IV SA/Wa 1331/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 13.06. 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Krajowej Rady Komorniczej w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zaleceń powizytacyjnych postanawia: odrzucić skargę. Uchwałą z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Rada Izby Komorniczej w S. wezwała T. S. do: 1. przestrzegania art. 8 ust. 8 u.k.s.e. i nieprzyjmowania spraw z wyboru wierzyciela, jeśli w zakresie prowadzonych przez niego spraw egzekucyjnych zaległość przekracza 6 miesięcy, 2. starannego prowadzenia wykazu W (wykazu spraw z wyboru wierzyciela) w taki sposób, aby na wykazie tym znajdowały się jedynie sprawy z wyboru, a nie sprawy, które jako takie zostały zarejestrowane w wyniku błędu systemu lub innych zdarzeń, jak choćby błędnej rejestracji, 3. przesłania do Rady Izby Komorniczej w S. Wykazu W wraz z opisem każdej sprawy znajdującej się na tym wykazie, ze szczególnym uwzględnieniem informacji, czy dana sprawa jest sprawą z wyboru, czy też nie jest sprawą z wyboru, i w takim wypadku, z opisaniem przyczyny, w wyniku której sprawa ta została umieszczona na wykazie, 4. zaprzestania nieprawidłowej praktyki wydawania postanowień o ustalaniu kosztów zastępstwa prawnego w egzekucji przy pierwszej czynności egzekucyjnej, zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale III CZP 1/13. Od powyższej uchwały T. S. wniósł odwołanie do Krajowej Rady Komorniczej w W., zarzucając jej podjęcie bez ważnej podstawy prawnej oraz niezawarcie w istocie żadnych zaleceń powizytacyjnych. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Krajowa Rada Komornicza postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę oraz ustalenia zawarte w protokole z wizytacji. Pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r. T. S. – Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym S. – [...] w S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1277 ze zm., dalej: u.k.s.e), w szczególności art. 8 ust. 8 u.k.s.e. poprzez brak wskazania, który konkretnie przepis skarżący ma przestrzegać oraz brak w skarżonej uchwale zaleceń powizytacyjnych. Skarżący zarzucił również, iż wizytacja przeprowadzona została bez podjęcia stosownej uchwały. Dalej skarżący wskazał na uchybienie treści art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Komornicza w W. wniosła o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy, wskazać należy, że normy kształtujące podstawy systemu sądownictwa zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. zakładają określenie właściwości sądów administracyjnych przez ustawodawcę w sposób pozytywny. Zgodnie z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed nimi określają ustawy (art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Krajowej Rady Komorniczej w W. w przedmiocie zaleceń powizytacyjnych. Stosownie do treści art. 65 u.k.s.e. Krajowa Rada Komornicza sprawuje nadzór nad komornikami niezależnie od nadzoru sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości i prezesów sądów. Krajowa Rada Komornicza wyznacza komorników-wizytatorów spośród komorników, którzy są obowiązani dokonywać wizytacji w kancelariach danego okręgu. Wizytacja kancelarii powinna być przeprowadzona co najmniej raz w ciągu 3 lat. Przedmiotem nadzoru, o którym mowa w ust. 1, jest terminowość, rzetelność i skuteczność postępowania egzekucyjnego. Osoby powołane do sprawowania nadzoru nad działalnością komorników mają prawo wglądu w czynności komorników, mogą żądać wyjaśnień oraz w razie stwierdzenia uchybień mogą wystąpić do sądu o wydanie zarządzenia w trybie art. 759 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Nadzór sprawowany przez organy samorządu komorniczego (w tym przez Krajową Radę Komorniczą) polega między innymi na przeprowadzaniu wizytacji kancelarii komorniczych i wydawaniu komornikowi stosownych zaleceń w zakresie konieczności przestrzegania przepisów prawa, w szczególności w określonym zakresie. Wśród kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie wymieniono uchwał samorządu zawodowego w zakresie sprawowanego nad komornikami sądowymi nadzoru zawodowego. Nadzór nad komornikami bowiem, oprócz nadzoru judykacyjnego sprawowanego przez sądy powszechne (art. 759 § 2 k.p.c. i art. 767 i nast. k.p.c.), nadzoru administracyjnego sprawowanego przez prezesa sądu rejonowego, prezesa sądu apelacyjnego i Ministra Sprawiedliwości, ustawa o komornikach sądowych przewiduje dodatkowo wyłącznie nadzór samorządowy (wewnętrzny) sprawowany przez organy samorządu zawodowego. Brak jest podstaw do przyjęcia, że nadzór ten podlega kontroli sądowo-administracyjnej. Zarówno uchwała Rady Izby Komorniczej w .S. jak i Krajowej Rady Komorniczej w W., zawierająca zalecenia powizytacyjne, wynika ze sprawowania funkcji nadzorczych. Komornik sądowy z racji sprawowanej funkcji w zakresie przestrzegania powagi i godności zawodu jest podporządkowany radzie izby komorniczej, a akty podejmowane wobec niego w ramach wykonywania funkcji nadzorczych nie mają charakteru zewnętrznego. Są one wydawane w ramach działania organów danej korporacji zawodowej i dotyczą tylko jej członków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1768/17 – dostępne w CBOSA). Reasumując wskazać należy, że skarga wywiedziona przez komornika sądowego T. S. winna zostać odrzucona, zaś skarżący jako członek samorządu zawodowego komorników sądowych obowiązany jest przestrzegać uchwał wydanych przez powołane do tego organy i stosować się do zaleceń organów sprawujących nadzór. Zakres kompetencji rady izby komorniczej wynika z treści art. 93 u.k.s.e., zgodnie z którym do zakresu działania rady izby komorniczej należy między innymi nadzór nad przestrzeganiem przez komorników i asesorów komorniczych powagi i godności zawodu oraz zlecanie komornikom-wizytatorom dokonania wizytacji wyznaczonej kancelarii. Z opisanych względów, przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i winna zostać odrzucona. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, przy czym odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.