II SA/Wa 341/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Adam Lipiński, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M.G. i A.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu oddala skargę Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Zarząd Dzielnicy [...] W., na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 roku, poz. 420), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (t. j. Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 4 i § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.) nie zakwalifikował do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu M. i A.G. zam. przy ul. [...] m. [...] w W. W uzasadnieniu wskazano, że A. G. posiada zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...], którego najemcą była jego matka. Lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego, gdyż z powodu zadłużenia została wypowiedziana umowa najmu. Obecne zadłużenie lokalu wynosi ponad 80 tys. zł. W dniu [...] września 2012 r. zapadł wyrok orzekający eksmisję. Sąd przyznał uprawnienie do lokalu socjalnego tylko dla byłej najemczyni lokalu. Obecnie skarżący oczekują na rozpatrzenie przez sąd pozwu o eksmisję w stosunku do wnioskodawczyni i najmłodszego dziecka wnioskodawców. Wnioskodawczyni nie posiada stałego miejsca zameldowania. Do dnia [...] października 2009 r. posiadała zameldowanie na pobyt stały w nieruchomości położonej na terenie dzielnicy [...], której właścicielem jest jej matka. Według oświadczenia zainteresowanej budynek przy ul. [...] składa się z 4 pokoi, kuchni, łazienki, a w nieruchomości zamieszkują 3 osoby. Dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawców wynosi 249, 67zł. Rozpatrując wniosek na podstawie § 4 i § 22 ust. 5 Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy Zarząd wskazał, że wnioskodawcy zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] bez zgody właściciela [...], gdyż z powodu zadłużenia została wypowiedziana umowa najmu lokalu. Sąd nie rozstrzygnął o przyznaniu uprawnień do lokalu socjalnego dla wnioskodawcy i 2 dzieci. Ponadto w toku jest sprawa o przyznanie uprawnienia do lokalu socjalnego dla wnioskodawczyni i najmłodszego dziecka. Warunki mieszkaniowe panujące w miejscu zamieszkania matki wnioskodawczyni w nieruchomości przy ul. [...] pozwalają zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe rodziny G. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała wniosek negatywnie. W wezwaniu z 8 grudnia 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa M. i A. G. wskazali, że w uchwale wbrew stanowi faktycznemu nie uwzględniono, iż powierzchnia lokalu, w którym faktycznie zamieszkują wynosi 35,35 m2, w tym powierzchnia pokoi 17,04 m2. Liczba osób zamieszkujących w lokalu wynosi 6. Zatem na osobę przypada mniej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej. Natomiast minimum dochodowe na osobę nie przekracza 1412,10zł miesięcznie, co również zostało pominięte. Podstawą odmowy nie jest nieprawda w złożonych oświadczeniach. Wskazali, że nie mieszkają we własnym mieszkaniu. Nigdy własnego mieszkania nawet jako najemcy nie posiadali. Lokal obciążony jest wyrokiem eksmisyjnym. Ta sytuacja pozwala traktować ich jak bezdomnych, bo w każdej chwili mogą znaleźć się na bruku. Do zadłużenia lokalu nie doszło z winy wnioskodawców, bo zawinił główny najemca. Składając wniosek o zawarcie umowy na odrębny lokal skarżący deklarowali i deklarują wywiązywanie się z obowiązków najemcy, w szczególności w zakresie płacenia czynszu. Podnieśli też, że ul. [...] nie jest ich adresem, w tej nieruchomości nie mają żadnych udziałów. Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Zarząd Dzielnicy [...] po przeanalizowaniu ponownie sprawy wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, bowiem uchwała podjęta została bez naruszenia prawa. W skardze na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnieśli o umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu podnieśli te same argumenty co w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, a nadto wskazali, że mieszkają w lokalu objętym eksmisją głównego najemcy. Prowadzą odrębne gospodarstwo domowe i nie zawinili w powstaniu zaległości w czynszu. W odpowiedzi na skargę, Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 997/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 K.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Odmawiając skarżącym zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...], organ powołał § 4 i § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., dalej "uchwała". Zgodnie § 4 uchwały umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. W myśl natomiast § 4 pkt 1 lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Stosownie do § 22 ust. 5 pkt 5 uchwały, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2 , mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Natomiast w myśl § 24 ust. 1 uchwały, wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Ostatni przywołany przepis jest przepisem kompetencyjnym, natomiast przepis § 22 ust. 5 uchwały, choć umieszczony w rozdziale "tryb rozpatrywania i załatwienia wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej", jest przepisem o charakterze materialnym, mogącym stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Jest to jednak możliwe wówczas, gdy jak w sprawie niniejszej, informacje uzyskane w toku analizy okoliczności wyszczególnionych w § 22 ust. 5 uchwały, uzasadnią odmowę. Wynikający z § 22 ust. 2 ww. uchwały nakaz poddania wnikliwej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z uzasadnienia skarżonej uchwały, podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżących stanowiła okoliczność, iż wprawdzie skarżący posiada zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego najemcą była jego matka to jednak lokal ten zajmowany jest bez tytułu prawnego. Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...]września 2011 r. sygn. akt [...] nakazał G.G.– matce skarżącego, skarżącemu oraz małoletnim jego synom J. i W. opuszczenie i opróżnienie ze wszystkich swoich rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. i wydanie tego lokalu Miastu [...]. Z mocy przedmiotowego wyroku uprawnienie do lokalu socjalnego otrzymała tylko G. G . Również eksmisja z przedmiotowego lokalu została orzeczona wobec M. G.i najmłodszego syna skarżących małoletniego C. przez Sąd Rejonowy bez uprawnienia do lokalu socjalnego, co wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżących złożonego na rozprawie w dniu [...] listopada 2017 r. Umowa najmu przedmiotowego lokalu została wypowiedziana z powodu zadłużenia lokalu, które obecnie wynosi ponad 80 tys. zł. Wypowiedzenie to dotyczyło głównego najemcy G.G. to nie mniej wyroki eksmisyjne już wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. Przepis § 22 ust. 5 odsyła do ust. 2 tego paragrafu. Wynika stąd, że organ ma obowiązek rozważyć wszystkie okoliczności związane z rozpatrywaną sprawą, zatem również wynikające z § 22 ust. 2 pkt. 1 i 2 tj. dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a szczególności przestrzeganie warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy (pkt 1) i zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela (pkt 2). W sprawie bezsporne jest, że skarżący zamieszkują w lokalu bez zgody właściciela Miasta [...], co jednoznacznie wynika, ze wskazanych wyroków eksmisyjnych. Już sama ta okoliczność stanowi podstawę do odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zwarcia umowy najmu lokalu. Także twierdzenie skarżących, że "do zadłużenia lokalu nie doszło z ich winy, bo zawinił to główny najemca" nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis § 22 ust. 2 pkt 1 odsyła do ust. 1 § 22 uchwały. W ustępie 1 zaś tego paragrafu mowa jest o wnioskach osób: występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że wnikliwa analiza dotycząca sposobu korzystania przez daną osobę z lokalu dotyczy wszystkich wnioskodawców występujących o zawarcie umowy najmu lokalu. Oznacza to, że ocenie podlegał też okres zamieszkania skarżących w lokalu, w którym powstały tak znaczne zaległości czynszowe. Zadłużenie to wzrastało od lat, trudno zatem przyjąć, że skarżący o tym fakcie nic nie wiedzieli. Również obecna postawa skarżących nadal zamieszkujących w przedmiotowym lokalu i nie regulujących opłat na najem świadczy, jak trafnie wskazał organ, o braku odpowiedzialności za powstałe zadłużenie oraz nieprzestrzeganiu warunków najmu lokalu. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy Sąd uznał, że Zarząd Dzielnicy [...] wyjaśnił i rozstrzygnął sprawę w sposób prawidłowy, a dokonana cena nie narusza prawa. Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.