I SA/Po 234/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-09-26

Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Włodzimierz Zygmont, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, złożony na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, może być uwzględniony, jeśli skarżąca upatruje zmiany okoliczności faktycznych w ustaleniach dokonanych przez organy podatkowe lub sądy administracyjne po dacie wydania decyzji ostatecznej, a nie w rzeczywistej zmianie stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że tryb zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej nie może być stosowany, gdy skarżąca upatruje podstaw do zmiany w błędnych ustaleniach faktycznych organów lub sądów, a nie w rzeczywistej zmianie okoliczności faktycznych po dacie wydania decyzji ostatecznej. Celem tego trybu nie jest sanacja wadliwych decyzji, lecz uwzględnienie zwykłej zmiany okoliczności faktycznych. Ponadto, decyzją ostateczną w rozumieniu art. 254 § 1 O.p. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a nie decyzja organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka X. Sp. z o.o. nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 r. i nie uiściła należności. Prezydent Miasta K. określił wysokość zobowiązania podatkowego, uznając grunty spółki za związane z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Po odrzuceniu skargi na decyzję SKO, spółka zwróciła się o zmianę decyzji Prezydenta na podstawie art. 254 O.p., powołując się na wyroki sądów w analogicznych sprawach i twierdząc, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego. SKO uznało, że nie zaszły przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej, co zostało utrzymane w mocy przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę. Prezydent Miasta K. decyzją z 21 sierpnia 2017 r., nr [...] na podstawie 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 207, art. 210, art. 47 § 3 i art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.- dalej: "O.p."), art. 2, art. 3 ust 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716, z późn. zm.- dalej: "u.p.o.l.") oraz § 1 uchwały Nr XXX/384/2016 Rady Miejskiej Kalisza z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2016 r. poz. 7375) określił X. sp. z o.o. (dalej: "skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. na kwotę [...]zł. Uzasadniając decyzję Prezydent stwierdził, że spółka w ustawowym terminie nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 r. Spółka nie dokonała wpłaty należnego podatku od nieruchomości za okres od 01 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. w wysokości [...] zł na rachunek Urzędu Miejskiego w K.. Powyższa należność stanowi zaległość podatkową. Skarżąca wyjaśniła, że nie złożyła deklaracji ze względu na toczące się postępowanie dotyczące zakwalifikowania jej gruntów. W ocenie Prezydenta postępowanie tego rodzaju nie stanowiło przesłanki zwolnienia z obowiązku złożenia deklaracji. Prezydent ustalił, że skarżąca jest użytkownikiem wieczystym gruntów o powierzchni [...] ha, tj. [...] m2, położonych w K., oznaczonych jako działki nr: [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...] [...]), [...] (ul. [...] [...]), [...] (ul. [...] [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...] [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...] [...]), [...] (ul. [...] [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]), [...] (ul. [...]). Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że działki położone w K. w obrębie [...] [...] o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zostały oznaczone symbolem "K" (użytki kopalne). W opinii Prezydenta nieruchomości te nie są użytkami rolnymi więc podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Prezydent powołał się na art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdzając, że za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się takie, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Spółka w piśmie z 10 listopada 2015 r. oświadczyła, że grunty stanowiące działkę nr [...] i [...] od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu nie były i nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z powyższym, grunty położone przy ul. [...] (działka nr [...]) o powierzchni [...] ha stanowiące użytki rolne podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym zaś grunty położone przy ul. [...] (działka nr [...]) o powierzchni [...] ha oznaczone w ewidencji gruntów i budynków - jako nieużytki podlegają zwolnieniu na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 26 września 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji z 21 sierpnia 2017 r. Kolegium stwierdziło, że sam fakt nabycia nieruchomości przez podmiot gospodarczy stanowi podstawę do zastosowania stawki podatku przewidzianej dla działalności gospodarczej. Skarga na wskazaną powyżej decyzję została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 stycznia 2018 r., I SA/Po 1143/17. Zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA w Warszawie z 16 kwietnia 2018r. w sprawie II FZ 139/18. Skarżąca pismem z 09 maja 2018 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o zmianę wymienionej na wstępie decyzji Prezydenta z 21 sierpnia 2017r. na podstawie art. 253 w zw. z art. 254 O.p. Uzasadniając wniosek skarżąca powołała się na wyroki o sygn. akt I SA/Po 756/17, I SA/Po 755/17, I SA/Po 757/17, jako wydanych w analogicznych sprawach. Zdaniem skarżącej w sprawie organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny istniejący na nieruchomościach. Skarżąca pismem z 09 maja 2018 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o zmianę wymienionej na wstępie decyzji Prezydenta z 21 sierpnia 2017r. na podstawie art. 253 w zw. z art. 254 O.p. Prezydent uznał jednak, że wniosek ten stanowi w istocie odwołanie od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2017 i nie dokonał jej zmiany, jak również nie wznowił postępowania w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 12 września 2018 r., nr [...] rozpatrzyło wniosek jako odwołanie i utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji z 21 sierpnia 2017r . W ocenie Kolegium sedno sprawy stanowi ustalenie czy doszło do wystąpienia przesłanek z art. 254 § 1 O.p. przemawiających za zmianą ostatecznej decyzji Kolegium z 26 września 2017 r. utrzymującej wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Zaznaczyło przy tym, że wskazana decyzja Kolegium jest decyzją ostateczną. Tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 O.p. jest podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego, że nastąpiła zwykła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach. Zdaniem organu od momentu wydania decyzji do czasu wystąpienia z wnioskiem o zmianę nie zaszły żadne zmiany w stanie faktycznym sprawy. Brak jest zatem podstaw do zastosowania trybu wynikającego z powołanego ostatnio przepisu. Po analizie wyroków sygn. akt I SA/Po 756/17, I SA/Po 755/17, I SA/Po 757/17, Kolegium stwierdziło, że podstawą uchylenia decyzji obydwu instancji były braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy (niektóre nieruchomości stanowiące własność zainteresowanego są wykorzystywane jako drogi, pomimo faktu innej ich kwalifikacji w ewidencji gruntów). WSA wskazał na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie. Pismem z 01 października 2018 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Kolegium z 12 września 2018 r. wnosząc o jej zmianę względnie zaś o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do powtórnego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzji Prezydenta zarzuciła naruszenie: 1) art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że skarżący obowiązany jest względem spornej nieruchomości, choćby w części uregulować podatek od nieruchomości związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, 2) art. 122 w zw. z art. 292 O.p., polegające na niepodjęciu – w ocenie skarżącej – wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, 3) art. 124 w zw. z art. 292 O.p. polegające na niewyjaśnieniu – w ocenie skarżącej – zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, 4) art. 180, art. 187 w zw. z art. 292 O.p. polegające na niezebraniu oraz braku wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dopuszczenie się powiązanego z w/w naruszeniem błędu w ustaleniach faktycznych, w wyniku którego organ podjął obarczoną błędami logicznymi decyzję, 5) art. 253 oraz 254 O.p. polegające na przyjęciu, że to SKO jest organem właściwym dla zbadania i podjęcia decyzji w sprawie wniosku skarżącej z 09 maja 2018 r., który de facto był wnioskiem w zakresie zmiany decyzji ostatecznej, a taką winien zmienić, bądź odmówić jej zmiany organ, który decyzję tę wydał, co więcej na posiedzeniu, o wyznaczeniu którego skarżący nie wiedział 6) art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483 ze zm. – dalej: "Konstytucja RP") polegające na zlekceważeniu przez organ jednej z naczelnych zasad polskiego prawa, tj. zasady ochrony własności oraz praw przyznanych przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 03 stycznia 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z 23 września 2018 r. Podtrzymało pogląd co do tego, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania trybu z art. 254 O.p. z uwagi na brak zmian w stanie faktycznym sprawy. Skarżąca pismem z 07 lutego 2019 r. wniosła skargę na wskazaną powyżej decyzję Kolegium z 03 stycznia 2019 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta K. z 21 sierpnia 2017 r. Wniosła również o zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpatrzenia sprawy a ponadto o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów oraz dowodu z przesłuchania skarżącego. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie: - art. 254 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy doszło do zmiany stanu faktycznego sprawy po doręczeniu skarżącej decyzji, która jest ostateczna, a organ, który ją wydał - wbrew w/w regulacji - przekazał wniosek o zmianę decyzji ostatecznej do SKO jako odwołanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że po dniu doręczenia uprzednio zaskarżonej przez skarżącą decyzji Prezydenta Miasta K. z 21 sierpnia 2017 r. nie doszło do zmiany stanu faktycznego w sprawie, 3) art. 204 § 1 pkt 1 i 5 w zw. z art. 241 O.p. poprzez ich niezastosowanie, polegające na tym, że jeśli organ uznał, że nie jest możliwym zmiana decyzji ostatecznej, to ze względu na nierzetelne stwierdzenie stanu faktycznego sprawy oraz wyjście na jaw X. okoliczności w sprawie, to winien z urzędu wznowić postępowanie w sprawie i wydać decyzję odpowiadającą stanowi faktycznemu, czego organ nie uczynił; 4) art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 2 ust.2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że skarżąca obowiązana jest względem nieruchomości położonej K. uregulować podatek od nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w kwocie [...]zł za 2017 r., 5) art. 122 w zw. z art. 292 O.p. polegające na nie podjęciu – w ocenie skarżącej – wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, 6) art. 124 w zw. z art. 292 O.p. polegające na niewyjaśnieniu – w ocenie skarżącej – zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, 7) art. 180, art. 187 w zw. z art. 292 O.p. polegające na niezebraniu oraz braku wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dopuszczenie się powiązanego z w/w naruszeniem błędu w ustaleniach faktycznych, w wyniku którego organ podjął obarczoną błędami logicznymi decyzję. Uzasadniając skargę skarżąca stwierdziła, że po dacie doręczenia tej decyzji doszło do zmiany stanu faktycznego sprawy: - Organ podatkowy (Prezydent Miast K.) 20 grudnia 2017r. sporządził, a 05 stycznia 2018r. umożliwił skarżącej zapoznanie się z treścią operatu stanowiącego pewne potwierdzenie tego, że nieruchomości które skarżąca objęła w użytkowanie wieczyste i w związku z tym zobowiązana była do odprowadzania należności podatkowych, wreszcie także i w ocenie organu podatkowego co najmniej dla części zostały objęte nieprawidłowo naliczonym zobowiązaniem podatkowym. Część spornej nieruchomości została bowiem zajęta pod drogi służące użytkowi publicznemu, a więc została wyłączona z korzystania przez skarżącego, Skarżący nie mógł prowadzić na niej działalności gospodarczej, a mimo to organ obciążył Skarżącego należnościami podatkowymi za tenże obszar jak dla nieruchomości przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto na mocy wizji lokalnej z dnia 10 października 2018r. doszło do ustalenia, że na obszarze spornej nieruchomości nie ma żadnych śladów prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto wskazano, że jest to stan trwający od dłuższego czasu. Co istotne w/w okoliczności były znane organowi podatkowemu, tj. Prezydentowi Miasta K. z urzędu, a ponadto o okolicznościach tych skarżący informował i to wielokrotnie nie tylko organ podatkowy, ale i Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podsumowując skarżąca stwierdziła, że niewątpliwie w stanie faktycznym sprawy, po wydaniu i po doręczeniu jej decyzji doszło do następujących zmian: - organ podatkowy w dniu 20 grudnia 2017r. przyznał rację skarżącej co do tego, że na spornych nieruchomościach Miasto K. zbudowało drogi służące użytkowi publicznemu i to przed 2017r., bez wiedzy i zgody skarżącej; tym samym po wydaniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (21 sierpnia 2017r.) doszło do zmiany wymiaru, powierzchni nieruchomości objętej opodatkowaniem, - organ podatkowy przyznał rację skarżącej, że faktycznie na spornych nieruchomościach brak jest jakichkolwiek śladów prowadzenia działalności gospodarczej i stan ten trwa od dłuższego czasu (10 października 2018r.), - skarżąca dokonała dodatkowo korekt w deklaracji podatkowej CIT (15 maja 2018r.). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się do oceny zasadności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 03 stycznia 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję tego organu 12 września 2018 r. mocą której Kolegium odmówiło zmiany wydanej uprzednio przez Prezydenta Miasta K. wymienionej na wstępie decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. W ocenie skarżącej kwestionowana decyzja narusza przepisy prawa , natomiast zdaniem Kolegium w sprawie brak jest przesłanek do zastosowania trybu, o którym mowa w art. 254 O.p. Sąd w powyżej zarysowanym sporze rację przyznał organowi podatkowemu. Zgodnie z art. 254 § 1 O.p., decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Użyty w przytoczonym przepisie termin "decyzja ostateczna" należy rozumieć zgodnie z art. 128 O.p. Z brzmienia tego przepisu wynika zaś, że chodzi o decyzję, od której nie przysługuje odwołanie. Taką decyzją nie może być natomiast decyzja organu pierwszej instancji, od której wniesiono odwołanie. Skoro bowiem w wyniku wniesionego odwołania organ drugiej instancji ponownie rozpatrzy merytorycznie sprawę rozstrzygniętą decyzją wydaną przez organ pierwszej instancji, to wówczas decyzją ostateczną rozstrzygającą sprawę podatkową będzie decyzja organu odwoławczego [por.: wyrok NSA z 04 marca 2008 r., I FSK 374/07, orzeczenia dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W doktrynie wprost stwierdza się, że organem właściwym do zmiany decyzji ostatecznej jest organ, który ją wydał, w tym także samorządowe kolegium odwoławcze [tak: M. Niezgódka-Medek, art. 254. w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI. Wolters Kluwer Polska, 2019]. Mając powyższe na uwadze w opinii sądu nie może budzić wątpliwości, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy decyzją ostateczną w rozumieniu art. 254 § 1 O.p. była decyzja SKO w K. z 26 września 2017 r., nr [...] nie zaś decyzja Prezydenta Miasta K. z 21 sierpnia 2017 r., nr [...] Z uwagi na powyższe sąd stwierdza, że organem właściwym do prowadzenia postępowania na podstawie powołanego przepisu było SKO w K.. Sąd podkreśla, że warunkiem zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania przewidzianego przez art. 254 § 1 O.p. jest zmiana okoliczności faktycznych po dniu doręczenia decyzji ostatecznej. Ocena dopuszczalności zastosowania tego trybu wymaga zatem ustalenia czy po dniu doręczenia decyzji Kolegium z 26 września 2017 r. doszło do zmiany okoliczności faktycznych mających wpływ na określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. Wnioskując a contrario oraz mając na uwadze zasadę nie konkurencji nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych sąd stwierdza, że tryb zmiany decyzji ostatecznej przewidziany w art. 254 O.p. nie może znajdować zastosowania w sytuacjach uzasadniających zastosowanie innych z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. W tym kontekście mając na uwadze całokształt argumentacji skarżącej sąd w szczególności zaznacza , że zastosowanie trybu z art. 254 O.p. nie może mieć zwłaszcza miejsca gdy, dowody, na których podstawie zostały ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe jak i gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Innymi słowy błędne ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w decyzji ostatecznej nie jest w żadnej mierze okolicznością uzasadniającą zmianę tego rodzaju decyzji w oparciu o powołany ostatnio przepis. Podkreślenia wymaga fakt, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 254 O.p. nie jest sanacja błędów decyzji ostatecznych. W doktrynie zasadnie stwierdzi się, że tryb ten jest podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego że nastąpiła zwykła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach. Tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 O.p. jest podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego że nastąpiła zwykła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach [tak: M. Niezgódka-Medek, Art. 254. w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI. Wolters Kluwer Polska, 2019]. W opinii sądu ustalenie czy doszło do wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 254 O.p. uwarunkowane jest od przyjętej wykładni prawa materialnego. W nowszym orzecznictwie sądy wskazują się, że nie można przyjąć, że ze względu na silnie formalistyczną wykładnię art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.), ograniczenia może doznać fundamentalna dla postępowania podatkowego zasada prawdy obiektywnej. Wniosek ten potwierdza możliwość przeprowadzenia na podstawie wspomnianego art. 194 § 3 O.p. przeciwdowodu względem dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p. Ponadto, wyrażona powyżej wykładnia jest zgodna z zasadą ekonomii procesowej, bowiem w takim przypadku organy podatkowe nie muszą czekać na wyczerpanie środków prawnych przez podatników w postępowaniu przed organami ewidencyjnymi [tak: wyrok NSA z 10 maja 2019 r., II FSK 1845/17]. W rozpoznawanej sprawie zakwestionowana została poprawność przyjętej w decyzji ostatecznej klasyfikacji części spornych nieruchomości. Skarżąca podnosi również, że na części z opodatkowanych nieruchomości znajdują się drogi. Sąd za bezsporny uznaje fakt , że po dniu doręczenia decyzji SKO w K. z 26 września 2017 r. nie doszło do zmiany klasyfikacji spornych działek. W skardze podnosi się jednak, że operat z 20 grudnia 2017 r. stanowi potwierdzenie, że opodatkowane nieruchomości co najmniej w części zostały objęte nieprawidłowo naliczonym zobowiązaniem podatkowym. Część spornej nieruchomości została bowiem zajęta pod drogi służące użytkowi publicznemu, a więc bezspornie została wyłączona z korzystania przez skarżącą, która nie mogła prowadzić na nich działalności gospodarczej. W operacie szacunkowym skarżącej z 20 grudnia 2017 r. wskazuje się, że dane ewidencyjne działek nr [...], [...], [...], [...] [...] oraz [...] nie są zgodne ze stanem faktycznym. W operacie tym wskazano, że aktualnie przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest jako droga dojazdowa. Wskazany powyżej fragment pozwala na przyjęcie, że na dzień 20 grudnia 2017 r. zapisy w ewidencji gruntów nie odzwierciedlały aktualnego sposobu korzystania z nieruchomości. W oparcie tym nie wskazano jednak od kiedy sytuacja tego rodzaju ma miejsce. Z uwagi na powyższe w oparciu o operat nie można ustalić czy zmiana faktycznego sposobu wykorzystania gruntów miała miejsce po dniu doręczenia decyzji ostatecznej, tj. po dniu 29 września 2017 r. Sam fakt sporządzenia operatu nie jest okolicznością istotną z punktu widzenia wymiaru zobowiązania podatkowego z uwagi na co fakt ten sam w sobie nie może uzasadniać zastosowania trybu z art. 254 O.p. Również potwierdzenie przez organ faktu bezumownego korzystania z nieruchomości nie świadczy o zmianie stanu faktycznego sprawy. Zwłaszcza, że skarżąca sama przyznaje, że nigdy nie prowadziła jakiejkolwiek działalności gospodarczej na spornych nieruchomościach, a zatem nie było nigdy żadnego związku spornych nieruchomości z działalnością gospodarczą. Sąd dostrzega, że w dołączonym do skargi piśmie z 11 września 2018 r. skarżąca wprost wskazuje, że stan faktyczny na podstawie, którego organ winien wydać decyzję był począwszy od 2014 r. przez 2017 r. do chwili obecnej inny aniżeli ten wzięty pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji (k. 26 akt sądowych). W ocenie sądu nie może zatem budzić wątpliwości, że w sprawie nie doszło w istocie do zmiany stanu faktycznego po dniu doręczenia decyzji SKO w K. z 26 września 2017 r. Skarżąca występując z wnioskiem o zmianę decyzji Prezydenta Miasta K. z 21 sierpnia 2017 r. w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzekania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją podatkową. Zastosowanie trybu z art. 254 § 1 O.p. stanowi więc próbę zniwelowania niekorzystnych dla skarżącej skutków wynikających z odrzucenia jej skargi na decyzję SKO w K. z 26 września 2017 r. postanowieniem WSA w Poznaniu z 10 stycznia 2018 r., I SA/Po 1143/17. Skarżąca występując z wnioskiem o zmianę decyzji w istocie dąży , mimo prawomocnego odrzucenia skargi, o doprowadzenie do merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym za 2017 r. Również w odwołaniu z 01 października 2018 r. spółka podnosi, że nigdy nie prowadziła jakiejkolwiek działalności gospodarczej na spornych nieruchomościach, a zatem nie było nigdy żadnego związku spornych nieruchomości z działalnością gospodarczą. Również w skardze wskazuje, że organ podatkowy 20 grudnia 2017 r. przyznał rację skarżącej co do tego, że na spornych nieruchomościach Miasto K. zbudowało drogi służące użytkowi publicznemu i to przed 2017 r. Mając na uwadze powyższy fragment skargi sąd stwierdza, że nie może budzić wątpliwości, że okoliczności, w których skarżąca upatruje zmiany okoliczności faktycznych sprawy nie miały miejsca po doręczeniu przez Kolegium decyzji ostatecznej z 26 września 2017 r. Skarżąca w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte przez organ za podstawę orzekania. W tym kontekście podkreślić należy, że tryb z art. 254 O.p. nie służy uleczaniu błędnych ustaleń faktycznych przyjętych przez organy podatkowe za podstawę orzekania. O zmianie stanu faktycznego sprawy nie mogą w żadnej mierze świadczyć powołane przez spółkę wyroki tutejszego sądu. W wyrokach tych nie stwierdzono zmiany stanu faktycznego po dniu wydania decyzji ostatecznej a jedynie zakwestionowano poczynione w postępowaniu zwykłym ustalenia stanowiące podstawę wydania decyzji określających wysokość zobowiązań podatkowych. Ustalenia tego rodzaju nie uzasadniają zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej z art. 254 O.p. Kierując się powyższymi rozważaniami za sąd nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 254 § 1 O.p. Kolegium trafnie stwierdziło brak przesłanek dla zastosowania trybu wynikającego z postanowień tego przepisu. Za niezasadne uznał sąd również zarzuty wskazujące na błąd w ustaleniach faktycznych organów. W opinii sądu stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony. Zasadnie organ przyjął, że po dniu doręczenia decyzji ostatecznej, tj. decyzji SKO w K. z 26 września 2017 r. nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego określonego wskazaną decyzją. W ocenie sądu bezzasadne są również zarzuty niewznowienia postępowania podatkowego z urzędu z uwagi na stwierdzenie nierzetelnego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu zwykłym. Błędy w ustaleniach faktycznych organów podatkowych winny być w pierwszej kolejności zwalczane poprzez wnoszenie odwołania czy też następnie skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżąca skorzystała z omawianych środków wnosząc odwołanie a następnie skargę. Jednak na skutek nieuiszczenia w terminie należnego wpisu skarga na decyzję SKO w K. z 26 września 2017 r., nr [...] została odrzucona postanowieniem WSA w Poznaniu z 10 stycznia 2018 r., I SA/Po 1143/17. Natomiast błędy w ustaleniach stanu faktycznego dostrzeżone w wyrokach sądu z 17 stycznia 2018 r., I SA/Po 755/17, I SA/Po 756/17 oraz I SA/Po 757/17 nie zobowiązywały organu do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. We wskazanych wyrokach (odnoszących się do decyzji określających skarżącej podatek od nieruchomości za lata 2014-2016) sąd nie stwierdził wad decyzji uzasadniających wznowienie postępowania podatkowego. W sprawie nie doszło również do naruszenia zasady przekonywania wyrażonej w art. 124 O.p. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało powody uniemożliwiające zmianę decyzji z 26 września 2017 r. w trybie przewidzianym przez art. 254 § 1 O.p. Sąd za bezzasadne uznał także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Przepisy te nie były stosowane przez organ z uwagi na brak wystąpienia przesłanek z art. 254 § 1 O.p. umożliwiających zmianę wysokości zobowiązania podatkowego określonego decyzją ostateczną. Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącej sąd stwierdza , że brak jest podstaw do ich uwzględnienia. W sprawie nie występują bowiem istotne wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, o których mowa w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Ponadto sąd podkreśla, że co do zasady, sąd administracyjny nie powinien przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, a jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzje i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić [por. wyrok NSA z 07 lutego 2001 r., V SA 671/00]. Niedopuszczalne natomiast jest prowadzenie w postępowaniu sądowo-administracyjnym dowodu z przesłuchania strony. Podsumowując rozważania sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, tj. decyzja SKO w K. z 03 stycznia 2019 r., nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją tego organu, tj. decyzją z 12 września 2018 r., nr [...] odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło