II SA/Go 161/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w decyzji oddala skargę. W dniu 2 listopada 2017r. A.L., działająca w imieniu i na rzecz Gminy wystąpiła z wnioskiem o sprostowanie w drodze postanowienia oczywistej omyłki w wydanej przez Starostę decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie, pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę wodociągu komunalnego [...] rozbudowa sieci wodociągowej rozdzielczej [...] na działkach nr [...] - w obrębie [...], która to oczywista omyłka polega na pominięciu w sentencji decyzji działki nr [...], poprzez dodanie do sentencji decyzji działki nr [...]. Wnioskująca uzasadniając swoje pismo wyjaśniła, że w ww. decyzji nr [...] na skutek oczywistej omyłki pominięto, że inwestycja będzie realizowana również na działce nr [...]. W tym samym wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę również omyłkowo działki o tym samym numerze nie wymieniono, ale w stanowiącym załącznik do wniosku projekcie budowlanym działka ta widnieje jako objęta projektowaną inwestycją. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] Starosta odmówił sprostowania oczywistej omyłki w decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Zdaniem Starosty dokonanie sprostowania decyzji o pozwoleniu na budowę jako oczywistej omyłki polegającej dodaniu do sentencji decyzji działki nr [...], spowodowałoby zwiększenie zakresu inwestycji, co uchybiałoby przepisom art. 32 ust. 2 Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie Starosta uznał, że nie można dokonać zmiany zapisów jako oczywistej omyłki pisarskiej poprzez dopisanie do sentencji decyzji działki [...]. Poinformował, że taka zmiana jest możliwa w innym trybie administracyjnym, zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego, jako zmiana pozwolenia na budowę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina, reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. A.L., wskazując na naruszenie przepisów: art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 34 ust. 4 i art. 35 ust. 3 ustawy z z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. – dalej jako u.p.b.), art. 113 w zw. z art. 32 ust. 2 u.p.b., art. 8 k.p.a, art. 6 k.p.a. Uzasadniając zażalenie strona wskazała, że w sprawie doszło do oczywistej omyłki polegającej na pominięciu w sentencji decyzji działki nr [...], na której zaprojektowano istotną część inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, bez której realizacja inwestycji w pozostałym zakresie pozbawiona jest sensu ekonomicznego i społecznego. Dalej Gmina podkreśliła, że Starosta nie dostrzegł niespójności między treścią wniosku a projektem budowlanym i w konsekwencji zaniechał wezwania strony do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Wobec powyższego Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie przez Wojewodę o sprostowaniu oczywistej omyłki w wydanej przez Starostę decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2017r., poprzez dodanie do sentencji decyzji nr [...] działki nr [...]. Postanowieniem datowanym na dzień [...] stycznia 2017 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] wydane przez Starostę. Organ wskazał, że decyzja Starosty została wydana na podstawie decyzji Burmistrza nr [...] z dnia [...] października 2016 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nr [...], która swym zakresem nie obejmowała działki nr [...]. Tym samym decyzja Starosty została wydana zgodnie z wnioskiem Gminy i decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a zatem zdaniem Wojewody nie zachodzą podstawy do uznania, iż wskazany brak ma charakter oczywistej omyłki. W przedmiotowej sprawie pozytywne rozpatrzenie wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki powodowałoby zmianę rozstrzygnięcia i rażąco naruszało przepis art. 113 § 1 k.p.a. W dniu 1 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga na powyższe postanowienie Wojewody, wniesiona przez Gminę, zaskarżając je w całości. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 113 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegającym na uznaniu, iż podstawę uznania wskazanego błędu za oczywistą omyłkę stanowi porównanie rektyfikowanej decyzji z poprzedzającą ją decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i wynikająca z niego rozbieżność (organ uznał istnienie w tym zakresie związania), podczas gdy w świetle utrwalonych poglądów orzecznictwa oraz doktryny przez oczywiste omyłki należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału dowodowego z treścią decyzji. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób rzetelny istotnych okoliczności sprawy, w tym pominięcie, że w obszarze działki nr [...] obowiązuje plan miejscowy zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr XL/236/10 z dnia 23 września 2010 r. (uchwałę opublikowano 12 stycznia 2011 r. w Dz. U. Woj. nr 2, poz.66), wobec powyższego warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego określa obowiązujący plan miejscowy. Skarżąca gmina zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm., dalej jako u.p.z.p.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dla działki nr [...] konieczne było wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podczas gdy objęta jest ona zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co wyłącza wydanie w tym zakresie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Jednocześnie zarzuciła naruszenie art. 34 ust. 4 u.p.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedstawiony w toku postępowania i zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę projekt budowlany nie stanowi jej integralnej części, a tym samym, że nie zachodzi tu oczywistość omyłki pisarskiej. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającej go postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] wydanego przez Starostę i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę zdaniem Gminy organ błędnie uznał, że zachodzi w tym przypadku błąd jednoznacznie wynikający z zestawienia zebranego materiału dowodowego z treścią decyzji, a w konsekwencji do tego, że nie uznano wskazanego błędu za oczywistą omyłkę podlegającą sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a., co zdaniem strony skarżącej należy uznać za błędne i naruszające powołany przepis. Według skarżącej gminy zastosowano błędną wykładnię art. 34 ust. 4 u.p.b., skoro organ nie uwzględnił tak istotnego elementu rektyfikowanej decyzji, jaką jest pozwolenie na budowę i nie dostrzega konieczności doprowadzenia do pełnej zgodności tych elementów wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto zdaniem skarżącej organ błędnie zastosował art. 4 u.p.z.p. a także art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.b. poprzez uznanie, że między treścią decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego zachodzi taka relacja, że zgodność treści rozstrzygnięcia obu decyzji determinuje ocenę poprawności rektyfikowanej decyzji oraz uznanie, że w niniejszej sprawie niezbędne jest wydanie dla działki nr [...] decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wskazuje skarżąca gmina, na terenie przedmiotowej inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr XL/236/10 z dnia 23 września 2010 r., zatem zdaniem strony skarżącej nie można wydać dla działki o nr [...] decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o czym stanowi art. 4 u.p.z.p. Strona skarżąca podkreśla w skardze, że objęte wnioskiem sprostowanie nie ma na celu zmiany merytorycznej treści decyzji, lecz zmierza jedynie do jej ujednolicenia z treścią dokumentów projektowych, których ona dotyczy, a z którymi w sposób wyraźny i oczywisty na chwilę obecną nie jest zbieżna. Zdaniem skarżącej brak zgodności treścią decyzji zatwierdzającej dokumentację projektową, a tą dokumentacją jest zjawiskiem negatywnym, ale mającym charakter oczywistej rozbieżności, którą można sprostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca wskazała, że w niektórych sytuacjach błędne oznaczenie numeru działki, wpisane do rozstrzygnięcia, stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która może zostać sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Wojewody zarzuty zawarte w skardze nie wpływają na zmianę stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a., jakiego żąda Gmina, zdaniem organu nie stanowi oczywistej omyłki Starosty. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 u.p.z.p. oraz art. 34 ust. 4 u.p.b. organ wyjaśnił, że na tym etapie postępowania powyższe nie było poddane ocenie wojewody. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżąca gmina powołała się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lutego 2018 r. II SA/Go 487/17, wskazując iż analogiczny przypadek zachodzi w przedmiotowej sprawie i potwierdza pogląd wyrażony przez skarżącą gminę. Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze oraz w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem skargi Gminy jest postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Problematykę sprostowania omyłek w decyzjach organu administracji publicznej reguluje art. 113 § 1 i 3 k.p.a. i jest to regulacja wyczerpująca i samodzielna. Uregulowana w w/w przepisie instytucja sprostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyroki NSA z dnia 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, z dnia 23 kwietnia 2001 r., II SA863/00, Lex Nr 75522). Istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, czy też innymi tożsamymi decyzjami wydanymi w sprawie a zawierającymi te datę. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęty jest pogląd, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Podkreśla się przy tym, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (np. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990/11/398). Wymaga podkreślenia, iż nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (zob. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. BECK, Warszawa 2014 , s. 482; wyrok NSA z dnia 19 listopada 1991 r., SA/Wr 1084/91, ONSA 1991, Nr 3-4, poz. 93). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca domaga się sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie, pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę wodociągu komunalnego [...] rozbudowa sieci wodociągowej rozdzielczej [...] na działkach nr [...] - w obrębie [...], poprzez dodanie do sentencji decyzji działki nr [...]. Należy wskazać, że w złożonym wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę jak i na pierwszej stronie przedłożonego projektu budowlanego nie została wymieniona działka [...]. Wskazana działka nie została również wymieniona w opisie lokalizacji inwestycji (s. 7 projektu budowlanego). Działka nr [...] została wymieniona w dokumentach znajdujących się w dalszej części projektu budowalnego (m.in. s. 52, 76) i na mapie (rys. 2.16, s. 122 projektu budowalnego). Wymaga również podkreślenia fakt, iż do wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nie załączono oświadczenia o posiadanym przez Gminę prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. działki nr [...] pominiętej w decyzji o pozwoleniu na budowę. Zostało ono złożone dopiero 15 listopada 2017 r. Jak już zauważono nie mogą podlegać sprostowaniu w opisanym wyżej trybie błędy i omyłki istotne czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2007 r., II OSK 581/06, Lex nr 325253). Sprostowanie służy wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji polegających na prostowaniu błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., I OSK 2040/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Jest zarazem oczywiste, iż pojęcie "oczywistej omyłki" ma charakter niedookreślony i wymaga uwzględnienia konkretnych okoliczności analizowanej sprawy. Zdaniem Sądu nie sposób przyjąć w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że organ mógł w sposób natychmiastowy, oczywisty (na pierwszy rzut oka), czyli bez przeprowadzenia wnikliwej analizy całości projektu budowalnego i innych dokumentów w tym wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, wykryć "oczywistą omyłkę" polegającą na pominięciu przedmiotowej działki. Przede wszystkim należy jednak podnieść, że wskazanie w decyzji administracyjnej konkretnej działki gruntu stanowi merytoryczny element tej decyzji. W orzecznictwie zwraca się uwagę, iż oznaczenie numeru działki stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia określonych robót, w precyzyjnie oznaczonym miejscu. Nie można w decyzji czy to lokalizacyjnej czy też dotyczącej pozwolenia na budowę, numerów określających poszczególne działki, na których jest planowana lub ma być realizowana inwestycja, traktować jako cyfr, które nic nie znaczą. Numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu nieruchomości z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki funkcjonuje w obrocie prawnym jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość i ukształtowanie terenu z czym wiążą się konkretne prawa. Zatem sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie może dotyczyć numeru działki, bowiem w takim zakresie nie podpada to pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu wskazanej wyżej normy (zob. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., OSK 1815/06, CBOSA). Zdaniem Sądu w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy sprostowanie decyzji poprzez dopisanie numeru pominiętej jednej działki w sentencji decyzji nie może być kwalifikowane jako oczywista omyłka w rozumieniu tego przepisu. Sprostowanie decyzji w takim zakresie przekracza uprawnienie organu z art. 113 § 1 k.p.a., a to z tego względu zwłaszcza, że w tym trybie nie ma on możliwości korygowania merytorycznej treści swojego rozstrzygnięcia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r., I SA/Wa 1910/07, wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r., II OSK 1439/08, CBOSA). Merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być bowiem prostowany jako oczywista omyłka. Sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. podlegają wyłącznie błędy i omyłki nieistotne. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej zawartej w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2018r. w którym przytoczono fragment uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 15 lutego 2018 r., I SA/Go 487/17, należy podkreślić, iż ww. wyrok dotyczył innej sprawy sądowoadministracyjnej. Wskazany wyrok zapadł w sprawie ze skargi Gminy na informację Zarządu Województwa z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 "Rozbudowa sieci wodociągowej oraz budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy". Nadto wywody Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku dotyczące sprostowania omyłki dotyczącej działki [...], zostały poczynione w kontekście możliwości uznania - w przypadku sprostowania ww. omyłki przez właściwe organy - za korektę o której mowa w art. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014. Wskazać również trzeba, że w postępowaniu w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki organy nie stosowały art. 4 u.p.z.p. i z tego względu zarzut naruszenia tego przepisu należy uznać za nieuzasadniony. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki jest zgodne z przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.