I OSK 2933/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) sędzia del. WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1959/17 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 marca 2018 r. oddalił skargę Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody D. z [...] 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. ustalającej wysokość opłaty rocznej z tytułu zarządu nieruchomością położoną w B. ozn. jako działki nr [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 0,9939 ha, obręb [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B., reprezentowany przez radcę prawnego, podnosząc zarzut naruszenia "art. 156 § 3 pkt 3" w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z [...] 1996 r. zostało prawomocnie rozstrzygnięte ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] 2002 r. oraz decyzją Wojewody D. z [...] 2002 r., podczas gdy nie zachodzi tożsamość spraw w zakresie treści żądania oraz podstawy prawnej żądania z dnia [...] 1997 r. będącego podstawą rozstrzygnięcia w oparciu o ww. decyzję oraz treścią żądania z [...] 2013 r. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę skargi kasacyjnej. Na wstępie wyjaśnić należy, że ujęta w formie postanowienia odmowa wszczęcia postępowania na wniosek zgłoszony przez Nadleśnictwo B. w dniu [...] 2013 r. uzasadniana była przez organy faktem, iż toczyło się już uprzednio postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] 1996 r. wszczęte na skutek wniosku tego Nadleśnictwa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji zakończyło się ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 2002 r. Sąd I instancji ze stanowiskiem tym się zgodził wskazując, że wniosek z dnia [...] 2013 r. dotyczy wszczęcia sprawy tożsamej z rozstrzygniętą decyzją z dnia [...] 2002 r. Z treści wskazanej decyzji, zarówno sentencji jak i uzasadnienia, wynika bowiem, że przedmiotem rozważań Wojewody D. i Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast objęta była decyzja z dnia [...] 1996 r., w kontekście wystąpienia przesłanek nieważnościowych. Przywołany w podstawach złożonej skargi kasacyjnej art. 61a k.p.a., w dacie rozstrzygania przez organ, w § 1 stanowił, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie to służy zażalenie (§ 2). W doktrynie podkreśla się, że do innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania zaliczyć należy żądanie, które dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją (patrz: B.Adamiak w: B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2017, s. 385; R.Stankiewicz, w: R.Hauser, M.Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2015, s. 384). Powyższe stanowisko uwzględnia, iż wśród przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji przepis art. 156 § 1 k.p.a. wymienia w pkt 3 m.in. sytuację, w której decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W stadium wstępnym badania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ jest zatem zobowiązany do ustalenia, czy decyzja ta nie była już przedmiotem oceny pod względem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i czy postępowanie to zostało zakończone. Pozytywny wynik ustaleń zobowiązuje do odmowy wszczęcia postępowania. Powyższym warunkom odpowiadała sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, który podzielając stanowisko organów stwierdził, że żądanie strony wyrażone w piśmie z dnia [...] 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji odpowiadało przedmiotowi sprawy zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] 2002 r. mocą której stwierdzona została nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] 1996 r. w części ustalającej opłatę roczną za zarząd nieruchomością położoną w granicach działki nr [...]. Powyższe ustalenie czyniło obiektywną przeszkodę we wszczęciu postępowania i procedowania przez organ w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] 1996 r. Świadczy to o braku usprawiedliwienia dla podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.