II SA/Gd 179/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-10-02

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Diana Trzcińska, Magdalena Dobek-Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnej budowy obiektu, który następnie został częściowo odbudowany lub wyremontowany po pożarze, zastosowanie znajduje art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, wyłączający stosowanie art. 48 Prawa budowlanego do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli obiekt budowlany został samowolnie wzniesiony przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., ale po tej dacie doszło do jego częściowej odbudowy lub istotnego remontu w warunkach samowoli budowlanej, to nie ma zastosowania art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji właściwe jest zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i ustalenie opłaty legalizacyjnej. Wysokość opłaty legalizacyjnej, obliczona zgodnie z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f Prawa budowlanego, została uznana za prawidłową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty legalizacyjnej za samowolnie wzniesiony obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacyjną. Inwestor M. P. wnioskował o legalizację obiektu, który według jego pierwotnych oświadczeń został wzniesiony w 1994 r., a następnie odbudowany w 2010 r. po pożarze. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 30 000 zł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie w części dotyczącej opłaty za zbiornik bezodpływowy i ustalił nową opłatę za budynek w wysokości 25 000 zł. Inwestor zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, twierdząc, że prace polegały jedynie na remoncie, a nie odbudowie, i że obiekt istniał od 1994 r. Skarżący domagał się uchylenia postanowień organów i umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za legalizację obiektu oddala skargę Postanowieniem z 29 stycznia 2019 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 listopada 2018 r. w zakresie ustalonej wysokości opłaty legalizacyjnej i ustalił nową kwotę opłaty w wysokości 25 000 zł, oraz utrzymał w mocy powyższe postanowienie w pozostałym zakresie. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Z akt sprawy wynika, że M. P., inwestor, pismem z 18 października 2017 r. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o legalizację samowolnie wzniesionego w drugiej połowie 1994r. na działce nr [...] obręb P. w miejscowości W., obiektu budowlanego, pełniącego funkcję rekreacyjną. W aktach sprawy znajduje się ponadto pismo inwestora z dnia 1 sierpnia 2017r. w którym informuje Starostę, że dokonał rozbiórki "domku kempingowego" o powierzchni 72,22m2, a obecny budynek o powierzchni zabudowy wynoszącej 94,822 m2 wybudował "całkowicie od podstaw, łącznie z fundamentami na słupach wylewanych monolitycznie". W piśmie tym w/w zawiadomił powyższy organ, że obecny obiekt jest to trzeci obiekt, który w tym miejscu funkcjonuje, gdyż poprzedni "uległ spaleniu", co spowodowało konieczność jego rozbiórki, a następnie odbudowy w 2010 r." Mając na uwadze powyższe informacje, organ I instancji pismem z 29 listopada 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie legalizacyjne w sprawie w/w obiektu, zlokalizowanego na dz. nr [...] w miejscowości W.. Następnie stwierdzając, że wybudowanie w aktualnym stanie przedmiotowego budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nastąpiło w 2010 r. z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego - organ I instancji przeprowadził procedurę legalizacyjną określoną w przepisach art. 48 Prawa budowlanego. W ramach tej procedury organ I instancji postanowieniem z 1 lutego 2018 r. wstrzymał M. P. roboty budowlane przy w/w obiekcie i nałożył na w/w obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2018 r. następujących dokumentów: 1. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy dot. w/w budynku rekreacji indywidualnej zlokalizowanego na dz. nr [...] obręb P. w miejscowości W. 2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego sporządzonego przez osobę uprawnioną 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W w/w postanowieniu organ I instancji pouczył stronę zobowiązaną, że w przypadku spełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, wydane zostanie odrębne postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 25.000 zł. Natomiast w przypadku niespełnienia nałożonych obowiązków zostanie wydana decyzja o rozbiórce. W dniu 30 marca 2018 r. zobowiązany przedłożył wymagane dokumenty. Po ich przeanalizowaniu organ I instancji stwierdził, że przedłożona dokumentacja wymaga uzupełnienia o oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym postanowieniem z 7 września 2018 r. zobowiązał inwestora do jego przedłożenia ustalając termin do dnia 21 września 2018 r. Wypełniając zalecenia organu I instancji, strona zobowiązana przedłożyła wymagane dokumenty. Wobec powstałych wątpliwości dotyczących złożonego oświadczenia przez stronę, organ I instancji wezwał również J. J., właściciela działki na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt. W dniu 16 października 2018r. w/w przybył do organu i oświadczył, że wyraża zgodę, aby rozpatrywany obiekt znajdował się na jego działce. Następnie kontynuując prowadzone postępowanie legalizacyjne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 20 listopada 2018 r. ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej wg załącznika do ustawy - kategoria III oraz zbiornika bezodpływowego na ścieki o poj. do 10m3, zrealizowanych przez M. P. bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...] obręb P. w miejscowości W. na budowę i zgłoszenia w kwocie 30 000 zł przy czym w kwota 25.000 zł dotyczy budynku rekreacji indywidualnej, natomiast 5.000 zł dotyczy zbiornika bezodpływowego na ścieki o poj. do 10m3. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. P., zarzucając, że organ I instancji przeprowadził postępowanie niestarannie. W piśmie uzupełniającym zażalenie w/w dodatkowo wskazał, że w piśmie skierowanym do Starosty omyłkowo użył sformułowania "odbudowa po pożarze", choć faktycznie prace polegały na remoncie pomieszczenia poddasza i konserwacji istniejącego od 1994 r. obiektu. W związku z tym prosi o przeprowadzenie postępowania na podstawie przepisów obowiązujących w 1994 r. Rozpatrując sprawę w trybie w trybie zażaleniowym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania jest prawidłowość ustalenia przez organ I instancji opłaty legalizacyjnej z tytułu prowadzanego w trybie art. 48 Prawa budowlanego postępowania legalizacyjnego, związanego z samowolną budową obiektu rekreacji indywidualnej na terenie działki nr [...] w miejscowości W. Z dokonanych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustaleń faktycznych wynika, że istniejący na w/w działce w obecnym kształcie obiekt powstał w 2010 r. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że M. P. w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy nr [...] z 11 grudnia 1984 r. na w/w działce wybudował domek kempingowy o pow. 72,22m2, który następnie został rozebrany. O dokonanej rozbiórce obiektu inwestor powiadomił ustnie Urząd Gminy. Następnie M. P. w 1994 r. w warunkach samowoli budowlanej na przedmiotowej działce wybudował obiekt o powierzchni 94,82m2. Obiekt ten w dniu 2 października 2009 r. "uległ spaleniu w części poddasza, parteru oraz zniszczeniu wskutek akcji ratowniczej. W związku z tym został ponownie rozebrany, a następnie odbudowany w 2010 roku". W piśmie z dnia 1 sierpnia 2017r. inwestor złożył wyjaśnienia, że budynek "powstał od podstaw łącznie z fundamentami na słupkach wylewnych monolitycznie". Organ odwoławczy wskazał, że zapoczątkowany w dacie i utrzymujący się przez pewien czas stan samowoli budowlanej ma z natury charakter ciągły. Z tej właśnie przyczyny ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok II OSK 782/06, wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2010 r. sygn. SA/Wa 2220/09, czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2017r. sygn. akt II SA/Gd 194/16). W świetle przywołanych wyroków jeżeli obiekt budowlany wzniesiony został bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r., a następnie po tej dacie został rozbudowany, przebudowany czy odbudowany bez wymaganego pozwolenia, brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nawet gdyby postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Przepis art. 103 ust.2 stanowi bowiem, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W takiej sytuacji wymagane jest zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. W tym stanie rzeczy zastosowanie przez PINB procedury legalizacyjnej określonej w przepisach w art. 48 Prawa budowlanego uznał organ odwoławczy za prawidłowe. Art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlanej z 1994r. stanowi, że przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Natomiast zgodnie z art. 49 ust.1 właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji pozwolenia na wznowienie robót budowlanych bada: 1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 2. kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień pozwoleń i sprawdzeń 3. wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz z w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Ust. 3 w/w przepisu stanowi, że " w przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1 właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości w określonym terminie, a po jego upływie wydaje decyzję o której mowa w ust. 1. Decyzje tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej". W myśl ust. 4 w/w przepisu w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 właściwy organ wydaje decyzje • o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót • o zatwierdzeniu projektu budowlanego jeżeli budowa została zakończona Zastrzegł organ odwoławczy, że warunkiem wydania postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną jest przedłożenie wszystkich wymaganych postanowieniem dokumentów, w tym projektu budowlanego, który organ winien ocenić przed wydaniem postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ust.2 i 3 Prawa budowlanego najpierw postanowieniem z 1 lutego 2018 r. wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie oraz zobowiązał do przedłożenia w terminie do dnia 31 marca 2018 r. wymaganych dokumentów. W postanowieniu tym pouczył stronę zobowiązaną, że po spełnieniu przez inwestora obowiązków, zostanie odrębnym postanowieniem nałożona opłata legalizacyjna. Zatem strona miała świadomość, że ustalenie opłaty legalizacyjnej stanowi kolejny etap postępowania. W dalszym toku sprawy, po przedłożeniu przez inwestora określonych w postanowieniu wymaganych dokumentów PINB dokonał ich oceny. Uznając, że jest ona kompletna i spełnia wymagania o jakich mowa w art. 49 ust 1, w dalszym toku sprawy organ I instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 listopada 2018r. ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 30 000 zł z tytułu samowolnej budowy przedmiotowego budynku pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej. Oceniając powyższe działania stwierdził organ odwoławczy, że zastosowana przez organ I instancji procedura jest prawidłowa i zgodna z art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Przedłożenie przez inwestora żądanej postanowieniem dokumentacji, obliguje organ do kontynuowania procedury legalizacyjnej, zaś jej następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. W rozpatrywanej sprawie wysokość tej opłaty została wyliczona w sposób określony w art. 49 ust.2 w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar o których mowa w art. 59f ust. 1 z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Podkreślenia wymaga, że wysokość opłaty legalizacyjnej nie jest ustalana fakultatywnie, lecz wynika z załącznika do ustawy Prawo budowlane oraz art.59f i art. 49 ust.2 i jest ustalona według ustawowego wzoru określonego w przepisie art. 59f ust.1 Prawa budowlanego. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają możliwości kształtowania przez organy nadzoru budowlanego wysokości opłaty w drodze uznania administracyjnego. Określona w zaskarżonym postanowieniu wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi wielkość ściśle określoną przez ustawodawcę. Zatem przy ocenie legalności zaskarżonego postanowienia żadne inne przyczyny nie mają znaczenia. Przedmiotowy budynek jest zaliczany do kategorii III (inne niewielkie budynki) dla których współczynnik kategorii obiektu i współczynnik wielkości obiektu wynosi 1,0 Zatem opłata legalizacyjna wynosi 500 x 1 x 1 x 50 = 25.000zł Natomiast ustalenie opłaty legalizacyjnej za zbiornik bezodpływowy uznał organ odwoławczy za niezasadne. W świetle art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane powyższy zbiornik stanowi urządzenie techniczne, integralnie związane z obiektem i zapewniające możliwość jego użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uchylił opłatę legalizacyjną w przedmiocie budowy zbiornika bezodpływowego, co skutkuje zmniejszeniem całości ustalonej przez organ kwoty opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 zł o kwotę 5.000 zł. Skargę na powyższe postanowienie wniósł M. P. zarzucając naruszenie przepisów postępowanie w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. — poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy — które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że obiekt budowlany objęty przedmiotowym postępowaniem, powstał w 1994 r., został rozebrany, a następnie odbudowany w 2010 r. po pożarze. Drugi zarzut skargi dotyczy naruszenia prawa materialnego w postaci art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, mimo że budowa obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie, została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy i nie była w późniejszym czasie kontynuowana oraz art. 49 st. 1 i 2 w zw. z art. 59f ustawy Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie mimo dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o: przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z załączonych uwierzytelnionych wydruków fotografii (14 egzemplarzy) na okoliczność stanu przedmiotowego budynku po pożarze z 2009r., albowiem przeprowadzenie tego dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości zasygnalizowanych przez organ II instancji, a jednocześnie nie spowoduje to przedłużenia postępowania w sprawie; uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c p.p.s.a. w całości zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 stycznia 2019 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 listopada 2018 r.; umorzenie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego; zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz równowartości uiszczonej opłaty skarbowej od przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Przechodząc do uzasadnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzucił skarżący, że organ II instancji dokonując ustaleń faktycznych w sposób nieuzasadniony ograniczył się do oświadczenia skarżącego ujętego w piśmie z 1 sierpnia 2017 r. w przedmiocie rozebrania, a następnie odbudowania w 2010 r. obiektu budowlanego po pożarze. Ustalenia w tym zakresie nie odpowiadają rzeczywistości, co skarżący wyjaśniał w swych dalszych pismach - zażaleniu z 28 listopada 2018 r. oraz piśmie z 3 stycznia 2019 r.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął całkowicie, mimo dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dołączoną do pisma z 3 stycznia 2019 r. m.in. dokumentację fotograficzną obrazującą stan obiektu po pożarze i nie odniósł się co do niej uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji powyższego w ogóle nie dokonał oceny tej dokumentacji zgodnie z art. 80 k.p.a. Skarżący podtrzymał wyjaśnienia zawarte w piśmie z 3 stycznia br. co do rzeczywistych prac prowadzonych na nieruchomości w stosunku do omawianego obiektu budowlanego. Wzmianka o rozbiórce i odbudowie ujęta w piśmie z 1 sierpnia 2017 r. nie odpowiada prawdzie, a znalazła się tamże wyłącznie z tego powodu, że w sporządzeniu tego pisma skarżącemu pomagała osoba trzecia. W skutek omyłki M. P. nie zweryfikował treści tegoż pisma. Nieodpowiadające prawdzie twierdzenie niezwłocznie sprostował, gdy tylko dowiedział się o zawartej tam nieścisłości. Istotnym przy tym pozostaje, że skarżący nie posiada wiedzy specjalistycznej z zakresu procesu budowlanego lub prawa budowlanego, stąd używane przez niego sformułowania nie odpowiadały definicjom zawartym w art. 3 Prawa budowlanego. Wewnętrzną sprzeczność oświadczeń skarżącego dostrzegł organ II instancji (vide: pierwszy akapit na stronie 6 uzasadnienia postanowienia), jednakże mimo możliwości ku temu, nie przeprowadził postępowania dowodowego w pełnym zakresie. Organ w szczególności nie zweryfikował i nie przesłuchał świadków, o których wspomniał w swym piśmie z 3 stycznia br. skarżący, jak również nie zainteresował się ustaleniami poczynionymi przez A S.A. z siedzibą w S. pod numerem [...] w ramach prowadzonego po pożarze postępowania likwidacyjnego. Przedłożona w załączeniu do niniejszej skargi dokumentacja fotograficzna została uzyskana właśnie od przedstawiciela ww. ubezpieczyciela (w dniu 15 lutego br.), przy czym została sporządzona w ramach oględzin obiektu po pożarze. Jej właściwa ocena pozwala na stwierdzenie, że omawiany obiekt budowlany nie wymagał prowadzenia prac, które mogłyby zostać zakwalifikowane jako prowadzone w ramach odbudowy, a tym bardziej wymagających uprzedniej rozbiórki. Wymiana okien nie wiązała się z modyfikacją wielkości otworów okiennych. Powyższe okoliczności mogłyby potwierdzić także przesłuchane w charakterze świadków osoby pomagające skarżącemu w uprzątnięciu obiektu po pożarze i usunięciu uszkodzeń powstałych w jego wnętrzu. Organ II instancji z niezrozumiałych względów wspomnianych kwestii nie wyjaśnił w toku prowadzonego postępowania, lecz bezpodstawnie rozstrzygnął je na niekorzyść M. P.. Jedynie w zakresie braku podstaw do ustalania opłaty legalizacyjnej w stosunku do zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego na wspomnianej nieruchomości, organ trafnie poczynił ustalenia faktyczne. Wobec wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz dokonania błędnych ustaleń faktycznych, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżonego postanowienie naruszył także przepisy prawa materialnego, to jest art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 49 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Charakter zaistniałego naruszenia przemawia za łącznym uzasadnieniem obu zarzutów. Skoro budowa przedmiotowego obiektu budowlanego została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., brak było podstaw do stosowania art. 48 Prawa budowlanego, a w konsekwencji ustalania opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59f tej ustawy. Przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poglądy orzecznictwa sądowego nie znajdują zastosowania w tej sprawie wobec uwzględnienia, że w odniesieniu do obiektu budowlanego jak wynika z deklaracji skarżącego nie były prowadzone roboty budowlane od 1994 r., w szczególności nie były one prowadzone w 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 stycznia 2019 r., uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 listopada 2018 r. w zakresie ustalonej wysokości opłaty legalizacyjnej i ustalające nową kwotę opłaty w wysokości 25 000 zł, oraz utrzymujące w mocy powyższe postanowienie w pozostałym zakresie. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 49 ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 – dalej jako Prawo budowlane). Zgodnie z art. 49 ust. 1 tej ustawy organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Ust. 2 przywołanego przepisu stanowi natomiast, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Powyższe uregulowania stanowią konsekwencję spełnienie przez stronę w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3, którego celem jest legalizacja samowoli budowlanej. Spór w przedmiotowej sprawie nie dotyczy wysokości ustalonej opłaty legalizacyjnej, a zasadności zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego Skarżący podniósł już w toku postępowania administracyjnego, iż w sprawie winien mieć zastosowanie art. 103 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (to jest ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, z późn. zm. – uwaga Sądu). W ocenie Sądu analiza akt sprawy nie potwierdza stanowiska strony skarżącej. Zauważyć bowiem należy, iż w piśmie inicjującym postępowanie legalizacyjne z 18 października 2017 r. oraz w piśmie z dnia 1 sierpnia 2017r skarżący wyraźnie wskazał, iż samowolnie wzniesiony w drugiej połowie 1994r. na działce nr [...] obręb P. w miejscowości W. obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacyjną został odbudowany w 2010 r. po spaleniu. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego skarżący zmienił zdanie stwierdzając, że w piśmie skierowanym do Starosty omyłkowo użył sformułowania "odbudowa po pożarze", choć faktycznie prace polegały na remoncie pomieszczenia poddasza i konserwacji istniejącego od 1994 r. obiektu. Zdaniem Sądu zmiana stanowiska skarżącego wynikała z dotkliwości ustalonej opłaty legalizacyjnej. Jednak nawet gdyby przyjąć, iż skarżący nie odbudował samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w całości, to jednak widoczny na zdjęciach wykonanych bezpośrednio po pożarze stan budynku wskazuje, iż częściowa jego odbudowa była konieczna. Znaczne uszkodzenie budynku wynikało także z zalania będącego skutkiem akcji pożarniczej. Bezsporna w sprawie jest okoliczność, iż skarżący nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę zarówno na roboty budowlane wykonywane w 1994 r. jak i w latach następnych. W przedmiotowej sprawie mamy zatem do czynienia z samowolą budowlaną, o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Stan samowoli budowlanej ma charakter ciągły, a mając na uwadze, iż trwał on po wejściu w życie Prawa budowlanego powoduje, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 103 ust. 2 tej ustawy. Bowiem w ocenie Sądu już po pożarze budynku roboty budowlane wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej. Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości ustalonej opłaty legalizacyjnej zgodnie z mającym odpowiednie zastosowanie w tej sprawie art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). W tabeli stanowiącej załącznik do Prawa budowlanego inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie zostały zaliczone do kategorii III, dla których Współczynnik kategorii obiektu (k) oraz Współczynnik wielkości obiektu (w) ustalone zostały jako 1,0. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł., jednakże zgodnie z art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego, z tym że podlega ona pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu stosownie do art. 49 ust. 2 tej ustawy. W tej sytuacji opłata legalizacyjna w przedmiotowej sprawie ustalona została prawidłowo na 25.000 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło