II SA/Kr 916/19

WyrokWSA w Krakowie2019-12-04

Skład orzekający: Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa jest tożsama z poprzednio zakończoną prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy żądanie jest tożsame z wcześniej złożonym wnioskiem, który został już prawomocnie rozstrzygnięty przez sąd administracyjny. Ponowne rozpatrywanie tej samej sprawy naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i trwałości decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżąca B. C. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z 1996 r. zatwierdzającej podział działki, w części dotyczącej przejścia działki drogowej na własność gminy. Wnioskodawczyni podnosiła zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji, naruszenia prawa wodnego i planistycznego oraz zmiany stanu prawnego (unieważnienie komunalizacji działki nr [...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając sprawę za tożsamą z poprzednio rozstrzygniętą przez sądy administracyjne. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. C. « na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb uproszczony) Kierownik Urzędu Rejonowego w Bochni decyzją z 28 października 1996 r., znak: [...], zatwierdził projekt podziału działki nr [...] przy ul. [...] w Bochni. W wyniku tego podziału działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. W decyzji ustalono, że działka nr [...] stanowi drogę i przechodzi na własność Gminy Miasta Bochnia. B. C. wnioskiem z 15 marca 2019 r. ponownie zażądała stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z 28 października 1996 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] przy ul. [...] w Bochni. Poprzedni wniosek tej strony z dnia 28 grudnia 2016 r. nie został uwzględniony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (wyrok z dnia 6 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 898/17) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt l OSK 1444/18). Wnioskodawczyni, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni w części potwierdzającej przejście własności działki nr [...] wydzielonej pod drogę na rzecz gminy Miasta Bochnia, powołała się na art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Decyzji podziałowej zarzuciła wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa oraz trwałą niewykonalność w dniu jej wydania wobec braku faktycznego i prawnego dostępu do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną nad powierzchniowymi wodami płynącymi potoku C. na faktycznie państwowym gruncie - dz. nr [...]. W obszernym uzasadnieniu wniosku z dnia 15 marca 2019 r. B. C. stwierdziła m. in., że w sprawie nie zachodzi tożsamość obecnej sprawy z zakończoną poprzednio z jej wniosku z 28 grudnia 2016 r. O braku tożsamości tych spraw świadczy, zdaniem wnioskodawczyni, to że w pierwszym wniosku o stwierdzenie nieważności nie powoływano tych samych argumentów, a w tym wniosku istotnie zmienił się stan prawny. W konsekwencji wnioskodawczyni stanęła na stanowisku, że skoro obecnie Skarb Państwa jest właścicielem gruntu przylegającego do pasa drogowego ulicy [...], to na jego gruncie pod wodami (tj. na działce nr [...]) powinien być zrealizowany początek drogi dojazdowej, w celu skomunikowania wydzielonych działek z gminną drogą publiczną - ulicą [...]. Zdaniem strony jest to nowa okoliczność i merytoryczna przesłanka przemawiająca za stwierdzeniem nieważności decyzji podziałowej, skoro decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych z 8 marca 2018 r. znak: [...] unieważniono komunalizację działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie postanowieniem z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], odmówiło wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że wnioskodawczyni w obecnym wniosku skupiła się na aktualnym stanie prawnym działki nr [...], tymczasem wniosek dotyczy faktycznie działki nr [...], która stanowi drogę dojazdową do wydzielonych w wyniku podziału działek. Strona nie wykazała żadnych nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które nie były już brane pod uwagę przez sądy administracyjne. Fakt zmian w kwestii prawa własności działki nr [...] nie ma znaczenia dla uznania poprawności decyzji podziałowej z 1996 r. Okoliczność ta bowiem nie ma wpływu na prawidłowość podziału w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...]. Natomiast kwestie nieprawidłowości w zakresie budowy drogi były już rozważane przez sądy administracyjne. Organ wskazał, że działka nr [...] stanowi ogólnodostępną drogę dojazdową, o czym zresztą przesądzono już na etapie postępowania dotyczącego podziału działki sąsiedniej tj. nr [...] w Bochni. W zakresie publicznego charakteru działki nr [...], wypowiadały się sądy administracyjne w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 czerwca 2010 r. sygn. akt: II SA/Kr 243/10 i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1784/10. Naczelny Sąd Administracyjny, co do charakteru działki nr [...] stwierdził wprost, że przejęcie na własność z mocy prawa przez Gminę Bochnia działki nr [...] przesądza aktualnie o jej przeznaczeniu jako ulicy ogólnodostępnej dla nieograniczonego kręgu osób. B. C. złożyła następnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i ponowiła zarzuty formułowane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżąca zarzuciła zatem, że nie dokonano analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w którym zaznaczono teren gdzie nie można wykonywać nasadzeń, ogrodzeń i budowli sprzecznych z prawem wodnym. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organy nie poddały ocenie, pod względem legalności i niewykonalności, budowy najazdu drogowego od strony ulicy [...] od linii pasa drogowego oraz mostka drogowego na gruncie państwowym pod powierzchniowymi wodami płynącym potoku C. na dz. [...] w okolicznościach, gdzie sztuczne obwałowania wraz ze sztucznie podniesionym dnem potoku ponad poziom wydzielonej dz. nr [...] i poziom pasa drogowego ulicy - [...], stanowią istniejące urządzenia wodne zabezpieczające wody płynące przed rozlaniem na działkę stanowiącą ogólnodostępną drogę wewnętrzną w dacie wydania decyzji podziału dz. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 3 czerwca 2019 r., nr: [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne z 10 kwietnia 2019 r., nr: [...] W uzasadnieniu swojego stanowiska Kolegium zwróciło uwagę na zapadłe w sprawie wyroki sądów, które wypowiedziały się już prawomocnie i wiążąco co do wszystkich zarzutów wnioskodawczyni, a to: zarzutu o niewykonalności decyzji podziałowej uznając go za bezzasadny (sygn. akt I OSK 1444/18, sygn. akt II SA/Kr 898/17), statusie działki nr [...] jako ulicy ogólnodostępnej oraz zgodności podziału z m.p.z.p. (sygn. akt II SA/Kr 243/10 i sygn. akt I OSK 1784/10). W odniesieniu do powyższego Kolegium stwierdziło, że dokonana uprzednio przez sąd administracyjny ocena zgodności z prawem aktu z zakresu administracji publicznej nie może podlegać dalszej weryfikacji prawnej przez inne sądy i organy. Dlatego też ilekroć ocena prawna, wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, ma jakiekolwiek znaczenie dla oceny zgodności z prawem innego aktu administracji publicznej badanego przez sąd administracyjny, sąd ten obowiązany jest uznać i uwzględnić to wcześniejsze, prawomocne orzeczenie. Zdaniem organu istotą wniosku B. C. jest uznanie, że działka nr [...] przeszła na własność Gminy Miasta Bochnia niezgodnie z prawem. Co do statusu tejże drogi zapadły cztery wyroki sądów administracyjnych. Za każdym razem uznawano, że działka nr [...] stanowi drogę ogólnodostępną i nie ma podstaw prawnych ani faktycznych do kwestionowania tej okoliczności. Stosownie do obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. nr 30, poz. 127) grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Podział zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z 28 października 1996 r., znak: RBG [...] zatwierdził wydzielenie działki nr [...] jako drogi dojazdowej do wydzielanych nieruchomości. W tym kontekście byt prawny działki, na której znajduje się potok [...] nie ma wpływu na prawidłowość dokonanego podziału. Podział ten bowiem tylko i wyłącznie orzeka o wydzieleniu działki drogowej. B. C. w skardze do WSA w Krakowie zarzuciła: - naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie materiału dowodowego mającego być podstawą rozstrzygnięcia sprawy, oparcie rozstrzygnięcia na materiale nie kompletnym oraz brak rozpatrzenia dowodów w sposób wnikliwy i wyczerpujący, - naruszenie art. 107 § 1 w związku z § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące uzasadnienie faktyczne decyzji, - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i wykładnię. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zmierzającą do wykazania, że decyzja podziałowa z 28 października 1996 r. jest niewykonalna, a w sprawie zaistniała zmiana stanu prawnego w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania z wniosku skarżącej z 28 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi. Pismem z dnia 6 listopada 2019 r. skarżąca uzupełniła skargę składając wniosek o zbadanie czy art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest zgodny z Konstytucją i prawem UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt. 1 a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - zwanej dalej: "p.p.s.a.’) - tj. w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy. Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe a argumenty skargi bezzasadne. Obecnie kontrolowanym postanowieniem z 3 czerwca 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tanowie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie tego organu z 10 kwietnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania, zainicjowanego wnioskiem B. C. z 15 marca 2019 r., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z 28 października 1996 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] przy ul. [...] w Bochni, na podstawie art. 61a k.p.a. Zgodnie z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2020 poz. 256, dalej: "k.p.a."), gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga – przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się w szczególności stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę (stan rei iudicatae) tudzież wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej ani nie dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego. Stwierdzenie natomiast zaistnienia "innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania" polegającej na uprzednim rozstrzygnięciu sprawy inną decyzją ostateczną, wymaga ustalenia tożsamości obu spraw. W sprawie zbadać zatem należało, czy wniosek B. C. z 15 marca 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z 28 października 1996 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] przy ul. [...] w Bochni jest tożsamy z poprzednim jej wnioskiem z 28 grudnia 2016 r. zawierającym takie samo żądanie, na podstawie którego postępowanie w sprawie zostało już prawomocnie zakończone. Rację w tym względzie przyznać należy organom. B. C. w pierwszym wniosku z 28 grudnia 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z 28 października 1996 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] przy ul. [...] w Bochni wskazała, że wydzielona pod drogę działka nr [...] nie posiadała parametrów do tego, aby stać się drogą, co oznacza wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Wnioskodawczyni zwróciła uwagę, że organ nadzoru budowlanego stwierdził wprost, że droga ta stanowi samowolę budowlaną jako obiekt budowlany. Skarżąca wskazała również, że w chwili wydania decyzji podziałowej obowiązywała ustawa z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nakazująca ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linii rozgraniczających ulice (art. 10 ust. 1 pkt 1), a obowiązujący w dacie wydania decyzji plan nie zawierał w tym miejscu linii rozgraniczających ulice. Należy także zauważyć, że w piśmie uzupełniającym wniosek z 12.04.2017r. /k.5 akt adm./ pełnomocnik B. C. żądał stwierdzenia nieważności decyzji w części wydzielenia pod drogę z powodu rażącego naruszenia prawa i z powodu jej niewykonalności. Zarzucano tamże brak zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak zgody Skarbu Państwa z podkreśleniem konieczności budowy zjazdu do działki nr [...] w celu zapewnienia dostępu. Teren Skarbu Państwa "odcina" bowiem drogę wewnętrzną dz. [...] od terenu drogi publicznej nr [...]. W tak zakreślonej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8 listopada 2017 r. , sygn. akt II SA/Kr 898/17, oddalił skargę B. C., z kolei skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1444/18. NSA wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, że argumentacja B. C. opiera się w głównej mierze na okoliczności, że aktualne urządzenia budowlane wybudowane na działce nr [...] po dokonaniu podziału uznane zostały za samowolę budowlaną i należy dokonać ich rozbiórki. Jak wskazał Sąd, w skardze nie dostrzeżono różnicy pomiędzy oceną legalności działania inwestorów realizujących urządzenia budowlane na działce stanowiącej ogólnodostępną drogę wewnętrzną i ewentualnej niewykonalności zrealizowania urządzenia budowlanego, jakim jest droga w rozumieniu prawa budowlanego, od przesłanki trwałej niewykonalności (i to już w dacie dokonania podziału nieruchomości) decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Tymczasem nie sposób mówić o trwałej niewykonalności decyzji z 28 października 1996 r. w kwestionowanej części co najmniej z dwóch powodów. Przede wszystkim decyzja ta była w dacie jej wydania wykonalna, ponieważ została wykonana. Działka nr [...] została wydzielona i od 1996 r. pełni funkcję dojazdu do pozostałych, graniczących z nią działek. Okoliczność, że położony w międzyczasie asfalt i mostek nad ciekiem wodnym zrealizowane zostały nielegalnie, nie oznacza, że działka nr [...] nie stanowiła dojazdu. Dalej Sąd zauważył, że art. 10 ust. 5 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991, Nr 30, poz. 127) wskazuje wprost, że przejście na rzecz gminy prawa własności działki wydzielonej pod ulicę następowało z mocy prawa (ex lege). Zatem organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości (w tym wypadku Kierownik Urzędu Rejonowego w Bochni) nie miał kompetencji do orzekania o własności, jego rzeczą było jedynie wskazanie działki wydzielonej pod ulicę. Co do podnoszonego przez B. C. argumentu, że podział jest niegodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, WSA w Krakowie w wyroku z 8 listopada 2017 r. stwierdził, że projekt podziału zgodny jest z planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Bochnia zatwierdzonym przez Radę Miejską w Bochni dnia 3 czerwca 1992 r., uchwałą nr 111/34/92. Natomiast aktualnie we wniosku z dnia 15 marca 2019 r. /k.3 akt adm./ B. C. wskazała ponownie na niewykonalność decyzji., oraz rażące naruszenie prawa z powodu braku zgody Skarbu Państwa co do podziału, błędne powołanie podstawy prawnej podziału tj. art. 10 ust. 5 u.g.n. z uwagi na fakt, że działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej – ul. [...]. Wskazała nadto, że w poprzednim wniosku z 28 grudnia 2016 r. powołała inne argumenty, jak i zmienił się stan prawny sprawy. Zdaniem skarżącej skoro Skarb Państwa jest od niedawna właścicielem gruntu przylegającego do pasa drogowego ulicy [...], to na jego gruncie (tj. na działce nr [...]) powinien być zrealizowany początek drogi dojazdowej w celu skomunikowania wydzielonych działek z gminną drogą publiczną - ulicą [...]. W ocenie strony jest to nowa okoliczność i merytoryczna przesłanka przemawiająca za stwierdzeniem nieważności decyzji podziałowej. Nadto wnioskodawczyni zarzuciła niezgodność dokonanego podziału z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Porównując zatem wnioski B. C. z: 28 grudnia 2016 r. i 15 marca 2019 r. stwierdzić należy, że zawierają one tożsame żądanie – stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, sformułowane w tym samym stanie faktycznym sprawy, z podobną argumentacją, zmierzającą do wykazania wadliwości decyzji podziałowej, z którą strona ewidentnie nie godzi się. Nadal bowiem istotą wniosku B. C. jest uznanie, że działka nr [...] przeszła na własność Gminy Miasta Bochnia niezgodnie z prawem w wyniku decyzji podziałowej z 28 października 1996 r. Jak już wielokrotnie wskazywano co do statusu tej drogi zapadły cztery wyroki sądów administracyjnych. Za każdym razem uznawano, że działka nr [...] stanowi drogę ogólnodostępną i nie ma podstaw prawnych ani faktycznych do kwestionowania tej okoliczności. Nadto sądy badały także zgodność dokonanego podziału działki nr [...] z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organów, którą podziela Sąd, okoliczność zmiany stanu prawnego (właściciela) działki nr [...] (potok) nie ma znaczenia dla tożsamości porównywanych spraw. Stosownie do obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U z 1991 r. Nr 30, poz. 127) grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Podział zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Bochni z 28 października 1996 r., znak: [...], zatwierdził wydzielenie działki nr [...] jako drogi dojazdowej do wydzielanych nieruchomości. W tym kontekście byt prawny działki, na której znajduje się potok [...], nie ma wpływu na prawidłowość dokonanego podziału. Podział ten orzeka bowiem wyłącznie o wydzieleniu działki drogowej o nr [...]. "Art. 10 ust. 5 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wprost wskazuje, że przejście na rzecz gminy prawa własności działki wydzielonej pod ulicę następowało z mocy prawa (ex lege). Zatem organ wydający decyzję o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości (w tym wypadku Kierownik Urzędu Rejonowego w (...)) nie miał kompetencji do orzekania o własności, jego rzeczą było jedynie wskazanie działki wydzielonej pod ulicę" (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2018 r. I OSK 1444/18, LEX nr 2593320). Nadal zatem aktualne i wiążące są wszystkie ustalenia i stwierdzenia sądów orzekających w sprawie zainicjowanej wnioskiem B. C. z 28 grudnia 2016 r. O tożsamości spraw można mówić wówczas, gdy dostrzegalna jest identyczność czterech elementów identyfikujących stosunek administracyjnoprawny: podmiotów, przedmiotu, determinanty faktycznej oraz determinanty prawnej. Zauważyć należy, że decyzja administracyjna, która stała się decyzją ostateczną, zgodnie z zasadą trwałości może być wzruszona tylko w nadzwyczajnym trybie kontroli, ponadto tworzy stan powagi rzeczy osądzonej. Sytuację taką należy rozumieć jako skuteczne, jednostronne, trwałe skonkretyzowanie stosunku administracyjnoprawnego między stroną postępowania a organem administracji publicznej, który dokonał takiej konkretyzacji. Od tej pory wzajemne relacje stron stosunku kształtuje decyzja administracyjna, usuwając w cień abstrakcyjną normę prawa administracyjnego materialnego, stanowiącą podstawę postępowania zwieńczonego wydaniem decyzji. Zasada res iudicata stanowi przeszkodę wobec ponownej konkretyzacji tego samego stosunku administracyjnoprawnego, a więc w oparciu o niezmieniony stan faktyczny i prawny sprawy, kształtowany przez przepisy prawa materialnego (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 249/13, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu skarżąca we wniosku z 15 marca 2019 r. inaczej tylko zaakcentowała poprzednio podnoszoną okoliczność będącą podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności tj. niewykonalność decyzji podziałowej w związku z brakiem jej akceptacji przez skarżącą. Zatem sprawa z wniosku B. C. z 15 marca 2019 r. jest tożsama ze sprawą z poprzedniego jej wniosku z 28 grudnia 2016 r., zakończoną prawomocnym wyrokiem NSA z 28 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1444/18. W tej sytuacji organy obu instancji prawidłowo stwierdziły brak możliwości prawnej wszczęcia i prowadzenia nowego postępowania z wniosku strony z 15 marca 2019 r. i odmówiły jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Podsumowując, po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu. Postanowienie znajduje bowiem podstawy w prawie procesowym, jego wydanie poprzedziło zaś postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym i zebrano pełny materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji ustalił wszystkie istotne elementy stanu faktycznego i dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który, w ocenie Sądu, dawał podstawy do przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania. Natomiast organ odwoławczy dokonał ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i trafnie przyjął, że orzeczenie organu I instancji było zgodne z prawem. Zebrany w ten sposób materiał dowodowy został poddany analizie zgodnie z przyjętymi i powszechnie respektowanymi prawidłami, co znalazło odzwierciedlenie w prawidłowo sformułowanym uzasadnieniu orzeczenia. Tym samym Sąd nie podzielił zgłoszonych w skardze zarzutów naruszenia art. 7, art., 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Sąd uznał je również za nieuzasadnione. Sąd nie mógł badać powyższych okoliczności wobec stwierdzenia - poprzez porównanie treści obu żądań - że sprawa z wniosku B. C. z 15 marca 2019 r. jest tożsama ze sprawą z jej wniosku z 28 grudnia 2016 r. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest wszczęcie, prowadzenie lub jakiekolwiek inne ponowne badanie sprawy, która została już zakończona decyzją ostateczną. Reasumując, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a przedstawione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło