II SAB/Wa 254/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2019 r. sprawy ze skargi Klubu Sportowego [...] w [...] na bezczynność Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawie z wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. 1. zobowiązuje Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego w [...] do rozpatrzenia wniosku Klubu Sportowego [...] w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Polskiego Związku Motorowodnego i Narciarstwa Wodnego w [...] na rzecz Klubu Sportowego [...] w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Prezes Klubu Sportowego [...], działając w imieniu Klubu (zwanego dalej: "Skarżącym") [...] lutego 2019r. o godz. 21.28 wniósł do Polskiego Związku [...] (zwany dalej "Organem"), za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanu załączników do protokołu z posiedzenia Prezydium Zarządu Organu z [...] marca 2017r. Skarżący wskazuje, że Organ odczytał wiadomość elektroniczną zawierającą ww. wniosek [...] lutego 2019r. o godz. 9.11. 2. Skarżący w związku z brakiem odpowiedzi na ww. wniosek, wysłał Organowi [...] marca 2019r. o godz. 11.30, za pośrednictwem poczty elektronicznej, ponaglenie, wskazując, że wiadomość tą Organ odczytał [...] marca 2019r. o godz. 11.49. 3. Organ za pośrednictwem poczty elektronicznej [...] marca 2019r. o godz. 10.21 poinformował Skarżącego, że ze względu na dużą liczbę załączników do protokołu z posiedzenia Prezydium Zarządu Organu z [...] marca 2017r. Skarżący we wcześniej ustalonym terminie może stawić się w biurze Organu, gdzie zostaną udostępnione dokumenty, o które wnioskował. 4. Skarżący pismem z [...] marca 2019r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018r., poz.1302 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), że bezczynność Organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie Organu do dyscyplinarnego ukarania winnego niezałatwienia sprawy w terminie, Prezesa Zarządu Organu – A. M.; 4) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 5) zasądzenie kosztów postępowania. 5. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarga nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w P.p.s.a., a w szczególności narusza: - art. 29, który nakłada obowiązek udokumentowania umocowania osoby podpisującej skargę, - art. 47 § 2, nakładający obowiązek uwierzytelniania wydruków poczty elektronicznej w sposób określony w art. 48 § 3, - art. 52 § 2, gdyż w wyniku ponaglenia Organ przedstawił możliwość uzyskania stosownych informacji - zaproponował wgląd w materiały z możliwością ich skopiowania w biurze. Organ wyjaśnił też, że wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej zbiegł się w czasie z przygotowaniami do nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Delegatów Organu, na którym planowano dokonać istotnych zmian w statucie. Był to okres wytężonych prac całego biura (bardzo ograniczonego personalnie), co przy dużej ilości żądanych przez Skarżącego materiałów spowodowało konieczność przesunięcia w czasie wykonania skanu załączników do protokołu z posiedzenia Prezydium Zarządu Organu z [...] marca 2017r. W sprawie nie doszło też do rażącego naruszenia prawa, gdyż Organ starał się zawsze przesyłać Skarżącemu żądane informacje. 6. Skarżący pismem z [...] maja 2019r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 2. Na gruncie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019r., poz. 1429; zwanej dalej: "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie budzi wątpliwości Sądu, że Organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.), jak również to, iż żądana przez Skarżącego informacja stanowiła informację publiczną. Zgodnie art. 10 ust. 2 u.d.i.p., informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Natomiast, w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli jednak informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). 3. W realiach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, iż Organ nie odpowiedział na wniosek Skarżącego [...] lutego 2019r. w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ani nie poinformował go o powodach opóźnienia, stosownie do przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powołanie się na przyczyny mające wpływ na nieprzekazanie w ww. terminie wnioskowanych dokumentów dopiero w odpowiedzi na skargę nie może być uznane za skuteczne. Warto też wskazać, że dopiero w wyniku wniesionego przez Skarżącego [...] marca 2019r. ponaglenia Organ w piśmie z [...] marca 2019r. poinformował Skarżącego, że ze względu na dużą liczbę załączników do protokołu z posiedzenia Prezydium Zarządu Organu z [...] marca 2017r. Skarżący we wcześniej ustalonym terminie może stawić się w biurze Organu, gdzie zostaną udostępnione dokumenty, o które wnioskował. Nie stanowiło to jednak załatwienia wniosku Skarżącego w formie, w której Skarżący wnosił wniosek ani w czasie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z tych względów stwierdzić należało, iż organ dopuścił się bezczynności, bowiem do dnia wniesienia skargi nie rozpatrzy wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w sposób odpowiadający prawu. Sąd, stosownie natomiast do ww. przepisu art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zdaniem Sądu przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne uzasadniają zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku Skarżącej w terminie 14 dni (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sąd stwierdził przy tym, iż bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy podkreślić, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie jakkolwiek Organ przez około 1,5 miesiąca nie odpowiadał na wniosek Skarżącego, czym naruszył m.in. art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tym niemniej poczynił próbę wyjaśnienia Skarżącemu przyczyn takiego stanu rzeczy w piśmie stanowiącym odpowiedź na ponaglenie i wyjaśnił, jak można rozwiązać zaistniałą sytuację. Tym samym nie można uznać, że ww. naruszenie miało charakter rażący. Organ, który nie jest stricte organem organy administracji publicznej, spróbował bowiem usprawiedliwić stan braku realizacji ciążących na nim obowiązków informacyjnych wynikających z u.d.i.p. i zaproponował rozwiązanie, z którego jednak Skarżący nie skorzystał. Z tego też względu, Sąd nie uznał za zasadne wniosku skargi o wymierzenie Organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., zaś wniosek z pkt 3 skargi, jako niemający umocowania w przepisach P.p.s.a. uznał za niedopuszczalny. Sąd zauważa ponadto, że skoro Organ powołuje się na dużą ilość dokumentów, które miałyby podlegać udostępnianiu powinien rozważyć możliwość zastosowania art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Przez "dodatkowe koszty" udostępniania informacji na wniosek należy rozumieć rzeczywiste, ustalane każdorazowo przy realizacji danego wniosku, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu udostępniającego informację, dodatkowe koszty rzeczowe lub osobowe poniesione przez ten podmiot w związku z określonym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (por. wyroki NSA z: 6 lipca 2016r. sygn. akt I OSK 662/16; 18 grudnia 2014r. o sygn. akt I OSK 266/14; wyrok WSA w Warszawie z 16 listopada 2018 r. o sygn. akt II SAB/Wa 403/18 - dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem Organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wykaże, że obsługa wniosku Skarżącego wymagała obciążenia konkretnego pracownika dodatkowymi obowiązkami, wykraczającymi ponad jego czas pracy, bądź też, że utrudniała normalne funkcjonowanie, będzie uprawniony obciążyć Skarżącego dodatkowymi kosztami, przy czym, ewentualne opłaty muszą mieć charakter zindywidualizowany i zależeć od konkretnie poniesionych kosztów. Organ musi zatem wykazać zasadność wyliczonej opłaty odnośnie złożonego wniosku. Konieczne jest też podkreślenie, że koszty osobowe (koszty pracy) mogą być traktowane jako dodatkowe koszty w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.d.i.p. tylko wówczas, jeżeli potrzeba zatrudnienia dodatkowej osoby do udzielenia informacji lub zapłacenia za nadgodziny pracownikowi wynika z realizacji wskazanego we wniosku szczególnej formy lub sposobu jej udzielenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 30 maja 2018r. o sygn. akt IV SA/Wr 119/18, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 4. Sąd w tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a. – orzekł, jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. Orzeczenie z punktu trzeciego sentencji wyroku ma uzasadnienie w art. 151 P.p.s.a. Zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych wydano na mocy art. 200 i art. 209 P.p.s.a. Sąd wyjaśnia ponadto, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a.