II SA/Gd 570/19
WyrokWSA w Gdańsku2020-06-24
Skład orzekający: Diana Trzcińska, Magdalena Dobek-Rak, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji może odmówić uchylenia decyzji, uznając wnioskodawcę za niebędącego stroną postępowania, bez zbadania istoty sprawy po wznowieniu?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić uchylenia decyzji w postępowaniu wznowionym, opierając się wyłącznie na stwierdzeniu, że wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego pierwotną decyzją, bez przeprowadzenia dalszego postępowania merytorycznego po wznowieniu. Status strony powinien być rozstrzygany na korzyść podmiotu zabiegającego o taki status, a wątpliwości należy rozstrzygać na jego korzyść.Stan faktyczny
Skarżący R. D. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą uchylenia decyzji o braku podstaw do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej przebudowy zjazdu z drogi powiatowej. Skarżący twierdził, że nie mógł brać udziału w pierwotnym postępowaniu bez własnej winy i że inwestycja narusza jego interes prawny. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając skarżącego za niebędącego stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2016 r. i zasądził od WINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2020 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 listopada 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. D. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga R. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 19 lipca 2019 r., nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z 30 listopada 2016 r., nr [..], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 listopada 2015 r., [..], orzekającej o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wykonania przebudowy zjazdu z drogi powiatowej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
PINB, postanowieniem z 19 lutego 2016 r., odmówił wznowienia postępowania administracyjneg z wniosku R. D. z 12 stycznia 2016 r. w przedmiocie wykonania przebudowy zjazdu z drogi powiatowej, zrealizowanej w oparciu o zgłoszenie dokonane Staroście nr [..], z uwagi na fakt, że żądanie to zostało złożone przez osobę nie będącą stroną postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 8 kwietnia 2016 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ zauważył, że badanie kwestii, czy osoba wnioskująca o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ma status strony nie może stanowić przedmiotu postanowienia o wznowieniu bądź o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Ocena tej kwestii powinna być przedmiotem badania po wznowieniu postępowania, a zatem organ I instancji, wydając zaskarżone postanowienie, przedwcześnie rozstrzygnął tą kwestię.
PINB, postanowieniem z 16 maja 2016 r., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przebudowy zjazdu z drogi powiatowej. Decyzją z 4 lipca 2015 r. organ orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji. Następnie, WINB decyzją z 5 października 2016 r. uchylił powyższą decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z akt I instancji, decyzja została skierowana jedynie do wnioskodawcy R. D., a pozostałe strony (ustalone zarówno na etapie wydania decyzji z 3 listopada 2015 r. jak i na etapie wznowienia postępowania w związku z wnioskiem z 12 stycznia 2016 r.) nie zostały ujęte w rozdzielniku decyzji z 4 lipca 2015 r. i tym samym nie otrzymały tego rozstrzygnięcia. Dodatkowo decyzja wydana po wznowieniu postępowania została opatrzona błędną datą. Jednocześnie organ II instancji odmówił wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prowadzenia postępowania administracyjnego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując ponownie sprawę, zauważył że wnioskodawca R. D. nie brał udziału w końcowej fazie w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji z 3 listopada 2015 r. orzekającej o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy, w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm., dalej powoływanej jako p.b.), w przedmiocie wykonania przebudowy zjazdu z drogi, gdyż nie był stroną tego postępowania. Z akt sprawy wynika, że Państwo D. pismem z 19 października 2015 r. zostali wyłączeni z kręgu stron postępowania. R. D. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa własności działki nr [..] położonej w P. Zdaniem organu, zarówno z mapy załączonej do zgłoszenia, jak również z protokołu z oględzin wynika, że odległość zjazdu od granicy z działką nr [..] jest większa niż 30 m, ponadto działka nr [..] oddzielona została od terenu działki nr [..] (stanowiącej własność Państwa D.) działką nr [..]. Organ zauważył, że jak wynika z akt sprawy, sporna inwestycja nie narusza prawa własności skarżącego, nie niesie za sobą ponadnormatywnych uciążliwości oraz nie pozbawia nieruchomości dostępu do drogi publicznej. Inwestycja także nie ogranicza praw w możliwości korzystania z nieruchomości skarżącego. Jako że zrealizowane przez K. W. roboty budowlane nie kształtują strefy praw i obowiązków R. D., nie jest on więc stroną w tym postępowaniu. Organ zauważył, że do akt było dołączone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdzie Państwo D. zostali uznani za stronę postępowania, jednakże dotyczyło ono terenu działki jeszcze przed podziałem na działki nr [..] i nr [..]. Natomiast obecnie teren działki nr [..] oddzielony jest od działki nr [..] (stanowiącej własność Państwa D.) pasem działki nr [..].
W związku z tym, że w ocenie organu nie doszło do żadnych naruszeń obowiązujących przepisów, ani nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności - PINB odmówił uchylenia decyzji z 3 listopada 2015 r.
R. D. złożył odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując ocenę organu co do swojego statusu jako strony postępowania. Jednocześnie, odwołujący podkreślił, że dokumenty dołączone przez inwestora do zgłoszenia robót dotyczących zjazdu wskazują, że formalnie występował on o wydanie zgody na przebudowę zjazdu, a tymczasem zrealizował jego budowę. Skarżący powołał się także na warunki techniczne dotyczące dróg, w tym zjazdów, argumentując że kwestionowana inwestycja ich nie spełnia. Ponadto wskazał na brak wymaganej widoczności oraz zgody Regionalnego Konserwatora Przyrody na prowadzenie robót ziemnych w odległości mniejszej niż 15 metrów od pomników przyrody chronionych prawem. Wskazał też na możliwość podtopienia jego nieruchomości przez zrealizowany przepust w zjeździe.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 19 lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę pismem z 12 października 2016 r., zawiadomił o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz składania wniosków i uwag, zapewniając tym samym wszystkim stronom czynny udział w postępowaniu. Jak wynika z akt postępowania R. D. nie brał udziału w końcowej fazie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 3 listopada 2015 r. Organ przypomniał, że R. D. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa własności działki nr [..] położonej w P. Zarówno z mapy załączonej do zgłoszenia, jak również z protokołu z oględzin wynika, że odległość zjazdu od granicy z działką nr [..] jest większa niż 30 m, ponadto działka nr [..] oddzielona została od terenu działki nr [..] (stanowiącej własność Państwa D.) działką nr [..]. Organ zauważył, że jak wynika z akt sprawy, sporna inwestycja nie narusza prawa własności skarżącego, nie niesie za sobą ponadnormatywnych uciążliwości oraz nie pozbawia nieruchomości do drogi publicznej. Inwestycja także nie ogranicza praw w możliwości korzystania z nieruchomości skarżącego. Zdaniem organu, zrealizowane przez K. W. roboty budowlane nie kształtują strefy praw i obowiązków R. D., nie jest on więc stroną w przedmiotowym postępowaniu. Organ zauważył także, że skoro organ I instancji nie uznał skarżącego za stronę, bezzasadne było rozpatrywanie i odnoszenie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do merytorycznych zarzutów wnioskodawcy.
R. D. złożył skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając naruszenie:
- art. 2 Konstytucji RP,
- art. 6, 7, 9, 10, 77 § 1 oraz 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.,
- rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie – załącznika nr 2 przez niezapewnienie wymaganego pola widoczności, prędkości miarodajnej i odległości L2, sprowadzenie zagrożenia,
- decyzji Zarządu Powiatu Zarządu Dróg Powiatowych z 21 marca 2011 r., [..],
- decyzji o warunkach zabudowy Burmistrza Gminy z 17 lipca 2013r., nr [..],
- zarządzenia Wojewody nr [..] z 10 kwietnia 1998 r. w sprawie uznania za pomniki przyrody niektórych drzew i głazów w województwie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i wydanie nakazu rozbiórki nielegalnie wybudowanego zjazdu z drogi powiatowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ zauważył, że nie odnosił się do argumentów wskazanych w treści skargi a dotyczących innych wcześniej wydanych rozstrzygnięć, ponieważ nie uznano skarżącego za stronę postępowania. Ponadto organ podniósł, że strony miały możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, natomiast organ II instancji nie miał takiego obowiązku, ponieważ na etapie odwoławczym, nie zgromadzono żadnych dodatkowych dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano, wydaną w toku wznowionego postępowania administracyjnego, decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 lipca 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z 30 listopada 2016 r. orzekającą o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z 3 listopada 2015 r. o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 50 – 51 p.b. Zarówno decyzja WINB, jak PINB zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego.
Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, dotknięte było przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 lub art. 145a k.p.a. Podkreślić jednak należy, że chodzi w tym wypadku o zastosowanie nadzwyczajnego trybu administracyjnego, mającego umożliwić wzruszenie decyzji ostatecznej, zapadłej w postępowaniu zwyczajnym, a zatem takiej decyzji, która z mocy art. 16 § 1 k.p.a. korzysta z waloru trwałości. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi i w dalszym rzędzie – może nastąpić tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w ustawie (art. 145 § 1 pkt 1 – 8 i 145a k.p.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przed ewentualnym wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego (art.149 § 1 k.p.a.), tj. po złożeniu podania o wznowienie postępowania, organ zobowiązany jest do podjęcia określonych czynności proceduralnych, mających na celu rozpoznanie złożonego wniosku. Wypowiadając się na temat charakteru prawnego tychże czynności proceduralnych, orzecznictwo sądowe stanęło na stanowisku, że nie są to czynności podejmowane w ramach postępowania administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 19 maja 2010 r., II OSK 893/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Również w doktrynie przyjmuje się, że czynności podjęte przez organ przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 673; M. Jaśkowska (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 881; C. Martysz (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. 2, Warszawa 2005, s. 331). Istotnym jest fakt, że w trakcie wskazanych wyżej czynności wstępnych organ powinien zbadać czy podanie o wznowienie postępowania: 1) zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu, 2) czy osoba wnosząca podanie posiada zdolność procesową oraz czy 3) w podaniu została wskazana ustawowa przyczyna wznowienia postępowania.
Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia lub wniosek składa podmiot niebędący stroną lub też termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno, co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Jednocześnie należy podkreślić, że nie jest dopuszczalne badanie przez organ interesu prawnego osoby wnoszącej o wznowienie postępowania już na etapie oceny przez organ przesłanek do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Nie jest to dopuszczalne nawet w sytuacji, kiedy osoba wnosząca o wznowienie postępowania administracyjnego powołuje się na przesłankę wznowienia, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy). Organ rozpatrujący takie podanie nie jest bowiem w żadnym wypadku umocowany do badania, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.
Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w piśmie z 12 stycznia 2016 r. R. D. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie samowoli budowlanej objętej "decyzją nr [...]" (tj. decyzją z 3 listopada 2015 r. o braku podstaw do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 50 i 51 p.b.), wskazując że nie mógł brać w nim udziału bez swojej winy. W następstwie tego wniosku PINB, w postanowieniu z 16 maja 2016 r., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem ww. decyzji. Następnie, organ I instancji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 3 listopada 2015 r., uznając że wnioskodawcy nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji, a zatem – że nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazana jako podstawa wznowienia. Zdaniem organu, inwestycja, którą kwestionuje wnioskodawca oddalona jest o ponad 30 m od jego nieruchomości i w żaden sposób na nią nie oddziałuje, a to przesądza o braku interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stanowisko powyższe podzielił organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzje organu I instancji (w decyzji z 19 lipca 2019 r.).
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której:
pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., albo
pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Kwestią jednoznacznie sporną w niniejszym stanie faktycznym jest zatem, na obecnym etapie postępowania, status skarżącego jako strony postępowania wznowieniowego. Przy czym, negatywne przesądzenie w tym zakresie prowadzi, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji z 3 listopada 2015 r. (co miało miejsce w niniejszej sprawie), zaś uznanie, że skarżący jest stroną postępowania – obliguje właściwy organ do przeprowadzenia kolejnej fazy postępowania wznowieniowego – tj. co do pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia (art. 146 k.p.a.), a także co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W ocenie sądu, stanowisko organów orzekających w sprawie co do statusu skarżącego jako strony postępowania naprawczego nie jest prawidłowe. Z akt administracyjnych wynika, że działka, na której zrealizowano inwestycję – nr [..] sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [..], która stanowi wąski pas oddzielający nieruchomość inwestycyjną od działki nr [..], będącej własnością skarżącego. Brak bezpośredniego sąsiedztwa działki inwestycyjnej z nieruchomością skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma żadnego znaczenia, biorąc pod uwagę kształt i wymiary działki oddzielającej ([..]), którą ze względu na jej szerokość można potraktować w kategoriach drogi wewnętrznej. W konsekwencji, wypada uznać, że nieruchomość inwestycyjna i nieruchomość skarżącego sąsiadują ze sobą bezpośrednio.
Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50-51 p.b. podstawę prawną do ustalenia legitymacji procesowej stron stanowi art. 28 k.p.a. Przy wyznaczaniu kręgu stron w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50 i 51 p.b. podstawowe znaczenie ma zatem ustalenie oddziaływania konkretnego obiektu budowlanego na nieruchomości sąsiednie (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Plucińskiej-Filipowicz, Wolters Kluwer business, Warszawa 2014, s. 457).
Jednocześnie, należy pamiętać, że zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Jeżeli więc istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zabudową jego nieruchomości, to status strony przysługuje właścicielom działek sąsiadujących, których interes prawny jest właśnie chroniony przepisami powszechnie obowiązującymi. Podobnie jak w sprawach o pozwolenie na budowę, tak też w postępowaniach naprawczych i legalizacyjnych, ustalenie kręgu stron musi być poprzedzone wyznaczeniem zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w sąsiedztwie w aspekcie przepisów odrębnych, do których zalicza się regulacje m.in. aktów wykonawczych do Prawa budowlanego, prawa zagospodarowania przestrzennego, ochrony przyrody i środowiska, prawa wodnego, prawa cywilnego. Dla ustalenia kręgu stron w sprawach inwestycyjnych kluczowe znaczenie ma ustalenie oddziaływania konkretnej uciążliwości, co do których przepisy prawa ustanawiają ograniczenia celem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Dlatego poglądy wypracowane w orzecznictwie dotyczące statusu stron w sprawach pozwolenia na budowę mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniach naprawczych i legalizacyjnych (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 847/18, Lex nr 2728333 oraz wyrok NSA z 12 czerwca 2008 r. sygn. II OSK 650/07, wyrok NSA z 12 kwietnia 2007 r. II OSK 734/06).
W ocenie sądu, przy analizie statusu skarżącego jako strony postępowania, niezależnie od wzmiankowanej powyżej kwestii sąsiedztwa z działką inwestycyjną, nie można pominąć kwestii, akcentowanej zresztą przez niego na każdym etapie postępowania wznowieniowego w związku z realizacją kwestionowanej inwestycji, a mianowicie spływu wód powierzchniowych. Elementem budowy zjazdu był niewątpliwie przepust (por. dokumentacja zdjęciowa – k. 23 akt administracyjnych organu I instancji), którego parametry techniczne skarżący kwestionuje, wskazując na możliwość podtopień, a który to przepust niewątpliwie może oddziaływać na jego nieruchomość. Działka skarżącego może zatem być narażona na spływ wód powierzchniowych z terenu działki, na której przeprowadzona została powyższa inwestycja, a to również oznacza, że wadliwie pozbawiony został statusu strony postępowania.
Przypomnieć należy, że o istnieniu interesu prawnego właścicieli lub użytkowników wieczystych działek sąsiadujących z terenem inwestycji przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na ich nieruchomości oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. O posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie legalności danej inwestycji nie decyduje zatem tylko bezpośrednie sąsiedztwo z działką inwestycyjną, a ustalenie kręgu stron tego postępowania zależy od okoliczności faktycznych występujących w konkretnej sprawie, tj. charakteru wykonanej inwestycji oraz zasięgu jej oddziaływania na otoczenie, w tym rodzaju, stopnia i zakresu uciążliwości z nią związanych dla sąsiednich terenów. Jednocześnie, sąd przychyla się do wyrażonego w orzecznictwie stanowiska, że wątpliwości dotyczące statusu strony w postępowaniu administracyjnym należy rozstrzygać na korzyść podmiotu, który zabiega o taki status, także po to by nie kreować kolejnych postępowań nadzwyczajnych w tej samej sprawie (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r., II OSK 314/18, Lex nr 2763175).
W tej sytuacji, w ocenie sądu, wydane przez organy decyzje naruszają prawo materialne – art. 28 k.p.a. w zw. z art. 50 i 51 p.b. oraz procesowe - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Organy administracji, ponownie prowadząc postępowanie administracyjne, uwzględnią ocenę prawną, dokonaną przez sąd w niniejszym uzasadnieniu, będąc związane przede wszystkim oceną prawną w zakresie statusu skarżącego jako strony w postępowaniu naprawczym. To z kolei obliguje właściwy organ do przejścia do kolejnej fazy postępowania wznowieniowego – tj. co do pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia (art. 146 k.p.a.), a także co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), w tym do oceny zarzutów zgłaszanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (punkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę powyższą złożył się uiszczony wpis sądowy od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło