III OSK 2163/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-09

Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, w ramach kontroli zarządzenia pokontrolnego organu ochrony środowiska, może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentów, w tym opinii ekspertów, w celu podważenia ustaleń faktycznych zawartych w protokole kontroli?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej w ramach postępowania dowodowego. Kontrola zarządzenia pokontrolnego ogranicza się do oceny jego zgodności z prawem na podstawie akt sprawy, a dowody uzupełniające z dokumentów mogą być dopuszczone jedynie w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości, nie zaś do podważania ustaleń faktycznych dokonanych przez organ kontrolny.
Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakładało na nią szereg obowiązków w zakresie ochrony środowiska, w tym dotyczących przetwarzania odpadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 106 § 3 PPSA przez niedopuszczenie dowodów uzupełniających z opinii ekspertów, które miały wykazać, że powstające w przedsiębiorstwie wióry drzewne nie mają cech odpadów niebezpiecznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt II SA/Op 200/19 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w M. na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 8 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie ochrony środowiska oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 12 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: spółka) na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z 8 marca 2019 r. w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie ochrony środowiska. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli w zakresie ochrony środowiska, przeprowadzonej w siedzibie spółki przez upoważnionych inspektorów Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu od 13 marca 2018 r. do 3 lipca 2018 r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z tym zarządzeniem pokontrolnym z 8 marca 2019 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu nakazał: 1. podjęcie działań organizacyjnych lub technicznych zmierzających do ograniczenia w porze dziennej oraz w porze nocnej uciążliwości akustycznej powodowanej działalnością spółki, do dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112 ze zm.); 2. przedłożenie aktualnych protokołów okresowych kontroli stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska tj.: instalacji służących ochronie powietrza przed zanieczyszczeniem: filtry impulsowe za halami 2.4 (2B) i 2.2 (2A), elektrofiltr i multicyklon kotłowni oraz instalacji służących oczyszczaniu wód opadowych: separatory oraz osadniki ropopochodne na kanalizacji opadowej, zgodnie z art. 62 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.); 3. dotrzymywanie warunków określonych w punkcie 71.4 decyzji Starosty Opolskiego z 30 sierpnia 2016 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przemysłowych do kanalizacji innego podmiotu, w zakresie wykonywania badań wprowadzanych ścieków nie rzadziej niż dwa razy na rok w regularnych odstępach czasu; 4. dotrzymywanie warunków określonych w punkcie III.2 decyzji Starosty Opolskiego z 18 lipca 2016 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, w zakresie wykonywania przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających nie rzadziej niż dwa razy w roku w regularnych odstępach czasu; 5. informowanie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu, na 30 dni przed planowanym terminem: 1) oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji; 2) zakończenia rozruchu instalacji, jeżeli jest on przewidywany - realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa), zgodnie z art. 76 ust. 4 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018 r., poz. 799 ze zm. – dalej: p.o.ś.); 6. prowadzenia eksploatacji instalacji zgodnie z warunkami decyzji Starosty Opolskiego z 3 stycznia 2017 r. udzielającej pozwolenia na wytwarzanie odpadów; 7. prowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 03 01 01 (Odpady kory i korka) w procesie odzysku R1 (wykorzystanie głównie, jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii) zgodnie z pkt. III decyzji Starosty Opolskiego z 3 stycznia 2017 r.; 8. zaprzestanie prowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 10 01 03 (popioły lotne z torfu i drewna niepoddanego obróbce chemicznej) w procesie odzysku R5 (recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) poza instalacjami i urządzeniami; 9. przedkładanie Marszałkowi Województwa Opolskiego w ustawowym terminie zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów zgodnie z art. 76 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r., poz. 701 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach); 10. zaprzestanie prowadzenia działalności polegającej na mieszaniu odpadów niebezpiecznych z substancjami, materiałami lub przedmiotami, zgodnie z art 21 ust. 1 ustawy z o odpadach; 11. magazynowanie odpadów przeznaczonych do składowania z zachowaniem wymaganych terminów, zgodnie z art. 25 ust. 5 ustawy o odpadach; 12. podjęcie działań organizacyjnych lub technicznych, zmierzających do ograniczenia wprowadzania do powietrza pyłu drzewnego w sposób niezorganizowany z instalacji eksploatowanych na terenie zakładu; 13. przedkładanie Marszałkowi Województwa Opolskiego w ustawowym terminie, wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat zgodnie art. 286 p.o.ś.; 14. eksploatowanie instalacji zgodnie z decyzją Starosty Opolskiego z 22 listopada 2016 r. udzielającej pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji zlokalizowanych w M. przy ulicy [...] 15. realizowanie i przedkładanie Opolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w Opolu oraz właściwemu organowi ochrony środowiska w ustawowym terminie, wstępnych pomiarów z instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w istotny sposób, z której emisja wymaga pozwolenia, zgodnie z art. 147 ust. 4 i ust. 5 p.o.ś. Spółka wniosła skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne. Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu, że skarżący nie posiadał i nie posiada zezwolenia na przetwarzanie odpadów oznaczonych kodem 03 01 04*. Z akt sprawy wynika, że decyzja Starosty Opolskiego z 3 stycznia 2017 r., zmieniona w części za zgodą strony decyzją Starosty Opolskiego z 13 lutego 2018 r., ustalająca rodzaj oraz ilość odpadów do wytworzenia w ciągu doby, nie obejmowała odpadów oznaczonych kodem 03 01 04*. Zgodnie załączonymi do protokołu kontroli kartami ewidencji i kartami przekazania odpadów podpisanymi przez przedstawiciela spółki, w 2017 r. w związku z eksploatacją instalacji zakład wytworzył m. in. odpady o kodzie 03 01 04*. Poza przetwarzaniem odpadów o kodzie 03 03 01 (odpady z kory i z drewna) w procesie odzysku R1, spółka przetwarza również, niezgodnie z uzyskanym zezwoleniem, odpady o kodzie 03 01 04*. Potwierdza to załączony do protokołu odrębny protokół oględzin z 22 marca 2018 r. Na stronie 15 protokołu kontroli wskazano, że zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela kontrolowanego podmiotu, produkt uboczny klasyfikowany poprzednio jako odpad o kodzie 03 01 05 jest magazynowany w silosie wspólnie z wiórami pochodzącymi z linii klejenia, klasyfikowanymi jako odpad o kodzie 03 01 04* i następnie sprzedawany jako produkt uboczny. Sąd I instancji wyjaśnił, że w skardze spółka wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów w postaci opinii eksperckiej Zakładu Bioenergii Instytutu Technologii Drewna w Poznaniu z 8 kwietnia 2019 r. oraz opinii biegłego sądowego z zakresu materiałoznawstwa, technologii drewna i ochrony środowiska na okoliczność nieposiadania przez powstające w przedsiębiorstwie skarżącego wióry drzewne ze spoiną klejową cech odpadów niebezpiecznych. W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie zachodzą jednak wątpliwości co do stanu faktycznego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka zarzucając naruszenie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) polegające na niedopuszczeniu w sprawie dowodów z dokumentów w postaci opinii eksperckiej Zakładu Bioenergii Instytutu Technologii Drewna w Poznaniu z 8 kwietnia 2019 r. oraz opinii biegłego sądowego z zakresu materiałoznawstwa, technologii drewna i ochrony środowiska na okoliczność nieposiadania przez powstające w przedsiębiorstwie skarżącego wióry drzewne ze spoiną klejową cech odpadów niebezpiecznych. Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego za obie instancje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym było więc dopuszczalne. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotne z punktu widzenia sformułowanego w tej sprawie zarzutu kasacyjnego jest odniesienie się zarówno do specyfiki zarządzenia pokontrolnego jako aktu podlegającego kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i do zakresu stosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. Początkowo wystąpił spór w orzecznictwie sądów administracyjnych, czy zarządzenie pokontrolne wydawane przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. Z. Bukowski, Organy ochrony środowiska: administracja rządowa ochrony środowiska, [w:] P. Korzeniowski (red.), Zagadnienia systemowe prawa ochrony środowiska, Łódź 2015, s. 214-215 oraz J. Stelmasiak, Kontrola zarządzenia pokontrolnego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, [w:] Z. Bukowski, T. Bojar-Fijałkowski, Kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w Czechach, Polsce i Słowacji, Bydgoszcz 2021, s. 349-350). Ostatecznie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne, chociaż nie jest zewnętrznym aktem administracyjnym takim jak decyzja administracyjna lub postanowienie, to ma jednak charakter władczy. Jest to bowiem prawna forma działania właściwego organu ochrony środowiska, która stwierdza wystąpienie określonego obowiązku nałożonego na adresata zewnętrznego np. przedsiębiorcę. Zarządzenie pokontrolne poddaje się zatem kognicji sądów administracyjnych, pomimo, że ustawodawca nie wprowadził możliwości jego zaskarżenia do właściwego organu wyższego stopnia. Powyższe nie oznacza jednak, że zakres tej kontroli jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Wynika to ze specyfiki zarządzenia pokontrolnego, które powinno wskazywać adresatowi nieprawidłowości w zakresie nałożonych na niego obowiązków o charakterze publicznoprawnym w przedmiocie ochrony środowiska. Zarządzenie pokontrolne wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska powinno m.in. nakładać następujące obowiązki na jego adresata w zależności od występującego w danej sprawie stanu faktycznego i stanu prawnego. Po pierwsze, usunięcie ustalonych naruszeń w jego działalności, które są związane z nieprzestrzeganiem odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska. Po drugie, jeżeli zachodzi taka okoliczność, wystąpienie do właściwego miejscowo i rzeczowo organu ochrony środowiska w celu "uporządkowania" stanu formalnoprawnego kontrolowanego podmiotu w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oddziaływującej na środowisko. Po trzecie, określenie planowanych działań, które powinny zapobiegać wystąpieniu tego rodzaju nieprawidłowej działalności gospodarczej uciążliwej dla środowiska. Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów prawa ochrony środowiska regulujących działalność danego przedsiębiorcy. Na podstawie tak zakreślonych ram prawnych w zakresie dokonywanej przez wojewódzki sąd administracyjny kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego stwierdzić należy, sąd ten nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów z ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) odnośnie ustaleń stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 1091/21 oraz z 20 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1242/21). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej karę za naruszenie wymagań ochrony środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzaniem podjął. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona może więc skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte postępowanie administracyjne przewidziane przepisami stosownej ustawy z zakresu materialnego prawa ochrony środowiska (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2479/17). Z kolei zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 265 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 202/20). Stosownie do art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do zasady na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Zakres postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. W orzecznictwie wskazuje się, że celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To z kolei oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, że sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2747/14). Z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego czy też oględzin, jest niedopuszczalne. W tak zakreślonych ramach prawnych należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, który nie znalazł w tej sprawie podstaw do zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. Postępowanie dowodowe na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie mogło zostać w tej sprawie przeprowadzone, ponieważ organ inspekcji ochrony środowiska nie prowadził postępowania dowodowego w rozumieniu przepisów k.p.a. i które budziłoby wątpliwości wymagające rozstrzygnięcia przez uzupełnienie postępowania dowodowego przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Natomiast złożone przez spółkę dokumenty zmierzały do podważenia ustaleń kontroli przeprowadzonej przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ. Sąd I instancji trafnie przy tym orzekł, że organ administracji prawidłowo oparł rozstrzygnięcie nadzorcze na podstawie okoliczności stwierdzonych w protokole kontroli. Protokół pokontrolny odnosi się do stanu faktycznego sprzed jego wydania tj. do okresu od 13 marca 2018 r. do 3 lipca 2018 r. Natomiast załączona do skargi ekspertyza została sporządzona dopiero 8 kwietnia 2019 r., a więc już po wydaniu zarządzenia pokontrolnego. Ponadto próbki do badań zostały pobrane w okresie po wydaniu zarządzenia pokontrolnego tj. 22 marca 2019 r. Organ w zarządzeniu pokontrolnym powołuje się na próbki, badania i dokumenty (m.in. karty produktu) z 2018 r. Sąd I instancji trafnie więc zauważył, że przedstawiona ekspertyza nie odnosi się do stanu faktycznego objętego protokołem kontroli i zarządzeniem pokontrolnym Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu. Stwierdza jedynie stan faktyczny istniejący w momencie pobrania próbek dla celów sporządzenia tej ekspertyzy, który nie ma znaczenia dla oceny zarządzenia pokontrolnego opartego na ustaleniach kontroli przeprowadzonej wcześniej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie podważono skutecznie tego stanowiska. Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest w istocie lakoniczne i poza rozważaniami dotyczącymi dopuszczalności i zakresu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, sprowadza się do stwierdzenia, że Sąd I instancji nie mógł pominąć dokumentu sporządzonego przez "instytut o ustalonej renomie" oraz, że spółka nie była zobowiązana pobierać próbek przed przeprowadzeniem kontroli. O przydatności dokumentu jako dowodu uzupełniającego nie decyduje jednak "renoma" autora tego dokumentu, lecz ewentualny wpływ treści tego dokumentu na wynik danej sprawy, przy założeniu, że zaistniały przesłanki do jego dopuszczenia jako dowodów w sprawie w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy również pamiętać, że zgodnie z powołanym wyżej art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do zasady na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wojewódzki sąd administracyjny jest zatem zobowiązany zapoznać się z aktami sprawy, w tym ze złożonymi przez stronę pismami. Uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji zapoznał się z dokumentami złożonymi przez spółkę, natomiast nie uznał za uzasadnione przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie. Należy pamiętać, że z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu nie może być więc postrzegany jako naruszenie prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdyby wojewódzki sąd administracyjny przeprowadził postępowanie dowodowe, a zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne. Z taką sytuacją nie mamy oczywiście do czynienia w tej sprawie. Powyższe oznacza, że zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło