IV SA/Wa 915/19

Warszawa, 4 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 4 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, na skutek skargi M. z siedzibą w [...] (dalej również "skarżąca" lub "spółka") było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. (dalej również "organ") z [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia "odwołania" od postanowienia Prezydent [...] postanowieniem z [...] października 2018 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie organ wydał przyjmując następujący stan faktyczny i ocenę prawną. [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej również "wnioskodawca" lub "uczestnik postępowania") pismem z 18 września 2018 r. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na stabilizacji dna koryta rzeki [...] w rejonie ujęcia wody chłodzącej dla Elektrociepłowni [...] w km [...]+[...] na działkach położonych w [...], tj. działka o nr ew [...] z obrębu[...] w dzielnicy [...] oraz działki o nr ew. [...], [...] i [...] z obrębu [...] w dzielnicy [...](dalej również "planowana inwestycja"). Prezydent [...] (dalej również "prezydent") postanowieniem z [...] października 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania na ww. wniosek i jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., dalej "k.p.a."), art. 71 ust. 2, art. 72 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r., poz. 1405, ze zm.), art. 39 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 994, ze zm.), § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Postanowienie zostało doręczone wnioskodawcy 16 października 2018 r. Spółka w piśmie z 13 listopada 2018 r. zwróciła się o przewrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z [...] października 2018 r. Do wniosku dołączyła zażalenie na powyższe postanowienie. We wniosku skarżąca wskazała, że o powyższym postanowieniu dowiedziała się 6 listopada 2018 r., albowiem wcześniej Prezydent nie informował jej o postępowaniu z wniosku uczestnika postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. W tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu na wniesienie zażalenia. Skarżąca dodała, że z treścią postanowienia zapoznała się 9 listopada 2018 r. Ponadto skarżąca wywiodła, że posiada interes prawny, aby postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia zostało wszczęte i przeprowadzone. Planowana inwestycja może mieć istotne znaczenie dla skarżącej w kontekście eksploatacji ujęć infiltracyjnych Z. C., zlokalizowanych na odcinku między [...]+[...] ÷ [...]+[...] km biegu [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2019 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia "odwołania" od postanowienia Prezydenta [...] z [...] października 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowienie z [...] października 2018 r. zostało doręczone wyłącznie wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie to z uwagi na niewniesienie środka zaskarżenia stało się ostateczne [...] października 2018 r. Powyższe, w ocenie organu, czyniło niemożliwym uwzględnienie wniosku skarżącej, złożonego 13 listopada 2018 r., o przywrócenie terminu do wniesienia "odwołania", a w konsekwencji niemożliwe było również rozpoznanie zażalenia. Organ, powołując się na stanowisko doktryny i judykatury, stwierdził, że skarżąca jako podmiot, któremu nie doręczono postanowienia – bez względu na okoliczność, czy przysługiwał jej interes prawny i była uprawniona do wniesienia zażalenia w terminie otwartym dla strony, której postanowienie doręczono – jest uprawniona do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, tj. wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. [...] S.A. z siedzibą w [...], reprezentowane przez r.pr. A. P., wywiodła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2019 r. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 9 k.p.a., art. 8 k.p.a., 7 k.p.a. i 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 126 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej przez organ, że uczestnik postępowania nie zaskarżył postanowienia z [...] października 2018 r. oraz, że postanowienie stało się ostateczne [...] października 2018 r., czym organ naruszył zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz zasadę działania w zaufaniu do organów administracji publicznej, co skutkowało wydaniem przez organ postanowienia z [...] lutego 2019 r., a skarżąca została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, w postaci żądania wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, 2. art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 9 k.p.a. poprzez nieustalenie rzeczywistej treści żądania skarżącej, do czego organ był zobowiązany z urzędu czyli do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, czego nie zrobił wobec faktu uprawomocnienia się postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, i nie potraktował wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...]października 2018 r. wraz z zażaleniem jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla przedsięwzięcia, wskazując jedynie w uzasadnieniu ww. postanowienia, że wobec faktu uprawomocnia się postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania skarżącej nie przysługiwało prawo żądania przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, zaś żądanie wznowienia postępowania w tej sprawie, 3. art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 9 k.p.a. polegające na tym, że w przypadku powzięcia przez organ wątpliwości co do treści żądania skarżącej określonego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] października 2018 r. wraz z zażaleniem, organ miał obowiązek wezwać skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem, udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, mając na uwadze fakt, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania uprawomocniło się [...] października 2018 r. i wezwanie skarżącej czy wobec ww. faktu nadal popiera wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem, czy też żąda wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia dla przedsięwzięcia, 4. art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 9 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo tego, że żadnego odwołania skarżąca nie wnosiła, zaś wnosiła zażalenie, zaś organ powinien potraktować ww. wniosek wraz z zażaleniem jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o: – uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie "Organowi I instancji żądanie wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia (...) wskazanego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (...) i zażaleniu (...) na postanowienie (...) z dnia [...] października 2018 r. z uwagi na fakt, że Skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu, celem rozpoznania", – zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca zacytowała powyższe przepisy i przywołała poglądy doktryny i orzecznictwa w tym zakresie. Do skargi dołączyła dokument "Ocena oddziaływania inwestycji EC [...] polegającej na stabilizacji dna rzeki [...] na ujęcie infiltracyjne eksploatowane przez Z. C.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota sporu dotyczyła kwalifikacji pisma skarżącej z [...] listopada 2018 r., a mianowicie czy pismo stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Prezydenta [...] z [...] października 2018 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na stabilizacji dna koryta rzeki [...] w rejonie ujęcia wody chłodzącej dla Elektrociepłowni [...] w km [...]+[...], czy też zawierało żądanie wznowienia postępowania zakończonego powyższym postanowieniem. W ocenie sądu trafne było rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z [...] lutego 2019 r. którym organ rozpoznał wniosek skarżącej w trybie określonym w art. 58 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Ani tytuł, ani treść wniosku z [...] listopada 2018 r. nie mogły budzić wątpliwości co do rzeczywistego żądania skarżącej. Dodatkowo skarżąca składając wniosek uczyniła zadość wymogom formalnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a mianowicie został wniesiony z zachowaniem terminu przewidzianym w ww. przepisie oraz do wniosku dołączono zażalenie od postanowienia. Tym samym za chybiony sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i 9 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 9 k.p.a. Podanie skarżącej z [...] listopada 2018 r. - stosownie do treści art. 63 § 2 k.p.a. - zawierało jasne żądanie oraz czyniło zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (w tym wynikającym z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a.). Organ nie miał podstaw do wzywania skarżącej, w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków wniosku w wyznaczonym terminie. Za nieusprawiedliwiony sąd uznał również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 9 k.p.a., art. 8 k.p.a., 7 k.p.a. i 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 126 k.p.a. Zdaniem sądu skarżąca nie mogła oczekiwać od organu, aby ten, prowadząc postępowanie z jej wniosku, udzielał jej wskazówek jak skutecznie bronić swojego interesu. Takie działania nie mieściłoby się w ramach ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania do obywateli (art. 8 k.p.a.) czy zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.), a byłyby poradą prawną. Skarżąca po powzięciu informacji o zakończeniu postępowania z wniosku uczestnika postępowania [...] listopada 2018 r. i zapoznaniu się z treścią postanowienia [...] listopada 2019 r., dokonała wyboru drogi obrony swoich praw i złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem. Wniosek ten – o czym mowa powyżej – nie budził wątpliwości. Niezrozumiałe było zatem oczekiwanie od organu, aby wskazywał on skarżącej jakie są skuteczne i korzystne dla niej rozwiązania prawne. Zamierzonego skutku nie mógł natomiast odnieść zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 9 k.p.a. Użycie w rozstrzygnięciu postanowienia sformułowania "odwołanie" zamiast "zażalenie" nie sposób zakwalifikować jako naruszenie przepisu postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Bez znaczenia na wynika sprawy miał dołączony do skargi dokument "Ocena oddziaływania inwestycji EC [...] polegającej na stabilizacji dna rzeki [...] na ujęcie infiltracyjne eksploatowane przez Z. C.". Na etapie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z [...] października 2018 r. poza oceną organu była prawidłowość rozstrzygnięcia wniosku uczestnika postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na stabilizacji dna koryta rzeki [...] w rejonie ujęcia wody chłodzącej dla Elektrociepłowni [...]. W świetle powyższego sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2019 r. nie narusza prawa w stopniu skutkującym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd w składzie orzekającym przychylił się do stanowiska orzecznictwa, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia służy jedynie stronie, której organ doręczył postanowienie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2007 r. II OSK 1759/06, wskazane orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Natomiast z uwagi na nieuwzględnienia skargi sąd nie był zobowiązany do orzekania o zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 ww. ustawy).