II SA/Wa 1085/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z [...] marca 2019 r. (nr [...]), zaskarżoną przez D.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] grudnia 2018 r. (nr [...]) o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] w związku z uzyskaniem informacji o prowadzeniu przez Wydział Kryminalny KMP w [...] dochodzenia w sprawie kierowania przez skarżącego gróźb karalnych (art. 190 § 1 k.k.), zobowiązał D.S. (posiadającego pozwolenie na broń palną sportową) do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskiemu i psychologicznemu, potwierdzających zdolność do dysponowania bronią i przedstawienia wydanych orzeczeń, na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1839). D.S. realizując to zobowiązanie przedłożył organowi: orzeczenie psychologiczne nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. wydane przez upoważnionego psychologa T.R., z którego wynika, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy (nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego) oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. podpisane przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób występujących o wydanie pozwolenia na broń J.B., potwierdzające, że D.S. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 2 pkt 2 i pkt 4 ustawy (nie wykazuje zaburzeń psychicznych o których mowa w ustawie z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1878) lub znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz nie jest uzależniony od alkoholu lub substancji psychoaktywnych). Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu 2 września 2019 r. wniósł odwołania od tych orzeczeń. Lekarz psycholog A.S. badająca skarżącego w trybie odwołania (art. 15 h ustawy o broni i amunicji) w orzeczeniu psychologicznym nr [...] z [...] listopada 2018 r. stwierdziła, że D.S. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. R.W. (lekarz upoważniony do badań lekarskich) w orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] listopada 2018 r. stwierdziła, że D.S. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy i nie może dysponować bronią. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji, cofnął D.S. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. Organ podniósł, że w świetle ostatecznego orzeczenia lekarskiego nr [...] z [...] listopada 2018 r. skarżący należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego oraz jest uzależniony od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Organ nie może weryfikować tego orzeczenia, jest tym orzeczeniem związany i jest obowiązany do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W odwołaniu od tej decyzji D.S. zarzucił, że nie został poddany konsultacji psychiatrycznej, w związku z tym "negatywne" dla niego orzeczenie lekarskie zostało wystawione "nierzetelnie". Z akt sprawy wynika, że skarżący w toku postępowania odwoławczego złożył do Wojewody [...] wniosek o dokonanie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] kontroli wykonywania i dokumentowania badania lekarskiego oraz wydanego w dniu [...] listopada 2018 r. na jego podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy i nie może dysponować bronią. Wojewoda [...] w piśmie z [...] marca 2019 r. poinformował organ odwoławczy o tym, że nie znalazł podstaw do zarządzenia kontroli badania lekarskiego D.S. przez R.W. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Komendant Główny Policji decyzją z [...] marca 2019 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] grudnia 2018 r. Organ odwoławczy podniósł, że w świetle ostatecznego orzeczenia lekarskiego wystawionego przez R.W. - lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób posiadających pozwolenie na broń, D.S. nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią (należy do osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji). W związku z tym organ I instancji był obowiązany w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, cofnąć skarżącemu pozwolenie na broń. Komendant Główny Policji podniósł, że nie jest uprawniony do weryfikowania orzeczeń (lekarskich i psychologicznych) i jest nimi związany, podkreślił, że orzeczenie lekarskie z [...] grudnia 2018 r. nie zostało przez skarżącego wzruszone w postępowaniu kontrolnym przed Wojewodą, na podstawie art. 15i ustawy o broni i amunicji. D.S. w skardze do Sądu na tę decyzję Komendanta Głównego Policji zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji oraz art. 76, art. 77 §1 w związku z art. 80 k.p.a. i wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że "stanowisko Komendanta Głównego Policji co do wiążącego charakteru orzeczeń lekarskich i psychologicznych znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednakże wnioski dokonane przez organ są zbyt daleko idące". D.S. dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 czerwca 2017 r. sygn. alt II SA/Wa 2174/16 stwierdził, że "nie oznacza to jednak, że dowód ten nie podlega żadnej ocenie organu. Orzeczenie lekarskie jest w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni sui generis opinią, o jakiej mowa w art. 84 k.p.a. Ocena orzeczenia lekarskiego może dotyczyć zagadnień formalnych (np. czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot), jak również kwestii materialnoprawnych związanych z rodzajem orzeczenia. Ocena orzeczenia lekarskiego jako dowodu - w takim zakresie - jest niezbędna, aby postępowanie odpowiadało standardom określonym w k.p.a.". Zdaniem skarżącego prowadzi to do wniosku, że organ kierując się zasadą prawidłowego rozumowania powinien powziąć wątpliwości w zakresie wiarygodności opinii lekarskiej, zważywszy na to, że "wszystkie pozostałe opinie potwierdzały kwalifikacje skarżącego do posiadania broni. W ocenie D.S., powyższe uchybienia mogły wynikać z tego, że działania organu były z góry skierowane na odebranie broni. Impulsem do zobligowania skarżącego do przedłożenia aktualnych badań było powzięcie informacji o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym, w związku z tym "uznano za zasadne", by sprawdzić, czy stwarza zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Takie działanie narusza zasadę domniemania niewinności. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W zaskarżonej decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną sportową organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że D.S. nie może dysponować bronią, ponieważ z orzeczenia lekarskiego nr [...] wystawionego przez lekarza upoważnionego do badań lekarskich osób posiadających pozwolenie na broń w dniu [...] listopada 2018 r. wynika, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 (o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej) i pkt 4 (uzależnionym od alkoholu lub substancji psychoaktywnych). To wydane w trybie odwoławczym orzeczenie jest ostateczne (art. 15 h ust. 7 ustawy) i wiąże organy Policji w zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia. Skarżący w skardze do Sądu zarzucał natomiast, że Komendant Główny Policji przeprowadził postępowanie w tej sprawie z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej dotyczących ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy (art. 76, art. 77 §1 w związku z art. 80 k.p.a.). Argumentował, że orzeczenie lekarskie podlega ocenie organu, jak każdy inny dowód w sprawie. Sąd nie podziela tego zapatrywania skarżącego ponieważ nie znajduje ono potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy oraz w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Z przepisu art. 15a ust. 2 ustawy o broni i amunicji wynika, że orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie (nieistnienie) zaburzeń psychicznych (art. 15 ust. 1 pkt 2), uzależnienie badanego od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych (art. 15 ust. 1 pkt 4), jest wydawane przez lekarza o którym mowa w art. 15b ust. 1 ustawy, na podstawie wyników m. in. badań psychiatrycznych osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń (dysponującej bronią). W myśl art. 15h ust. 7 ustawy, orzeczenie wydane w postępowaniu odwoławczym jest ostateczne a więc nie podlega dalszej weryfikacji w toku postępowania administracyjnego przed organami Policji. W przypadku "negatywnego" orzeczenia (stwierdzającego, że badany należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i nie może dysponować bronią), lekarz jest obowiązany zawiadomić o tym właściwy organ Policji (art. 15 ust. 4 ustawy), dołączając do zawiadomienia kopię tego orzeczenia (art. 15f ust. 2). Trzeba dodać, że wyniki badań specjalistycznych (pomocniczych) stanowią załącznik do karty badania lekarskiego i podlegają udostępnieniu wyłącznie osobom przeprowadzającym w imieniu wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego kontrolę wykonywania i dokumentowania badań będących jego podstawą (art. 15f ust.4 i art. 15j ust. 4 pkt 4 ustawy) i to Wojewoda (dysponując tymi badaniami) ma uprawnienie "podważenia" tego orzeczenia, formułując określone zalecenia pokontrolne. Należy zatem przypomnieć, że Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do zarządzenia kontroli wykonania dokumentacji lekarskiej skarżącego i wydanego przez R.W. orzeczenia lekarskiego (nr [...]), co prowadzi do wniosku że zarzuty formułowane przez skarżącego w skardze do Sądu, dotyczące braku konsultacji psychiatrycznej i naruszenia art. 15a ust. 2 ustawy o broni i amunicji nie są uzasadnione. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organy Policji były związane tym orzeczeniem lekarskim, stwierdzającym, że D.S. należy do osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy (wykazuje zaburzenia psychiczne o których mowa w ustawie z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną i jest uzależniony od alkoholu lub substancji psychoaktywnych). W konsekwencji, mimo "pozytywnego" dla skarżącego, ostatecznego orzeczenia psychologicznego z [...] listopada 2018 r. , organy obowiązane były do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W przywołanym przez skarżącego w skardze wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że orzeczenie lekarskie stwierdzające czy dana osoba może dysponować bronią, jest sui generis opinią, o jakiej mowa w art. 84 k.p.a., ale jego ocena może dotyczyć wyłącznie zagadnień formalnych (np. czy orzeczenie wydał uprawniony podmiot), jak również kwestii materialnoprawnych związanych z rodzajem orzeczenia. Organy Policji (i następnie Sąd) nie są uprawnione do badanie "merytorycznej" zawartości takiego orzeczenia, np. przeprowadzając dowód z innych orzeczeń przedłożonych przez stronę. Sąd dokonując kontroli orzeczenia w tym zakresie stwierdził, że R.W., która wystawiła kwestionowane przez skarżącego orzeczenie lekarskie (nr [...]) posiada specjalizację medycyny pracy, zatem spełnia określone ustawowo wymogi do wykonywania badań i orzekania w sprawie zdolności psychofizycznej osób ubiegających się o broń lub posiadających już takie pozwolenie i jest wpisana do rejestru lekarzy upoważnionych do badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń prowadzonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (nr wpisu [...] , numer prawa wykonywania zawodu: [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odnosząc się do zapatrywania skarżącego, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] "z naruszeniem zasady domniemania niewinności" uznał za zasadne sprawdzenie, czy stwarza zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego i zobowiązał go do przedłożenia badań potwierdzających zdolność do dysonowania bronią, wyjaśnia, że podejrzenie dopuszczenia się przestępstwa o którym mowa w art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna) dostatecznie uzasadnia już podejrzenie (art. 15 ust. 5 ustawy), że ta osoba nie może dysponować bronią. Trzeba dodać, że skarżącemu cofnięto pozwolenie na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z 15 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy (a więc z uwagi na stan zdrowia), a nie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6a ustawy, z których wynika, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano została skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo. Konkludując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym sprawy organ I instancji był obowiązany wydać decyzję o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń, natomiast organ odwoławczy zaskarżoną decyzją zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.