IV SA/Wa 1422/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-11

Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje poszerzenie drogi publicznej kosztem nieruchomości stanowiącej własność skarżących, na której zgodnie z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę zlokalizowane zostały miejsca postojowe, narusza prawo własności i ład przestrzenny, a tym samym przekracza władztwo planistyczne gminy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że choć uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszyła interes prawny skarżących poprzez przeznaczenie części ich nieruchomości pod drogę publiczną, to działanie to było zgodne z prawem. Gmina działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, uwzględniając interes publiczny w postaci zapewnienia właściwej obsługi komunikacyjnej i bezpieczeństwa, co przeważa nad interesem indywidualnym właścicieli. Właścicielom przysługują roszczenia odszkodowawcze na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stan faktyczny
Rada gminy uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał poszerzenie drogi publicznej (ul. [...] oznaczonej symbolem 6KDD) na odcinku obejmującym część nieruchomości skarżących. Skarżący, będący współwłaścicielami tej nieruchomości, posiadali ostateczne decyzje o warunkach zabudowy i pozwolenie na budowę, na podstawie których wybudowali miejsca postojowe. Skarżący zarzucili uchwale naruszenie prawa własności, ładu przestrzennego oraz przekroczenie przez gminę władztwa planistycznego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant ref. staż. Karolina Jóźwik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi E. J., Z. W., A. P. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Rada [...] podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dzielnica [...]), opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 15 kwietnia 2019 r. poz. [...] (dalej MPZP, Uchwała). E. J., Z W i A.P. (dalej: Skarżący) reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika - na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm., dalej u.s.g.) oraz art. 50, art. 52, art. 53 § 2a i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) - wniosły skargę na powyższą uchwałę. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: 1) art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.), poprzez nieuwzględnienie przy uchwalaniu planu miejscowego wymagań ładu przestrzennego oraz prawa własności. Rażąco sprzeczne bowiem z wymaganiami ładu przestrzennego oraz prawem własności jest – w ocenie Skarżących - sytuowanie w MPZP drogi publicznej na prywatnej nieruchomości, na której zlokalizowane zostały, zgodnie z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę, miejsca postojowe mające służyć mieszkańcom budynków posadowionych na tej nieruchomości; 2) art. 6 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 65 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p., poprzez naruszenie prawa zagospodarowania terenu, do którego Skarżący mają tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, potwierdzonym ostatecznym pozwoleniem na budowę; 3) art. 2 pkt 1 w zw. art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.z.p, poprzez przekroczenie przysługującego gminie władztwa planistycznego. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o stwierdzenie nieważności ww. uchwały Rady [...] w części dotyczącej ulicy oznaczonej w ww. MPZP symbolem 6KDD, tj. ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] oraz zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położonej w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...] W dniu [...] czerwca 2016 r. Zarząd Dzielnicy [...] dla ww. nieruchomości wydał decyzję nr [...] o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna. Decyzja ta określała warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, a także miejsc postojowych. Zgodnie z przedmiotową decyzją, ilość miejsc parkingowych powinna być zgodna ze wskaźnikiem, który wynosi dla budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego — min. 2 miejsca postojowe/mieszkanie. Następnie na podstawie ww. decyzji o warunkach zabudowy, Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego (każdy z budynków mieszkalnych posiada dwa lokale mieszkalne) oraz 20 miejsc postojowych naziemnych wraz z określeniem zagospodarowania terenu na działce ewid. nr [...] przy ul. [...]w Dzielnicy [...]. Decyzja nr [...] z dniem [...] lutego 2017 r. stała się ostateczna. Zgodnie z projektem budowlanym, który stanowi integralną część pozwolenia na budowę, 20 miejsc postojowych na ww. działce zostało usytuowanych na obszarze pomiędzy zaprojektowanymi budynkami mieszkalnymi a granicą działki ewid. nr [...] z ul. [...]w dzisiejszym kształcie, która to ulica ma obecnie szerokość około 5 m. W części opisowej projektu budowlanego będącego załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę, na str. 76 w tabelce pod pozycją nr 13 omyłkowo przywołano miejsca postojowe w "garażu podziemnym" — zwartość i treść całej dokumentacji projektowej nie pozostawia wątpliwości, iż w ramach inwestycji zaprojektowane zostały miejsca postojowe naziemne. Opisana wyżej decyzja o pozwoleniu na budowę, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. została przeniesiona na rzecz Skarżących. Strony zwróciły uwagę, że przedmiotowa inwestycja budowlana realizowana przez Skarżących w oparciu o ww. pozwolenie na budowę, wraz z miejscami postojowymi, znajduję się obecnie na etapie końcowym - w najbliższych dniach planowane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Zawiadomieniem Urzędu [...] z dnia 14 kwietnia 2017 r. dla budynków prognozowanych na przedmiotowej nieruchomości ustalono numery porządkowe. W dniu 28 marca 2019 r. Rada [...] podjęła zaskarżoną uchwalę nr w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dzielnica [...]). Przedmiotowy plan miejscowy rażąco koliduje z ww. ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o warunkach zabudowy, a także ostateczną decyzją pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Według uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ul. [...] oznaczona symbolem 6KDD ma projektowaną szerokość 10 metrów, obejmując tym samym obszar działki ewid. nr [...], na którym zlokalizowane zostały miejsca postojowe znajdujące się na nieruchomości Skarżących. Skarżący wskazali, że projektując i sytuując w MPZP część drogi publicznej oznaczonej symbolem 6 KDD na nieruchomości Skarżących, na której zgodnie z ostatecznymi decyzjami o warunkach zabudowy oraz pozwoleniu na budowę, zaprojektowane i wybudowane zostały miejsca parkingowe nierozerwalnie powiązane z posadowionymi na przedmiotowej nieruchomości budynkami wielorodzinnymi, Rada [...] niewątpliwie naruszyła wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz prawo własności Skarżących. Przyjmując bowiem, iż część przedmiotowej nieruchomości Skarżących miałaby być zajęta zgodnie z MPZP pod drogę publiczną, dojść musiałoby do zlikwidowania wybudowanych tam miejsc parkingowych, naruszając przy tym wymogi inwestycji określone w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], w świetle której ilość miejsc parkingowych powinna być zgodna ze wskaźnikiem, który wynosi dla budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego — min. 2 miejsca postojowe/mieszkanie. Powyższe naruszyłoby także niewątpliwie prawo własności przysługujące Skarżącym, a tym samym ich interes prawny oraz uprawnienia wynikające z prawa własności oraz ostatecznych decyzji o warunkach zabudów i pozwoleniu na budowę. W sprawie zauważyć bowiem należy, iż sytuując w MPZP drogę publiczną oznaczoną symbolem 6 KDD na nieruchomości Skarżących, Rada [...] otworzyła możliwość wywłaszczenia tej nieruchomości w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Poza tym Strony wskazały, powołując się na treść art. 6 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 65 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p., że ustalenia projektowanego i uchwalanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powinny kolidować ze sposobem zagospodarowania nieruchomości wynikającym z decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli w oparciu o taką decyzję została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę Strony podniosły także, że ul. K. nie stanowi jakiegokolwiek kluczowego/priorytetowego ciągu komunikacyjnego, stanowi jedynie drogę przejazdową/dojazdową do nieruchomości o charakterze zabudowy jednorodzinnej. W pełni więc spełniałaby swoje funkcje mając charakter drogi jednokierunkowej, czego zupełnie Organ nie rozważył projektując i uchwalając MPZP. Skarżący wskazali, iż sąsiednie ulice równoległe [...] oraz [...], mają obecnie szerokość około 15 m (wraz z poboczem i obszernym pasem zieleni), w pełni wypełniając potrzeby komunikacyjne przedmiotowego obszaru. Skarżący wskazali też, że składali swoje uwagi dotyczące planowanego poszerzenia ul. [...], wskazując na celowość rozważenia wariantu, w którym ulica ta miałaby charakter ulicy jednokierunkowej, jednak nie zostały one uwzględnione. Ponadto rozstrzygając o sposobie rozpatrzenia uwag Skarżących zgłoszonych do projektu MPZP, Organ wskazał, iż projektowany przebieg linii rozgraniczających ul. [...]jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, w oparciu o którą został zrealizowany zespół budynków mieszkalnych jednorodzinnych na przedmiotowej działce, tracąc zupełnie z pola widzenia usytuowanie wybudowanych na przedmiotowej nieruchomości miejsc parkingowych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ wyjaśnił, że ustalenia dokonane w zaskarżonym MPZP, zarówno znajdowały umocowanie w przepisach prawa, jak i oparte były na należytym wyważeniu interesów. W przedmiotowej sprawie ustalenie przebiegu drogi 6 KDD jak i określenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania tego terenu znajduje umocowanie w uprawnieniach przyznanych gminie przez przepisy u.s.g., u.p.z.p., czy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ uwzględniając obowiązujące przepisy wyjaśnił, że przy podejmowaniu decyzji co do przeznaczenia terenu władze muszą dokonać stosownego wyważenia interesów poszczególnych podmiotów, często sprzecznych. W związku z powyższym, w celu właściwej obsługi komunikacyjnej działek na obszarze planu, oraz połączenia komunikacyjnego z terenami sąsiednimi, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru K. ustalił układ terenów dróg publicznych: tereny ulic zbiorczych KZD, tereny ulic lokalnych DKL, tereny ulic dojazdowych KDD w celu obsługi komunikacyjnej istniejącego i nowego zainwestowania na obszarze objętym planem oraz połączenia obszaru planu z zewnętrznym układem komunikacyjnym. Jednym z elementów tego układu komunikacyjnego w obszarze planu jest ulica [...] - droga klasy dojazdowej oznaczona na rysunku planu symbolem 6KDD o ustalonej w m.p.z.p. szerokości 10 m. Ulica ta stanowi ważne połączenie dwóch ulic lokalnych: ul. [...] i ul. [...] oraz zapewnia prawidłowy dojazd do działki Skarżących i do zabudowanych działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...]z obrębu [...] położonych po północnej stronie ulicy oraz do działek nr ew. [...], [...] z obrębu [...] położonych po południowej stronie ulicy, a na całej swojej długości zapewnia dojazd około trzydziestu posesjom. Działki przylegające do ul. [...] są zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i wielorodzinnymi. W ocenie Organu planowana inwestycja drogowa jest zgodna z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W celu zapewnienia obsługi komunikacyjnej zgodnej z przepisami przedmiotowa droga o szerokości 4 m wymaga poszerzenia do 10 m. Może to się odbyć jedynie kosztem działek położonych po jej południowej stronie, ze względu na istniejące zainwestowanie - domy zlokalizowane w odległości ok. 11 m od granicy działek, uwzględniającej możliwość jej realizacji. Poza tym Organ wskazując na § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zwrócił uwagę, że ul. [...], na przedmiotowym odcinku, w stanie istniejącym ma szerokość 4 m, co już jest niewystarczające do obsługi istniejącej zabudowy, o której sami Skarżący piszą jako o wielorodzinnej. Powyższe dowodzi słuszności poszerzenia ulicy na działce [...] oraz pozostałych działkach po południowej stronie ulicy, w celu zapewnienia prawidłowej obsługi komunikacyjnej wszystkich działek położonych przy ul. K. oraz zapewnienia ciągłości układu komunikacyjnego jako jedynego, możliwego rozwiązania. Lokalizacja istniejących budynków uwzględnia ponadto przebieg projektowanych już w 2005 r. i w 2014 r. linii rozgraniczających ul. [...], które proponują poszerzenie drogi dojazdowej do 10 m. Dalej Organ podniósł, że decyzja o warunkach zabudowy z 2016 r., na którą powołują się Skarżący wyznacza nieprzekraczalne linie zabudowy na przedłużeniu linii istniejących budynków na działkach przy ul. [...] Trzeba nadmienić, że lokalizacja budynków w odległości ok. 11 m od istniejącej działki drogowej dowodzi również o wcześniejszych już planach realizacyjnych przedmiotowej drogi, co ponadto potwierdzają określone linie rozgraniczające ustalające jej szerokość na 10 m. Poszerzenie ul. [...] do parametrów drogi dojazdowej zgodnej z przepisami o drogach publicznych w rezultacie nie ogranicza możliwości inwestycyjnych na działce Skarżących, co zostało potwierdzone w wyznaczonych liniach zabudowy i na tej podstawie realizowanych budynkach. Ulica [...] na całej długości, poza skarżonym odcinkiem między ul. [...] i ul. [...], ma wydzielone działki pod poszerzenie. Aktualnie Urząd Dzielnicy [...] zlecił opracowanie projektu budowlanego "Rozbudowa drogi gminnej - ul. [...] (odcinek od ul. [...] do ul[...])" ustalając szerokość w liniach rozgraniczających ul. [...] na 10 m przy działkach Skarżącej, zgodnie z obowiązującym planem miejscowym. Szerokość podyktowana zapewnieniem prawidłowej obsługi komunikacyjnej, przepisami prawa oraz koniecznością poprowadzenia w liniach rozgraniczających drogi infrastruktury technicznej m.in. wodociągowej, o którą mieszkańcy wnioskowali. Przedmiotowa inwestycja realizowana będzie w procedurze decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZR1D) na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Obecna szerokość przedmiotowej ulicy (4m), jaką skarżący chciałby pozostawić, uniemożliwia realizację infrastruktury technicznej, która wymaga drogi o szerokości min. 10 m, a przez to uniemożliwi realizację art. 7 ust 1 pkt 2, 3 i 14 u.s.g., jak również nie spełnia wymogów bezpieczeństwa ruchu, w tym w czasie akcji ratunkowych i bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd rozważył czy skarga poprzedzona została wniesieniem do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz czy skarga wniesiona została przez skarżących w przewidzianym prawem terminie. Zdaniem składu orzekającego wymogi te zostały w niniejszej sprawie dochowane, skarga była bowiem poprzedzona stosownym wezwaniem i wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu. W niniejszej sprawie Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położonej w obrębie [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...]. Nieruchomość ta objęta jest regulacją skarżonej uchwały, co niewątpliwie przesądza o posiadaniu interesu prawnego Skarżących, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., wynikający z prawa własności nieruchomości której, m.in. uchwała dotyczy, określając sposób jej zagospodarowania, a zatem i treść prawa własności. Skarżący są zatem uprawnieni do zaskarżenia przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego, jednakże skuteczność takiej skargi zależy od wykazania naruszenia interesu prawnego w wyżej przedstawionym rozumieniu, tj. wykazania aktualności i bezpośredniości tego naruszenia zaskarżoną uchwałą oraz wykazania naruszenia przez organ konkretnej normy prawa materialnego kształtującej aktualnie sytuację prawną właściciela tej nieruchomości. Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw o tyle, że wprawdzie doszło do naruszenia jej interesu prawnego wobec przeznaczenia części jej nieruchomości pod drogę publiczną oznaczona symbolem 6KDD, jednakże nastąpiło to zgodnie z prawem w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego z mocy przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślenia wymaga, że prawo własności, co niejednokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny, nie jest prawem absolutnym. Jedną z prawnych form kształtowania jego treści jest właśnie plan zagospodarowania przestrzennego, który zgodnie z art. 14 ust. 8 u.p.z.p., jest aktem prawa miejscowego. W świetle art. 87 ust. 2 Konstytucji akty prawa miejscowego wchodzą w skład konstytucyjnego systemu źródeł prawa. Ustawodawca w art. 3 ust. 1 u.p.z.p., powierzył kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, gminom i zaliczył te działania do zadań własnych gminy. Przepis ten statuuje generalną zasadę władztwa planistycznego gminy, która ma obowiązek ustawowy kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na swoim terenie. Z mocy art. 9 ust. 1 i 2 u.p.z.p. gmina zobowiązana jest do określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Z kolei art. 4 ust. 1 u.p.z.p. określa, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z przepisów tych wynika, że ustawodawca powierzył gminie kompetencje w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r. w sprawie K 27/00 (sygn. akt OTK 2001/2/29, LEX nr 46367), podjętym w poprzednim stanie prawnym wynikającym z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.), wskazał, że organy gminy właściwe do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Fakt nadania gminie władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie stoi w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Lokalizacja dróg na terenach prywatnych ze względu na wiążącą się z tym ingerencję w prawo własności, w tym interesy ekonomiczne właściciela wymaga poszukiwania rozwiązań racjonalnych z punktu widzenia ładu przestrzennego z uwzględnieniem w proporcjonalnym zakresie interesu właścicieli nieruchomości. Należy wyjaśnić, że władztwo planistyczne gminy nie jest nieograniczone, gdyż gmina ma obowiązek działać w granicach prawa, kierować się interesem publicznym, wyważać interesy publiczne z interesami prywatnymi, uwzględniać aspekt racjonalnego działania i proporcjonalności ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. W ocenie Sądu organ gminy nie nadużył tzw. władztwa planistycznego. W rozpoznawanym przypadku przyjęte rozwiązania planistyczne nie naruszają zasad racjonalnego planowania, choć mogą nie leżeć w interesie pewnej części mieszkańców. Organ podejmując uchwałę w przedmiotowym zakresie wziął pod uwagę wiele aspektów, przede wszystkich wskazał, że droga 6KDD nie spełnia obecnie wymaganych warunków technicznych i należy ją doprowadzić do stanu zgodnego z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z § 4 ust. 1, ust. 2 i § 7 ust. 1 tego rozporządzenia droga tego typu powinna mieć szerokość 10 m. Poza tym przebieg planowanej drogi jest racjonalnie powiązany z istniejącym układem komunikacyjnym w najbliższej okolicy – łączy dwie drogi od ul. [...] do ul. [...] Umożliwia dojazd do innych działek o zabudowie jednorodzinnej zlokalizowanych przy ul. [...] zatem realizacja spornej drogi stanowi cel publiczny i stanowi realizacje potrzeb publicznych (art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.). Ponadto projektowana droga powinna uwzględniać interes wszystkich użytkowników zapewniając jak najlepsze warunki przejazdu, w tym służbom ratunkowym tj. straży pożarnej i karetce pogotowia oraz bezpieczeństwo ruchu pieszego. Należy zauważyć także, że gmina rozważała alternatywne rozwiązania poszerzenia drogi, jednak z uwagi na usytuowanie po przeciwnej stronie budynków w bliskiej odległości od ul. [...] projekt ten nie mógł zostać zaakceptowany. Przy czym sama możliwość przyjęcia innych rozwiązań nie podważa twierdzenia gminy o legalności rozwiązań zastosowanych, skoro znajdują one oparcie w uwarunkowaniach faktycznych związanych z racjonalnym gospodarowaniem przestrzenią. Zasadne jest także zwrócenie uwagi, że planowana droga publiczna została wyznaczona nie tylko kosztem działki Skarżących, ale także działek nr ew. [...], [...] z obrębu [...]. Przepisy u.p.z.p., u.s.g. pozostawiają władzom gminy pewnego rodzaju swobodę regulacyjną przy określaniu przeznaczenia terenów, w celu właściwej obsługi komunikacyjnej działek na obszarze planu i z tych możliwości gmina skorzystała i uczyniła to w granicach władztwa planistycznego. Zgodnie z § 4 pkt 9 lit. a i b Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587) ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych oraz określenie warunków powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym. W związku z powyższym za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia władztwa planistycznego przez gminę, w tym wskazanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Zauważyć należy, że w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. wskazane zostały wymagania i zakres przedmiotowy regulacji, które obowiązkowo winny zostać określone w planie miejscowym. Z punktu 10 ust. 2 art. 15 u.p.z.p. wynika nakaz określenia w planie miejscowym zasad modernizacji rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Gmina miała zatem prawo do wprowadzenia ograniczeń w wykonywaniu prawa własności nieruchomości poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, a ograniczenia te znajdują uzasadnienie w okolicznościach sprawy i są konieczne dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej. Szczegółowa analiza pozwala na stwierdzenie, że przyjęta koncepcja jest logiczna i niezbędna do zaspokojenia potrzeb komunikacyjnych, zarówno dla mieszkańców zabudowanych nieruchomości. Zatem bez wątpienia przeznaczenie ww. nieruchomości pod drogę publiczną nie stanowi przekroczenia władztwa planistycznego, ani działania sprzecznego z ich walorami ekonomicznymi, jak też nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, bowiem w tym przypadku interes publiczny przeważa interes indywidulany skarżącej. Ponadto skarżący skorzystali z możliwości złożenia uwag do planu, do których organ się ustosunkował i ich nie uwzględnił. Należy wyjaśnić, że organy uchwalając plan nie mają obowiązku uwzględniania wniosków i uwag właścicieli nieruchomości. Skarżący podczas wyłożenia projektu planu miejscowego do publicznego wglądu złożyli jedną uwagę, "sprzeciw wobec poszerzenia ul. [...] z 4,0 m do 10 m., wnioskowali o zmianę organizacji ruchu – ustalenie ulicy jednokierunkowej. Uwaga ta nie mogła zostać uwzględniona ze względu na brak spełnienia wymagań technicznych i bezpieczeństwa dla tego rodzaju drogi, na co wskazano powyżej. Podkreślić należy, że ustawodawca przewidział w art. 36 ust. 1 i 3 u.p.z.p. roszczenia dla właścicieli nieruchomości związane z wpływem treści planu na nieruchomość. Przepisy te stanowią, że jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części, nadto jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości uległa obniżeniu, a właściciel albo użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość i nie skorzystał z praw, o których mowa w ust. 1 i 2, może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z istoty swej przewiduje zatem możliwość negatywnego wpływu treści planu na prawo własności nieruchomości i wprowadziła stosowną instytucję prawną w celu wyrównania strat właściciela nieruchomości z tym związanych. W sytuacji braku naruszenia przez gminę granic władztwa planistycznego, naruszenie prawa własności przez ustalenia planu nie uzasadnia zatem stwierdzenia jego nieważności, a właścicielowi przysługuje prawo dochodzenia stosownych roszczeń w trybie art. 36 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło