III SA/Wa 217/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-19
Skład orzekający: Anna Zaorska, Monika Barszcz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można orzec o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki prawa obcego za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług, stosując odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności członków zarządu spółek prawa polskiego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki mogą być stosowane odpowiednio do spółek prawa obcego, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które są odpowiednikami polskich spółek z o.o. Brak możliwości skutecznego wyegzekwowania należności od spółki zagranicznej oraz niespełnienie przez członka zarządu przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (np. złożenie wniosku o upadłość) uzasadnia orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika D. Urzędu Skarbowego W. o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego wraz ze spółką z siedzibą w Hiszpanii za zaległości w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2013-2014. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 116 Ordynacji podatkowej do spółki prawa obcego oraz brak winy. Organ odwoławczy uznał, że spółka hiszpańska jest odpowiednikiem polskiej spółki z o.o., egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Zaorska, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant ref. staż. Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. i 2014 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej J. G. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wraz ze Spółką S. S. L. z siedzibą w Hiszpanii (dalej: "Spółka") za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe kwiecień i grudzień 2013 r. oraz okresy rozliczeniowe od stycznia do maja 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości.
Od przedmiotowej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie:
- art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnianie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywatela i tym samym zawiera błędne ustalenie przesłanek odpowiedzialności Skarżącego, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności, iż Skarżący nie mógł zostać w skuteczny sposób powołany na Prezesa Zarządu Spółki ze względu na uprzednią karalność, niewykazaniu przez organ, że Skarżący ponosił winę, stanowiącą przesłankę przypisania mu odpowiedzialności podatkowej na podstawie art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.");
- art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie w obliczu braku podstaw, w taki sposób, że organ I instancji wydając skarżoną decyzję dokonał bez podstawy prawnej przeniesienia odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe hiszpańskiej Spółki w sytuacji, gdy zgodnie z brzmieniem ww. przepisu przedmiotowa spółka nie należy do kręgu podmiotów, których odpowiedzialność może być przeniesiona na członka zarządu - spółka nie jest bowiem spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa polskiego o jakiej mowa w ww. przepisie, zaś spółką założoną wg. prawa hiszpańskiego;
Nadto w odwołaniu wskazano na brak winy Skarżącego za powstałe zaległości podatkowe, z uwagi na fakt, iż pomimo posiadania przez spółkę środków finansowych, zostały one zabezpieczone przez prokuraturę i nadal pozostają w depozycie, co wyłączyło możliwość uregulowania zobowiązań podatkowych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję NUS z dnia [...] maja 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji DIAS wskazał, że podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy Rozdziału 15 Działu III ustawy Ordynacja podatkowa zatytułowanego – "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich", w tym art. 116 i 116a O.p., bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. z Aktu założycielskiego z dnia 10 grudnia 2012 r. wynika, iż Spółka jest odpowiednikiem polskiej spółki z o. o.
Następnie organ odwoławczy zauważył, że postępowanie w zakresie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe kwiecień i grudzień 2013 r. oraz okresy rozliczeniowe od stycznia do maja 2014 r. wszczęte zostało przez NUS postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., doręczonym w dniu 1 sierpnia 2017 r. Natomiast postępowanie egzekucyjne wobec Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe zostało zainicjowane przez NUS w 2014 r. W związku z powyższym DIAS stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z § 3 O.p., został spełniony z uwagi na fakt, że wszczęcie egzekucji z zakresu zaległości w podatku od towarów i usług za ww. zaległości nastąpiło przed wszczęciem postępowania wobec Strony.
DIAS wskazał, że w przedmiotowej sprawie została spełniona pierwsza z pozytywnych przesłanek solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wskazana w art. 116 § 2 O.p., gdyż Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki, w czasie gdy upłynął termin płatności spornych zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy podał, że termin płatności podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. przypadał na dzień 27 maja 2013 r., za grudzień 2013 r. przypadał na dzień 27 stycznia 2014 r., za styczeń 2014 r., przypadał na dzień 25 lutego 2014 r., za luty 2014 r. przypadał na dzień 25 marca 2014 r., za kwiecień 2014 r. przypadał na dzień 26 maja 2014 r., za maj 2014 r. przypadał na dzień 25 czerwca 2014 r. Wskazał, że okoliczność, iż Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w Spółce w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. potwierdzało znajdujące się w aktach sprawy tłumaczenie z języka hiszpańskiego na język polski zaświadczenia z dnia 4 września 2014 r. wydane dla Spółki przez Urząd Rejestrujący w T., z którego wynika, iż na członka zarządu Spółki powołano Skarżącego, a Spółka rozpoczęła działalność w dniu 10 grudnia 2012 r., jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Powyższe potwierdzał również pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, z którego wynikało, że funkcję członka zarządu Skarżący pełnił od dnia 10 grudnia 2012 r. W badanym okresie mandat Skarżącego nie wygasł, ani też nie został on odwołany z pełnionej funkcji w Spółce.
Organ odwoławczy przyjął również, iż została spełniona druga z przesłanek solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki wskazana w art. 116 § 1 O.p. tj. wykazana została bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce.
DIAS podkreślił, że w związku z faktem, że Spółka nie uregulowała przedmiotowych zobowiązań w podatku od towarów i usług NUS jako wierzyciel tej należności w dniu 23 października 2014 r., wystawił tytuły wykonawcze nr [...], nr [...], [...] oraz w dniu 29 maja 2015 r. tytuły wykonawcze nr [...], nr [...], w dniu 17 czerwca 2015 r. tytuł wykonawczy nr [...] i w dniu 2 stycznia 2017 r. nr [...].
W dniu 10 października 2014 r. Spółka dokonała wpłaty w kwocie 194.952,00 zł z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r. którą zaksięgowano na zaległość podatkową w wysokości 171.344,00 zł i odsetki od powyższej zaległości w kwocie 23.608,00 zł. Biorąc powyższe pod uwagę NUS wystawił tytuły wykonawcze za:
- grudzień 2013 r. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 23 października 2014 r.,
- styczeń-kwiecień 2014 r. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 23 października 2014 r.,
- maj-lipiec 2014 r. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 23 października 2014 r.
Wyżej wymienione tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami zostały wysłane na adres rejestracyjny Spółki w Hiszpanii. Przedmiotowa przesyłka powróciła do Urzędu Skarbowego w dniu 25 listopada 2014 r. z adnotacją na kopercie "inconnu".
Na podstawie powyższych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny dokonał następujących czynności egzekucyjnych:
- zawiadomieniem z dnia 28 października 2014 r. dokonano zajęcia w Banku Z. S.A. Pismo zostało odebrane w dniu 7 listopada 2014 r. i pozostawione bez odpowiedzi,
- zawiadomieniem z dnia 28 października 2014 r. dokonano zajęcia w K. Sp. z o.o. Pismo zostało odebrane w dniu 27 listopada 2014 r. i pozostawione bez odpowiedzi,
- pismem z dnia 8 stycznia 2015 r. dokonano ponaglenia Banku Z. S.A. Pismo zostało odebrane w dniu 15 stycznia 2015 r.,
- pismem z dnia 8 stycznia 2015 r. wystosowano do spółki K. Sp. z o. o. ponaglenie. Pismo zostało odebrane w dniu 02.02.2015 r. i pozostawione bez odpowiedzi. Pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. Bank Z. S.A. poinformował, że nie prowadzi rachunków bankowych dla zobowiązanej Spółki,
- pismem z dnia 17 marca 2015 r. ponownie skierowano do spółki K. Sp. z o.o. ponaglenie w sprawie wierzytelności zobowiązanej Spółki. Pismo odebrano w dniu 19 kwietnia 2015r. i pozostawiono bez odpowiedzi,
- pismem z dnia 18 marca 2015 r. skierowano do M. W. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Spółki. Pismo zostało odebrane w dniu 26 marca 2015 r. i pozostawione bez odpowiedzi.
W dniu 24 kwietnia 2015 r. do NUS wpłynęły korekty deklaracji dla podatku VAT (VAT-7), w których Spółka skorygowała kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego za miesiące: kwiecień 2013 r. do kwoty 243.480,00 zł, grudzień 2013 r. do kwoty 453.632,00 zł, styczeń 2014 r. do kwoty 507.451,00 zł, luty 2014 r. do kwoty 502.662,00 zł, marzec 2014 r. do kwoty 565.526,00 zł., kwiecień 2014 r. do kwoty 175.037,00 zł, maj 2014 r. do kwoty 460.517,00 zł.
W dniu 12 maja 2015 r. Spółka dokonała wpłaty w kwocie 142.284,00 zł z tytułu zobowiązania w podatku VAT za miesiąc grudzień 2013 r., którą zaksięgowano na zaległość podatkową w wysokości 127.388,00 zł i odsetki od powyższej zaległości w kwocie 14.896,00 zł. Pozostała do zapłaty zaległość podatkowa za grudzień 2013r. w wysokości 18.486,00 zł.
W dniu 29 maja 2015 r. NUS wystawił wobec majątku Spółki tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2013 r. na kwotę należności głównej w wysokości 18.486,00 zł, styczeń 2014 r. na kwotę należności głównej w wysokości 331.474,00 zł., luty 2014r., na kwotę należności głównej w wysokości 331.624,00 zł, marzec 2014 r., na kwotę należności głównej w wysokości 362.182,00 zł.
W dniu 29 maja 2015 r. NUS wystawił wobec majątku Spółki tytuł wykonawczy nr SM [...] obejmujący należności Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2014 r. na kwotę należności głównej w wysokości 173.123,00 zł. Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. skierowano do M. W. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Spółki. Pismo pozostawiono bez odpowiedzi. Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. skierowano do spółki K. C. sp. z o. o. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Spółki. Pismo zostało odebrane w dniu 7 lipca 2015r. i pozostawione bez odpowiedzi.
Powyższe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych nr [...] przesłano do zobowiązanej Spółki. Przesyłka została odebrana w dniu 6 lipca 2015 r. Pismem z dnia 10 czerwca 2015 r. skierowano do M. W. ponaglenie. Pismo pozostawiono bez odpowiedzi. Pismem z dnia 11 czerwca 2015 r., skierowano do M. W. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Spółki. Pismo zostało odebrane w dniu 19 czerwca 2015 r. i pozostawione bez odpowiedzi. Pismem z dnia 11 czerwca 2015 r. skierowano do spółki K. C. Sp. z o.o. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Spółki. Pismo pozostawiono bez odpowiedzi.
W dniu 17 czerwca 2015 r. Urząd wystawił wobec majątku Spółki tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r. na kwotę należności głównej w wysokości 72.136,00 zł.
Na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. skierował do M. W. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Spółki. Pismo zostało odebrane w dniu 6 lipca 2015 r. Ponadto pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. skierowano do spółki K. C. Sp. z o.o. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Spółki. W dniu 30 czerwca 2015 r. wpłynęło pismo, w którym M. W. poinformował, że na dzień doręczenia zajęcia wierzytelności żadne z istniejących wierzytelności zobowiązanej Spółki powstałych tytułem zawartych umów pożyczek nie są wymagalne.
W dniu 9 lipca 2015 r. Spółka dokonała wpłaty w kwocie 1.000,00 zł z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwietnia 2013 r., którą zaksięgowano na zaległość podatkową w wysokości 825,40 zł i odsetki od powyższej zaległości w kwocie 163,00 zł, oraz koszty upomnienia 11,60 zł. W dniu 7 sierpnia 2015r. Spółka dokonała wpłaty w kwocie 500,00 zł z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r., którą zaksięgowano na zaległość podatkową w wysokości 415,00 zł i odsetki od powyższej zaległości w kwocie 85,00 zł.
W dniu 18 września 2015 r. Spółka dokonała wpłaty w kwocie 500,00 zł z tytułu zobowiązania w: podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r. którą zaksięgowano na zaległość podatkową w wysokości 412,00 zł i odsetki od powyższej zaległości w kwocie 88,00 zł.
W dniu 16 października 2015 r. Spółka dokonała wpłaty w kwocie 500,00 zł z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r., którą zaksięgowano na zaległość podatkową w wysokości 410,00 zł i odsetki od powyższej zaległości w kwocie 90,00 zł.
Przy piśmie z dnia 21 października 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") przekazał organowi egzekucyjnemu informację otrzymaną od hiszpańskiej administracji podatkowej, z której wynikało, iż jedyny majątek do wyegzekwowania Spółka posiada w Hiszpanii i jest to rachunek bankowy, w którym saldo wynosi 309,95 Euro.
Przy piśmie z dnia 21 października 2015 r. U. S. prowadząca biuro rachunkowe w P., na wezwanie organu egzekucyjnego z dnia 7 października 2015 r. przekazała numery rachunków bankowych prowadzonych na rzecz Spółki. Poinformowała ponadto, że Spółka nie współpracowała z żadnymi podmiotami gospodarczymi, posiadała tylko klientów detalicznych, którzy zamawiali produkty wyłącznie przez Internet i wpłat dokonywali na wskazane w piśmie rachunki bankowe. Dodatkowo poinformowała, że Spółka nie posiada żadnego majątku trwałego, a rachunki bankowe zostały zablokowane przez Prokuraturę Okręgową Wydział [...] Śledczy w S.
Zawiadomieniem z dnia 29 października 2015 r. dokonano zajęcia w Banku B. S.A. Pismo zostało odebrane w dniu 30 listopada 2015r. W odpowiedzi bank poinformował, że nie prowadzi rachunków bankowych dla zobowiązanej Spółki.
Zawiadomieniem z dnia 29 października 2015 r. dokonano zajęcia w Banku Z. S.A. Pismo zostało odebrane w dniu 30 listopada 2015 r. i pozostawione bez odpowiedzi. Pismem z dnia 18 lutego 2016 r. skierowano do banku Bank Z. S.A ponaglenie, pismo zostało odebrane w dniu 29 stycznia 2016r. W odpowiedzi pismem z dnia 1 marca 2016 r. bank poinformował, że nie prowadzi rachunków bankowych dla zobowiązanej Spółki.
W dniu 14 marca 2016 r. Spółka dokonała wpłaty w kwocie 1.200,00 zł z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 r., którą zaksięgowano na zaległość podatkową w wysokości 958,00 zł i odsetki od powyższej zaległości w kwocie 242,00 zł. Pozostała do zapłaty zaległość podatkowa za miesiąc kwiecień 2013 r. w wysokości 69.115,60 zł.
Pismem z dnia 9 maja 2016 r. organ egzekucyjny wezwał Bank B. S.A. do wyjaśnienia kwestii realizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 29 października 2015 r. Pismem z dnia 18 maja 2016 r. bank poinformował, że wskazany w zajęciu wierzytelności rachunek zobowiązanej Spółki został zamknięty w dniu 7 kwietnia 2014 r.
W dniu 22 września 2016 r. do NUS wpłynęły korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7). w których Spółka skorygowała kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego za miesiące: kwiecień 2014 r. do kwoty 524.350,00 zł po korekcie pozostała zaległość do zapłaty 380.782,00 zł, luty 2014 r. do kwoty 502.871,00 zł. po korekcie pozostała zaległość do zapłaty 331.833,00 zł, marzec 2014 r. do kwoty 561.722,00 zł. po korekcie pozostała zaległość do zapłaty 358.378,00 zł, kwiecień 2014 r. do kwoty 575.093,00 zł, po korekcie pozostała zaległość do zapłaty 400.056,00 zł., maj 2014 r. do kwoty 492.513, 00 zł po korekcie pozostała zaległość do zapłaty 492.513,00 zł.
W wyniku wniosku o podjęcie środków odzyskiwania wierzytelności skierowanego do hiszpańskiej administracji skarbowej wierzytelność z tytułu podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy rozliczeniowe została częściowo odzyskana (234,60 Euro). Informując o wyegzekwowanej kwocie hiszpańska administracja skarbowa przekazała jednocześnie informację, iż Spółka jest niewypłacalna i że został sprawdzony inny majątek należący do zobowiązanej, ale bez satysfakcjonującego rezultatu.
Dnia 2 stycznia 2017 r. NUS wystawił wobec majątku Spółki tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń 2014 r., na kwotę należności głównej w wysokości 16.899,00 zł, luty 2014r. na kwotę należności głównej w wysokości 209,00 zł, kwiecień 2014 r., na kwotę należności głównej w wysokości 400.056,00 zł, maj 2014 r., na kwotę należności głównej w wysokości 31.996,00 zł.
Na podstawie ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 5 stycznia 2017r. dokonał zajęcia w Banku Z. S.A. W odpowiedzi pismami z dnia 23 stycznia 2017 r. bank poinformował, że istnieje przeszkoda w realizacji zajęć z uwagi na to, że środki znajdujące się na rachunku bankowym dłużnika zostały zablokowane przez Prokuraturę Krajową.
Pismem z dnia 8 stycznia 2017 r. organ egzekucyjny zwrócił się do [...] Wydziału Zamiejscowego Prokuratury Krajowej o rozważenie możliwości odblokowania zabezpieczonego rachunku Spółki celem umożliwienia przekazania środków przez bank i zaliczenia ich na poczet zaległości podatkowych Spółki. W odpowiedzi pismem z dnia 13 marca 2017 r. poinformowano, iż brak jest możliwości odblokowania rachunku bankowego zobowiązanej Spółki z uwagi na fakt, iż środki na zablokowanym koncie stanowią korzyść majątkową osiągniętą w związku z popełnieniem przestępstwa nie są wystarczające na pokrycie wskazanych kosztów nie ma możliwości ich zwolnienia.
W celu ustalenia innych składników majątkowych Spółki sprawdzono elektroniczną bazę Ksiąg Wieczystych i według stanu na dzień 28 marca 2017r. nie odnaleziono ksiąg wieczystych dla Spółki. Ponadto zgodnie z informacją z dnia 27 marca 2017r. Spółka nie figuruje również w Systemie Informacji Gospodarczej Krajowego Rejestru Sądowego.
Wobec bezskuteczności postępowania egzekucyjnego prowadzonego na terenie Polski oraz Hiszpanii wobec majątku zobowiązanej Spółki na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] NUS będący organem egzekucyjnym, na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 z późn. zm.). postanowieniem z dnia 13.04.2017r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej Spółki.
Odnosząc się do przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki DIAS wskazał, że Skarżący nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b oraz pkt 2 O.p.
DIAS podkreślił, iż Skarżący nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, stosownie do treści art. 10, 11 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015 r., poz. 233, dalej: "P.u.n."), w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowym okresie.
Zdaniem DIAS skoro, Spółka nie uregulowała swoich wymagalnych zobowiązań, to należało złożyć wniosek o ogłoszenie jej upadłości, niezależnie od tego jaka była jej kondycja finansowa, w czasie gdy zaprzestała ona regulowania zobowiązań. Tymczasem Skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, pomimo iż Spółka nie uregulowała swoich zobowiązań wobec Skarbu Państwa, tj. zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień i grudzień 2013 r. oraz okres do stycznia do maja 2014 r.
Organ odwoławczy zauważył, że w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółka zaprzestała regulowania zobowiązań względem NUS w podatku od towarów i usług. Spółka trwale zaprzestała regulować płatności od miesiąca kwietnia 2014 r., którego termin płatności upływał z dniem 25 lutego 2014 r.
Skoro zatem spółka w sposób ciągły zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań i nie miało to charakteru krótkotrwałego, zarząd spółki zobowiązany był do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uwzględnieniem terminu dwóch tygodni, o którym mowa w art. 21 ust. 1 P.u.n. W ocenie DIAS z takim wnioskiem Strona winna wystąpić po 21 stycznia 2014 r. kiedy zaległości za kwiecień i grudzień 2013 r. zaczęły ulegać kumulacji. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że ewentualna ocena terminowości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości według prawa hiszpańskiego byłaby zasadna wyłącznie w przypadku, gdyby taki wniosek został złożony w Polsce lub w Hiszpanii, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem DIAS Skarżący nie wskazał również mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby faktyczne i skuteczne zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Skarżący nie wskazał bowiem żadnych składników majątkowych, z których egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części. Nie odpowiedział również na wezwanie NUS z dnia 24 lipca 2017 r. do wskazania mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Organ odwoławczy podał ponadto, iż za mienie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 O.p. nie mogły zostać uznane środki finansowe zabezpieczone przez prokuraturę, gdyż nie możliwe było przeprowadzenie z nich skutecznej egzekucji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania DIAS wskazał m.in., że brak było podstaw do uznania, że Skarżący nie mógł być powołany na członka zarządu Spółki z uwagi na uprzednią karalność stosownie do treści art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych, gdyż Skarżący został powołany na członka zarządu Spółki w dniu 10 grudnia 2012 r., a wyrok skazujący Skarżącego uprawomocnił się dopiero z dniem 31 maja 2016 r., zatem długo po powstaniu przedmiotowych zaległości podatkowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 120 O.p., poprzez naruszenie zasady działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa polegające na stosowaniu analogii w prawie podatkowym w sytuacji, gdy jest ona niekorzystna dla Skarżącego;
- art. 120 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 4 O.p. poprzez niepowołanie podstawy prawnej wydania decyzji.
- art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych poprzez prowadzenie postępowania w sposób mający jedynie wykazać możność obciążenia Skarżącego odpowiedzialnością solidarną za zaległości podatkowe Spółki,
- art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 4 oraz w zw. z art. 210 § 4 O.p., poprzez nie zawarcie w treści decyzji uzasadnienia prawnego wyjaśniającego podstawy prawne zastosowanego przepisu art. 116a O.p., co według wskazanego art. 210 O.p. podatkowa jest obligatoryjnym elementem każdej decyzji.
- art. 2a O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie istnieją wątpliwości co do prawa podatkowego.
- art. 116a O.p. w zw. z art. 116 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że przepisy ustawy O.p. mogą mieć zastosowanie wobec prezesa zarządu spółki prawa obcego.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS oraz zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kwotą uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa) według norm prawem przypisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej – "P.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Skarżący twierdzi, że nie powinien on odpowiadać za zobowiązania Spółki, gdyż nie ma prawnej możliwości orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu ze spółką obcego kraju.
Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organu.
Prawidłowo organ zauważył, odwołując się do orzecznictwa (prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2015 r. III SA/Wa 2834/14), że niezależnie od niewątpliwych różnic i podobieństw pomiędzy kategoriami polskich spółek kapitałowych, a spółką prawa obcego, a także niezależnie od faktu, iż spółka była zarejestrowana w Polsce jako podatnik VAT na potrzeby transakcji, niewątpliwe jest, że spółka była osobą prawną. Zauważyć należy, że choćby w akcie założycielskim Spółki wskazano, że jest to spółka z o. o.
Prawidłowo organ stwierdził, że jeśli nawet nie byłoby uprawnione proste zastosowanie do odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki art. 116 O.p., to nie może być wątpliwości, że przepis ten powinien być jednak zastosowany odpowiednio - na podstawie art. 116a Ordynacji, który pozwala na takie "odpowiednie" stosowanie zasad wynikających z art. 116 do przeniesienia odpowiedzialności za ległości innych osób prawnych.
Powyższe wskazuje, że podstawa prawna dla przypisania Skarżącemu odpowiedzialności obiektywnie istniała.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ dokonał analizy Aktu założycielskiego z dnia 10 grudnia 2012 r. Spółki S. S. L. i stwierdził, że jest odpowiednikiem polskiej spółki z o.o. (str. 3 decyzji), struktura i organizacja odpowiada organizacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, uregulowanej w kodeksie spółek prawa handlowego (str. 21 decyzji).
Sąd zauważa, że Skarżący nie podważył tej argumentacji organu, a ponadto nie wskazał na inne odmienności charakteru spółki prawa hiszpańskiego i krajowej spółki z o.o., których wykazanie miałoby istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
W odniesieniu do zarzutu skargi, że organ nie wskazał podstawy prawnej decyzji zauważyć należy również, że jakkolwiek błędem organów było odwołanie się wyłącznie do art. 116, to obiektywnie podstawa prawna dla przypisania Skarżącemu odpowiedzialności obiektywnie istniała, i w wydanych decyzjach należało ją przywołać. Ten błąd organów, zdaniem Sądu, nie miał jednak wpływu na poprawne co do zasady przeniesienie odpowiedzialności podatkowej.
W niniejszej sprawie nie wystąpiła również wątpliwość, której nie dałoby się usunąć w toku prawidłowo dokonanej wykładni przepisów, czego dowodzi wskazane orzecznictwo zaakceptowane przez NSA. Przytoczony przez organ wyrok WSA w Warszawie, był bowiem zaskarżony do NSA, który w wyroku w dnia 25 kwietnia 2017 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1665/15 oddalił skargę.
Organy prawidłowo stwierdziły także, że Skarżący był członkiem zarządu Spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług objętych przedmiotową decyzją. Skarżący podnosił w tym zakresie, że nie mógł pełnić funkcji członka zarządu, gdyż był karany. Prawidłowo jednak organ zauważył, że wyrok skazujący uprawomocnił się w 2016 r. Skarżący zaś był powołany na stanowisko członka zarządu Spółki w 2012 r., a zaległości objęte niniejszą decyzją dotyczą poszczególnych okresów 2013 r. i 2014 r., a więc okresów wcześniejszych niż skazanie Strony.
Podkreślić należy, że egzekucja z majątku Spółki poszukiwanego zarówno na terenie Polski, jak i Hiszpanii okazała się bezskuteczna, o czym świadczy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane wobec Spółki przez Naczelnika D. Urzędu Skarbowego W.
Wobec tego, że Skarżący podnosił, iż istnieją środki finansowe Spółki zabezpieczone przez Prokuraturę, przez co brak jest możliwości uregulowania zobowiązań organ prawidłowo stwierdził, że organ egzekucyjny zwracał się w tej sprawie do Prokuratury. W odpowiedzi poinformowano, iż brak jest możliwości odblokowania rachunku bankowego zobowiązanej, gdyż środki te stanowią korzyść majątkową osiągniętą w związku z popełnieniem przestępstwa, nie są wystarczające na pokrycie wskazanych kosztów (grzywna, lub świadczenie pieniężne albo przepadek środka kompensacyjnego) i nie ma możliwości ich zwolnienia.
Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie wniosku o ogłoszenie upadłości nigdy nie zgłoszono. Skarżący nigdy nie powołał się na fakt złożenia wniosku o upadłość - ani w Hiszpanii, ani w Polsce.
W przedmiotowej sprawie prawidłowo organy stwierdziły więc, że spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki oraz nie wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność Strony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja nie zawierała wad skutkujących koniecznością jej uchylenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło