I SA/Gd 1116/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Asystent Sędziego Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi D.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 2 kwietnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwany dalej organem odwoławczym, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm.), w zw. z art. 40c i art. 40d ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 945), po rozpatrzeniu odwołania Pana D. O. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 16 stycznia 2019 r. w sprawie przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, że w dniu 20 czerwca 2018 r. Pan D. O. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie. We wniosku strona zadeklarowała, że obsiała lub obsadziła materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany następującą powierzchnię gruntów ornych: 96,94 ha zboża; 4,02 ha rośliny strączkowe. Do wniosku producent załączył 10 kopii faktur VAT potwierdzających zakup materiału siewnego. Decyzją z dnia 16 stycznia 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał producentowi pomoc o wartości brutto 4 049,02 zł do 37,23 ha powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany zadeklarowanych przez stronę. Natomiast do pozostałej powierzchni gruntów ornych organ odmówił płatności. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że do wniosku producent rolny dołącza oryginał albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji kopię faktury zakupu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany wystawionej w okresie od dnia 15 lipca roku poprzedzającego złożenie wniosku do dnia 15 czerwca roku złożenia wniosku, pod warunkiem że materiał ten został zużyty w tym okresie do siewu lub sadzenia. Zgodnie z przedstawionymi przez stronę załącznikami do wniosku w postaci kopii faktur VAT tylko na fakturach o nr: [...], [...], [...], [...] jako nabywca materiału siewnego widniała strona, natomiast na pozostałych jako nabywca był wskazany Pan J. O. W związku z powyższym organ odmówił przyznania płatności do powierzchni 63,73 ha gruntów ornych obsianych lub osadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany, których to zakup dokumentowały faktury wystawione na ojca wnioskodawcy, Pana J. O. W odwołaniu od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, strona wskazała, że faktury, na których widnieje J. O., zostały na niego wystawione, ponieważ w dniu zakupu wskazanego w nich materiału siewnego strona nie była właścicielem działek rolnych, na których został powyższy materiał siewny wysiany. Przekazanie gruntów rolnych, na których miał miejsce zasiew nastąpiło dopiero 28 i 29 grudnia 2017 r., co wynikało z zobowiązań poprzedniego posiadacza względem ARiMR, oraz oczekiwanie na wydanie decyzji przez KRUS w sprawie emerytury poprzednich posiadaczy. W związku z powyższym strona wniosła o przyznanie pełnej kwoty dopłaty do zużytego materiału siewnego. Do odwołania strona załączyła umowę dzierżawy z dnia 29 grudnia 2017 r. oraz akt notarialny repertorium nr [...] z dnia 28 grudnia 2017 r. Organ odwoławczy, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, dokonując wykładni art. 40 c ust. 1-3 oraz art. 40 d ust.1-3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (zwana dalej ustawą), na wstępie zwrócił uwagę, że założeniem programu dopłat do zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany było skłonienie producentów rolnych do stosowania do zasiewu lub sadzenia materiału siewnego najwyższej jakości celem poprawy wielkości plonów. Program zakłada zwrot części kosztów zakupu materiału siewnego poprzez dopłatę ustaloną według powierzchni gruntów rolnych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym, a dowodem potwierdzającym poniesienie określonych nakładów finansowych na zakup materiału siewnego stanowi faktura VAT. Pozyskanie materiału siewnego w sposób inny, w opinii organu, skutkuje odmową przyznania dopłat, strona bowiem oświadcza, jaki materiał siewny i w jakiej ilości zakupiła i wysiała na danej działce o zadeklarowanej powierzchni. W konsekwencji, w opinii organu, osobą uprawnioną do złożenia wniosku w przypadku faktur wystawionych na J. O., był ten producent rolny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, skarżący wnosząc o jej uchylenie, zarzucił: 1.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40d ust. 3 i art. 40d ust. 4 ustawy, poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu ustaleń i przyjęciu, iż wskutek zaistnienia następstwa prawnego pomiędzy stroną postępowania D. O. a jej poprzednikiem prawnym J. O. nie jest możliwe przyznanie stronie postępowania dopłaty w zakresie nasion nabytych przez poprzednika prawnego, co skutkowało wydaniem przez organ decyzji o odmówieniu w części przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, 2.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40d ust. 3 i art. 40d ust. 4 ustawy, poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu ustaleń i przyjęciu, iż nabywcą materiału siewnego, a co wiąże się z tym nabywcą na fakturze zakupu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, może być wyłącznie producent rolny składający wniosek o przyznanie dopłaty, co skutkowało wydaniem przez organ decyzji o odmówieniu w części przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, 3.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ustawy Kodeks cywilny, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu ustaleń i przyjęciu, iż wskutek zasiania materiału siewnego na nieruchomości przez poprzednika prawnego J. O. przed zbyciem nieruchomości ich własność nie przeszła na stronę postępowania D. O., co skutkowało wydaniem przez organ decyzji o odmówieniu w części przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, 4.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 155 §1 i art. 336 ustawy Kodeks cywilny, poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu ustaleń i przyjęciu, iż wskutek przeniesienia własności nieruchomości i przeniesienia posiadania gruntów rolnych nie miała miejsca sukcesja generalna i przeniesienia na rzecz strony postępowania D. O. prawa własności nasion zakupionych i zasianych na nieruchomości przez poprzednika prawnego J. O., co skutkowało wydaniem przez organ decyzji o odmówieniu w części przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, 5.naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów administracyjnych i nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący istotnych dla sprawy okoliczności związanych z posiadaniem i użytkowaniem nieruchomości, okoliczności przejścia prawa własności i posiadania nasion zasianych w gruncie, a także dokonując rozstrzygnięcia na podstawie niekompletnego i niejednoznacznego materiału dowodowego, 6.naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania sposób nie zapewniający stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, 7.naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazania ustaleń w zakresie nabycia materiału siewnego i dokonania zasiewów przez poprzednika prawnego strony postępowania oraz ustaleń w zakresie przejścia prawa własności nasion wskutek zawarcie umowy sprzedaży i dzierżawy gruntów rolnych. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreśla, że pomoc w postaci dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie przysługuje osobom, które rzeczywiście władają gruntami rolnymi. W chwili wydzierżawienia gruntów skarżący D. O.i stał się ich posiadaczem. J. O. z chwilą wydania gruntów przeniósł ich posiadanie na stronę postępowania D. O. wraz ze znajdującymi się na gruntach zasiewami. W chwili składania wniosku skarżący był także posiadaczem poczynionych zasiewów. Skoro skarżący z chwilą przeniesienia na jego rzecz prawa własności i posiadania gruntów rolnych stał się właścicielem i posiadaczem znajdujących się na gruncie zasiewów użytkując rolniczo te grunty, zatem na tę część gruntów także winna mu zostać przyznana dopłata z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie pomimo, iż nie dokonał jego zakupu. Wbrew temu co twierdzi organ drugiej instancji, nabywca zasiewów J. O. nie był natomiast osobą uprawnioną do złożenia wniosku o dopłaty, gdyż z chwilą zbycia gospodarstwa przestał posiadać status producenta rolnego i został wyrejestrowany. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Otóż, zgodnie z art. 40c ust. 1 ustawy dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany udziela się producentom rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Art. 40c ust. 2 ustawy wskazuje, że warunkiem uzyskania dopłaty jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, na których uprawia się gatunki roślin uprawnych objęte dopłatami, przy czym działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona uprawa lub grupa upraw, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243), o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Na podstawie art. 40c ust. 3 ustawy, dopłaty udziela się do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunków roślin uprawnych określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 pkt 2, jeżeli: 1) ilość materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, zużyta do obsiania lub obsadzenia tych powierzchni, jest nie mniejsza niż minimalna ilość tego materiału określona w przepisach wydanych na podstawie art. 40d ust. 6 pkt 2; 2) materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany został wytworzony: a) przez przedsiębiorcę wpisanego do ewidencji przedsiębiorców, o której mowa w przepisach o nasiennictwie, lub b) w gospodarstwie rolnym posiadanym przez rolnika wpisanego do ewidencji rolników, o której mowa w przepisach o nasiennictwie, lub 3) materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany został zakupiony: a)od przedsiębiorcy wpisanego do ewidencji przedsiębiorców prowadzących obrót materiałem siewnym, o której mowa w przepisach o nasiennictwie, albo b) od rolnika prowadzącego obrót materiałem siewnym wytworzonym w posiadanym gospodarstwie rolnym, wpisanego do ewidencji rolników, o której mowa w przepisach o nasiennictwie, albo c) od podmiotu prowadzącego obrót materiałem siewnym na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 40d ust. 1 ustawy, kierownik biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji, dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany na wniosek producenta rolnego. Według art. 40d ust. 2 ustawy, wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję, zawierającym w szczególności: 1) dane, o których mowa w art. 27 ust. 2a pkt 1-3; 2) oświadczenie o: a)powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany, b)sposobie wykorzystania działek rolnych, na których został wysiany lub wysadzony materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany. Natomiast zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy, do wniosku producent rolny dołącza oryginał albo potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji kopię: 1)faktury zakupu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany wystawionej w okresie od dnia 15 lipca roku poprzedzającego złożenie wniosku do dnia 15 czerwca roku złożenia wniosku, pod warunkiem że materiał ten został zużyty w tym okresie do siewu lub sadzenia; 2)dokumentu wydania z magazynu materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany wystawionego w roku, w którym materiał ten został zużyty do siewu lub sadzenia, jeżeli producent rolny zużył do siewu lub sadzenia w posiadanym przez niego gospodarstwie rolnym materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, o którym mowa w art. 40c ust. 3 pkt 2 lit. a lub b. Z niespornych ustaleń wynika, że w przedmiotowej sprawie strona załączyła do wniosku 10 kopii faktur VAT, potwierdzających zakup materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Jednakże tylko na fakturach nr: [...], [...], [...]i [...] strona była wskazana jako nabywca materiału siewnego. Odnosząc się do wyjaśnień strony w odwołaniu, organ trafnie zwraca uwagę, że założeniem programu dopłat do zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany było skłonienie producentów rolnych do stosowania do zasiewu lub sadzenia materiału siewnego najwyższej jakości celem poprawy wielkości plonów. Program zakłada zwrot części kosztów zakupu materiału siewnego poprzez dopłatę ustaloną według powierzchni gruntów rolnych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym. Dowodem potwierdzającym poniesienie określonych nakładów finansowych na zakup materiału siewnego stanowi faktura VAT, którą zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy producent jest zobligowany dołączyć do wniosku o przyznanie dopłaty. Organ odwoławczy trafnie zwraca uwagę, że zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.) faktura powinna zawierać imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy. Ww. ustawa dla celów dowodowych wymaga załączenia faktur VAT zakupu materiału siewnego, gdyż tylko w ten sposób producent może wskazać, że wymagany materiał siewny pozyskał w sposób zgodny z ustawą, czyli zrealizował cele regulacji. Pozyskanie materiału siewnego w sposób inny, niż wskazany w ustawie skutkuje odmową przyznania dopłaty do gruntów obsianych lub obsadzonych nim. We wniosku o przyznanie dopłaty strona oświadcza, jaki materiał siewny i w jakiej ilości zakupiła i wysiała na danej działce o zadeklarowanej powierzchni. Na podstawie zebranego materiału dowodowego bezsporne jest, że producent udowodnił nabycie przez siebie materiału siewnego jedynie poprzez faktury nr: [...], [...], [...]i [...]. W przypadku pozostałych faktur organ odwoławczy zasadnie stwierdza, że osobą uprawnioną do złożenia wniosku był Pan J. O., a nie strona. Organ II instancji uznał zatem prawidłowo, że producent nie udowodnił, że zakupił wskazany we wniosku materiał siewny i w myśl art. 40d ust. 3 pkt 1 tej ustawy nie był uprawniony do uzyskania dopłaty z tytułu zużytego do siewu materiału siewnego wskazanego w pozostałych fakturach. Z tych przyczyn, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.