II SA/Gl 812/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi "A" w U. na postanowienie Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w C. działając na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), nałożył na skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową "A" w U. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3.000 zł z powodu niewykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego. Nadto, organ egzekucyjny nałożył obowiązek uiszczenia opłaty egzekucyjnej w kwocie 68 zł oraz wezwał zobowiązaną do uiszczenia grzywny i opłaty w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia – pod rygorem ich ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do wykonania obowiązków, określonych w tytule wykonawczym w terminie 14 dni od daty doręczenia z zagrożeniem nałożenia grzywny w tej samej lub wyższej kwocie albo zastosowania innego środka egzekucyjnego. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązana Spółdzielnia domagała się jego uchylenia z powodu upływu z dniem 31 grudnia 2008 r. terminu do wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] nr [...] oraz częściowego wykonania tych obowiązków. Przystąpiono bowiem do realizacji tzw. mokrych ciągów wodnych w budynkach 1-10 i sporządzono projekt wykonawczy instalacji nawodnionych pionów zaworowych hydrantów dla tych obiektów. Stąd też wdrożono i kontynuowane są prace, zmierzające do realizacji wydanego nakazu. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, organ odwoławczy stwierdził bowiem, że czynności kontrolne w grudniu 2018 r. potwierdziły, że obowiązki nałożone decyzją nie zostały wykonane mimo doręczonego upomnienia (vide: protokół kontroli z dnia [...]r.). Za nieuzasadnione organ II instancji uznał zarzuty zażalenia. Wykonanie projektu to tylko rozpoczęcie wymaganych działań i z uwagi na znaczne opóźnienie, świadczy tylko o lekceważeniu stanu bezpieczeństwa pożarowego budynków. Nie ma też podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wreszcie, skargę zobowiązanej na poprzednio nałożoną grzywnę w wysokości 500 zł, oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 990/18. Stąd też w okolicznościach niniejszej sprawy grzywna w wysokości 3.000 zł, nie jest zbyt uciążliwa, ani krzywdząca dla zobowiązanej. W skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia domagała się uchylenia postanowień organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem: 1) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 18 i art. 121 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 2) art. 7 § 2 i art. 18 cyt. ustawy oraz art. 107 § 3 kpa, 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. Nadto, skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że skoro ustalenie wysokości grzywny należy do uznania administracyjnego, gdyż ustawodawca określił jedynie jej górną wysokość, organ egzekucyjny winien uzasadnić przesłanki, jakimi się kierował. Brak uzasadnienia oznacza zaś całkowitą dowolność i wyłączną możliwość jej kontroli w toku instancji, jak i przez sąd administracyjny. Nadto, postanowienia nie zawierają uzasadnienia co do wyboru grzywny jako najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, a przy tym stanowi ona 6-krotność poprzedniej grzywny. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał na wyrok tut. sądu sygn. akt 1059/18. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy obydwu instancji nie naruszyły reguł procedury nakładania grzywny w celu przymuszenia w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie organu egzekucyjnego spełnia ustawowe wymogi z art. 122 § 2w zw. z art. 123 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1438). Postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera bowiem wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w razie jej nieuiszczenia zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnej oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w dołączonym odpisie tytułu wykonawczego (art. 122 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 ustawy) – z zagrożeniem nałożenia dalszych grzywien w tej samej lub wyższej wysokości lub zastosowania wykonania zastępczego. Faktem jest, że postanowienie organu egzekucyjnego nie zawiera uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny. Jest poza sporem, że jest to już druga grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] nr [...] (vide: odpis tytułu wykonawczego). Upomnienie doręczono skarżącej jako zobowiązanej w dniu 30 kwietnia 2013 r. Organ odwoławczy sanował jednak uchybienie organu egzekucyjnego z art. 103 § 7 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Mianowicie wskazał na fakt, że pomimo nałożenia grzywny w kwocie 500 zł, obowiązek nie został wykonany, a od jego nałożenia upłynął znaczny okres czasu. Wreszcie organ II instancji trafnie odwołał się do stanu zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego budynków. Zdaniem sądu administracyjnego, argumentacja ta zasługuje na aprobatę, gdy idzie o wysokość nałożonej grzywny. Co prawda, skarżąca podjęła działania w celu wykonania nałożonego obowiązku, lecz w świetle przywołanego przez organ II instancji protokołu kontroli, jak i twierdzeń, zawartych w zażaleniu, obowiązek ten nie został wykonany, mimo że upomnienie doręczono ponad 5 lat temu. Znaczne opóźnienie w jego wykonaniu oraz wzgląd na bezpieczeństwo pożarowe, stanowią istotne przesłanki w zakresie wysokości grzywny. Środek ten musi bowiem doprowadzić do wykonania obowiązku, a zatem winien być efektywny. Dla wysokości grzywny nie jest zaś istotna sytuacja finansowa zobowiązanego oraz konieczność poniesienia znacznych wydatków na wykonanie obowiązku. Znaczny upływ czasu oraz nieefektywność grzywny w wysokości 500 zł, nie uzasadniały więc zastosowania tego środka w wyższej wysokości. Kwota 3. 000 zł w okolicznościach niniejszej sprawy, nie może być uznana za wygórowaną, a więc przekraczającą ramy uznania administracyjnego w świetle okoliczności, podniesionych przez organ odwoławczy. Istotny jest też fakt, że górna wysokość grzywny wynosi 10.000 zł (art. 121 § 2 cyt. ustawy), a w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny skarżąca nie negowała jej wysokości, lecz jedynie odwołała się do faktu podjęcia działań w celu wykonania obowiązku. Jednak dopiero wykonanie obowiązku stanowi o niedopuszczalności stosowania środka egzekucyjnego (art. 7 § 3 ustawy). Obowiązkiem organu jest stosowanie środków egzekucyjnych, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego (art. 7 § 2 ustawy). Grzywna w celu przymuszenia jest mniej uciążliwym środkiem niż wykonanie zastępcze. Stąd też brak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia tego przepisu, jako że nie dotyczy on wysokości nałożonej grzywny, lecz wyboru środka egzekucyjnego, określonego w art. 1a pkt 12 lit. b ustawy. Zdaniem składu orzekającego, brak uzasadnienia przez organ egzekucyjny wysokości nałożonej grzywny, może być sanowany przez organ odwoławczy. Skoro zaś zaskarżone postanowienie zawiera motywy odnoszące się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, które uzasadniają wysokość nałożonej grzywny jako nie będącą zbyt uciążliwą, ani krzywdzącą dla zobowiązanej, brak podstaw do stwierdzenia, że naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa przez organ I instancji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, aby uniemożliwiało kontrolę sądową zaskarżonego postanowienia. Brak bowiem podstaw do przyjęcia, że organ II instancji winien zastosować przepis art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa. Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji wymaga stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tego rodzaju okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie uchybienie wymogowi uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny nie podpadało zatem pod przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Nie stwierdzając nadto innego naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy. ec