III OSK 2628/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-11-16

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniesiona na podstawie art. 37 k.p.a., jest dopuszczalna, czy też właściwy jest środek prawny przewidziany w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniesiona na podstawie art. 37 k.p.a., jest niedopuszczalna. Jedynym środkiem prawnym przysługującym w takiej sytuacji osobie trzeciej jest skarga przewidziana w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kierowana do organu wyższego stopnia. Podmiotowi, który nie jest stroną postępowania egzekucyjnego, nie przysługuje skarga na bezczynność organu administracji w rozumieniu art. 37 k.p.a.
Stan faktyczny
R.Ł. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, wynikających z decyzji z 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał bezczynność za rażące naruszenie prawa, zobowiązał Wójta do podjęcia czynności egzekucyjnych, nałożył grzywnę i zasądził koszty. Wójt Gminy K. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i bezpodstawne zobowiązanie do podjęcia czynności egzekucyjnych oraz nałożenie grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę R.Ł. do WSA za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok w całości i odrzucono skargę. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Lu 66/19 w sprawie ze skargi R.Ł. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok w całości i odrzucić skargę; 2. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Wójta Gminy K. (powoływanego dalej również jako: "skarżący kasacyjnie") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (powoływanego dalej jako: "Sąd I instancji", "WSA") z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Lu 66/19, którym, po rozpatrzeniu skargi R.Ł. (powoływanego dalej również jako: "strona") na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, zobowiązano Wójta Gminy K. do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania obowiązku określonego w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 r., znak [...], w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt I wyroku); stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku); wymierzono Wójtowi Gminy K. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych (pkt III wyroku); oraz zasądzono od Wójta Gminy K. na rzecz R.Ł. 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV wyroku). Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu [...] lipca 2019 r. R.Ł. – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy K., zarzucając mu naruszenie § 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 479) – powoływanej dalej również jako "u.p.e.a." poprzez niewykonanie czynności zmierzających do realizacji przez Gminę R. obowiązku przewidzianego w decyzji z [...] października 2017 r. znak: [...] oraz wniósł o: 1/ zobowiązanie Wójta Gminy K. do podjęcia we wskazanym przez Sąd terminie czynności egzekucyjnych wobec uchylającego się od wykonania obowiązku administracyjnego; 2/ wymierzenie organowi grzywny; 3/ zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi na bezczynność strona wskazała, że sprawa dotyczy obowiązku wykonania przez Gminę R. jako zarządcy drogi gminnej stanowiącej działkę ewid. Nr [...] - obręb ew. P., urządzeń zapobiegającym szkodom na gruntach sąsiednich tj. działkach nr [...] i [...] obręb ew. P. poprzez wykonanie przejścia rurociągiem o średnicy 40 pod koroną drogi z wylotem do bruzdy porośniętej trawą, wykonanej na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] z wylotem do rzeki G. Decyzja Wójta Gminy K. w sprawie obowiązku wykonania przez Gminę R. prac zapadła [...] października 2017 r. znak: [...]. Do chwili obecnej przepust, ani inne rozwiązanie gwarantujące dla strony zabezpieczenie przez zalewaniem działek [...] i [...] w miejscowości P. nie zostało wykonane. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało za uzasadnione ponaglenie wnioskodawcy w przedmiocie niezałatwienia w terminie przez Wójta Gminy K. sprawy dotyczącej braku wykonania przez Gminę R. obowiązku przewidzianego w decyzji. W ocenie strony do czasu skierowania niniejszej skargi Wójt Gminy K. podjął czynności jedynie iluzorycznie zmierzające do przymuszania Gminy R. do wykonania przejścia rurociągiem zgodnie z decyzją z dnia [...] października 2017 r. Dnia [...] października 2018 r. Wójt Gminy K. skierował do Gminy R. upomnienie (tj. rok po wydawanej decyzji nakładającej wykonanie obowiązku). Następnie wystawiono tytuł wykonawczy. Strona wskazała, że zgodnie z art. 35 § 3 i 5 k.p.a. przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a spawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zaznaczyła, że za kilka miesięcy upłynie dwa lata od czasu wydania decyzji w sprawie obowiązku wykonania przez Gminę R. prac związanych z wykonaniem przepustu. W tym czasie działki były już kilka razy zalane. Zarówno po stronie Gminy R., jak i Gminy K. roboty napotykają olbrzymie dla organów przeszkody, brak woli sprawnego i szybkiego prowadzenia postępowania, brak szukania rozwiązań umożliwiających załatwienie sprawy w terminie, po stronie Gminy K. brak podejmowania czynności realnie mobilizujących Gminę R. do wykonania prac w terminie. Pomimo, że postanowieniem SKO w Lublinie z dnia [...] października 2018 r. wyznaczono Wójtowi Gminy K. termin 30 dni na podjęcie czynności zmierzających do realizacji przez Gminę R. obowiązku przewidzianego w decyzji z [...] października 2017r., to w niniejszej sprawie Wójt Gminy K. nie podjął żadnych czynności realnie przymuszających Gminę R. do wykonania przepustu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. Opisał przebieg postępowania, następnie wskazał, że Gmina R. do dnia dzisiejszego nie znalazła firmy, która wykonałaby urządzenia zapobiegające szkodom na działkach sąsiednich, przewidzianych w decyzji przez co decyzja nie może zostać wykonana. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Lu 66/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Wójta Gminy K. do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania obowiązku określonego w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 r., znak [...], w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt I wyroku); stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku); wymierzył Wójtowi Gminy K. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych (pkt III wyroku); oraz zasądził od Wójta Gminy K. na rzecz R.Ł. 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV wyroku). W motywach uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji (wierzyciel). W niniejszym przypadku organem tym jest Wójt Gminy K., który jest jednocześnie, zgodnie z art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organem egzekucyjnym. Obok wierzyciela drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj., zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. W niniejszym przypadku zobowiązaną jest Gmina R. WSA wskazał, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Zaznaczył też, że w rozpoznawanej skardze R.Ł. zarzucił Wójtowi Gminy K. bezczynność polegającą na niewykonywaniu czynności zmierzających do realizacji przez Gminę R. obowiązku przewidzianego w decyzji z dnia [...] października 2017 r. dotyczącego wykonania przez Gminę R. jako zarządcy drogi gminnej stanowiącej działkę ewid. Nr [...] - obręb ew. P. urządzeń zapobiegającym szkodom. Decyzja Wójta Gminy K. w sprawie obowiązku wykonania przez Gminę R. urządzeń zapobiegających szkodom zapadła [...] października 2017 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze L. po rozpatrzeniu odwołania Gminy R. decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymało w mocy ww. decyzję. Akta sprawy do organu administracji pierwszej instancji zostały zwrócone w dniu [...] stycznia 2018 r. W dniu [...] kwietnia 2018 r. wpłynęło pierwsze pismo R.Ł. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. o – jak wskazał skarżący - "interwencję w sprawie wykonania decyzji z dnia [...] października 2017 r." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. uznało za uzasadnione ponaglenie wnioskodawcy w przedmiocie niezałatwienia w terminie przez Wójta Gminy K. sprawy dotyczącej braku wykonania przez Gminę R. obowiązku przewidzianego w decyzji. W ocenie WSA, bierne oczekiwanie Wójta Gminy K. przez okres niemal 1,5 roku na wykonanie przez Gminę R. decyzji z dnia [...] października 2017 r. świadczy o bezczynności tego organu, której nie eliminują oświadczenia Wójta Gminy R. o niemożności - jak wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę - "znalezienia firmy, która wykonałaby urządzenia zapobiegające szkodom". Sąd pierwszej instancji stwierdził zatem, że w sprawie doszło do bezczynności. Organ prowadził bowiem postępowanie w sposób zdecydowanie opieszały. WSA wskazał na treść art. 149 § 1 pkt 1-3, § 1a i § 1 p.p.s.a. następnie stwierdził, że ze względu na dokonane ustalenia i powołane wyżej wywody oraz biorąc pod uwagę okres jaki upłynął pomiędzy zwrotem akt administracyjnych do organu pierwszej instancji, a wniesieniem skargi w niniejszej sprawie bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. Z tej też przyczyny Sąd pierwszej instancji za zasadne uznał wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł, w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Wyjaśnił jednocześnie, że instytucja grzywny przewidziana w ww. przepisie, jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco -represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, tj. gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia działania w sprawie. Od powyższego wyroku Wójt Gminy K., reprezentowany przez adwokata wniósł skargę kasacyjną zarzucając mu: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne zobowiązanie do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania obowiązku określonego w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 r., w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazują, że istnieją przeszkody formalne, uniemożliwiające prowadzenie zamierzonej inwestycji w postaci braku zgody na rozpoczęcie zaplanowanych prac właścicieli działek sąsiednich, co czyni przedmiotową inwestycję niemożliwą do zrealizowania w dotychczasowym zakresie, a który to fakt został pominięty przez Sąd orzekający w sprawie; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w sprawie niniejszej Wójt Gminy K. dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy wbrew twierdzeniom Sądu, Wójt podejmował działania zmierzające do realizacji inwestycji przez Gminę R., a także korzystał z ustawowych uprawnień w celu egzekucji określonego obowiązku wynikającego z decyzji, a działania te nie miały charakteru pozornego, lecz w sposób klarowny i bezpośredni zmierzały do wykonania zaplanowanych prac, zaś na wszelkie utrudnienia i opóźnienia w realizacji prac Wójt Gminy K. nie miał żadnego wpływu i zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, przez co nie można zgodzić się z przyjętym aspektem bezczynności organu; III. naruszenie przepisów postępowania, które miało wynik na treść wydanego orzeczenia, a to art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne nałożenie na Wójta Gminy K. grzywny za bezczynność, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organ podejmował wszelkie próby, zmierzające do jak najszybszego zakończenia postępowania, w szczególności nadzorował postęp prac realizowanych przez Gminę R., a także korzystał z uprawnień ustawowych w zakresie egzekucji wynikającego z decyzji obowiązku, przez co nie można podzielić stanowiska Sądu o pozorowaniu działań, które winny podlegać intensyfikacji m.in. za pomocą nałożonej grzywny; IV. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego orzeczenia, a to art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez wydanie orzeczenia bez przeprowadzenia rzetelnej, wnikliwej i całościowej analizy zgromadzonych w aktach sprawy dowodów - w szczególności w postaci dokumentów, od których uzależnione jest przeprowadzenie żądanej przez wnioskodawcę inwestycji - tj. oświadczeń osób o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie prac przy granicach działek, których są właścicielami, a które to oświadczenia jednoznacznie wskazują na brak zgody właścicieli tych nieruchomości na dokonanie prac w sąsiedztwie ich nieruchomości, co jednoznacznie wyklucza możliwość dalszej realizacji prac, a co zostało całkowicie zignorowane przez Sąd orzekający. Wobec podniesionych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R.Ł., reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów sadowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 23 sierpnia 2022 r. powyższa skarga, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Z powyższego przepisu wynika zatem, że NSA związany jest granicami skargi kasacyjnej jeśli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania. Zgodnie z § 2 art. 183 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi: 1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany; 3) jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona; 4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy; 5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw; 6) jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie NSA w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w pkt 1 ww. przepisu. Z akt sprawy wynika, że R.Ł. domaga się do Wójta Gminy K. podjęcia czynności sprowadzających się do wyegzekwowania od Wójta Gminy R. wykonania obowiązku określonego w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], tj. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich – działkach nr [...] i [...] obręb ew. P. poprzez wykonanie przejścia rurociągiem o średnicy 40 9ruraPE) pod korona drogi z wylotem do bruzdy porośniętej trawą, wykonanej na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] z wylotem do rzeki G. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że procedura egzekwowania obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnej została uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oraz, że zgodnie z art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji (wierzyciel), którym w niniejszym przypadku jest Wójt Gminy K., który jest jednocześnie, zgodnie z art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organem egzekucyjnym. Zaś zobowiązanym, zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., jest Gmina R. WSA trafnie też spostrzegł, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.p.e.a.). Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Sąd pierwszej instancji zignorował jednak zupełnie regulację art. 6 § 1a u.p.e.a., zgodnie z którym na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Powyższy przepis ustanawia specyficzny (szczególny) względem regulacji art. 37 k.p.a. środek prawny zapobiegania i zwalczania bezczynności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1616/18). Skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, o której mowa w art. 6 § 1a u.p.e.a. jest jedynym środkiem prawnym, który może być w takiej sytuacji wykorzystany przez osobę trzecią. Podmiotowi takiemu nie przysługuje skarga na bezczynność organu administracji w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. (por. A.Skoczylas/W.Piątek w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. red. R.Hauser/A.Skoczylas, wyd. 9 Warszawa 2018 s.57). Podmioty wymienione w art. 6 § 1a u.p.e.a. nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Z uregulowania tego nie można wyprowadzić tezy, że podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym te, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją nakładającą obowiązek mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są ograniczone treścią art. 6 § 1a u.p.e.a., co ogranicza również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) może dotyczyć pozostawania przez organ egzekucyjny w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służą zażalenia, a zatem podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania ich skargi przez organ wyższego stopnia bądź nierozpoznanie zażalenia na wydane postanowienie odmawiające uwzględnienie skargi (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1018/14). Podobny wniosek dotyczy skargi na przewlekłość postępowania, uregulowanej obecnie, tj. po drugiej nowelizacji z 2019 r., w art. 54a u.p.e.a. (a uprzednio w art. 54 § 2 i § 5 u.p.e.a.). Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że złożona przez R.Ł. skarga na bezczynność Wójta Gminy K. w trybie art. 37 k.p.a. jest niedopuszczalna i winna być odrzucona. Bez wpływu na ww. ocenę pozostaje fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. pismo R.Ł. wskazujące na niewykonanie decyzji z dnia [...] października 2017 r. uznało za ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Rolą Sądu pierwszej instancji była bowiem właściwa kwalifikacja złożonej skargi. W tej sytuacji odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej jest zbyteczne. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i odrzucił skargę R.Ł. (pkt 1 postanowienia). Jednocześnie, mając na uwadze, że uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi było skutkiem odmiennej, niż to uczynił Sąd pierwszej instancji oceny dopuszczalności skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny a nie zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (pkt 2 postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło