III SA/Gl 583/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-09-27

Skład orzekający: Barbara Brandys – Kmiecik, Małgorzata Herman, Krzysztof Kandut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydane przez organ I lub II instancji, może być uznane za nieważne z powodu naruszenia przepisów dotyczących składu organu orzekającego i sposobu jego podpisania, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego wyroku sądu administracyjnego w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Rozstrzygnięcie opiera się na tym, że oba postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zostały podpisane przez wszystkich członków merytorycznego składu orzekającego, co stanowiło naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez zignorowanie wcześniejszego wyroku WSA w tej samej sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Zespołu o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwy skład organów orzekających i brak uwzględnienia wcześniejszego wyroku WSA w tej samej sprawie. Organy administracji uznały zawieszenie za zasadne ze względu na toczące się postępowanie sądowe dotyczące orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] r. o nr [...]. Postanowieniem z [...] r., nr [...], Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. (dalej organ I instancji lub PZON) – działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 § 1 i art. 123 k.p.a. - z urzędu zawiesił postępowanie wszczęte na wniosek z 23 stycznia 2017 r. w sprawie wydania K. K. (dalej wnioskodawca, strona lub skarżący) orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu organ przybliżył pojęcie zagadnienia wstępnego. Podał, że w sprawie wszczętej wnioskiem strony w dniu 23 stycznia 2017 r. w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w związku ze zmianą stanu zdrowia wnioskodawcy, konieczne było zawieszenie postępowania, gdyż przed Sądem Rejonowym w S. toczy się postępowanie odwoławcze od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] r. wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim (dalej organ odwoławczy lub WZON). Postanowienie zostało podpisane przez Przewodniczącego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. i Sekretarza Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności w B.. W zażaleniu strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, wnosząc o uchylenie ww. postanowienia, bowiem w niniejszej sprawie nie występują przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na zagadnienie wstępne. Strona wskazała, że postanowienie zostało wydane przez Przewodniczącą i Sekretarza PZON wbrew stanowisku wyrażonemu uprzednio w przedmiotowej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnym wyroku z dnia 16 października 2017 r., w sprawie o sygn. IV SA/Gl 383/17. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], organ odwoławczy uznał zażalenie strony za bezzasadne. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie pierwszoinstancyjne zostało prawidłowo podpisane przez skład orzekający na podstawie § 7 ust. 1 w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. 2015 poz. 1110 z późn. zm, dalej: rozporządzenie w sprawie orzekania). Za nieuzasadniony uznał podniesiony przez skarżącego zarzut zignorowania przez organ I instancji stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 16 października 2017 roku wydanego w sprawie sygn. akt. IV SA/GI 383/17 w przedmiocie konieczności wydania zaskarżonego postanowienia przez co najmniej dwuosobowy, merytoryczny skład orzekający. Zaskarżone postanowienie zostało podpisane przez przewodniczącego zespołu oraz sekretarza zespołu, którzy zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie orzekania są członkami zespołu powiatowego i legitymują się zaświadczeniem wydanym w trybie § 21 ust, 2 w związku z § 23 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia. Organ wskazał, że w kompetencjach specjalistycznego składu orzekającego powiatowego zespołu wyznaczonego do merytorycznego rozpatrzenia wniosku leży rozstrzygnięcie sprawy tj. rozpatrzenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o niepełnosprawności i w konsekwencji wydanie właściwego orzeczenia. Organ zauważył, że w § 19 ust 3 rozporządzenia w sprawie orzekania wskazano rodzaje postanowień/orzeczeń wydawanych przez zespoły orzekające działające w składzie: przewodniczący zespołu i sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu. W ww. katalogu ani w żadnym innym akcie prawnym regulującym postępowanie o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawność ustawodawca nie uregulował kwestii zawieszenia postępowania o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W ocenie Zespołu Wojewódzkiego powyższe ma istotne znaczenie prawne gdyż istnieje luka prawna w tym przedmiocie tj. brak jest przepisu regulującego w jakim składzie działają powiatowe i wojewódzkie zespoły wydając postanowienie o zawieszeniu postępowania. Zgodnie z § 19 ust 3 ww. rozporządzenia, w składzie przewodniczący i sekretarz zespoły orzekające wydają m.in. orzeczenie o umorzeniu postępowania. Dokonując analizy instytucji umorzenia postępowania oraz zawieszenia postępowania, analizując przesłanki ich zastosowania organ stwierdził, wnioskując per analogiam w przedmiotowej sprawie racjonalne i zgodne z intencją ustawodawcy jest właściwe zastosowanie przepisu § 19 ust 3 pkt 1 "rozporządzenia w sprawie orzekania". Ponadto, w odpowiedzi na zarzut skarżącego w przedmiocie nieprawidłowego zastosowania przez organ I instancji instytucji zagadnienia wstępnego organ wskazał, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności w B. prawidłowo stwierdził, że orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim, nr [...], z [...] r. jest decyzją ostateczną - zostało bowiem wydane przez organ II instancji zatem wykorzystany został dwuinstancyjny tok postępowania, Natomiast ww. orzeczenie nie jest decyzją prawomocną. Zgodnie z art. 6c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2018 poz. 511 dalej: ustawa o rehabilitacji) od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zatem dopiero po wykorzystaniu toku postępowania przed właściwym sądem powszechnym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności staje się prawomocne. Organ przypomniał, że skarżący złożył w dniu 12 lutego 2016 r. odwołanie od wydanego w II instancji ww. orzeczenia Zespołu Wojewódzkiego do Sądu Rejonowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Postępowanie to pozostaje w toku. W przedmiotowej sprawie zarówno kwestia stopnia niepełnosprawności, daty powstania niepełnosprawności i czas jej trwania pozostają nierozstrzygnięte. Na podstawie art. 477 14 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 1964 Nr 43 poz. 296) w przypadku uwzględnienia odwołania sąd zmienia w całości lub części zaskarżoną decyzję lub orzeczenie wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności i orzeka co do istoty sprawy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego. Alternatywnie wniósł o uchylenie tych postanowień jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 19, art. 75, art. 77, art. 80, art. 97, art. 100, art. 124 ust. 2 w zw. z art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 7 Konstytucji RP bowiem w sprawie nie występują przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na zagadnienie wstępne. Nadto wniósł o stwierdzenie przez Sąd, że wydanie zaskarżonych aktów nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Żądając stwierdzenia nieważności postanowień organów obydwu instancji skarżący wskazał, że każde z tych postanowień zostało podpisane przez przewodniczącą i sekretarza PZON (I instancja) i WZON (II instancja) co stanowi rażące naruszenie prawa przez niewłaściwie sformowane składy, a w szczególności brak w nich lekarza jako przewodniczącego składu orzekającego. Dalej wskazał, że organ II instancji wydał postanowienie nieistniejące w katalogu rozstrzygnięć określonych w art. 138 ust. 1 k.p.a. Następnie skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. przez pominięcie (zignorowanie) stanowiska przedstawionego uprzednio w przedmiotowej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 16 października 2017 r., sygn. IV SA/Gl 383/17. Uzasadniając twierdzenie o nie występowaniu w sprawie zagadnienia wstępnego skarżący ponowił argumentację zawartą w zażaleniu. Nadto przybliżył charakter prawny i specyfikę odwołania składanego w trybie art. 6c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Odniósł się do treści art. 477 tiret 13 ust. 1 k.p.c. przewidującego możliwość zmiany przez organ odwoławczy zaskarżonego orzeczenia, poprzez uwzględnienie żądania strony, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, ze skutkiem umorzenia postępowania sądowego. Wskazał, że z powyższego wynika, że orzeczenie WZON stanowi decyzję ostateczną i wykonalną. Odwołał się do poglądów prezentowanych w wyroku WSA w Łodzi z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 1254/14. Podkreślił, że z art. 477 tiret 13 ust. 1 k.p.c. wynika, że sąd może swobodnie procedować nad sprawą orzeczenia, które utraciło swoją ważność ze względu na upływ terminu uprawnienia w nim określonego – jak to ma miejsce w jego przypadku; w żaden sposób nie tamuje to postępowania zawisłego przed organami, bowiem rozstrzygnięcie sądu będzie dotyczyło tylko i wyłącznie zaskarżonego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W tym stanie rzeczy orzeczenie WZON z dnia [...] r. straciło ważność z upływem dnia 31 stycznia 2017 r. i od 1 lutego 2017 r. uprawnienie nie istnieje. Akcentował pogląd, że żaden przepis prawa nie zabrania posiadania przez stronę postępowania w tym samym czasie więcej niż jednego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Powyższe uzasadniał zarówno poprzez odwołanie się do poglądów prezentowanych przez sądy oraz Ministra Pracy i Polityki Społecznej, jak też do treści art. 6ca ust. 4 ustawy. Wskazał, że w jego sprawie – pomimo nieposiadania przez niego jakiegokolwiek orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – organy uniemożliwiają mu uzyskanie takiego orzeczenia, co stanowi ograniczenie praw obywatelskich. Za niezasadne uznał odwoływanie się przez organ odwoławczy do orzeczeń wydanych w sprawach o innym stanie faktycznym i prawnym. W szczególności akcentował okoliczność, iż wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1658/16 został wydany w sprawie, w której strona miała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i ubiegała się o wydanie kolejnego orzeczenia ze względu na zmianę stanu zdrowia. Wskazał, że w sprawie analogicznej do jego sprawy stanowisko zgodne z jego poglądami zajął WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 796/15. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r. poz. 1307 ze zm.,). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim uznające zażalenie skarżącego z dnia 21 lutego 2018 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania wszczętego na wniosek z 23 stycznia 2017 r. w sprawie wydania K. K. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności za bezzasadne. Istotnym w sprawie jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 16 października 2017 r., sygn.. IV SA/Gl 383/17, w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] r., nr [...]. Istotnym również jest, że organ II instancji zgodził się z ww. wyrokiem Sądu z dnia 16 października 2017 r., i jego argumentacją, czego wyrazem był brak zaskarżenia tego wyroku wniesieniem skargi kasacyjnej. Przyjął zatem, bez zarzutów do wiadomości ustalenia Sądu i do wykonania wskazania co do dalszego postępowania jak również zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną. Tym samym doszło do związania organów, a także i sądów tymi wyrokami, a to zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Należy zatem przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w przywołanym wyżej wyroku z dnia 16 października 2017 r., którym uwzględnił skargę, wskazując na przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, stwierdził, że postanowienie organu pierwszej instancji powinno być wydane ze wskazaniem personalnie członków składu orzekającego i podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego w przedmiotowej sprawie. Analogicznie, zaskarżone postanowienie powinno być wydane ze wskazaniem personalnie członków składu orzekającego i podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego w postępowaniu zażaleniowym w tej sprawie. Sąd wyraźnie stwierdził, że właściwy do orzekania jest skład wyznaczony zgodnie z regułami określonymi w § 7 ust. 1 rozporządzenia. Pomimo faktu, że jest to rozstrzygnięcie proceduralne, ze względu na swoją specyfikę może zostać wydane jedynie przez skład orzekający merytorycznie w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery elementy: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; 3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Dalej Sąd jednoznacznie stwierdził, że treść tego przepisu wyraźnie wskazuje, że do jego zastosowania jest uprawniony wyłącznie organ prowadzący postępowanie merytoryczne, który w wyniku dokonanych ustaleń stwierdzi, że w sprawie wystąpił prejudykat. Tylko ten organ może ocenić, że konieczne jest zatamowanie postępowania w celu stwierdzenia jak zostało rozstrzygnięte zagadnienie wstępne. Brak jakichkolwiek podstaw do wywodzenia, że postanowienie o zawieszeniu postępowania może wydać inny organ lub podmiot niż organ (skład) orzekający w sprawie. Przyjęcie konstrukcji dającej uprawnienie do zawieszenia postępowania innemu podmiotowi niż skład orzekający prowadziłoby do swoistego "ubezwłasnowolnienia" tego składu orzekającego, gdyż mocą aktu innego podmiotu doszłoby do zatamowania możliwości procedowania. Podkreślił przy tym, że obligatoryjne zawieszenie postępowania ze względu na prejudykat wymaga merytorycznej oceny, gdyż wymóg istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy załatwieniem sprawy a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego oznacza konieczność zidentyfikowania okoliczności relewantnych prawnie w sprawie zawieszanej i w sprawie rozstrzyganej przez inny organ lub sąd. Dalej Sąd wskazał, że wyjątki od zasady podpisywania orzeczeń przez wszystkich członków organu kolegialnego muszą mieć wyraźne umocowanie ustawowe, takiego zaś ani ustawa o rehabilitacji, ani wydane na jej podstawie rozporządzenie nie zawiera. Natomiast ustawa o rehabilitacji w art. 66 w zakresie nią nie uregulowanym odsyła m.in. do Kodeksu postępowania administracyjnego. Na gruncie zaś tego Kodeksu w orzecznictwie sądowym i w doktrynie powszechnie wyrażany jest pogląd, że zważywszy na przepisy art. 107 § 1 k.p.a. i analogiczną w tym zakresie treść art. 124 § 1 k.p.a., do koniecznych elementów aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia) należy zaliczyć - oprócz oznaczenia organu, określenia strony lub stron, rozstrzygnięcie sprawy, także podpis osoby występującej jako organ lub w imieniu organu administracji. Decyzje i postanowienia wydawane przez organ kolegialny powinny być natomiast podpisywane przez wszystkich członków tego organu. Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 września 1992 r. sygn. akt III AZP 17/92 (OSNCP 1993, nr 3, poz. 25) stwierdził, że "kwestia podpisywania decyzji administracyjnych wiąże się bezpośrednio z ustawowym uprawnieniem organu do wydawania decyzji. Jeżeli zatem organ wydający decyzję ma charakter kolegialny, to wszyscy członkowie tego organu biorący udział w podjęciu decyzji zobowiązani są do jej podpisania" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1292/06, LEX nr 357455, z dnia 5 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 646/06 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wyjątki od zasady podpisywania decyzji /postanowień/ przez wszystkich członków organu kolegialnego i upoważnienie przewodniczącego takiego organu do podpisywania decyzji /postanowień/ w imieniu organu kolegialnego muszą mieć wyraźne umocowanie ustawowe. Brak takiego umocowania rodzi obowiązek podpisywania decyzji i postanowień przez wszystkich członków organu kolegialnego biorących udział w ich podejmowaniu. Sąd stanowczo stwierdził, że w żadnym razie wydanie postanowienia o zawieszeniu toczącego się postępowania merytorycznego nie może być zaliczone do działań mieszczących się w kategorii uprawnień przewodniczącego zespołu w zakresie reprezentacji zespołu na zewnątrz czy organizacji obsługi administracyjno – biurowej. W rozpoznawanej sprawie okoliczność braku oznaczenia członków zespołów orzekających w sprawie zawieszenia postępowania w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz podpisania obu kontrolowanych postanowień jedynie przez przewodniczących zespołów prowadzi do stwierdzenia ich nieważności z powodu wydania tych aktów z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oba akty dotknięte są bowiem nieważnością z powodu rażącego naruszenia przepisu art. 124 § 1 k.p.a., określającego istotne elementy postanowienia. Wskazując na powyższe, w przedmiotowej sprawie należy jedynie stwierdzić, że wobec tak kategorycznej oceny prawnej i wskazań Sądu w przywołanym wyroku, organy były zobowiązane do ich bezwzględnego respektowania, a ponieważ tego nie uczyniły doszło do naruszenia prawa w stopniu rażącym. Postanowienia organów zostały wprawdzie wydane w składzie kolegialnym, ale wbrew wskazaniu Sądu, nie były to składy orzekające merytorycznie. Co więcej organ II instancji, jak słusznie zarzuca skarżący wydał rozstrzygnięcie z pominięciem zasad ściśle określonych w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. i w efekcie postanowił uznać zażalenie skarżącego za bezzasadne. Takie rozstrzygnięcie może świadczyć o nierozpoznaniu istoty sprawy co również stanowi rażące naruszenie prawa. Podsumowując w rozpatrywanej sprawie organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, a w szczególności przepisów art. 153 p.p.s.a. przez pominięcie oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku WSA wydanego w sprawie, art. 138 § 1 i 2 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia o innej treści niż przewidziane w ustawie, art. 124 § 1 k.p.a. przez błędne wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie orzekał mając na względzie powyższe wskazania. W tym stanie rzeczy ustosunkowanie się do zarzutów merytorycznych skargi jest przedwczesne. A zatem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji należało usunąć z obrotu prawnego, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło