II SA/Wa 608/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-16
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Ewa Radziszewska-Krupa, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w szczególności w zakresie oceny przesłanek "krótkotrwałej służby" oraz "wykonywania zadań z narażeniem zdrowia i życia"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności, organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu jednoznacznego ustalenia, czy charakter służby skarżącego narażał go na utratę zdrowia i życia, co mogłoby stanowić podstawę do uznania sprawy za szczególnie uzasadnioną. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący M. S. wnioskował o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które obniżają świadczenia dla osób pełniących służbę na rzecz państwa totalitarnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając, że służba skarżącego na rzecz państwa totalitarnego (3 lata i 6 miesięcy) nie była "krótkotrwała" w stosunku do całego okresu służby (ponad 20 lat), a brak było wystarczających dowodów na wykonywanie zadań z narażeniem życia i zdrowia po 1989 r. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące długości służby totalitarnej oraz braku dowodów na narażenie życia i zdrowia, a także naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego M. S. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (organ) decyzją nr [...]
z dnia [...] stycznia 2019 r. po rozpatrzeniu wniosku pana M. S. (wnioskodawcy/skarżącego) o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708,
ze zm.; dalej ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym) odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Organ wskazał, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz
2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r" w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Jego zdaniem wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Organ podniósł, że dokonując analizy przepisu, należy wskazać, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada również na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Wskazał, że przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia
do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.
Organ ustalił, że Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu pismem z dnia [...] marca 2017 r. przedstawiła informację o przebiegu służby Nr [...], w którym stwierdziła, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 3 lata i 6 miesięcy. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący został zwolniony ze służby w Komendzie Głównej Policji w dniu [...] lipca 2008 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.
Organ wskazał, że całkowity okres służby skarżącego wynosi 20 lat, 5 miesięcy i 15 dni, tj. od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] lipca 2008 r. Dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 1 rok, 9 miesięcy i 26 dni. Uznał, że służba skarżącego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 lat i 6 miesięcy, to stanowi ponad 17 % całego okresu służby, i zdaniem organu nie można tutaj mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa.
W piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. Komendant Główny Policji podniósł, że skarżący po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wypełniał obowiązki służbowe
i wielokrotnie przyznawano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz awanse w stopniu służbowym. Wskazał, że nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskodawcy karach dyscyplinarnych, prowadzonych wobec niego postępowaniach karnych lub karno-skarbowe. Organ wskazał, że brak jest dokumentów potwierdzających wprost udział skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie życia i zdrowia.
W związku z pismem skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie weryfikacji opinii Komendanta Głównego Policji i dokumentów potwierdzających wprost udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie życia
i zdrowia – protokołu warunków służby z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wystąpił do Komendanta Głównego Policji o odniesienie się do ww. protokołu w kontekście wydanej wcześniej opinii, z której wynika udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie życia lub zdrowia. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. [...] Komendant Główny Policji podtrzymał swoje stanowisko i poinformował, że przekazana ocena służby po 1989 r. jest pełna. Jednocześnie Komendant Główny Policji wskazał, że w aktach osobowych skarżącego brak informacji o ewentualnym wydaniu zainteresowanemu zaświadczenia w trybie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej .
W tym stanie rzeczy organ orzekł jak w decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie poprzez przyjęcie, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa
w art. 13 b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r. tj. 3 lata i 6 miesięcy, w sytuacji gdy z akt osobowych skarżącego
nr [...] Komendy Głównej Policji Biuro Kadr i Szkolenia sygn. [...] wynika,
że od dnia [...] października 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r. pełnił służbę w Wydziale Kryminalnym RUSW w [...], zatem służba na rzecz państwa totalitarnego
w rozumieniu ww. ustawy trwała 2 lata i 9 miesięcy, co ma wpływ na subsumcję przepisu art. 8a ustawy w zakresie pojęcia krótkotrwałości służby;
2) błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że brak jest dokumentów potwierdzających wykonywanie obowiązków przez skarżącego z narażeniem życia i zdrowia po dniu 12 września 1989 r., a w konsekwencji odmowę uznania sprawy skarżącego jako szczególnie uzasadnionego przypadku według art. 8a ww. ustawy, w sytuacji gdy z Protokołu warunków służby z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...] akt osobowych skarżącego nr [...] Komendy Głównej Policji Biuro Kadr i Szkolenia wynika, że skarżący podczas realizacji spraw wielokrotnie podejmował czynności związane z zatrzymaniem przywódców i członków zorganizowanych grup przestępczych, niejednokrotnie z narażeniem życia i zdrowia;
3) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pojęcie krótkotrwałości służby na rzecz państwa totalitarnego powinno być rozumiane jako stosunek tego okresu do całego okresu służby, w sytuacji gdy wykładnia celowościowa art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym przemawia za przyjęciem, że powinien to być stosunek do całego okresu stanowiącego podstawę wyliczenia emerytury, bowiem decyzja wydana na podstawie art. 8a zmierza do przywrócenia tego świadczenia w poprzedniej wysokości;
4) naruszenie przepisu postępowania tj. art. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a.
i 107 § 3 k.p.a. mającego wpływ na wynik sprawy poprzez nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków opisanych w skardze na okoliczność wykonywania obowiązków z narażeniem życia i zdrowia po dniu 12 września 1989 r., a w konsekwencji odmowę uznania sprawy skarżącego za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, tj. rozpoznanie sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy;
5) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. art. 7 k.p.a.. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a.
i 107 § 3 k.p.a, mającego wpływ na wynik sprawy poprzez nierozważenie w sposób szczegółowy, rzetelny i pełny wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji niewypełnienie treścią pojęć ustawowych: krótkotrwałość służby, rzetelność wykonywania obowiązków z narażeniem zdrowia i życia, szczególnie uzasadniony przypadek, na tle sprawy skarżącego.
W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.
W jego ocenie organ błędnie wyliczył okres pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Wskazał, że pełnił służbę w Wydziale Kryminalnym RUSW w [...] od dnia
[...] października 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r., zatem służba na rzecz państwa totalitarnego w rozumieniu ww. ustawy trwała 2 lata i 9 miesięcy.
Podniósł, że organ nie przeprowadził osobowych źródeł dowodowych, które mogłyby potwierdzić charakter służby narażający go na utratę zdrowia i życia a także że mogło być to uznane za szczególnie uzasadniony przypadek. Nadto wskazał, że
z Protokołu warunków służby z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...], akt osobowych skarżącego nr [...] Komendy Głównej Policji Biuro Kadr i Szkolenia wynika pełnienie służby z narażeniem zdrowia i życia.
Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] stycznia 2019 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, aby były wyjaśnione i dokładnie przedstawione motywy podjętego rozstrzygnięcia, organ będzie musiał ponownie przeanalizować sprawę.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na decyzję organu w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a..
Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja organu.
Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.
Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 ustawy zaopatrzeniowej, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji,
o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się
z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa,
o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).
Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne
i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia
w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Skarżący w swojej skardze kwestionował ustalenia organu, co do długości jego służby na rzecz totalitarnego państwa, a w konsekwencji podnosił, że spełnia przesłankę krótkotrwałości służby, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Jak wynika z akt sprawy rozważając przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, organ ustalił w oparciu cały okres służby, z którym porównany został okres służby na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b. Zgodnie z art. 13a ust. 1 i 6 ustawy zaopatrzeniowej Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych, informacji o przebiegu służby wskazanego funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Podkreślenia wymaga, że do tej informacji nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc w celu wzruszenia tej informacji, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, należy zwrócić się do IPN.
Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym pisma z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia
[...] lutego 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 3 lata i 6 miesięcy.
Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa o zaopatrzeniu nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". Zdaniem Sądu, odkodowanie powyższej klauzuli dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Definiując pojęcie krótkotrwałości służby organ posłużył się słownikiem wyrazów bliskoznacznych wskazując
na synonimy wyrazu "krótkotrwały".
W niniejszej sprawie całkowity okres służby skarżącego wynosi 20 lat, 5 miesięcy i 15 dni, tj. od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] lipca 2008 r. Dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 1 rok, 9 miesięcy i 26 dni. Uznano, że służba skarżącego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 lat i 6 miesięcy, to stanowi ponad 17 % całego okresu służby, i zdaniem organu nie można tutaj mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa.
Reasumując służba na rzecz totalitarnego państwa, w ocenie Sądu, zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniona jako krótkotrwała. Trafnie organ wskazał w decyzji, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. I trafnie w niniejszym przypadku przeprowadził ocenę tej krótkotrwałości uznając, że skarżący nie spełnia powyższej przesłanki.
Zgadzając się z organem, co do tego, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, stwierdzić należy, że jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał
w porównaniu do tego okresu krótko. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie występuje. Nie można bowiem w przypadku skarżącego stwierdzić, że jego służba
na rzecz totalitarnego państwa była służbą, która nie charakteryzowała się trwałością.
Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.
Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. wielokrotnie otrzymywał nagrody pieniężne oraz awanse.
Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, iż organ nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych w celu jednoznacznego wykazania, czy charakter służby narażający skarżącego na utratę zdrowia i życia mógł być uznany za szczególnie uzasadniony przypadek.
Organ nie przeprowadził osobowych źródeł dowodowych, co w tych okolicznościach ma wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków mogłoby wskazać na konkretne wydarzenie czy wydarzenia w czasie pełnienia służby i przynajmniej wyjaśnić tę kwestię. Takie zaniechanie Organu należy traktować jako naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. Pełnienie służby z narażeniem zdrowia i życia wynika z Protokołu warunków służby z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...] akt osobowych skarżącego
nr [...] Komendy Głównej Policji Biuro Kadr i Szkolenia (w aktach sprawy).
Powyższe wskazuje na konieczność dokonania jednoznacznych ustaleń stanu faktycznego przez organ, zwłaszcza wobec Protokołu warunków służby z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...] akt osobowych skarżącego nr [...] Komendy Głównej Policji Biuro Kadr i Szkolenia, z którego wynika pełnienie służby z narażeniem zdrowia i życia. W tym stanie rzeczy organ winien przesłuchać wskazanych przez skarżącego świadków oraz po tym przesłuchaniu uzyskać stanowisko Komendy Głównej Policji i wydać decyzję.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło