II SA/Wa 282/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Radziszewska – Krupa Protokolant referent – Monika Duma – Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. W. na akt nadzoru Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2018 r. (bez numeru) w przedmiocie wyznaczenia osoby do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy [...] – oddala skargę – Prezes Rady Ministrów aktem nadzoru z dnia [...] grudnia 2018 r. (bez numeru), działając na podstawie art. 28h w zw. z art. 28g ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994, z późn. zm.), z dniem [...] grudnia 2018 r. wyznaczył L. Z. do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy [...] w okresie tymczasowego aresztowania Wójta Gminy [...] Z. W., jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu Wójta. W uzasadnieniu podał, że Wojewoda [...] wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r., przekazanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wystąpił o wyznaczenie L. Z. do przejęcia zadań i kompetencji Wójta Gminy [...] w okresie tymczasowego aresztowania Wójta Gminy [...] – Z. W., który to środek zapobiegawczy został zastosowany postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] maja 2018 r., a następnie przedłużony postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. na okres do dnia [...] lutego 2019 r. Tymczasowe aresztowanie, zgodnie z art. 28g ust. 1 pkt 1 ustawy samorządzie gminnym, stanowi przemijającą przeszkodę w wykonywaniu zadań i obowiązków wójta. W Gminie [...] został powołany zastępca Wójta, który – na podstawie art. 28g ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – przejął obowiązki Wójta w okresie jego tymczasowego aresztowania, jednak nie dłużej, niż do dnia wygaśnięcia mandatu Wójta, tj. do dnia [...] listopada 2018 r. Z uwagi na fakt, że w wyborach samorządowych przeprowadzonych w dniu [...] października 2018 r. mandat Wójta Gminy [...] ponownie uzyskał tymczasowo aresztowany Z. W., we wskazanej jednostce zaistniała sytuacja określona w art. 28g ust. 3a ustawy. W myśl tego przepisu, w przypadku gdy przemijająca przeszkoda w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta spowodowana m.in. zawieszeniem w czynnościach służbowych zaistnieje przed złożeniem przez wójta ślubowania, zadania i kompetencje wójta przejmuje osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Z. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu podał, że w Gminie [...] jest powołany zastępca, który kieruje pracami gminy, zaś wyznaczenie osoby do wykonywania zadań wójta jest uzasadnione tylko wtedy, gdy nie ma zastępcy. Ponadto obowiązki zastępcy nie wygasają, a tym bardziej do [...] listopada 2018 r. Niezależnie od powyższego organy ścigania utrudniają mu złożenie ślubowania, bowiem zastępca Wójta pełni swoja funkcję do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta, a tym momentem jest złożenie ślubowania przez nowo wybranego wójta. W odpowiedzi na skargę, Prezes Rady Ministrów wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że brak jest legitymacji skargowej skarżącego z uwagi na brak interesu prawnego. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykazuje istnienie związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Dla stwierdzenia istnienia interesu prawnego należy wskazać normę prawną uprawniającą dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Legitymacja do wniesienia skargi może wynikać też wprost z przepisu ustawy. W piśmie procesowym do Sądu skarżący wskazał, że posiada interes prawny w złożeniu skargi, zaś jego zastępca powinien kierować gminą, a "komisarz" kwestionuje wiele inwestycji gminnych i istnieje niebezpieczeństwo utraty wielomilionowych dotacji. W kolejnym piśmie procesowym skarżący wniósł o załączenie do akt sprawy pisma prokuratora z dnia [...] listopada 2018 r., postanowienia Komisarza Wyborczego z dnia [...] listopada 2018 r. i zaproszenia na pierwszą sesję Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Dodał, że został wybrany na Wójta Gminy [...], a odmawia mu się złożenia ślubowania. Natomiast organ w piśmie procesowym z dnia [...] października 2019 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżony akt nadzoru został wydany zgodnie z prawem. Jednakże na samym początku odnieść się należy do ewentualnego żądania organu o odrzucenie skargi, które – w ocenie Sądu – nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż akt Prezesa rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2018 r., należy uznać jako akt nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.). A zatem podlega on kontroli przez sąd administracyjny. Natomiast w myśl art. 58 § 1 pkt 5a tejże ustawy, Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa jedynie w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Co zaś się tyczy rozstrzygnięcia merytorycznego to wskazać należy, że stosownie do treści art. 28g ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 994), w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta spowodowanej jedną z następujących okoliczności: 1) tymczasowym aresztowaniem, 2) odbywaniem kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo nieumyślne, 3) odbywaniem kary aresztu, 4) niezdolnością do pracy z powodu choroby trwającej powyżej 30 dni, 5) zawieszeniem w czynnościach służbowych – jego zadania i kompetencje przejmuje zastępca, a w gminach, w których powołano więcej niż jednego zastępcę – pierwszy zastępca. W rozpoznawanej sprawie skarżący Wójt Gminy [...] pełniąc – co należy zaakcentować – zadania i kompetencje wójta w poprzedniej kadencji, zarządzeniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] powołał i to w zgodzie ze wskazanym powyżej przepisie, M. G. na stanowisko Zastępcy Wójta z dniem [...] maja 2018 r., po czym z dniem [...] maja 2018 r. został tymczasowo aresztowany. Należy bowiem zauważyć, że w tym czasie pełnił on obowiązki wójta, ponieważ w poprzedniej kadencji złożył ślubowanie, co przewiduje przepis art. 29a ust. 1 ustawy. Natomiast w aktualnej kadencji zgodnie z brzmieniem cytowanego art. 29a ust. 1 ustawy, skarżący mimo że w wyborach samorządowych uzyskał mandat Wójta Gminy [...], to nie złożył ślubowania, a zatem nie pełnił aktualnie zadań oraz kompetencji wójta i w tej sytuacji zarządzenie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] nie mogło już obowiązywać. Wobec takiego zatem stanu faktycznego, zastosowanie ma przepis art. 28g ust. 3a ustawy w myśl którego, w przypadku gdy przemijająca przeszkoda w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta spowodowana przez jedną z okoliczności, o których mowa w ust. 1, zaistnieje przed złożeniem przez wójta ślubowania, zadania i kompetencje wójta przejmuje osoba, o której mowa w art. 28h. 19) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 2. 4. Potwierdzeniem zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, są odpowiednio: 1) zawiadomienie pracodawcy, o którym mowa w art. 261 § 3 Kodeksu postępowania karnego – w przypadku okoliczności, o której mowa w ust. 1 pkt 1; 2) wezwanie sądu do odbycia kary pozbawienia wolności albo aresztu – w przypadku okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3; 3) zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 1368) – w przypadku okoliczności, o której mowa w ust. 1 pkt 4. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 28h ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 28g ust. 2, 3 i 3a, Prezes Rady Ministrów, na wniosek wojewody przekazany niezwłocznie za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wyznacza osobę, która przejmie wykonywanie zadań i kompetencji wójta. Wobec powyższego Prezes Rady Ministrów miał obowiązek wydać akt nadzoru wyznaczający inną osobę do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy [...]. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 oraz art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.