II SA/Wa 2349/18

WyrokWSA w Warszawie2019-09-25

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Danuta Kania, Joanna Kruszewska – Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby wynoszący 3 lata i 1 miesiąc na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący około 20% całego okresu służby, może być uznany za 'krótkotrwały' w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co jest warunkiem wyłączenia stosowania przepisów dotyczących obniżenia świadczeń emerytalnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby wynoszący 3 lata i 1 miesiąc, stanowiący około 20% całego okresu służby, nie może być uznany za 'krótkotrwały' w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponieważ obie przesłanki z art. 8a ust. 1 muszą być spełnione łącznie, niespełnienie przesłanki krótkotrwałości wyklucza możliwość wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne, nawet jeśli druga przesłanka (rzetelne wykonywanie zadań) mogłaby być spełniona.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W.M. zwróciła się o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które obniżały jej świadczenia. Służba na rzecz państwa totalitarnego trwała 3 lata i 1 miesiąc, a łączny okres służby wynosił 15 lat, 4 miesiące i 3 dni. Minister odmówił, uznając okres służby na rzecz państwa totalitarnego za niedostatecznie krótki i brak dowodów na narażenie zdrowia i życia. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów i niewszechstronne postępowanie dowodowe. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska, Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku W. M. z dnia [...] kwietnia 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionej art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Organ podał, że pełnomocnik strony w uzasadnieniu wniosku m.in. opisał przebieg służby W. M. Wskazał, że wnioskodawczyni od dnia [...] listopada 1983 r. pełniła służbę na stanowisku [...] Wydziału [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Następnie, raportem z dnia [...] września 1986 r. zgłosiła akces przeniesienia do Wydziału [...], motywując swą prośbę m.in. chęcią podniesienia kwalifikacji zawodowych. W Służbie Bezpieczeństwa wnioskodawczyni pracowała od dnia [...] lipca 1987 r., a następnie po pozytywnej weryfikacji, od dnia [...] sierpnia 1990 r. podjęła służbę w Komendzie Rejonowej Policji w [...]. Pełnomocnik wskazał, że postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzone w 1990 r., które wnioskodawczyni przeszła pozytywnie, było otwarciem drogi do zatrudnienia w służbach państwa demokratycznego. Oświadczenie wydane w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej przez organy władzy publicznej, uprawniało wnioskodawczynię do traktowania jej w taki sam sposób jak pozostałych funkcjonariuszy przyjętych do służby po 1990 r. Pełnomocnik dodał, że w tym stanie faktycznym, obniżenie stronie świadczeń emerytalnych dowodzi, że Państwo nie dotrzymało zobowiązań wobec funkcjonariuszy. Podkreślił, że strona nigdy nie popadła w konflikt z prawem, swoje obowiązki służbowe wykonywała w sposób nienaruszający praw i godności obywateli. Wzorowe wywiązywanie się z obowiązków służbowych zostało potwierdzone licznymi wyróżnieniami. Minister ustalił, że W. M. została zwolniona ze służby w Policji z dniem [...] marca 1999 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a wskazanej już wyżej ustawy, przy czym nie wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Organ wskazał, że Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanej uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), okres służby od dnia [...] lipca 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. okres 3 lat i 1 miesiąca. Całkowity okres służby ww. wynosi 15 lat, 4 miesiące i 3 dni. Organ wskazał, że z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] listopada 2017 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby W. M. nierzetelnie wykonywała zadania w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Ponadto z pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2018 r. wynika, że strona rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Strona wielokrotnie otrzymała zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz była wyróżniana nagrodami pieniężnymi. W materiałach Policji nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującej karach dyscyplinarnych. Jednocześnie poinformowano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny, czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy – przyjętych na siebie obowiązków. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych. Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne. Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona – poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych – legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ stwierdził, że całkowity okres służby W. M. wynosi 15 lat, 4 miesiące i 3 dni. Podniósł, że w sytuacji, w której służba zainteresowanej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 3 lat i 1 miesiąca, co stanowi około 20 % całego okresu służby, zdaniem organu nie można mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ wskazał, że ponad 3-letni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego. Organ wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez W. M. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby W. M. Jednakże brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Organ zaznaczył przy tym, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu funkcjonariuszy (...). Wskazał też, że w jego ocenie strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi W. M., reprezentowanej przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucił: 1. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż - krótkotrwała służba obejmuje okres wyłącznie do kilku miesięcy, podczas gdy w rzeczywistości przesłanka krótkotrwałości, może obejmować okres kilku lat w zależności od okoliczności sprawy oraz należy rozpatrywać ją indywidualnie, mając na uwadze okres całej służby skarżącej, ale również okres życia skarżącej i przyczyny odejścia skarżącej ze służby, - rzetelnie wykonywanie zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia oznacza wykonywanie ich w sposób wzorowy, ponadprzeciętny, związany z wykazywaniem inicjatywy w realizowaniu obowiązków dodatkowych, zaś zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" określa kolejny warunek spełnienia tej przesłanki, podczas gdy prawidłowa wykładania systemowa definiuje pojęcie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, jako wykonywanie ich w sposób odpowiadający wymaganiom, sumiennie, zaś określenie w szczególności oznacza najistotniejszy lub jeden z najistotniejszych przykładów, które nie determinuje, a jedynie może wpływać na wypełnienie przesłanki z art. 8a § 1 ust 2 ustawy, 2. obrazę prawa postępowania administracyjnego tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewłaściwe zastoswoanie - nieprzeprowadzenie w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, w tym dokonanie nieprawidłowej oceny informacji Komendanta Głównego Policji dot. przebiegu służby, z której to wynika, iż skarżąca wykonywała służbę rzetelnie, z wielkim zaangażowaniem, - nieuwzględnienie okoliczności otrzymania przez skarżącą licznych nagród pieniężnych, uzasadniających spełnienie przesłanki "szczególnie uzasadnionego warunku", - nieuwzględnienie utraty zdrowia przez skarżącą wskutek służby, wskazującej, iż skarżąca wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia, - ustalenie, iż okres 3 lat i 1 miesiąca pełnienia służy na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu ustawy przez skarżącą jest okresem długotrwałym, podczas gdy w skali całego życia skarżącej, jak i w skali okresu całej służby, okres ten jest krótkotrwały. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przedstawił m.in. informacje dotyczące przebiegu służby skarżącej. Wskazał też, że skarżąca podczas pełnienia służby była pracownikiem dobrze przygotowanym merytorycznie do wykonywania wszelkich zadań służbowych. Sumiennie, rzetelnie, z wielkim zaangażowaniem wykazywała chęć podejmowania nowych obowiązków. Z wydanych opinii wynika, iż podczas pełnienia służb cechowała się pracowitością, zdyscyplinowaniem, dużą kulturą osobistą. Nie miała trudności w wykonywaniu powierzonych obowiązków służbowych. Zawsze była ceniona i łubiana wśród zespołu pracowników jak i kadry kierowniczej. Z uwagi na powyższe w ocenie pełnomocnika procentowe wyliczenie okresu działania na rzecz totalitarnego państwa nie ma większego sensu. Każdorazowo okres ten powinien być rozpatrywany indywidualnie. Zdaniem pełnomocnika skarżącej w przedmiotowej sprawie, z całą pewnością uznać należy, iż spełniona została przesłanka krótkoterminowości. Służba na rzecz państwa totalitarnego wykonywana była przez okres 3 lat i 1 miesiąc, w skali więc całego życia skarżącej, a także całej służby, okres ten jest krótkotrwały. Zdaniem pełnomocnika organ wskazał w decyzji, iż niespełniona została również druga przesłanka, tj. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Powołując się na m.in. pismo KGP z dnia [...] lutego 2018 r. (Ldz. [...]) pełnomocnik podniósł, że skarżąca nie tylko rzetelnie wykonywał swoje obowiązki, lecz wręcz wzorowo. Pełnomocnik wskazał też, że w przedmiotowej sprawie z całą pewnością zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Zgodził się z organem, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi w przypadku osoby, która legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, wyróżniającymi ją na tle innych funkcjonariuszy. Organ jednak niezasadnie uznał, iż w przedmiotowej sprawie taki przypadek nie zachodzi. Uzasadnione było wskazanie przez organ, na czym miałyby polegać owe wybitne osiągnięcia. Wydaje się bowiem, iż skarżąca jest wręcz idealnym przykładem, ilustrującym przykładną, wręcz wybitną służbę, o czym świadczy utrata zdrowia, a także służba bez kar dyscyplinarnych. Zdaniem pełnomocnika organ wybiórczo rozpatrzył materiał dowodowy. Całkowicie pominął w swojej ocenie informację Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2018 r., który to wskazał, jak przykładnie i rzetelnie skarżąca pełniła swoją służbę. Podsumowując, pełnomocnik wskazał, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki art. 8a ustawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Organ nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. są niezasadne. Organ podjął czynności niezbędne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie ustaleń faktycznych. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Odmienna ocena strony co do spełnienia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) od oceny organu, nie stanowi o naruszeniu art. 80 k.p.a. Przesłanka dotycząca okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), ustalona została przez organ na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tj. informacji o przebiegu służby. Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, a także informacji o narażeniu zdrowia i życia (rozumianego jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia). Służba skarżącej określona w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 3 lat i 1 miesiąca Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r., tj. informacji o przebiegu służby, wynika, że W. M. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w okresie od dnia [...] lipca 1987 r. do [...] lipca 1990 r. Całkowity okres służby skarżącej wynosi 15 lat, 4 miesiące i 3 dni. Dokonując oceny, czy okres służby skarżącej, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu okres 3 lat i 1 miesiąca zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ wskazał, że ponad 3-letni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego. Ocenę tę Sąd podziela. Trafne jest ustalenie organu, że okres 3 lat i 1 miesiąca pełnienia obowiązków służbowych nie jest okresem krótkotrwałym, tak w ujęciu bezwzględnym, jak i w proporcjonalnym, biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącej wynosi 15 lat, 4 miesiące i 3 dni. Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Okres ponad 3 lat realizacji obowiązków służbowych jest okresem stosunkowo długim. Nie można tego okresu nazwać okresem nietrwałym, czy tymczasowym. Prawidłowo organ wskazał, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. Takiej też indywidualnej oceny organ dokonał w tym przypadku w odniesieniu do okresu służby pełnionej przez skarżącą. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Okres ponad 3 lat nie może być uznany za przelotny, czy chwilowy. Taki czas trwania służby, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) nie wskazuje na jej tymczasowość. Nie można zgodzić się przy tym z zarzutem skargi, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że służba wnioskodawcy, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) nie jest służbą krótkotrwałą. Jednocześnie zauważyć należy, że – wbrew twierdzeniom skargi – organ nie podnosił, że krótkotrwała służba obejmuje okres wyłącznie do kilku miesięcy. Organ wskazał w decyzji zarówno jak rozumie pojęcie krótkotrwałości, jak też jednoznacznie stwierdził, że okres około 20% całego okresu służby nie jest okresem krótkotrwałym w rozumieniu przyjętym przez organ. Sąd ocenę tę podziela. Zasadnie tym samym organ stwierdził, że skarżąca nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co wykluczało uwzględnienie wniosku. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest trafny. Z całej konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Spójnik "oraz" między punktami 1 i 2 użyty został w tym przepisie właśnie w znaczeniu koniunkcji. Organ zasadnie zatem stwierdził, że wobec skarżącej nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Kwestia oceny spełnienia drugiej przesłanki, tj. przesłanki dotyczącej rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, jak i badania, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, pozostaje zatem bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Niezależnie jednak od powyższego Sąd wskazuje, że organ dokonał w tej sprawie prawidłowych ustaleń w odniesieniu do drugiej przesłanki, tj. wymienionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Minister nie kwestionował, że wnioskodawczyni rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na nietrafność zarzutu pominięcia informacji przedstawionych przez Komendanta Głównego Policji w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Trafne są natomiast uwagi skargi, co do tego, że brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Powyższe jednakże, w sytuacji, gdy organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącą, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Ocena organu, czy dany przypadek jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, mogłaby mieć znaczenie w sprawie wyłącznie wówczas, gdyby spełnione zostały łącznie przesłanki z pkt. 1 i pkt. 2 art. 8a ust. 1 powołanej ustawy. Sytuacja taka jednakże nie zachodzi. Z tego też względu zarzut nierozważenia przez organ, czy otrzymanie przez skarżącą licznych nagród pieniężnych stanowi okoliczność uzasadniającą spełnienie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", nie ma wpływu na wynik sprawy. Wobec niespełnienia przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r., organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło