I SA/Gl 560/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-09-17

Skład orzekający: Beata Machcińska, Eugeniusz Christ, Wojciech Gapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, pobierana na podstawie ustawy o drogach publicznych i uchwały rady gminy, może być egzekwowana administracyjnie bez wcześniejszego wydania indywidualnej decyzji administracyjnej ustalającej wysokość tej opłaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie powstaje z mocy prawa i nie wymaga wydania indywidualnej decyzji administracyjnej. Obowiązek jej uiszczenia wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o drogach publicznych i uchwały rady gminy. W związku z tym, egzekucja administracyjna takiej opłaty jest dopuszczalna, a zarzuty dotyczące konieczności wydania decyzji są bezzasadne. Sąd podkreślił również, że ciężar udowodnienia, iż pojazdem parkował ktoś inny niż właściciel, spoczywa na właścicielu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego uznające za bezzasadne zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie. Strona skarżąca podnosiła, że opłata ta wymaga wydania decyzji administracyjnej, kwestionowała również fakt parkowania jej pojazdem i nieuiszczenia opłaty, a także zarzucała nieprawidłowości w podpisaniu tytułu wykonawczego. Organy administracji uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując, że opłata powstaje z mocy prawa i obciąża właściciela pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej - organ odwoławczy lub Dyrektor), postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2018. 2096 z późn. zm. – dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 oraz art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2018. 1314 z późn. zm. – dalej u.p.e.a. lub ustawa egzekucyjna), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez pana S. K. (dalej – strona lub zobowiązany), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej - organ egzekucyjny) z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uznania za bezzasadne zarzutów wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta O. (dalej wierzyciel) nr [...] z dnia [...] r., utrzymał w mocy postanowienie organy egzekucyjnego. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego wierzyciela obejmującego opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania. Odpis tego tytułu doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r., wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. W dniu 30 czerwca 2018 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo zobowiązanego (przesłane za pomocą platformy e-puap), w którym podniósł: – zarzut niedopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej poprzez zakwestionowanie stwierdzenia, że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie powstaje z mocy prawa. W tym zakresie wskazał, że od dnia 1 stycznia 2010 r. zgodnie z art. 61 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych do niepodatkowych należności budżetowych stosuje się K.p.a., a zgodnie z art. 60 pkt 7 tej ustawy oraz art. 40a ustawy o drogach publicznych opłata dodatkowa jest właśnie taką należnością. W sprawie konieczne jest więc, zdaniem zobowiązanego, ustalenie opłaty dodatkowej decyzją, a dopiero wówczas istnieje możliwość egzekwowania opłaty przy pomocy tytułu wykonawczego. Wobec tego, w opinii strony, do chwili wydania decyzji o wysokości opłaty dodatkowej prowadzenie egzekucji jest niedopuszczalne; – zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, tj. nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel winien udowodnić, że we wskazanym w tytule wykonawczym dniu zobowiązany jako kierowca pojazdu o określonym numerze rejestracyjnym parkował pojazd nie uiszczając należnej opłaty. Ponadto podniósł, że opłaty za parkowanie były sukcesywnie regulowane przelewami. Ewentualne nadpłaty winny być natomiast zaliczane na poczet bieżących należności. Tymczasem wierzyciel zwracał je zamiast zaliczać na poczet bieżących należności; – zarzut z art. 33 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej, gdyż wierzyciel powinien udowodnić, że to zobowiązany jako kierowca zaparkował pojazd i nie uiścił opłaty; – zarzut z art. 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, ponieważ tytuł wykonawczy został podpisany przez osobę nieupoważnioną, albowiem osoba podpisująca tytuł wykonawczy nie dołączyła upoważnienia, a zobowiązany kwestionuje fakt udzielenia takiego pełnomocnictwa; Organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Stanowisko w sprawie zarzutów wierzyciel zaprezentował w postanowieniu z dnia [...] r., uznając je za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel przywołał treść art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy oraz wskazał na przepisy uchwały Nr XII 1/203/15 Rady Miasta Opole z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2015 r. poz. 1698 ze zm.) wyjaśniając, że § 7 ust. 1 tej uchwały stanowi, że za nieuiszczenie opłaty za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 40 zł, zaś obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z mocy samego prawa bez wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych lub innych rozstrzygnięć. Stwierdził, że kontroler strefy wprowadził do terminala komputerowego kompletne informacje dotyczące daty, godziny i numeru wystawionego wezwania do zapłaty, nr rej. pojazdu oraz przyczyny wystawienia wezwania. Po wyznaczonym terminie Miejski Zarząd Dróg w O. pozyskał dane właściciela pojazdu z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), z których wynikało, że właścicielem pojazdu jest zobowiązany. Dodał, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Wskazał, że same przepisy ustawy stanowią, że opłaty te są pobierane, a nie określane, ustalane czy wymierzane przez organ administracji. Wierzyciel stwierdził, że umieszczone za wycieraczką pojazdu wezwanie do zapłaty dodatkowej stanowi dokument potwierdzenia nieuiszczenia opłaty. Zauważył, iż co do zasady opłatą dodatkową obciąża się właściciela pojazdu. Jeżeli nie korzystał on w danym dniu z samochodu to na nim ciąży obowiązek udowodnienia, że swój pojazd użyczył innej osobie. Wierzyciel wyjaśnił, że przepis art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej zawiera elementy składowe tytułu wykonawczego poświadczające umocowanie osoby podpisującej taki tytuł. Ponadto zgodnie z pełnomocnictwem z dnia 27 października 2017 r. zastępca Dyrektora MZD w O., która tytuł podpisała była upoważniona do załatwiania tego typu spraw i podejmowania w tych sprawach czynności. Na postanowienie to zobowiązany wniósł zażalenie w wyniku, którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. Dyrektor stwierdził, że uwzględniając wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela w zakresie zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny uznał zarzuty zobowiązanego za bezzasadne. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany podtrzymał zarzut, że prowadzenie egzekucji administracyjnej w przedmiotowej sprawie jest co do zasady niedopuszczające bowiem zgodnie z art. 61 w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych do niepodatkowych należności budżetowych stosuje się K.p.a., a zgodnie z art. 60 pkt 7 tej ustawy oraz art. 40a ustawy o drogach opłata dodatkowa jest właśnie taką należnością. Dlatego konieczne jest ustalenie tej opłaty decyzją. Ponadto sporna opłata jest administracyjną karą pieniężną (art. 189b K.p.a.) i nie istnieje dopóki nie zostanie wydana stosowna decyzja. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 33 § 1, art. 34 § 1 i § 4 ustawy egzekucyjnej stwierdzając, że organ egzekucyjny zastosował się do wymogu tego ostatecznego przepisu uzyskując ostateczne stanowisko wierzyciela i miał ustawowy obowiązek zgodzić się z wierzycielem i uznać za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez stronę. Wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela dotyczy nieistnienia obowiązku czy błędu co do osoby zobowiązanego oznacza, że organ egzekucyjny nie decyduje w zakresie takich zarzutów. W zakresie zarzutu dotyczącego konieczności uprzedniego wydania decyzji Dyrektor zgodził się z wierzycielem, że przedmiotowa opłata powstaje z mocy samego prawa i decyzja taka jest zbędna, zaś obowiązek jej uiszczenia wynika wprost z art. 13f ust. 1 ustawy. Dlatego też Dyrektor uznał, że w sprawie nie stwierdzono nieistnienia obowiązku czy niedopuszczalności egzekucji, a osoba podpisująca zaskarżony tytuł posiadała stosowne upoważnienie. W skardze na to rozstrzygnięcie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik zobowiązanego zakwestionował zaskarżone postanowienie zarzucając obrazę art. 61 w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych i art. 189b K.p.a, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik skoncentrował się na zanegowaniu poglądu o tym, że opłata dodatkowa powstaje z mocy prawa. W tym celu posłużył się dotychczasową argumentacją. Dodatkowo podniesiono, iż organy przy wykładni przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie pominęły rekomendację nr R (91) 1 Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich w sprawie sankcji administracyjnych przyjętą 13 lutego 1991 r. Jak wskazał pełnomocnik, zasada piąta tej rekomendacji przewiduje, że wszelkie postępowania mogące owocować nałożeniem sankcji administracyjnej, jakie zostały wszczęte wobec osoby, powinny prowadzić do decyzji kończącej postępowanie. Dlatego też, w ocenie pełnomocnika, w Państwie prawa niemożliwe jest nakładanie sankcji z mocy samego prawa. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Należy przy tym zauważyć, iż podobna sprawa dotycząca zobowiązanego toczyła się przed tutejszym Sądem, który wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 304/19 oddalił skargę. W wyroku tym Sąd dokonał oceny prawnej zarzutów skarżącego tożsamych co w niniejszej sprawie. Dlatego też w pełni aprobując stanowisko przedstawione w tym wyroku w dalszej części uzasadnienia zostanie ono przytoczone przez Sąd orzekający jako własne. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zamknięty katalog zarzutów zawarty został w art. 33 § 1 tej ustawy. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Stosownie do art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgodnie z art. 34 § 4 tej ustawy "organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (...) wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (...)". W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny, nie będąc wierzycielem, obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela, w tym jego organu odwoławczego (SKO), a następnie postanowienie organu egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie zobowiązany oparł zarzuty o art. 33 § 1 pkt 1, 4, 6 i 10 ustawy egzekucyjnej, zaś w skardze jego pełnomocnik podtrzymał zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, czyli zarzut oparty o art. 33 § 1 pkt 6 tej ustawy. Przyjął bowiem, że skoro wysokość opłaty dodatkowej, którą należy traktować jako karę administracyjną, nie została określona w formie decyzji, to brak jest podstaw do jej przymusowego dochodzenia. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że problematyka opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania regulowana jest ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W art. 13 ust. 1 tej ustawy zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania stanowiąc, że strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek tej opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 ustawy). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3 ustawy), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5 ustawy). Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej). Zauważyć należy, że dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji, ustawodawca bowiem nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Z powyższych względów zarzuty skarżącego w zakresie konieczności ustalenia w drodze decyzji wysokości dochodzonego obowiązku Sąd uznał za bezzasadne. Zgodzić się należy ze skarżącym, że opłaty dodatkowe za nieuiszczenie opłaty parkingowej stanowią niepodatkowe należności o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Wyjaśnić należy, że pojęcie niepodatkowych należności o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochód Skarbu Państwa albo budżetu jednostek samorządu terytorialnego, obejmuje zarówno należności powstające z mocy prawa, jak też wymagające dookreślenia w drodze decyzji. W przypadku opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej, opisany wyżej charakter prawny obowiązku, mający oparcie w przepisach szczególnych (ustawa o drogach) eliminuje możliwość wydania decyzji administracyjnej. W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że użycie przez ustawodawcę sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (tak wyrok NSA z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt I GSK 41/19). Zatem w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem wskazanych przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia założenie racjonalności prawodawcy, wykładnia logiczna i celowościowa, przy czym istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji, prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt III SA/Po 419/17 czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 138/15). Z tego względu argumentację skarżącego o tym, że opłata dodatkowa jest karą administracyjną, uznać należy za chybioną. W konsekwencji nie może ona również stanowić uzasadnienia dla twierdzenia zobowiązanego, że opłata dodatkowa musi być określona decyzją administracyjną. Poza tym zobowiązany podniósł zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy egzekucyjnej, które w zasadzie sprowadzają się do tej samej argumentacji. Mianowicie w ocenie zobowiązanego, nie wykazano, aby to on parkował pojazd i nie uiścił należnej opłaty. Odnosząc się do tego zagadnienia podnieść należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, a kierowanie egzekucji właśnie do niego opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu (posiadacz) jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (tak wyroki NSA: z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 4351/16, z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1816/12, z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1513/08). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (tak wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1042/18). W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, że korzystającym z drogi była inna osoba. Bezspornym jest natomiast to, że jest on właścicielem pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], który parkował w strefie płatnego parkowania. Jak wynika z akt sprawy, zobowiązany nie wskazał także osoby lub osób, którym użyczyłby pojazd w dniu, kiedy doszło do nieuiszczenia stosownej opłaty za parkowanie. Dlatego też uznać należy za chybione zarzuty oparte na art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy egzekucyjnej. Za nietrafiony należy uznać również zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 10 tej ustawy, gdyż Prezydent Miasta O. dysponował prawem do umocowania Zastępcy Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w O. do wydawania tytułów wykonawczych dotyczących nieuiszczonych opłat dodatkowych. Otóż w myśl art. 21 ust. 1a ustawy zarządca drogi (a więc między innymi prezydent miasta – art. 19 ust. 5 ustawy) może upoważnić pracowników odpowiednio: urzędu marszałkowskiego, starostwa, urzędu miasta lub gminy albo pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Z przepisu tego wynika, że pełnomocnictwo takie nie może wykraczać poza kompetencje przysługujące zarządcy drogi. Zatem przedmiotem upoważnienia może być zatem każda sprawa, która dotyczy realizacji zadań zarządcy drogi. Na tej podstawie organ administracji drogowej może umocować pracowników zarządu do prowadzenia czynności procesowych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawach dotyczących należności z tytuł zarządzania drogami (zob. K. Sobieralski, Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, "Nowe Zeszyty Samorządowe" 2008, nr 6, s. 43; Strachowska Renata. Art. 21. W: Ustawa o drogach publicznych. Komentarz. ABC, 2012). Pobór opłat dodatkowych i jej dochodzenie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji mieści się w zakresie zadań zarządcy drogi (art. 13f ust. 3 i art. 40d ust. 2 u.d.p.). W tej sytuacji przyjąć należy, że zarządca drogi – Prezydent Miasta O. uprawniony był do udzielenia pełnomocnictwa pracownikowi (Dyrektorowi) jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi do wydawania tytułów wykonawczych. Uprawnienia takiego udzielono pełnomocnictwem z dnia 27 października 2017 r. Konkludując, zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego nie zasługują na uwzględnienie. Zatem mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018.1302 z późn. zm.). ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło