II OSK 1168/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-04-12
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Tomasz Bąkowski, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie części nieruchomości rolnej na cele rolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, mimo że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przewidywało dla tej nieruchomości cele mieszkaniowe, stanowi naruszenie zasady związania organu ustaleniami studium i uzasadnia stwierdzenie nieważności planu?Ratio decidendi
Przeznaczenie części nieruchomości na cele rolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, mimo że studium przewidywało dla niej cele mieszkaniowe, nie stanowi naruszenia zasady związania organu ustaleniami studium, jeśli plan uwzględnia istniejący sposób zagospodarowania nieruchomości, a studium zawiera zapisy wskazujące, że postulaty w nim zawarte są sugestią, a nie obowiązkiem. Ponadto, prawo własności nie daje chronionej prawnie ekspektatywy zabudowy każdej nieruchomości rolnej, a wyłączenie części nieruchomości spod zabudowy w celu pozostawienia jej pod uprawy jest dopuszczalne w ramach władztwa planistycznego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej przeznaczenia działki skarżącego na cele rolnicze, uznając naruszenie zasady związania organu ustaleniami studium oraz nadużycie władztwa planistycznego. Skarżący zarzucał, że plan sprzeczny jest ze studium, które przewidywało dla jego działki cele mieszkaniowe, a przeznaczenie na cele rolnicze ogranicza jego prawo własności. Rada Miasta O. wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że plan jest zgodny ze studium, a przeznaczenie na cele rolnicze jest uzasadnione istniejącymi uwarunkowaniami.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i oddalił skargę P. S. Zasądził od P. S. na rzecz Gminy O. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Op 247/19 w sprawie ze skargi P. S. na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od P. S. na rzecz Gminy O. kwotę 390 (trzysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Op 247/19 uwzględnił skargę P. S. (dalej skarżący) na uchwałę Rady Miasta O. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w O. (dalej plan miejscowy) i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia działki nr [...], k. m. [...] obręb C., na cele rolnicze oraz zasądził od Gminy O. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1.2. Skarżący w skardze do WSA w Opolu wniósł o stwierdzenie nieważności planu miejscowego w zakresie dotyczącym, stanowiącej jego własność, a przeznaczonej na cele rolnicze, części nieruchomości położonej w O., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], k. [...] obręb [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zgodnie z planem miejscowym teren jego działki został podzielony na trzy cele: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usługi, usługi i w największej części rolniczy. Skarżący zwrócił uwagę, że dwukrotnie zgłaszał uwagi do projektu planu, aby teren rolniczy, znajdujący się w środku jego działki, przeznaczyć na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usługi. Uwagi te nie zostały uwzględnione ze względu na "bliskość Elektrowni [...] i planowany przebieg obwodnicy D.". W ocenie skarżącego na mocy uchwalonego planu ograniczono jego prawo własności oraz możliwość decydowania o przeznaczeniu terenów stanowiących tę własność. Podkreślono, że wokół jego działki większość terenów przeznaczono na cele mieszkaniowe i usługi, dlatego niezrozumiałe jest pozostawienie w środku części terenu z przeznaczeniem rolniczym. Zarzucił również, że uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego w nierówny sposób chroni interesy poszczególnych właścicieli nieruchomości. Przeznaczenie części jego działki na tereny rolnicze blokuje mu na przyszłość rozwój zawodowy zwłaszcza, że tereny rolnicze pod zagospodarowanie rolnicze się nie nadają ze względu na niską klasę gruntów, sąsiedztwo terenów przemysłowych oraz ze względu na kształtowanie racjonalnej gospodarki rolnej. Końcowo skarżący zauważył, że zakres i sposób ingerencji w jego prawo własności są nieuzasadnione. Drugi zarzut skargi dotyczy tego, że uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej ww. działki narusza uchwalone wcześniej Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego O., przyjęte uchwałą nr [...] Rady Miasta O. z [...] lipca 2018 r. Zgodnie bowiem ze Studium teren jego działki znajduje się w strefie C i w całości przewidziany jest na cele mieszkaniowo-usługowe. Konkludując skarżący uznał, że Rada Miasta O. skorzystała w sposób dowolny z przysługującego jej władztwa planistycznego.
1.3. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta O. wniosła o jej oddalenie.
1.4. Powołanym na wstępie wyrokiem z 5 grudnia 2019 r. Sąd I instancji uwzględnił skargę i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia działki nr [...], k. [...] obręb [...], na cele rolnicze. Sąd Wojewódzki stwierdził naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego przez naruszenie reguły związania organu gminy ustaleniami studium. Według Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego O. działka należąca do skarżącego położona jest na obszarze jednostki urbanistycznej nr [...] – [...], w strefie mieszkaniowej oznaczonej symbolem [...]. W zaskarżonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego znaczna część przedmiotowej działki została natomiast przeznaczona na cele rolne. Organ planistyczny nie uzasadnił tego w żaden sposób. Za uzasadnienie nie można bowiem przyjąć stwierdzenia organu, że przeznaczenie tej działki nie zmieniło się w stosunku do ustaleń planów miejscowych obowiązujących poprzednio, tzn. przed włączeniem tego obszaru do Miasta O. W ocenie Sądu Wojewódzkiego mamy tu do czynienia z nową sprawą planistyczną, uruchomioną w istocie już na etapie sporządzania Studium. Sprawa uchwalenia planu miejscowego posiada charakter autonomiczny. Zwrócono również uwagę, że z części graficznej planu, części graficznej Studium oraz części graficznej poprzednich planów miejscowych dla tego obszaru wynika, iż tereny zlokalizowane bezpośrednio przy działce skarżącego, ale należące do innych osób, zostały przeznaczone w planie (zgodnie ze Studium) pod budownictwo mieszkaniowe, pomimo że we wcześniejszych planach miały charakter rolny. Tego organ planistyczny nie wyjaśnił, a jest to kwestia kluczowa z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości.
Sąd I instancji stwierdził również nadużycie przez Gminę O. władztwa planistycznego i związane z tym niezachowanie zasady proporcjonalności w treści uchwalonego planu miejscowego. Nadużycie władztwa planistycznego i naruszenie zasady proporcjonalności nastąpiło w niniejszej sprawie z uwagi na brak wyważenia interesu publicznego oraz interesu indywidualnego (prywatnego) skarżącego jako właściciela nieruchomości objętej spornym planem miejscowym. W rozpoznawanej sprawie organ planistyczny uwzględnił jedynie interes publiczny (rozwój przestrzenny miasta, uniknięcie przez Gminę w przyszłości procedury wywłaszczania nieruchomości i związanych z tym kosztów, a także kosztów zabezpieczenia potencjalnych mieszkańców przed hałasem) oraz interes sąsiada nieruchomości należącej do P. S. – czyli Elektrowni [...]. Sąd zwraca uwagę, że interes indywidualny P. S. w istocie jest tożsamy z ustaleniami Studium (przeznaczenie nieruchomości pod budownictwo mieszkaniowe). Organ planistyczny nie uzasadnił jednak racjonalnej potrzeby odstąpienia od przyjętego wcześniej przez siebie w Studium sposobu zagospodarowania oraz tego w jaki sposób pojmuje interes publiczny, któremu daje pierwszeństwo przed interesem prawnym właściciela nieruchomości. Miasto nie przedstawiło również racjonalnych powodów, dla których nie uznało uwag wniesionych przez skarżącego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
2. Miasto O. wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej upzp) poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd I instancji, że związanie organu planistycznego gminy zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przy sporządzaniu planu miejscowego oznacza obowiązek wprowadzania na każdej działce obszaru, co do którego Studium przewiduje określony kierunek zagospodarowania, takiego samego sposobu zagospodarowania w planie, podczas gdy Studium to akt generalny, stanowiący jedynie o kierunkach rozwoju gminy (a nie o przeznaczeniu terenu), o małym stopniu szczegółowości, a właściwy sposób zagospodarowania konkretnych działek jest możliwy dopiero na etapie opracowania planu, po dokładnej analizie zagospodarowania terenu właściwej dla stopnia szczegółowości planu, po uzyskaniu stosownych opinii i uzgodnień organów określonych w ustawie, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez Sąd I instancji, że Rada Miasta O. naruszyła zasady sporządzania mpzp "Elektrownia [...] w O. poprzez pozostawienie części działki skarżącego na cele rolnicze, podczas gdy w Studium działka ta znajduje się w strefie mieszkaniowej, co w efekcie skutkowało stwierdzeniem nieważności ww. planu w tej części działki skarżącego;
b) art. 1 pkt 6 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2010 r. Nr 130 poz. 871) poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do naruszenia poprzez błędną wykładnię art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 upzp i przyjęcia przez Sąd I instancji, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ma być "zgodny" ze Studium, podczas gdy nowelizacja art. 20 ust. 1 upzp wynikająca z pominiętego przez Sąd art. 1 pkt 6 wskazanej ustawy już w 2010 r. zmieniła konieczność "zgodności" planu miejscowego ze studium na obowiązek stwierdzenia przez radę gminy, że plan ten "nie narusza" ustaleń studium, co oznacza, że ustawodawca świadomie zrezygnował z bardziej restrykcyjnego zapisu ustawy, który w sposób nieuzasadniony wprowadzał istotne ograniczenia dla organu planistycznego podczas opracowywania projektu planu, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że Rada Miasta O. naruszyła zasady sporządzania mpzp "Elektrownia [...] w O. i w efekcie skutkowało stwierdzeniem nieważności ww. planu na części działki skarżącego na podstawie art. 28 ust. 1 upzp;
2) mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 151, art. 147 § 1 w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.; dalej Pusa) poprzez stwierdzenie przez Sąd I instancji nieważności zaskarżonej Uchwały w części, zamiast oddalenia skargi, będące skutkiem niewłaściwej i niedostatecznej kontroli pod względem zgodności z prawem przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brakiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego poprzez pominięcie przez Sąd zapisów przedstawionego przez Organ wypisu i wyrysu ze Studium, zgodnie z którym: "...jeśli więc plan miejscowy uwzględnia istniejący sposób zagospodarowania, bądź utrzymuje przeznaczenie zdefiniowane we wcześniej opracowanych dokumentach lub decyzjach administracyjnych, nie narusza on ustaleń studium" (str. 268 Studium), co w konsekwencji doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych Sądu I instancji i przyjęcia, że przeznaczenie w planie części działki skarżącego na cele rolnicze (zgodnie z poprzednimi planami i istniejącym sposobem zagospodarowania) narusza zapisy Studium, a to w efekcie skutkowało stwierdzeniem nieważności ww. planu na części działki skarżącego na podstawie art. 28 ust. 1 upzp;
b) art. 151, art. 147 § 1 w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 Ppsa oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 Pusa w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, art. 3 i art. 6 upzp poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonego planu miejscowego w części, zamiast oddalenia skargi, będące skutkiem niewłaściwej i niedostatecznej kontroli pod względem zgodności z prawem przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brakiem wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego poprzez pominięcie przez Sąd I instancji, że prawo własności skarżącego w stosunku do części działki nr [...] (przeznaczonej na cele rolne) wynikające z art. 140 Kodeksu cywilnego w żaden sposób nie zostało naruszone przez organ planistyczny (co wynika z akt postępowania i czemu nie zaprzeczył skarżący), co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd, że interes prawny skarżącego został naruszony, władztwo planistyczne Rady Miasta O. przekroczone, a w konsekwencji do uwzględnienia skargi;
c) art. 151 i art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 Ppsa oraz w zw. z art. 1 § 1 i 2 Pusa poprzez dokonanie kontroli aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Elektrownia - [...]" w O., nie tylko pod względem legalności, ale również pod względem celowości ustalonego w nim sposobu zagospodarowania terenów i subiektywnego interesu skarżącego, co skutkowało błędnym przyjęciem przez Sąd I instancji, że plan ten uniemożliwiając hipotetyczne działania skarżącego względem jego działki jest niezgodny z prawem.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna jest zasadna.
4.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095).
4.3 Stosownie do treści art. 28 ust. 1 upzp istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Przy tym istotne naruszenie zasad sporządzenia planu to takie, które jest nieakceptowalne z punktu widzenia zasad planowania przestrzennego i kształtowania ładu przestrzennego (wyrok NSA z 25 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 1874/18). Interpretacja tego przepisu prowadzi też do wniosku, że stwierdzenie nieważności całej uchwały może mieć miejsce tylko wtedy, gdy naruszenia wskazane w tym przepisie odnoszą się do całej uchwały lub przeważającej jej części. Jeśli natomiast naruszenia dotyczą tylko części ustaleń planu, lub znikomej części, to wystarczające jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tej części, o ile pozostała niewadliwa część może funkcjonować samodzielnie w obrocie (por. wyroki NSA z: 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1487/17; 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 75/17; 7 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 207/14; 7 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 451/21).
4.4. W tym kontekście usprawiedliwione okazały się oba zarzuty naruszenia prawa materialnego tj.: art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 upzp oraz art. 1 pkt 6 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wbrew bowiem ustaleniom Sądu I instancji, plan miejscowy nie narusza ustaleń obowiązującego dla Gminy Miasta O. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 9 ust. 4 upzp, ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W myśl zaś art. 20 ust. 1 upzp, plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. Równocześnie należy podkreślić, że o istotnym naruszeniu art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 upzp, warunkującym uwzględnienie skargi (art. 28 ust. 1 upzp) można mówić wówczas, gdy w planie miejscowym przyjęto przeznaczenie terenu całkowicie odmienne od wskazanego w studium (wyrok NSA z 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 731/15). Należy mieć przy tym na uwadze, że organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. Ponadto, stopień związania planów ustaleniami studium zależy w dużej mierze od brzmienia ustaleń studium i może być, w zależności od szczegółowości ustaleń, silniejszy lub słabszy. Ustalenia studium nie muszą być przeniesione wprost do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale nie mogą również być ze sobą sprzeczne (wyrok NSA z 26 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1753/19). Studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę (wyrok NSA z 14 marca 2023 r., II OSK 2728/21).
4.5. W skardze kasacyjnej zasadnie wskazuje się, że fakt, iż działka należąca do skarżącego znajduje się w Studium w strefie mieszkaniowej, a w zaskarżonym planie miejscowym w części pozostawiono na niej przeznaczenie na cele rolnicze, nie może w żadnym stopniu świadczyć o naruszeniu reguły związania organu gminy ustaleniami studium. Dokonując badania czy ww. studium narusza plan miejscowy należy stwierdzić, że kluczowe znaczenie ma zapis studium znajdujący się na str. 268, który stanowi, że "Zawarte w ustaleniach postulaty oznaczają stan lub czynność pożądaną, możliwą, ale nie obowiązkową. Postulaty stanowią więc pewną sugestię do opracowywanych planów miejscowych. Niezgodność ustaleń planu miejscowego z postulatem nie stanowi o naruszeniu studium. Postulowane parametry i wskaźniki urbanistyczne również są określone jako programowe i należy dążyć do ich osiągnięcia, ale brak możliwości spełnienia takich warunków nie świadczy o niezgodności planu miejscowego z ustaleniami studium. Studium zawiera wizję rozwoju (stan docelowy, pożądany), jeśli więc plan miejscowy uwzględnia istniejący sposób zagospodarowania, bądź utrzymuje przeznaczenie zdefiniowane we wcześniej opracowanych dokumentach lub decyzjach administracyjnych, nie narusza on ustaleń studium". W świetle powyższego zapisu Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega wskazanej sprzeczności, skoro plan uwzględnia w kwestionowanej części istniejący sposób zagospodarowania nieruchomości. W ogóle nie było również potrzeby wskazania na racjonalną potrzebę odstąpienia od przyjętego wcześniej przez siebie w Studium sposobu zagospodarowania.
4.6. Na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 Ppsa w zw. art. 3 i art. 6 upzp. W tym zakresie punktem wyjścia dla oceny tego zarzutu musi być zdefiniowanie zasad wykonywania przez gminę publicznoprawnego uprawnienia do kształtowania zasad zagospodarowania przestrzeni i odniesienie ich do norm konstytucyjnych oraz norm prawa międzynarodowego. Zgodnie z art. 3 upzp gmina dysponuje zespołem uprawnień, doktrynalnie określonym władztwem planistycznym. Gmina sprawując władztwo planistyczne, musi mieć jednak na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzeba interesu publicznego. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. Rolą organu planistycznego jest zatem wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych tak, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, w jak najmniejszym zaś naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem.
4.7. Zasadnie wskazuje się na naruszenie art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 Ppsa poprzez pominięcie przez Sąd I instancji kluczowej okoliczności, że prawo własności skarżącego w stosunku do części jego działki w żaden sposób nie zostało naruszone. Nie sposób bowiem z tych przepisów wywieść chronionej prawnie ekspektatywy zabudowy każdej nieruchomości rolnej. W ramach wykonywania władztwa planistycznego w odniesieniu do nieruchomości rolnych nie istnieje konieczność dopuszczenia zabudowy na wszystkich działkach. Elementem kształtowania zagospodarowania nieruchomości rolnych może być wyłączenie części nieruchomości spod zabudowy celem pozostawienia ich wyłącznie pod uprawy (wyrok NSA z 15 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 685/21). Wykonując władztwo planistyczne organ zdecydował się ustalić przeznaczenie spornej części nieruchomości zgodnie z faktycznym sposobem zagospodarowania przedmiotowej części działki, a nadto w zgodzie z ustaleniami poprzednio obowiązujących planów miejscowych, biorąc pod uwagę, iż nie jest to teren atrakcyjny dla zabudowy mieszkaniowej z uwagi na istniejące uwarunkowania (sąsiedztwo obwodnicy i wciąż rozwijających się terenów przemysłowych, a także obszar, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest niskie i wynosi raz na 500 lat), jak również że istnieje konieczność realizacji zaprojektowanej obwodnicy [...] jako drogi wojewódzkiej oraz rozbudowę Elektrowni [...]. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż kwestionowane ustalenia planu i przeznaczenie terenu na cele rolnicze nie miało charakteru dowolnego. Nie sposób w przedmiotowej sprawie mówić o niedopuszczalnym ograniczeniu prawa własności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym przypadku proporcje te zostały wyważone prawidłowo.
4.8. W związku z zasadnością powyższych zarzutów bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do naruszenia pozostałych przepisów postępowania.
4.9. Naczelny Sąd Administracyjny uznając zasadność ww. zarzutów, uchylił zaskarżony wyrok oraz stwierdzając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - ponieważ akta sprawy w sposób niezwykle wyczerpujący wskazują na stanowisko organu jak i skarżącego oraz przedstawiają normatywny kontekst ustalenia statusu planistycznego nieruchomości skarżącego - na podstawie art. 188 Ppsa rozpoznał skargę, na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił ją. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono 203 pkt 2 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło