wolni od jakichkolwiek podejrzeń o łamanie prawa.
Wbrew zarzutom skargi, materiał dowodowy umożliwiał podjęcie rozstrzygnięcia przez organy. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., wskazać należy, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zgodnie z wypracowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie, realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1018/17, LEX nr 2427370). Tymczasem w skardze nie wykazano, by w sprawie doszło do tego rodzaju uchybień, zwłaszcza, że podstawą rozstrzygnięć organów był materiał dowodowy znany skarżącemu.
W ocenie Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego uniemożliwia pozostawienie go w służbie, w sytuacji gdy postępowanie karne nie zostało prawomocnie zakończone. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego o zwolnienie policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania, jak również nie przesądza o jego winie w zakresie zarzucanych mu czynów.
Natomiast przedstawione przez organy uzasadnienie nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, choć lakoniczne, w świetle okoliczności sprawy uwzględniało przesłanki, o których mowa w art. 108 § 1 k.p.a.
Wskazania co do dalszego postępowania, wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w niniejszym wyroku i sprowadzają się do konieczności ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ sprawy w sposób ocenę tę respektujący.
Wobec stwierdzonego naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 44 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 1868 § 4 k.p., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), uchylił rozkazy personalne organów obu instancji, uznając, że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Natomiast orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło