II SA/Gl 624/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-10-09

Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą za okres od 01.04.2016 r. do 30.06.2017 r. zostało zasadnie uznane za nienależnie pobrane, a w konsekwencji, czy zasadne było żądanie jego zwrotu wraz z odsetkami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie wychowawcze zostało zasadnie uznane za nienależnie pobrane, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania ustalono, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do jego otrzymania. W związku z tym, organ prawidłowo zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Stan faktyczny
Wójt Gminy przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze. Następnie wznowił postępowanie i decyzją uchylił pierwotną decyzję, odmawiając przyznania świadczenia za okres od 01.04.2016 r. do 30.06.2017 r. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. W kolejnej decyzji zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, w tym brak podstaw do wznowienia postępowania. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oddala skargę. Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r. przyznał K. T. (dalej: "skarżąca") świadczenie wychowawcze na córkę A. T. (ur. [...] r.) w kwocie 500,00 zł. miesięcznie, na okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. Postanowieniem z dnia [...] r,. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 oraz art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), Wójt Gminy K. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na powyższy okres. W wyniku tego postępowania decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ostateczną decyzję własną z dnia [...] r. oraz przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na córkę na okres od 01.07.2017 r. do 30.09.2017 r., natomiast odmówił przyznania świadczenia wychowawczego za okres od 01.04.2016r. do 30.06.2017 r. Uznał, że w dniu 22.08.2017 r. skarżąca dostarczyła do Ośrodka świadectwo pracy męża z "A" w C. za okres od 01.10.2014r. do 30.06.2015 r., a następnie w dniu 23.08.2017 r. zaświadczenie, z którego wynika, że był on zatrudniony w tym samym zakładzie od 01.10.2014 r. do 28.06.2017 r. na czas nieokreślony, a wynagrodzenie za miesiąc sierpień 2015 r. wynosiło 2 134,50 zł. Wobec tego organ dokonał ponownego przeliczenia dochodów rodziny, co uzasadniało odmowę przyznania świadczenia w okresie, kiedy zostało przekroczone kryterium dochodowe. Decyzja ta stała się ostateczna, bowiem skarżąca nie złożyła od niej odwołania. Kolejną decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy K. zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty 7 500,- zł. z tytułu nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych na córkę, za okres od 01.04.2016 r. do 30.06.2017 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości 628,66 zł., naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu ich wypłaty wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi do dnia spłaty, na wskazany numer bankowy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że w jej sprawie wadliwie zastosowano art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 z późn. zm., dalej w skrócie: "ustawa"), oraz art. 10, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż z materiału dowodowego wynika, że nieświadomie uzyskała pomoc finansową ze środków publicznych. W związku z tym domagała się uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, ewentualnie ponownego rozpatrzenia jej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i zobowiązało do wyjaśnienia, czy mąż skarżącej przez cały okres zatrudnienia w "A" C., czyli od 01.10.2014 r. do 17.08.2017 r. uzyskiwał dochód w takiej samej wysokości, czy też nie uzyskał dochodu od miesiąca sierpnia 2015 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 20 ust. 1, art. 25 ust. 1 i 2 pkt 4, ust. 3, 8 i 9 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1465), ustalił kwotę nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń wychowawczych, za okres 01.04.2016 r. do 22.05.2018 r., w wysokości 7 500,- zł. i zobowiązał do ich zwrotu wskazując, że jest to kwota natychmiast wymagalna. W odwołaniu z dnia 06.06.2018 r. skarżąca zawarła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 19 i 20 ustawy, poprzez wznowienie postępowania z powołaniem się na ujawnienie nowych okoliczności, które jej zdaniem nie miały miejsca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczyło, że na podstawie przeprowadzonego postępowania i zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji dowiódł, iż w chwili wydania pierwotnej decyzji z dnia [...] r., która dotyczy okresu świadczeniowego od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. i przyznania świadczenia wychowawczego na córkę, skarżąca nie posiadała uprawnienia do otrzymania powyższego świadczenia. Zasada określona w art. 7 ust. 3a ustawy nie ma tu zastosowania, gdyż dotyczy wyłącznie nowego okresu świadczeniowego rozpoczynającego się od dnia 1 października 2017r. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, każda nowa umowa o pracę i każde świadectwo pracy to podstawa do uzyskania i utraty dochodu. Organ odwoławczy dodał, że organ I instancji dopiero w dniu 22.08.2017 r. otrzymał świadectwa pracy z "A" w C. z dnia 28.06.2017 r. (obejmujące okres zatrudnienia od 01.07.2015 r. do 28.06.2017 r.) i z dnia 02.07.2015 r. (obejmujące okres zatrudnienia od 01.10.2014 r. do 30.06.2015 r.), a w dniu 23.08.2017 r. zaświadczenie z "A" w C. z dnia 17.08.2017 r., zatem już po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie, dlatego wznowienie postępowania w sprawie prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. było uzasadnione. Jednoznacznie uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] r. i z tego powodu decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] r., dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Zaznaczył, że na podstawie art. 25 ust. 10 ustawy organ właściwy w sprawie nienależnie pobranych świadczeń może umorzyć postępowanie w całości lub w części, bądź odroczyć termin płatności bądź też rozłożyć na raty kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. W skardze z dnia 08.10.2018 r., wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. pomimo, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia [...] r., a nieznane organowi, który wydał decyzję, co oznacza, że brak było podstaw do zastosowania art. 151 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i do uchylenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania. Zaznaczyła, że organy obu instancji naruszyły art. 8 w związku z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, co przejawiło się w tym, że w decyzji z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie przyznało rację skarżącej, że świadectwo pracy nie dostarczyło żadnych nowych okoliczności, które nie wynikałyby z przedłożonych do wniosku umów o pracę, a pomimo to odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] r., który w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uchylił ostateczną decyzję własną z dnia [...] r. oraz przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na córkę na okres od 01.07.2017 r. do 30.09.2017 r., natomiast odmówił przyznania świadczenia wychowawczego za okres od 01.04.2016 r. do 30.06.2017 r., w miejsce decyzji z dnia [...] r., bardziej korzystnej dla skarżącej. Domagała się w związku z tym uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. i zasądzenia kosztów postępowania oraz powołała się na liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., ustalającą kwotę nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń wychowawczych na córkę, za okres 01.04.2016 r. do 22.05.2018 r., w wysokości 7 500,- zł. i zobowiązująca do zwrotu tek kwoty. Nie ulega wątpliwości, że decyzja organu I instancji została wydana w wyniku wznowienia postępowania, bowiem w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności, nieznane w dniu wydania decyzji z dnia [...] r. przyznającej skarżącej świadczenie wychowawcze, z tego powodu uzasadnione było wznowienie postępowania w tej sprawie oraz uchylenie pierwotnej decyzji i orzeczenie co do istoty w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Przyjdzie zaakcentować, że wcześniej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 1026/18 rozpatrzona i oddalona została skarga skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia [...] r., dotyczącej uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] r. w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na córkę w okresie od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r. Z tego powodu, w dalszej kolejności możliwe było rozpatrzenie niniejszej skargi, dotyczącej wyłącznie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie uznano świadczenie wychowawcze pobrane przez skarżącą za nienależnie pobrane, a w konsekwencji, czy zasadnie zażądano ich zwrotu wraz z odsetkami za opóźnienie naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń wychowawczych do dnia spłaty. Materialnoprawną podstawę decyzji organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm., dalej w skrócie, jak dotychczas: "ustawa"). Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, do ukończenia przez nie 18 roku życia. Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy (w brzmieniu obowiązującym na moment wydania zaskarżonej decyzji) świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jednocześnie regulacja art. 25 ust. 1 ustawy wskazuje, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się, zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy: 1) świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania; 1a) świadczenie wychowawcze wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3a;2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie; 3) świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze; 4) świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego; 5) świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję. W art. 25 ust. 3 ustawy wskazano, że od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. W wyniku wznowienia postępowania ustalono, że w okresie od 01.04.2016 r. do 30.06.2017 r. dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe będące warunkiem uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego. Wydając merytoryczną decyzję i to już drugi raz, po wcześniejszej decyzji kasacyjnej z dnia [...] r., organ I instancji ustalił kwotę nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń wychowawczych na córkę, za okres 01.04.2016 r. do 30.06.2017 r., w wysokości na dzień 22.05.2018 r. 7 500,- zł. i zobowiązał do jej zwrotu. Przy czym, organ odwoławczy trafnie zauważył, że art. 7 ust. 3a ustawy, który stanowi, że przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jeżeli członek rodziny utracił dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskał dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, został wprowadzony na mocy art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemem wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r. poz. 1428 - data wejścia w życie, to jest dzień 1 sierpnia 2017 r.) i zgodnie z art. 19 tej ostatniej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 15 (ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci), w brzmieniu nadanym ustawą, z wyłączeniem art. 13 ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 1, ust. 22 i 22 ustawy zmienianej w art. 15, mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres rozpoczynający się od dnia 1 października 2017 r. W przedmiotowej sprawie natomiast mamy do czynienia z okresem świadczeniowym od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r., zatem zasada określona w art.7 ust. 3a ustawy nie ma tu zastosowania. Na marginesie zaznaczyć przyjdzie, co Sąd z urzędu zauważa, że w stosunku do skarżącej został również spełniony wymóg pouczenia (por. wniosek skarżącej z dnia 11 maja 2016 r.). Pouczono w nim, że w przypadku zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w szczególności zaistnienia okoliczności wymienionych w oświadczeniu, uzyskania dochodu lub wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w tym związanych z koniecznością ponownego ustalenia prawa do tego świadczenia na podstawie art. 7 ust. 1-4 ustawy, osoba ubiegająca się jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tych zmianach podmiot realizujący świadczenie wychowawcze. Jednocześnie podano, że niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, a w konsekwencji - koniecznością jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie (k. 4-7 akt adm.). Z kolei w decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego z dnia [...] r. skarżąca została pouczona o treści art. 20 ust. 1 ustawy (obowiązek niezwłocznego powiadomienia organu w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego), oraz o treści art. 25 ust. 7 ustawy (pouczenie o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Podkreślenia wymaga, że na definicję świadczeń nienależnie pobranych, w myśl art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy, składa się nie tylko element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale także element wyłącznie materialny a nie subiektywny (o tym ostatnim jest mowa w art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy). Zatem nie bada się już tzw. stanu świadomości (woli). Przepis art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy jako warunek uznania świadczeń za nienależnie pobrane wymienia wyłącznie przyznane świadczenia wychowawczego na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo przyznania na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego. Bezspornie ten ostatni warunek miał miejsce w sprawie, bowiem organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie dotyczące przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego i w wyniku tego postępowania decyzją z dnia [...] r. uchylił, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ostateczną decyzję własną z dnia [...] r. oraz przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze na córkę na okres od 01.07.2017 r. do 30.09.2017 r., natomiast odmówił przyznania świadczenia wychowawczego za okres od 01.04.2016 r. do 30.06.2017 r., wskazując że w wyniku ponownego przeliczenia dochodów rodziny, zostało przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do jego przyznania. Decyzja z dnia [...] r. stała się ostateczna, bowiem skarżąca nie złożyła od niej odwołania. W tej sytuacji, uznanie przez organ, że została wypełniona norma określona w art. 25 ust. 2 pkt 4 ustawy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, w świetle reguł wynikających z art. 80 k.p.a. oraz nie oznacza dowolności. Prawidłowo ustalony stan faktyczny dostarczył jednoznacznych podstaw do zakwalifikowania świadczeń pobranych przez skarżącą jako pobranych nienależnie. Konsekwencją powyższego było również rozstrzygnięcie o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami na podstawie art. 25 ust. 6 i 9 ustawy. Nadto, art. 25 ust. 6 ustawy w sposób jednoznaczny wskazuje, że uprawnione jest w jednej decyzji zarówno kwoty nienależnie pobranego świadczenia, jak i obowiązku jej zwrotu. Niezależnie od powyższego odnotować można, że zgodnie z art. 25 ust. 10 ustawy, organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Kwestie te mogą być przedmiotem oceny organu i wówczas będą brane pod uwagę takie okoliczności jak sytuacja zdrowotna, osobista, czy majątkowa rodziny skarżącej. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło