II SA/Bd 1392/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-24

Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Jarosław Wichrowski, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił zgodność projektu budowlanego wiaty z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności w zakresie odległości od granicy działki, przesłaniania i nasłonecznienia, nie przeprowadzając wystarczających ustaleń co do faktycznego przeznaczenia obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wyczerpujących ustaleń co do faktycznego przeznaczenia projektowanej wiaty, co uniemożliwiło prawidłową ocenę jej zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym w zakresie odległości od granicy działki, przesłaniania i nasłonecznienia sąsiednich budynków. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę przekonywania i zasadę prawdy obiektywnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wiaty gospodarczej na granicy działki. Skarżący zarzucał, że planowana wiata faktycznie będzie garażem, co spowoduje przesłonięcie okien jego budynku i naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Organy administracji uznały, że wiata nie jest budynkiem i nie podlegają jej przepisy dotyczące odległości od granicy działki, a zarzuty skarżącego o funkcji garażowej są jedynie domniemaniem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Przyznał również adwokatowi N.T. zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], 2. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat N.T. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda K. - P. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2018 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. i H. L. pozwolenia na budowę wiaty (przeznaczonej na cele gospodarcze) na działce nr [...] przy ul. [...] w M.. Decyzja zapadała w następującym stanie sprawy. Dorota i Henryk małżonkowie L. (zwani dalej "inwestorem") wnieśli o wydanie pozwolenia na budowę budynku wiaty gospodarczej. Wraz z wnioskiem przedstawili projekt budowlany wraz z planem zagospodarowania terenu, z którego wynika, że planowana inwestycja będzie zlokalizowana na granicy z działką nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. (nr [...]) Starosta M. udzielił Inwestorowi wnioskowanego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Starosta wyjaśnił, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany ma wymaganą formę, jest kompletny oraz nie jest niezgodny z ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy (wydanej [...] kwietnia 2014 r.) oraz z przepisami techniczno – budowlanymi. Organ wyjaśnił przy tym, że nie uwzględniono w toku postępowania § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietna 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie albowiem projektowany obiekt nie stanowi budynku, a nie jest możliwa interpretacja przepisów prawa w sposób rozszerzający i w konsekwencji nie jest możliwe stosowanie przepisów prawa dotyczących budowy budynków do budowy wiaty gospodarczej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. K.. Zdaniem odwołującego błędnie organy przyjęły, że zamiarem inwestora jest budowa wiaty. W jego bowiem przekonaniu inwestor planuje budowę garażu i pod dachem wiaty parkowane będą samochody, które "stoją już od 20 lat i będą stały nadal". Odwołujący przekonywał, że inwestor nie ma innego miejsca postojowego dla posiadanych samochodów niż to – planowane jako miejsce posadowienia wiaty. Wskazywał on, że przedstawiał w toku postępowania stosowną dokumentację fotograficzną jednakże Starosta tę okoliczność zignorował. Ponadto odwołujący podniósł, że okna klatki schodowej budynku do niego należącego zostaną całkowicie przesłonięte przez ścianę wiaty wysoką na 4 m. Podobnie ciemne będą pomieszczenia pokoi zlokalizowanych pod tarasem. Ostatecznie odwołujący zażądał, aby "odsunąć garaż na przepisową odległość" od granicy jego działki. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda K. - P. wydał zaskarżoną decyzję opisaną na wstępie. Wojewoda wskazał, że w pierwszej kolejności należało dokonać kwalifikacji wiaty w aspekcie ustawy Prawo budowlane. Wyjaśnił, że przepisy tej ustawy nie definiują "wiaty". Biorąc jednak pod uwagę legalną definicję budynku zawartą w art. 3 § 2 tej ustawy należało przyjąć, że obiekt budowlany zaprojektowany bez przegród budowlanych zewnętrznych, bez fundamentów lub niezwiązany trwale z gruntem nie może być uznawany za budynek. Wojewoda ustalił, że wiata, będąca przedmiotem wniosku inwestora, jest trwale związana z gruntem, posiada dach posadowiony na słupach, ale brak jest w nim ścian – co determinuje jej charakter i pozwala zakwalifikować jako budowlę nie stanowiącą budynku. Odnosząc się zatem do zgodności przedmiotowego obiektu z warunkami technicznymi organ odwoławczy wskazał na stawisko judykatury i podkreślił, że zgodnie z przeważającym poglądem orzecznictwa, Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ma zastosowanie do wiat jedynie w ograniczonym zakresie – a mianowicie warunki techniczne w nim zawarte mają zastosowanie do budowli pełniących funkcje użytkowe budynków. Z materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowa wiata pełni funkcji użytkową budynku, bowiem będzie pełnić funkcję ochronną wobec sprzętu przydatnego w gospodarstwie domowym. Wojewoda przyjął jednak ostatecznie, że wobec tego, że przepisy z zakresu warunków technicznych dotyczące m.in. odległości budynków oraz odległości od granicy działki budowlanej odnoszą się wyłącznie do budynków, a wiata nie jest budynkiem to zasadnie organ I instancji pominął przy ocenie projektu budowlanego przepisy § 12 powyższego rozporządzenia z [...] kwietnia 2002 r. Za niezasadny uznał Wojewoda zarzut odwołania, że zatwierdzony projekt budowlany wiaty będzie faktycznie pełnił funkcję garażu dla samochodów. Wojewoda uznał, że zarzut ten stanowi jedynie domniemanie. Wskazał na ustalenia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy, która odnosiła się do inwestycji polegającej na budowie wiaty przeznaczonej na cele gospodarcze. Decyzja o warunkach zabudowy potwierdza zatem, w ocenie Wojewody, zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa. Kwestia zaś innego późniejszego wykorzystania wiaty będzie mogła co najwyżej stanowić przedmiot postępowania przed organami nadzoru budowlanego. W odniesieniu do zarzutu przesłonięcia okien w budynku posadowionym na działce nr [...] organ odwoławczy zacytował w pierwszej kolejności brzmienie przepisu § 13 rozporządzenia z [...] kwietnia 2002 r. i stwierdził, że pomieszczenia klatki schodowej nie są przeznaczone na pobyt ludzi, o których jest mowa w/w przepisie. Ponadto wyjaśnił, że planowana inwestycja budowy wiaty na działce nr [...] zlokalizowana jest od strony północnej nieruchomości nr 1051 i w związku z tym nie ma realnej możliwości spowodowania przesłonięcia nieruchomości odwołującego się wskutek zrealizowania inwestycji. W konsekwencji Wojewoda przyjął, że wobec kompletności projektu budowlanego i okoliczności sporządzenia go przez osobę posiadającą odpowiedzenie uprawnienia budowlane, organ architektoniczno – budowlany nie miał podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze do sądu wniesionej na powyższą decyzję organu odwoławczego A. K. powtórzył zarzuty formułowanie w odwołaniu. Podniósł, że planowany przez inwestora garaż przesłoni widoczność ogólną i okna w klatce schodowej należącego do niego budynku. Skarżący za wyjątkowo krzywdzące uznał stwierdzenie organu odwoławczego o istnieniu jedynie domniemania powstania garażu w miejscu projektowanej wiaty. Argumentację prezentowaną w odwołaniu ponowił też skarżący w kolejnym piśmie procesowym z [...] lipca 2019 r. (data wpływu do tut. Sądu) załączając dokumentację fotograficzną celem wykazania, że przy granicy działki od lat (w okresie dokumentowanym od czerwca 2014 r. do czerwca 2019 r.) parkowane są samochody osobowe i dostawcze należące do inwestora oraz jego pracowników. Pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, wniósł o zasądzenie kosztów udzielonej pomocy z urzędu (obejmujących koszty sporządzenia kopii dokumentacji fotograficznej według przedstawionej faktury VAT), składając oświadczenie o nie uiszczeniu tych kosztów ani w całości, ani w części. Wojewoda K. – P. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w odpowiedzi na skargę dotychczas prezentowaną argumentację. Uczestnicy postępowania (inwestor) nie zajęli stanowiska wobec wywiedzionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono zasad postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd stanął na stanowisku, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji jest art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 9 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 - zwanej dalej "p.b"). Stosownie do tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in.: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; 4) wykonanie lub sprawdzenie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W powyższych regulacjach normatywnych określono zakres działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Do kompetencji tegoż organu należy sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wymaganiami ochrony środowiska. Do obowiązków organu należy również sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, a także sprawdzenie czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane. Istotą prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przez organ architektoniczno-budowlany jest zweryfikowanie spełnienia przesłanek wynikających z przepisu art. 35 Prawa budowlanego. Wskazać też należy, że w myśli art. 35 ust. 4 p.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany. Kompletność projektu budowlanego, jego sporządzenie i sprawdzenie przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, zgodność projektu z ustaleniami planu miejscowego i innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, musi zatem skutkować wydaniem decyzji pozytywnej. W rozpoznawanej sprawie podstawą wydania decyzji były ustalenia organu, że przedstawiony przez inwestora projekt architektoniczno – budowlany jest kompletny, został sporządzony przez osobę uprawnioną, posiada wszystkie wymagane uzgodnienia i opinie, a także nie narusza ustaleń sformułowanych w decyzji o warunkach zabudowy. W odniesieniu zaś do zgodności projektu z przepisami budowlano – technicznymi organy w pierwszej kolejności ustaliły, że analizowany obiekt nie jest budynkiem, jest budowlą (wiatą), do której nie mają do zastosowania przepisy techniczne dotyczące budynków. W szczególności, zdaniem organów dla analizowanej inwestycji nie było konieczne dokonywanie oceny zgodności planowanej inwestycji z przepisem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietna 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.- zwanego dalej "rozporządzeniem z 12 kwietnia 2002r.") albowiem zakres stosowania tego przepisu zawężony został jedynie do budynków. O ile zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że przepis § 12 rozporządzenia, dotyczący minimalnych odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną odnosi się wyłącznie do budynków – to w ocenie Sądu organy nie dokonały jednak w rozpoznawanej sprawie wyczerpujących ustaleń dla formułowania jednoznacznych stwierdzeń o braku podstaw do przeprowadzenia analizy zgodności projektu budowlanego z w/w przepisami techniczno – budowlanymi. Przynajmniej stanowisko organów wyrażone w tej kwestii uznać należy za przedwczesne. Wskazać należy, iż przepisy prawa budowlanego nie definiują pojęcia "wiaty". W "Słowniku języka polskiego" (PWN) wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad parkingiem, magazynem, nad przystankiem tramwajowym". Podobne określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316). Rozporządzenie powyższe określając pojęcia podstawowe stwierdza, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione". W orzecznictwie podkreśla się, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że kwalifikacja obiektu budowlanego do tego pojęcia wymaga uwzględnienia również jego funkcji. Odnieść należy się do funkcji jaką ma ona pełnić, na jaki cel ma być ona wykorzystywana (vide: wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 517/09, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl - baza CBOSA). Zawsze jednak wskazuje się, że jest to samodzielna i lekka budowla posadowiona na słupach, posiadająca dach i fundamenty oraz nie posiadająca ścian, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (vide: wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1481/14 – dostępny w bazie LEX nr 2037381). Gdy jednak faktycznym przeznaczeniem wiaty jest zadaszenie nad parkującymi samochodami osobowymi, z uwagi właśnie na powyższą funkcję, uznać obiekt należy, jako zadaszone miejsca postojowe. W realiach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy ustalił, że projektowany obiekt nie posiada ścian. Organ odwoławczy wykluczył jednocześnie jego funkcję garażową. Przyjął, że "brak w nim ścian co determinuje jego charakter jako wiatę". Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawnia do formułowania tak jednoznacznych i kategorycznych ustaleń. Analizując bowiem treść projektu budowlanego przedłożonego przez inwestora należy zauważyć, że projektant przewidział w konstrukcji budowli stojącą ścianę na granicy działki pokrytą płytami warstwowymi (pkt 2.4.1 – opis techniczny do projektu) oraz oparcie zadaszenia na ścianie budynku istniejącego już na działce nr [...], a opisując zakres robót wskazał na "projektowanie lokalizacji garażu" (pkt 1 "Informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia"). Z opisu technicznego wynika co prawda, że przedmiotem projektu budowlanego jest budowa wiaty na cele gospodarcze, jednakże dokładna analiza materiału dowodowego nie pozwala wykluczyć również funkcji garażowej projektowanego obiektu. Prawo budowlane dopuszcza możliwość łączenia różnych funkcji obiektów budowlanych i w praktyce często można spotkać obiekty wykorzystywane na cele gospodarczo – garażowe. W ocenie Sądu przyjęta przez organ funkcja przedmiotowego obiektu (jako funkcja wyłącznie ochronna dla sprzętu gospodarstwa domowego), wydaje się wątpliwa, jeżeli weźmie się pod uwagę całość materiału dowodowego. W. bowiem zauważyć, że na działce inwestycyjnej jest już zlokalizowany budynek gospodarczy, a z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji fotograficznej wynika, że część działki inwestycyjnej, bezpośrednio przylegającej do granicy z działką nr [...], wykorzystywana jest jako miejsce postojowe dla samochodów osobowych i dostawczych mimo, że według projektu zagospodarowania działki nr [...] (stanowiącego element składowy projektu budowlanego) parking usytuowany jest przy zjeździe wzdłuż granicy z działką nr [...]. Organ odwoławczy nie odniósł się do powyższych dowodów, a tymczasem powyższe dowody mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i trudno jest przyjąć, że stan faktyczny w tym zakresie został dostatecznie wyjaśniony, w sposób niebudzący wątpliwości. Z wiadomych sobie tylko przyczyn organy dały wiarę tylko twierdzeniom inwestora, co do charakteru przedmiotowego obiektu, nie wyjaśniając w sposób przekonywający, jakie okoliczności przemawiają za uznaniem ich za wiarygodne. Organ odwoławczy nie odniósł się również do argumentacji skarżącego, który konsekwentnie w toku całego postępowania podnosił, że miejsce usytuowania projektowanej wiaty jest wykorzystywane jako miejsce postojowe dla samochodów, a jego twierdzenia znajdują potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej odzwierciadlającej stan rzeczy z okresu kilku lat, a dodatkowo (jak wynika to z treści projektu budowlanego) inwestor nie wyklucza też funkcji garażowej dla planowanej inwestycji. Ograniczenie się do stwierdzenia, że zarzuty skarżącego stanowią jedynie domniemanie uznać zatem należy za naruszenie zasady przekonywania określonej w art. 11 k.p.a. Odnotować też wypada, że w orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, iż o zaliczeniu obiektu do określonej kategorii decydują obiektywne kryteria, a nie jedynie wola inwestora (vide:. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 708/15 - dostępny na stronie internetowej - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, twierdzenia inwestora, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie przesądzają o zaliczeniu spornego obiektu do kategorii wiaty przeznaczonej wyłącznie na cele gospodarcze. W ocenie Sądu, zarówno sposób dotychczasowego zagospodarowania terenu działki inwestycyjnej, jak i dołączona do akt dokumentacja fotograficzna, nie wykluczają możliwości zakwalifikowania spornego obiektu do kategorii zadaszonego miejsca postojowego w rozumieniu § 19 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Jeżeli zatem intencją inwestora jest używanie przedmiotowego obiektu, jako miejsca pełniącego wyłącznie cel ochronny dla sprzętu gospodarstwa domowego, to stanowisko to winno znaleźć odzwierciedlenie w jednoznacznych ustaleniach organów w tym zakresie, a nie tylko w gołosłownych deklaracjach inwestora. W sytuacji natomiast ustalenia, że inwestor planuje korzystać z zadaszonej wiaty jako miejsca postojowego dla samochodów, to w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy warunków technicznych określonych w/w § 19 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Przepis ten określa bowiem zasady sytuowania miejsc postojowych, w tym i zadaszonych. Obowiązkiem organów było rozważenie, czy projektowany obiekt może być uznany za zgodny z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie posadowienia budowli na granicy działki oraz czy nie narusza ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Dokonana zaś przez organy ocena materiału dowodowego nosi, w ocenie Sądu, cechy dowolności. Organy uchybiły obowiązkom wynikającym z przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powyższa konstatacja odnosi się również do kwestii związanej z dokonaną przez organ odwoławczy oceną spełnienia wymogów określonych w § 13 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Tu na marginesie warto podkreślić, że mimo, iż obiekt kwalifikowany jako wiata nie jest budynkiem i nie mają do niego zastosowanie wprost przepisy § 12 w/w rozporządzenia to jednak usytuowanie takiego obiektu nie może być dowolne, musi być zgodne z wymogami określonymi w zakresie przesłaniania i nasłonecznienia. Regulacje zawarte w przepisach § 13 oraz § 57 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. odnoszą się do kwestii naturalnego oświetlenia pomieszczeń i mają zastosowanie do obiektów budowlanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Na działce należącej do skarżącego (działce nr [...]) posadowiony jest budynek mieszkalny. Tym samym istnieje obiekt, w którym znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, co obligowało organ do przeprowadzenia szczegółowej analizy przesłaniania i nasłonecznienia pomieszczeń. Tymczasem kwestie przesłonięcia i nasłonecznienia pomieszczeń budynku należącego do skarżącego w toku postępowania przed organami obu instancji nie zostały rozważone w sposób adekwatny do wymogów prawa. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że w projekcie budowlanym brak jest stosownej analizy. Projekt przewiduje posadowienie ściany wspierającej konstrukcję dachu o wysokości 4,5 m na granicy z działką nr [...], a formułując wniosek o braku negatywnego oddziaływania inwestycji na sąsiednią działkę projektant ograniczył się do stwierdzenia, iż inwestycja "nie pozbawia dostępu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi". Z treści projektu nie wynika jakie ustalenia pozwoliły na formułowanie takiego wniosku. W tym zakresie przedstawiony projekt nie poddaje się weryfikacji – podobnie jak i ustalenia organów obu instancji. Organy wskazały bowiem jedynie na lokalizację projektowanego obiektu od strony północnej budynku mieszkalnego skarżącego – co zdaniem organów – nie daje żadnych realnych możliwości przesłonięcia pomieszczeń budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Sąd pragnie podkreślić, że przepisy § 13 i 57 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., określając wymagania dla oświetlenia naturalnego (dziennego), nakazują tymczasem zachowanie określonej odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów umożliwiającej naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Odnosząc te zasady do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że na organach rozstrzygających o pozwoleniu na budowę ciążył obwiązek dokonania oceny, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), z uwzględnieniem przepisów techniczno – budowlanych – w tym przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Obowiązkiem organów w pierwszej kolejności było zbadanie, czy załączone rysunki i dokumenty opisowe projektu budowlanego mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiedniego, istniejącego budynku mieszkalnego, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które pozwoliłyby na ewentualne zakwestionowanie twierdzeń skarżącego o ograniczeniu dostępu do naturalnego oświetlenia w razie realizacji spornego obiektu. Obowiązkom tym organy obu instancji uchybiły. Z uwagi na opisane wyżej wadliwości postępowania i konieczność poczynienia przez organy ustaleń odnośnie istotnych elementów stanu faktycznego Sąd uznał zarzuty skargi za w pełni zasadne. Dopiero bowiem przeprowadzenie przez organy prawidłowego postępowania, w zakresie ustalenia rzeczywistego charakteru oraz funkcji spornego obiektu i dokonanie oceny na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału źródłowego stanowić będzie podstawę do oceny zgodności przedstawionego projektu budowlanego z przepisami techniczno – budowlanymi oraz wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Zaznaczyć też trzeba, że rolą Sądu nie jest zastępowanie organów w ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy oraz gromadzenie i badanie dowodów, lecz kontrola zgodności z prawem podejmowanych przez organy działań. Z przedstawionych wyżej względów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu i ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło