II SAB/Bk 70/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi D. R. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od postanowienia zawieszającego postępowanie dyscyplinarne p o s t a n a w i a odrzucić skargę , D. R. wniósł do tutejszego sądu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania od postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] kwietnia 2019 r. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu 26 września 2019 r. pełnomocnik organu, po uprzednim wezwaniu przez sąd i dodatkowym sprawdzeniu (k. 47) wyjaśnił, że w komórce zajmującej się sprawami dyscyplinarnymi nie znaleziono pisma zatytułowanego "Ponaglenie", które odnosiłoby się do nierozpoznania odwołania. Wyjaśnił także, że w jego ocenie ze znajdujących się w aktach administracyjnych pism skarżącego z dnia [...] i [...] czerwca 2019 r. wynika jedynie polemika z obowiązkiem podpisania odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z zaskarżeniem bezczynności i przewlekłości postępowania organu odwoławczego w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariusza Policji. Postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszy Policji zostało w całości uregulowane w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), dalej: u.P. Przepisy te przewidują prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie dyscyplinarne kończące postępowanie (art. 138 u.P.), natomiast nie przewidują prawa do wniesienia ponaglenia/zażalenia w przypadku skarżenia bezczynności organu dyscyplinarnego. Z kolei w przepisie art. 135p ust. 1 u.P. wskazano, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Zdaniem sądu oznacza to, że w sprawie dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji nie można wyprowadzać obowiązku wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem Kodeksu tego nie stosuje się w postępowaniu dyscyplinarnym tych funkcjonariuszy. Zauważyć jednak należy, że zasada i obowiązek wniesienia ponaglenia wynika wprost z przepisów o procedurze sądowoadministracyjnej, tj. art. 53 § 2b P.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie niniejszej skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność obowiązek złożenia ponaglenia powinien był wyczerpać. To jednak nie nastąpiło. Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że skarżący złożył pismo zatytułowanie "Odwołanie", zakwalifikowane przez organ jako zażalenie na postanowienie KPP w M. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, w dniu [...] maja 2019 r. Sekwencja czynności następujących po wniesieniu "Odwołania" była następująca: [...] maja 2019 r. – przekazanie "Odwołania" do organu odwoławczego przez organ pierwszej instancji (k. 377 akt adm.); [...] maja 2019 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych "Odwołania" (k. 383); [...] czerwca 2019 r. - doręczenie skarżącemu wezwania (k. 384); [...] czerwca 2019 r. – wniesienie przez skarżącego do KWP w B. pisma z dnia [...] czerwca 2019 r. zatytułowanego "Skarga", w którym zakwestionował wezwanie do złożenia własnoręcznego podpisu wskazując jednocześnie na przesłanie podpisanego odwołania (k. 385, z notatki urzędowej pracownika organu odwoławczego sporządzonej w dniu [...] maja 2019 r. wynika, że odwołanie, na którego przesłanie skarżący się powołuje, dotyczyło orzeczenia dyscyplinarnego KPP w M. z dnia [...] maja 2019 r., a nie stanowiło środka zaskarżenia od postanowienia tego organu z dnia [...] kwietnia 2019 r.); [...] czerwca 2019 r. - wydanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji postanowienia nr [...] o odmowie przyjęcia zażalenia, tj. pisma skarżącego zatytułowane "Odwołanie" (k. 390); [...] czerwca 2019 r. - sporządzenie pisma przewodniego do przesłania postanowienia skarżącemu (przesyłkę nadano na poczcie w dniu [...] czerwca 2019 r., zaś w dniu [...] czerwca 2019 r. była awizowana pod wskazanym przez skarżącego adresem, k. 393, 396 akt adm.); [...] czerwca 2019 r. - wpływ do organu odwoławczego pisma skarżącego zatytułowanego "Wniosek do [...] Dot. [...]"", w którym wskazał, że procedura w postępowaniu dyscyplinarnym a także etap skargowy powinny być prowadzone na podstawie przepisów K.p.a. a nie K.p.k. Jednocześnie skarżący w piśmie tym sformułował prośbę o "zaprzestanie oderwanych od rzeczywistości, wbrew logicznemu myśleniu, wiedzy i doświadczeniu życiowemu interpretacji przepisów prawa, przeprowadzenie wnioskowanych przez niego dowodów, umorzenie tego postępowania z powodu braku znamion deliktów dyscyplinarnych"; [...] czerwca 2019 r. - wniesienie przez skarżącego drogą elektroniczną, rozpoznawanej w sprawie niniejszej skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Analiza chronologii powyższych czynności z uwzględnieniem treści nadesłanych akt administracyjnych, odpowiedzi na skargę oraz wyjaśnień pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r., a w szczególności analiza dat i treści poszczególnych pism procesowych skarżącego uprawnia do wniosku o braku poprzedzenia skargi ponagleniem. W szczególności takim środkiem zaskarżenia nie są pisma skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. i [...] czerwca 2019 r. Pierwsze z wymienionych pism zawiera stanowisko strony o braku podstaw do wezwania do podpisania środka zaskarżenia, a zatem zawiera zarzuty merytoryczne przeciwko obowiązkowi podpisania "Odwołania" zakwalifikowanego jako zażalenie (z powołaniem się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka), a nie przeciwko bezczynności czy przewlekłości organu. Drugie z wymienionych pism (z dnia [...] czerwca 2019 r.) zawiera wnioski stricte merytoryczne odnośnie sposobu zakończenia postępowania dyscyplinarnego oraz odnośnie ustawy procesowej mającej w postępowaniu dyscyplinarnym zastosowanie, natomiast nie stanowi ponaglenia. Wniosek taki jest tym bardziej uprawniony, że pismo to zostało zatytułowane "Wniosek" a nie ponaglenie, gdy tymczasem skarżący jest osobą posiadającą co najmniej kilkanaście zarejestrowanych spraw w tutejszym sądzie, w tym spraw ze skargi na bezczynność, prowadzi z sądem i organem liczną korespondencję, z której wynika, że jest zorientowany w sposobie wnoszenia skarg na bezczynność, tj. o obowiązku poprzedzenia ich ponagleniem (vide np. w sprawach tego skarżącego merytorycznie rozpoznanych II SAB/Bk 65/19, II SAB/Bk 66/19, II SAB/Bk 42/19, II SAB/Bk 92/18, II SAB/Bk 93/18). "Wniosek" powyższy (pismo z dnia 18 czerwca 2019 r.) wpłynął nadto do organu tego samego dnia co skarga na bezczynność w sprawie niniejszej, jest skierowany bezpośrednio do Komendanta Wojewódzkiego Policji a nie do organu nadrzędnego, zaś we wniesionej tego samego dnia skardze skarżący powołuje się na art. 52 § 2 P.p.s.a., a więc na przepis wprowadzający obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia (w tym ponaglenia) przed wniesieniem skargi. Skarżący rozróżnia zatem środki zaskarżenia od pism procesowych i wniosków, a zatem gdyby jego zamiarem było wniesienie ponaglenia, to tak też własne pismo procesowe by zatytułował formułując charakterystyczne dla ponaglenia zarzuty niezałatwienia sprawy. To jednak nie nastąpiło, co pełnomocnik organu potwierdził po dodatkowym sprawdzeniu (vide oświadczenie do protokołu rozprawy w dniu 12 września 2019 r.). Powyższe okoliczności uzasadniały ustalenie o braku ponaglenia mimo niewezwania skarżącego do wykazania jego złożenia. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do innych przyczyn należy niewyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. Dlatego orzeczono jak w sentencji.