I OSK 3372/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-04
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Jolanta Rudnicka, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organów administracyjnych ustalających odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, uznając operat szacunkowy za wadliwy z powodu odrzucenia transakcji sprzedaży nieruchomości pod drogi publiczne zawartych między osobami fizycznymi/prawnymi a Skarbem Państwa oraz z powodu niewystarczającego opisu nieruchomości podobnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając wyrok WSA i oddalając skargę. Sąd stwierdził, że WSA błędnie ocenił operat szacunkowy, który prawidłowo uwzględnił wytyczne sądu dotyczące analizy rynku regionalnego i transakcji drogowych. Biegły rzeczoznawca prawidłowo wyjaśnił przyczyny odrzucenia transakcji lokalnych jako nierynkowych i nieadekwatnych do wycenianej nieruchomości, a także szczegółowo opisał nieruchomości przyjęte do porównania, zgodnie z definicją nieruchomości podobnej i kompetencjami rzeczoznawcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną. Organy administracyjne ustaliły odszkodowanie na podstawie operatu szacunkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając operat za wadliwy z powodu odrzucenia transakcji lokalnych i niewystarczającego opisu nieruchomości podobnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Wojewodę, kwestionującą ocenę WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Zasądził od Gminy Głusk na rzecz Wojewody Lubelskiego kwotę 2202 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2018r. sygn. akt II SA/Lu 1234/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję [...] z dnia [...] października 2017 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Gminy Głusk na rzecz Wojewody Lubelskiego kwotę 2202 (dwa tysiące dwieście dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 19 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez [...] uchylił decyzję [...] z [...] października 2017 roku oraz poprzedzającą ją decyzję [...] z [...] marca 2017 roku w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w miejscowości [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...], która zgodnie z decyzją [...] z [...] sierpnia 2009 roku została przejęta pod drogą publiczną i stała się własnością [...].
Wyrok ten wydany został w następującym stanie faktyczny i prawnym :
Organy obu instancji ustaliły odszkodowanie w kwocie [...] złotych na rzecz E. i P. G. za udział w prawie własności nieruchomości przejętej z mocy prawa przez [...] na własność w związku z zatwierdzeniem podziału nieruchomości decyzją z [...] sierpnia 2009 roku.
Podstawą prawą decyzji [...] był art. 98 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 5, 132 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 roku, poz. 2417, dalej : "ustawa z 21 sierpnia 1997 roku"). [...] jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Podstawą faktyczną decyzji organów była wycena nieruchomości zawarta w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego. Organy obu instancji uznały, że operat ten jest spójny, właściwie uzasadniony, a przyjęte w nim założenia wyceny nieruchomości o rynek regionalny, podejściem porównawczym, metodą porównywania parami są prawidłowe. Z uwagi na brak wystarczającej ilości transakcji nieruchomości podobnych na rynku lokalnym, biegły uznał za konieczne objecie analizą rynku regionalnego, obejmującego województwo lubelskie. Dla nieruchomości przyjętych do zbioru porównawczego biegły ustalił, że na badanym rynku zasadniczy wpływ na wysokość ceny jednostkowej mają takie cechy jak: lokalizacja ogólna nieruchomości (60%) oraz położone szczegółowe, otoczenie i sąsiedztwo (40%). Do porównania wybrał 3 nieruchomości, dla których znane były cechy oraz ceny rynkowe uzyskane w obrocie. Różnice cech pomiędzy wycenianą nieruchomością, a przyjętymi do porównań działkami skorygowano za pomocą współczynników kwotowych wynikających z udziału procentowego poszczególnej cechy w ustalonej wadze, z zastosowaniem zasady interpolacji. Ostatecznie cena za 1 m2 gruntu wyniosła [...], zaś wartość rynkowa nieruchomości – [...] zł. W ocenie organów obu instancji, przyjęty przez biegłego sposób wyceny był prawidłowy, a nadto stanowił realizację wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który w wyroku z 25 maja 2016 roku, sygn. akt II SA/Lu 168/16, zobowiązał organy do określenia w pierwszej kolejności wartości rynkowej nieruchomości na podstawie cen transakcyjnych właściwych dla nieruchomości drogowych i dopiero gdyby okazało się to niemożliwe, do określenia wartości tej nieruchomości na podstawie cen transakcyjnych nieruchomości przeważających wśród gruntów przyległych, czyli cen właściwych dla nieruchomości o innym przeznaczeniu niż drogowe. Przy tym, jak wskazał Sąd, sporządzając wycenę należy wziąć pod uwagę nieruchomości drogowe z terenu powiatu bądź województwa, a nie tylko z terenu [...].
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie:
- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. wskutek niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w tym wadliwej oceny operatu szacunkowego;
- art. 151 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku poprzez odrzucenie transakcji sprzedaży nieruchomości pod drogi publiczne zawartych między osobami fizycznymi (osobami prawnymi) a Skarbem Państwa [...];
- art. 155 ust. 1 pkt 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku, poprzez niewykorzystanie przy szacowaniu nieruchomości wszelkich niezbędnych i dostępnych danych o nieruchomościach podobnych, które pozostawały w dyspozycji organu pierwszej instancji;
- art. 4 pkt 16 i 156 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku w zw. z § 36 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.; dalej "rozporządzenie"), poprzez pominięcie, że operat szacunkowy opiera się na niewłaściwym doborze nieruchomości podobnych, powodując tym samym zawyżenie wartości nieruchomości wycenianej oraz w konsekwencji zawyżenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie opisanym na wstępie wyrokiem uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wskazał, że za zasadny uznaje zarzut naruszenia art. 151 ust. 1 i art. 155 ust. 1 pkt 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku na skutek zaakceptowania wadliwego odrzucenia przez rzeczoznawcę majątkowego transakcji sprzedaży nieruchomości pod drogi publiczne zawartych między osobami fizycznymi (osobami prawnymi) a Skarbem Państwa [...] i zaniechanie wykorzystania wszelkich dostępnych danych o nieruchomościach podobnych, które pozostawały w dyspozycji organu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podziela stanowisko prezentowane w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych, że w pojęciu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych mieszczą się kwoty odszkodowań za te nieruchomości Wskazał, że rzeczoznawca majątkowy odniósł się arbitralnie do zarzutu [...], że w analizie rynku regionalnego transakcji jakkolwiek wymienia się nieruchomości "drogowe" wydzielone z terenów zabudowy zagrodowej, jednak brak jest ich wyczerpującego opisu w taki sposób, aby strona mogła dokonać obiektywnego porównania z nieruchomością wycenianą, a w konsekwencji nie wiadomo, czy rzeczoznawca dokonał prawidłowego wyboru nieruchomości podobnych do porównania z nieruchomością wycenianą. Sąd podkreślił, że w rozstrzyganej sprawie rzeczoznawca majątkowy odstąpił od podania wszystkich istotnych cech analizowanych nieruchomości drogowych, dokonując wyłączenia z znacznego ich zbioru (strony 10-13 operatu szacunkowego) tych, które jego zdaniem z tego zestawienia są najbardziej podobne i "mieszczą się w przedziale cenowym powyżej [...] i poniżej [...] ". Następnie z tej właśnie grupy nieruchomości "została dobrana próbka porównawcza". Oznacza to, że strona skarżąca pozbawiona została możliwości weryfikacji prawidłowości wyboru nieruchomości podobnych do porównania z nieruchomością wycenianą, bowiem dane zbioru nieruchomości nie zawierały informacji o wszystkich istotnych cechach nieruchomości (w tym o wielkości działek), a więc nie było możliwe ustalenie, czy wyłonienie przez rzeczoznawcę z całego zbioru do porównania tylko tych działek, które mieszczą się w przedziale cenowym powyżej [...] i poniżej [...] było merytorycznie uzasadnione.
Od powyższego wyroku wniesiona została przez Wojewodę skarga kasacyjna, w której wyrokowi sądu pierwszej instancji zarzucono naruszenie :
1) prawa materialnego:
a) art. 151 ust. 1 i art.155 ust. 1 pkt 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w operacie szacunkowym z dnia [...] października 2016 roku, sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego wadliwie odrzucono transakcje sprzedaży nieruchomości zawarte pomiędzy osobami fizycznymi (osobami prawnymi) a Skarbem Państwa [...] na rynku lokalnym oraz nie uwzględniono wszystkich dostępnych danych o nieruchomościach podobnych na rynku lokalnym, w tym kwot odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, w sytuacji, gdy nie było możliwe utworzenie na rynku lokalnym bazy transakcji właściwych dla nieruchomości i zachodziła konieczność utworzenia bazy transakcji na rynku regionalnym, zaś pominięcie kwot odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości na rynku lokalnym związane było z tym, że na rynku regionalnym istniała wystarczająca ilość transakcji drogowych na podstawie aktów notarialnych, stanowiąca najlepsze źródło informacji o cenach rynkowych nieruchomości,
b) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organy administracji błędnie oceniły operat szacunkowy z dnia [...] października 2016 roku, sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego,
c) § 36 ust. 4 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię polegającą przyjęciu, że wartość przedmiotowej nieruchomości, położoną w miejscowości [...] oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...], została ustalona w oparciu wadliwie sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z dnia [...] października 2016 roku,
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotnych wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę i uznanie za wadliwy operat szacunkowy z dnia [...] października 2016 roku sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego,
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania sądowoadministracyjnego błędnie uznając, iż organ wadliwe ustalił stan faktyczny sprawy. Innymi słowy skarżący kasacyjnie organ zmierza do wykazania, że operat szacunkowy sporządzony w toku postępowania administracyjnego był prawidłowy i mógł stanowić podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania. Nie można zatem organom obu instancji postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez z uwagi na wydanie decyzji na podstawie operatu. W konsekwencji, w ocenie skarżącego kasacyjnie organu, sąd naruszył przepis art. 133 p.p.s.a. wadliwie uznając, że organ nieprawidłowo ocenił zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy.
Tak postawiony zarzut naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji uznać należało za uzasadniony.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem sądu pierwszej instancji organy naruszyły przepisy postępowania dokonując ustaleń na podstawie operatu, bowiem biegły niezasadnie odrzucił transakcje zawierane na rynku lokalnym pomiędzy Skarbem Państwa czy [...] i podmiotami prywatnymi. W wadliwości operatu świadczy również nie uwzględnienie odszkodowań za nieruchomości przejęte pod inwestycje drogowe i zaniechanie szczegółowego opisu nieruchomości przyjętych do porównań.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że przed wydaniem zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dwukrotnie, na skutek skarg wnoszonych przez [...], uchylał decyzje organów ustalające odszkodowanie. Z wyroków tych wynikało, że ponownie rozpoznając sprawę i ustalając odszkodowanie należy wziąć pod uwagę transakcje obejmujące nieruchomości drogowe spoza obszaru [...] to jest z rynku regionalnego.
Wytyczne te uwzględnione zostały w operacie sporządzonym przez biegłego [...] października 2016 roku.
Następnie wskazać należy, że wbrew stanowisku sądu, biegły wyjaśnił w operacie, że rzadko odnotowuje się transakcje, gdzie stroną nabywającą nieruchomość pod drogi w trybie umowy cywilnoprawnej są jednostki samorządu terytorialnego. Wskazał, że w badanym przez niego okresie odnotowano jedynie incydentalne transakcje kupna sprzedaży nieruchomości przeznaczonych pod drogi a następnie opisał te transakcje. Wyjaśnił również że transakcje te dotyczą w większości gruntów wydzielanych z terenów rolnych a więc nieporównywalnych z nieruchomością wycenianą. Wskazał, że transakcje te dotyczą również nieruchomości położonych wprawdzie w sąsiedztwie zabudowy zagrodowej lecz o cenach nierynkowych, to jest cenach niższych znacznie nawet od cen za grunty drogowe wydzielone z gruntów rolnych i położonych w gorszych lokalizacjach.
Końcowo biegły wyjaśnił, że z uwagi na brak wystarczającego materiału do analizy pozwalającej określić cechy wpływające na wartość nieruchomości drogowych wydzielonych z gruntów budowlanych położonych na obszarze [...] nie jest możliwe dokonanie wyceny przedmiotowej nieruchomości na podstawie danych z rynku lokalnego.
Nie można zatem podzielić stanowiska sądu pierwszej instancji, że biegły niezasadnie odrzucił transakcje zawierane na rynku lokalnym między Skarbem Państwa czy [...] a podmiotami prywatnymi. Biegły wyjaśnił bowiem z jakich przyczyn nie jest możliwe uwzględnienie tych transakcji.
W uzasadnieniu sądu pierwszej instancji nie zostało wskazane, z jakich przyczyn te wyjaśnienia biegłego uznane zostały za niezasadne. W ocenie sądu kasacyjnego, stanowisko biegłego w tym zakresie było prawidłowo uzasadnione, biegły wskazał na różnice pomiędzy nieruchomościami stanowiącymi przedmiot tych transakcji a nieruchomością wycenianą. Wyjaśnił również, dlaczego transakcje te uznaje za nierynkowe.
Sąd postawił biegłemu, a w konsekwencji organom, zarzut nie uwzględnienia w operacie odszkodowań za przejęte nieruchomości. Stanowisko sądu stoi w tym zakresie w sprzeczności z wytycznymi wynikającymi z wcześniej wydanych wyroków. Jednocześnie sąd nie wyjaśnił z jakich przyczyn uważa, że konieczne jest sięgnięcie do odszkodowań za przejmowane nieruchomości drogowe. W tym zakresie sąd nie odniósł się do szczegółowych wyjaśnień biegłego zawartych w piśmie z [...] grudnia 2016 roku, w którym biegły wskazał m.in. że nawet gdyby wycena wartości rynkowej w podejściu porównawczym była możliwa na podstawie kwot z decyzji administracyjnych wówczas należałoby przyjąć te najbardziej podobne do nieruchomości wycenianej. Wyjaśnił również, że [...] przywołuje wysokość odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] pomija natomiast odszkodowania za grunty przejęte pod obwodnicę Lublina, nawet na jej terenie, w których kwoty odszkodowań przekraczały [...] złotych za m2.
Wskazać należy w tym miejscu na pewną niekonsekwencję stanowiska sądu, który wskazuje, że biegły niezasadnie odrzucił transakcje zawierane na rynku lokalnym pomiędzy Skarbem Państwa czy [...] i podmiotami prywatnymi a jednocześnie wskazuje, że wartość nieruchomości winna być ustalona na podstawie kwot odszkodowań ustalonych w decyzjach administracyjnych.
Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że [...] do pisma z [...] listopada 2016 roku dołączyła zestawienie transakcji, mające potwierdzać, że ceny uzyskiwane za nieruchomości są niższe niż wskazane w operacie biegłego. Z zestawienia tego nie wynika jednak, czy zawiera ono ceny transakcyjne czy też ceny ustalone w decyzjach administracyjnych. Nie wynika z niego również, kto zestawienie to sporządził. Dodatkowo, uwzględniając różnice w cenach przedstawionych w tym zestawieniu (od [...] złotych za 1m2 do [...] złotych za 1m2) trudno jest przyjąć, by ujęte w zestawieniu nieruchomości były nieruchomościami podobnymi. Rozbieżność cen może wskazywać, że w przypadku przynajmniej części przywołanych przez [...] transakcji wystąpiły szczególne warunki ich zawarcia, powodujące ustalenie ceny w sposób rażąco odbiegający od przeciętnych cen uzyskiwanych na rynku nieruchomości. Takie transakcje, zgodnie z § 5 rozporządzenia nie mogą być źródłem informacji o cenach transakcyjnych.
Sąd kasacyjny wyjaśnia w tym miejscu, że możliwe jest uznanie, że pod pojęciem cen transakcyjnych mieszczą się również ceny wynikające z odszkodowań za przejęte nieruchomości. Jednak w realiach niniejszej sprawy możliwe było ustalenie wartości nieruchomości na podstawie cen transakcyjnych z uwagi na wystarczającą ilość transakcji, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wcześniej wydanych wyroków.
Nie można również podzielić stanowiska sądu pierwszej instancji, że biegły niewystarczająco opisał nieruchomości przyjęte do porównań.
Biegły szczegółowo opisał na stronach 10-13 operatu jakiego rodzaju transakcje drogowe występują na rynku regionalnym. Wyjaśnił, że w transakcjach drogowych można wyróżnić cztery główne przedziały cenowe (poniżej [...] złotych za 1m2, od [...] do [...] złotych za 1m2, od [...] do [...] złotych za 1 m2 i powyżej [...] złotych za m2). Opisał następnie jakimi cechami charakteryzują się transakcje należące do poszczególnych przedziałów cenowych. Wyjaśnił dlaczego do ustalenia wartości nieruchomości wycenianej powinny być przyjęte transakcje z przedziału cenowego od [...] do [...] złotych za 1m2. Biegły wskazał bowiem, że ten przedział cenowy dotyczy nieruchomości wydzielonych z terenów zabudowy, zwykle mieszkaniowej lub jednorodzinnej, w stosunkowo bliskiej odległości od Lublina lub innych największych ośrodków miejskich województwa lubelskiego. Następnie na stronie 14 operatu biegły wyjaśnił że z uwagi na fakt, że [...] jest porównywalna pod względem demograficznym, charakterem i stopniem zurbanizowania nieruchomości wchodzących w skład gminy tylko z gminami położonymi stosunkowo niedaleko od Lublina, za najbardziej podobne nieruchomości uznać należało nieruchomości mieszczące się w przedziale cenowym między [...] a [...] złotych za 1m2. Następnie na stronie 17 operatu biegły szczegółowo opisał według jakich zasad utworzony został zbiór nieruchomości podobnych stanowiących podstawę wyceny. Wskazał, że wybrano transakcje dotyczące prawa własności nieruchomości gruntowych niezabudowanych, o lokalizacji ogólnej porównywalnej z nieruchomością wycenianą, wyjaśniając, że włączono transakcje działkami położonymi w odległości nie większej niż 30 km od centrum Lublina. Uwzględniona została również lokalizacja szczegółowa to jest włączono do zbioru transakcje działkami położonymi w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej zagrodowej lub jednorodzinnej, o porównywalnym otoczeniu i uzbrojeniu terenu. W dalszej części operatu szczegółowo opisano nieruchomości przyjęte do porównań wskazując ich położenie, przeznaczenie i powierzchnię, opisano sąsiedztwo i cenę sprzedaży wynikającą z aktu notarialnego.
Zaznaczyć należy w tym miejscu, że zgodnie z definicją nieruchomości podobnej, zawartą w art. 4 pkt 16 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku – nieruchomość podobna, to nieruchomość która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Definicja ta nie wymienia jako cechy decydującej o podobieństwie wielkości nieruchomości. Katalog cech nieruchomości podobnej zawarty w art. pkt 16 ustawy 21 sierpnia 1997 roku nie ma charakteru zamkniętego, jednak nie można z niego wyprowadzać wniosku, że nieruchomość podobna musi być nieruchomością identyczną co do powierzchni z nieruchomością wycenianą. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rozbieżność w wielkości nieruchomości o przeznaczeniu drogowym nie pozwala na przyjęcie, iż nie stanowią one nieruchomości podobnych o ile są porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania. Wielkość nieruchomości nie jest bowiem wprost wskazana w tej definicji jako parametr wpływający na podobieństwo. W przypadku nieruchomości o przeznaczeniu drogowym wielkość nie stanowi zaś cechy wpływającej na jej wartość, a tylko inne cechy wpływające na wartość nieruchomości mieszczą się w zakresie pojęcia porównywalności o jakim mowa w definicji nieruchomości podobnej (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 9 czerwca 2017 roku, I OSK 2329/15).
Końcowo przypomnieć należy, że wybór cech mających wpływ na wartość nieruchomości oraz ocena stopnia ich istotności należy do kompetencji rzeczoznawcy, które pozostają poza zakresem ingerencji organów, jak i sądu. Ewentualna weryfikacja prawidłowości przyjętych założeń mogłaby nastąpić w trybie i na zasadach wynikających z art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Także wyróżnienie cech rynkowych, mających wpływ na wartość nieruchomości, jak i nadawanie im określonych wag, jest zadaniem powierzonym rzeczoznawcom majątkowym, wiążącym się z wiedzą fachową z zakresu wyceny nieruchomości (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2017 roku, II OSK 746/17, 15 grudnia 2017 roku, I OSK 1604/17, 21 marca 2019 roku, I OSK 2191/18).
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok, zaś uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a w związku z art. 193 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.203 pkt 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz organu uiszczony przezeń wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 402 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1800 złotych, miarkując tym samym wysokość wynagrodzenia pełnomocnika stosownie do art. 206 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło