II GSK 66/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-03-24
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Wojciech Kręcisz, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy plakat informujący o rabacie w drogerii, umieszczony przed wejściem do apteki i drogerii, stanowi reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, a tym samym uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że plakat informujący o rabacie w drogerii, z wyraźnym wskazaniem, że dotyczy on drogerii i wymaga posiadania karty klubowej obowiązującej w drogeriach, nie stanowi reklamy apteki, nawet jeśli znajduje się przed wejściem do połączonej apteki i drogerii. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego, uznając, że błędnie zakwalifikowano tę sytuację jako naruszenie zakazu reklamy apteki i podstawę do nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Główny Inspektor Farmaceutyczny nałożył na C. Sp. z o.o. karę pieniężną za naruszenie zakazu reklamy apteki, uznając, że umieszczenie w izbie ekspedycyjnej apteki materiałów promocyjnych oraz plakatu przed wejściem do apteki i drogerii stanowiło reklamę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki, która kwestionowała m.in. błędne zastosowanie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego i zasądzono od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz C. Sp. z o.o. kwotę 3400 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 698/19 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zakazu prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz C. Sp. z o.o. w K. kwotę 3400 (trzy tysiące czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 18 września 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 698/19, oddalił skargę C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie naruszenia zakazu reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] grudnia 2017 r. inspektor farmaceutyczny działający z upoważnienia udzielonego przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego przeprowadził w aptece ogólnodostępnej o nazwie Z. zlokalizowanej w W. przy ul. [...], kontrolę doraźną w zakresie prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej, zakończoną protokołem z kontroli z [...] stycznia 2018 r.
Pismem z [...] stycznia 2018 r. organ I instancji poinformował Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2017 r. w aptece ogólnodostępnej "Z." w W. przy ul. [...].
Decyzją z [...] października 2018 r., Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazu zaprzestania reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie Z., zlokalizowanej w W. przy ul. [...], prowadzonej poprzez: - umieszczenie w izbie ekspedycyjnej wyeksponowanych obok niektórych produktów leczniczych, suplementów diety, kart na których widoczne były dwie ceny (wyższa i niższa), cena niższa zapisana była większymi cyframi niż cena wyższa, cena wyższa została przekreślona; - umieszczenie w izbie ekspedycyjnej na kartkach z cenami napisu: "HIT", a na szklanej gablocie obok stanowisk do ekspediowania naklejono napis: "Z. HITY SEZONU"; - umieszczenie w izbie ekspedycyjnej w szklanej gablocie napisu: "Super cena !!! 20 saszetek 17,99"; - umieszczenie przed wejściem do apteki i drogerii (wiatrołap) plakatu, na którym pojawiły się informacje następującej treści: Prezenty Last Minutę - 20% Rabat z KARTĄ tylko 20 - 24.12.2017 r. oraz nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2211, ze zm., dalej: "p.f.") w zakresie opisanym w punkcie I sentencji decyzji.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego względnie o jej uchylenie w całości jako nieważnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Farmaceutycznemu zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019r. Główny Inspektor Farmaceutyczny działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 p.f., art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
Odnosząc do niniejszej sprawy treść art. 94a ust. 1 p.f. i przytoczone orzecznictwo Główny Inspektor Farmaceutyczny ocenił działania strony jako naruszające zakaz reklamy apteki i ich działalności. Organ zauważył, że treści zawarte na kartach znajdujących się w lokalu apteki, jak i nieprzypadkowe przymocowanie plakatu od strony zewnętrznej szyby pomieszczenia ekspedycji, tak, aby był widoczny dla osób (potencjalnych klientów) przechodzących obok apteki, wskazywały na celowe działania, które mogły sugerować potencjalnym klientom, że w aptece tej dostępne są produkty w korzystniejszych i bardziej atrakcyjnych od standardowej oferty apteki, jak również konkurencyjnych w stosunku do oferty innych aptek.
Organ II instancji podkreślił, że nie wnosi zastrzeżeń co do oferowania przez aptekę, produktów leczniczych po cenach promocyjnych, niższych niż w innych aptekach. Zastrzeżenia organu budzi jednak działalność polegająca na opatrywaniu wybranego asortymentu hasłami reklamowymi. Czym innym jest prowadzenie sprzedaży w konkretnej aptece produktów po cenach niższych niż w innych aptekach, a czym innym jest reklamowanie takiej sprzedaży.
W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego powyższe działania miały na celu zwrócenie uwagi klientów na okazyjne ceny i zachęcenie do skorzystania z usług apteki. Potencjalny klient może dojść do przekonania, że nabywając te produkty odniesie wymierną korzyść ekonomiczną - zaoszczędzi i pod wpływem tego przekonania dokona zakupu tych produktów. Organ podkreślił, że art. 94a ust. 1 p.f. wprowadza zakaz reklamy (aby ograniczyć zjawisko nabywania i spożywania leków ze względów czysto ekonomicznych, a nie realnych potrzeb zdrowotnych).
Prowadzenie zakazanej reklamy apteki i jej działalności niesie za sobą konsekwencje dwojakiego rodzaju: nakazanie zaprzestania prowadzenia reklamy (art. 94a ust. 3 p.f.) oraz nałożenie kary pieniężnej (art. 129b ust. 1 i 2 p.f.). Do nałożenia kary wystarczające jest by reklama była prowadzona wbrew przepisom, a nie wbrew decyzji Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego. Innymi słowy, do nałożenia kary z art. 129b ust. 1 u.p.f. nie jest potrzebne osobne rozstrzygnięcie organu administracji w przedmiocie stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 p.f.
W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego brak było podstaw do zmiany wysokości kary pieniężnej.
Na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] stycznia 2019 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., wyrokiem z 18 września 2019 r. oddalił skargę.
Sąd I instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Sąd I instancji podzielił ocenę organów, które zakwalifikowały działanie skarżącej jako formę reklamy. Działanie strony miało na celu, poinformowanie klientów o korzystnej ofercie obowiązującej w należącej do spółki aptece, zachętę do skorzystania z usług apteki i wyróżnienie jej na tle konkurencji, a nie jak twierdzi strona realizuje obowiązku informowania o cenach produktu.
Zdaniem WSA, na uwzględnienie nie zasługują zarzuty skargi, że materiały zostały umieszczone wewnątrz apteki, wobec czego potencjalny klient musiał podjąć decyzję o dokonaniu zakupów w aptece w sposób zupełnie niezależny od rzeczonych materiałów, zaś z ich treścią mógł zapoznać się dopiero wewnątrz lokalu aptecznego i tym samym zabrakło w przedstawionych materiałach elementu zachęcającego, organ zauważył. Przepis art 94a ust. 1 p.f. w obecnie obowiązującym brzmieniu nie wprowadza przesłanki "publicznego charakteru" reklamy a obecnie mamy do czynienia z zakazem reklamy aptek lub punktów aptecznych i ich działalności w ogóle, bez względu na to, czy jest ona skierowana do publicznej wiadomości i do jakich produktów się odnosi. Nie ma więc najmniejszego znaczenia, czy reklama dokonywana jest wewnątrz czy na zewnątrz apteki. Jej działalność reklamowa może przejawiać się tak we wnętrzu lokalu aptecznego, jak i poza nim.
Odnosząc się do kwestii plakatu z ofertą drogerii Z. D., Sąd I instancji stwierdził, że na plakacie nie umieszczono logo drogerii Z. D., ani informacji iż oferta dotyczy drogerii Z. D., zaś z nazwy programu drogeryjnego "Z. klub" wyeksponowany został napis "Z." identyczny ze znakiem graficznym umieszczonym w szyldzie apteki. Dermokosmetyki są również przedmiotem obrotu w aptekach, a nie tylko w drogeriach. W konsekwencji potencjalny klient może uznać, że przedstawiona na plakacie oferta dotyczy produktów oferowanych w aptece i który swoją nazwą nawiązuje do nazwy apteki "Z.".
Dlatego też zdaniem Sądu I instancji, organy zasadnie uznały, że podjęte przez skarżącą działania zmierzały do reklamowania działalności apteki poprzez zachęcanie do dokonania zakupów w tej aptece co odpowiadało reklamie w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Z ostrożności procesowej, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku zgodnie oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi stron skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 1 p.p.s.a., art. 19 ust. 1 akapit 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 ze zm.), art. 47 akapit 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, 2007/C 303/01, Dz.U.UE C z dnia 14 grudnia 2007 r., art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności 2 dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. 1993 Nr 61, poz. 284). oraz w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, tj. nieważność postępowania z uwagi na sprzeczność z przepisami prawa składu sądu orzekającego poprzez wydanie wyroku przez skład sędziowski, w którym zasiadała osoba (Joanna Wegner) wybrana w procedurze niegwarantującej niezawisłości i niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w całości skargi Skarżącej, w sytuacji gdy decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego w wyniku nieprawidłowego uznania, iż kwestionowane działania stanowią reklamę apteki przy ul. [...] w W., mimo, iż jedno z kwestionowanych działań (tj. działanie dotyczące plakatu) związane było wyłącznie z ofertą drogerii Z. D.;
3) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w całości skargi skarżącej, w sytuacji gdy decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 94a ust. 1 p.f. w sytuacji, gdy zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa unijnego przepisu tego nie stosuje się w zakresie w jakim jest on sprzeczny z art. 4 ust. 1 Ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług (stanowiący transpozycję art. 1 Dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom), tj. w zakresie w jakim uniemożliwia poinformowanie konsumenta o zmianie ceny i tym samym uniemożliwia jej porównanie.
4) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA w całości skargi skarżącej, w sytuacji gdy decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 129b p.f. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 p.f. oraz wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł z tytułu zakazu prowadzenia reklamy aptek ogólnodostępnych, podczas gdy zakwestionowany materiał nie może zostać uznany za niedozwoloną reklamę, o której mowa w 94a ust. 1 p.f., a tym samym nie istnieją przesłanki do nałożenia wymierzonej kary administracyjnej.
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.
W piśmie procesowym złożonym w dniu 23 marca 2023 r. pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg. norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie posiedzenia na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz. U. poz. 374 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, przy czym nie wszystkie zarzuty zasługują na uznanie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu nieważności postępowania, polegającego na tym, że w wydaniu zaskarżonego wyroku zasiadała osoba wybrana w procedurze niegwarantującej niezawisłości i niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej, należy zauważyć, że podstawa nieważności określona w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. dotyczy sytuacji, w której skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo w której w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że - co do samej zasady - podniesione przez kasatora okoliczności mogłyby być poddane ocenie w ramach badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności, w tym z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu, jednakże wobec uwzględnienia niniejszej skargi kasacyjnej i w konsekwencji uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji oraz zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odpadły przesłanki przeprowadzenia tego testu. Uchylenie zaskarżonego wyroku wywołuje bowiem skutek wsteczny, a mianowicie następuje powrót do stanu procesowego istniejącego przed wydaniem orzeczenia przez WSA i nieaktualne staje się orzeczenie tego sądu (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021, art. 185, t. 3). Zgodnie z art. 185 § 2 p.p.s.a. sąd ponownie rozpoznając tę sprawę, rozpozna ją w innym składzie. Gdyby zaś strona powzięła wątpliwości co do bezstronności składu orzekającego wyznaczonego do ponownego rozpoznania tej sprawy, będzie wówczas mogła złożyć wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności, według zasad określonych w art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137).
Z tego względu, wobec braku przesłanek do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca oparła tylko na jednej podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego. Sformułowanie podniesionych w pkt. 2 - 3 petitum skargi kasacyjnej zarzutów pozwala na ich łączne rozpoznanie.
Kontroli instancyjnej poddany został wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę na decyzję wydaną na podstawie art. 94a ust.1 p.f. oraz art. 129b ust. 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów "zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego". W myśl natomiast art. 129b ust. 1 p.f. karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Stosownie do art. 129b ust. 2 p.f., karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w drodze decyzji. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Powołane przepisy wyznaczały zakres badania sprawy przez organy administracji.
Nie ma racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że kwestionowane materiały umieszczone w izbie ekspedycyjnej znajdowały się wewnątrz apteki, a tym samym nie były skierowane do opinii publicznej i widoczne były wyłącznie dla konsumenta, który zdecydował się już na wizytę w aptece, tym samym takie działanie nie stanowi zachowania naruszającego zakaz reklamy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie uznał, że nie ma znaczenia, czy reklama dokonywana jest wewnątrz czy na zewnątrz apteki, bowiem działalność reklamowa może przejawiać się tak we wnętrzu lokalu aptecznego, jak i poza nim. Wskazać należy, że w art. 94a ust. 1 p.f., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r., ustawodawca wprowadził całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności, stwierdzając jednocześnie, że reklamy nie stanowi informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Reklama po prostu została zakazana od 1 stycznia 2012 r. W przeciwieństwie do poprzedniego brzmienia art. 94a ust. 1 p.f. nie ma już znaczenia, czy jest skierowana do publicznej wiadomości.
Za niezasadny należało również uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut, iż decyzja organu została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 94a ust. 1 p.f. w sytuacji, gdy zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa unijnego przepisu tego nie stosuje się w zakresie w jakim jest on sprzeczny z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług kreuje obowiązki przedsiębiorców, w tym przedsiębiorców aptecznych, w zakresie udostępniania konsumentom informacji o cenach produktów leczniczych. Sposób realizacji tego obowiązku, co prawda pozostawiony został przez ustawodawcę do uznania przedsiębiorcy farmaceutycznego, nie oznacza to jednak dowolności w zakresie, w jakim mogłoby to naruszać zakaz reklamy aptek i ich działalności wyrażony w art. 94a p.f. Mogłoby to bowiem prowadzić w praktyce do obejścia tego zakazu (obejścia prawa), dlatego też przepisy te należy uznać za komplementarne (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 917/20).
Skarżąca kasacyjnie akcentuje fakt, że plakat z ofertą drogerii Z. D., referujący do programu drogeryjnego "Z. klub" nie odnosi się do oferty Apteki, lecz prowadzonej przez Spółkę drogerii Z. D.. Ustosunkowując się do treści spornego plakatu, na którym pojawiły się informacje o treści: Prezenty Last Minutę - 20% Rabat z KARTĄ tylko 20 - 24.12.2017 podkreślić należy, że sporny plakat prezentuje jedynie dermokosmetyki (a nie produkty lecznicze i wyroby medyczne). Umieszczone na plakacie informacje: "Oferta obowiązuje w wybranych drogeriach" oraz "o szczegóły pytaj dermokonsultantkę" w sposób jednoznaczny odnoszą się do oferty drogerii Z. D., a nie do apteki Z. A.. Użyte na plakacie hasło dotyczy rabatu, który możliwy jest do uzyskania wyłącznie z kartą "Z. klub", która jest dostępna i obowiązuje wyłącznie w drogeriach Z. D., aby skorzystać z rabatu konieczne było posiadanie ww. karty odnoszącej się wyłącznie do drogerii i wyłącznie w drogeriach honorowanej Tym samym, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, które podzielił WSA, że plakat zachęcał klientów (pacjentów) do skorzystania z oferty apteki skoro dotyczył wyłącznie oferty drogerii, a organ administracji w żaden sposób nie podważył stanowisko skarżącej kasacyjnie, iż w ofercie apteki nie były dostępne konkretne prezentowane na plakacie produkty.
A zatem błędnie Sąd I instancji zaakceptował przyjęte w tej sprawie wadliwe stanowisko organu, że plakat z ofertą drogerii Z. D. stanowił reklamę apteki, gdyż prezentacja na plakacie dotyczyła dozwolonej prawem informacji o ofercie drogerii prowadzonej pod nazwą Z. D. i nie dotyczyła oferty ani działalności apteki ogólnodostępnej.
Wobec powyższego NSA stwierdza, że Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nieprawidłowo ocenił, że opisana w decyzjach organów obu instancji działalność skarżącej w postaci umieszczenia przed wejściem do apteki i drogerii (wiatrołap) plakatu, na którym pojawiły się informacje następującej treści: Prezenty Last Minutę - 20% Rabat z KARTĄ tylko 20 - 24.12.2017 r., stanowi reklamę aptek, niedozwoloną w myśl art. 94a ust. 1 p.f. W sytuacji, gdy z opisu stwierdzonych naruszeń zostało wyeliminowane jedno naruszenie, zachodzi konieczność dokonania ponownej oceny przesłanek wymierzenia kary pieniężnej określonych w art. 129b ust. 2 p.f.
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna z uwagi na zarzut naruszenia prawa materialnego jest zasadna, zaś istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, co pozwoliło na zastosowanie w sprawie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Główny Inspektor Farmaceutyczny ponownie rozpatrując sprawę uwzględni przedstawione powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych względów i na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło