I GSK 1514/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-06
Skład orzekający: Henryk Wach, Ludmiła Jajkiewicz, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieje podstawa prawna do umorzenia kary pieniężnej nałożonej na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w sytuacji gdy ustawa ta nie zawiera przepisów regulujących możliwość umorzenia takiej kary ani nie odsyła do innych przepisów w tym zakresie?Ratio decidendi
Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera przepisów dotyczących możliwości umorzenia kary pieniężnej nałożonej na jej podstawie, ani nie odsyła do innych przepisów w tym zakresie. Brak takiej podstawy prawnej uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie żądania umorzenia kary, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kara pieniężna stanowi należność publicznoprawną, dla której nie ma podstawy prawnej do jej umorzenia.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. wniosła o umorzenie kary pieniężnej nałożonej decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w 2011 r. na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania żądania. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4604/15 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kary pieniężnej z tytułu przemieszczania odpadów oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4604/15, oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kary pieniężnej.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonym rozstrzygnięciem organ utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kary pieniężnej nałożonej na skarżącą [...] czerwca 2011 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r. poz. 859 tj., dalej u.m.p.o.).
Nie ulega wątpliwości, że omawiana w przedmiotowym postępowaniu kara pieniężna w wysokości 50.000 zł została nałożona na skarżącą spółkę decyzją opartą na przepisie prawa materialnego – art. 32 ust. 2 i art. 34 u.m.p.o. w zw. z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów ( Dz. UE L nr. 190 str.1, dalej rozporządzenie nr.1013/2006). Wynika to z treści decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2011 r. nakładającej tę karę oraz z treści decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2011 r. utrzymującej ją w mocy.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosowana przy nakładaniu kary pieniężnej ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, regulując w rozdziale 9 instytucję tej kary, nie zawierała ani w dacie orzekania o takiej odpowiedzialności skarżącej, ani w późniejszej dacie, żadnej regulacji dotyczącej możliwości umorzenia tej kary. To znaczy nie ma w niej odrębnej regulacji dotyczącej umorzenia tej kary ani też odesłania do stosowania innych przepisów dotyczących takiej ulgi. Zatem w sprawie istotna jest okoliczność odnosząca się do charakteru tej należności oraz komu ona przypada.
W sprawie w ocenie Sądu brak było podstaw prawnych do merytorycznego jej rozpoznania. Brak podstawy prawnej, która dała by uprawnienie do żądania umorzenia kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów powoduje, iż organ nie miał podstawy do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Powyższe stanowi o istnieniu uzasadnionej przyczyny powodującej, że postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego żądania skarżącej nie mogło być wszczęte w myśl art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a).
Słusznie zatem organ ustalił, że kara administracyjna nałożona na podstawie art. 32 u.m.p.o. stanowi pozabudżetową należność publicznoprawną, dla której nie ma podstawy prawnej do jej umorzenia. Nie zmienia tej okoliczności fakt, że w zaskarżonym postanowieniu organ nie dokonał analizy przepisów ustawy o finansach publicznych. W konsekwencji sąd uznał, że sprawie nie doszło do naruszenia ani przepisów prawa procesowego w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy, w tym zarzucanych przez skarżącego z art. 10 § 1, art. 11, art. 107 § 3, art.124 § 1 i 2, art. 126, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 140 k.p.a. ani wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Od przedmiotowego wyroku Spółka złożyła skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na art. 174 ust 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 ust. 1 lit c) w zw. z art. 151 oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nie uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, w sytuacji gdy skarga Spółki była zasadna z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy przepisu:
a) art. 61a § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwa interpretację skutkującą bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia kary pieniężnej nałożonej na Spółkę decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, co doprowadziło do naruszenia podstawowych gwarancji procesowych strony postępowania, w tym określonych w art. 10 § 1 k.p.a. oraz w art. 11 k.p.a.;
b) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 126 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez organ odwoławczy w treści uzasadnienia swego postanowienia formalnych aspektów odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, przez co skarżąca nie była w stanie ustalić, czy organ drugiej instancji zweryfikował pod tym względem rozstrzygniecie organu pierwszej instancji;
c) art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, podczas gdy organ odwoławczy winien był uchylić to postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, celem wszczęcia postępowania w sprawie wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony,
2) art. 145 § 1 ust. 1 lit a), w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi Spółki na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki do uchylenia rzeczonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przez organy ochrony środowiska obu instancji, co najmniej powołanych powyżej i poniżej przepisów prawa,
3) art. 400, art. 401 i art. 402 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z art. 9 pkt 14 i art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2013, poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.) i w związku z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm., dalej: O.p.) a także w zw. z art. 32 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a ponadto naruszenie art. 60 i art. 67 u.f.p. oraz art. 67a O.p., poprzez ich błędną wykładnię, podczas gdy w przedmiotowej sprawie istniały wyrażone w tych przepisach materialnoprawne podstawy do umorzenia kary pieniężnej nałożonej na Spółkę decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4604/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Pismem z 26 maja 2015 r. D. S.A. wniosła o umorzenie kary pieniężnej nałożonej przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją z [...] czerwca 2011 r. Organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, ponieważ ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie normuje kwestii odraczania, umarzania lub rozkładania na raty zapłaty kary pieniężnej nałożonej w trybie Rozdziału 9 tej ustawy. Nie zawiera również odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 61a § 1 i 2 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. Rozstrzygnięcie przewidziane w części dyspozytywnej art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależnione od uznania organu administracji publicznej, stanowiąc obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem obowiązek organu administracji w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie sytuacji. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania powoduje, że nie zachodzi skutek z art. 61 § 3 k.p.a.: "datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej."
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek, i rozwiązanie takie jest podyktowane ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie, mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie. W orzecznictwie uznaje się, że zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania administracyjnego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (tak: WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3288/06, LEX nr 317285). Wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z dnia 1 grudnia 2004 r., sygn. akt FPS 583/2004). W doktrynie akcentuje się, że zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (Komentarz do art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II, A. Znamiec, Sposoby zakończenia postępowania podatkowego, CASUS 2008/2/39, cz. I. Teza nr 6). Odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależniona od uznania organu administracji publicznej, stanowiąc obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanki w przepisie wyszczególnionej – z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania zostały określone w sposób szeroki, gdyż organ wydaje postanowienie o odmowie, jeżeli z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wskazuje się, że przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć: braku w przepisach podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania administracyjnego; sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie administracyjne; przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna). Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależnione od uznania organu administracji, stanowiąc obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem obowiązek organu administracji w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie sytuacji. Omawiana tutaj instytucja, w razie bezpodstawnego jej zastosowania wpływa negatywnie na prawo strony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc na prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 7 stycznia 1992 r. sygn. akt K 8/91, OTK 1992/1/5). Ta zasada powinny być brana pod uwagę przez organy administracji publicznej przy wykładni i stosowaniu art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ bezpodstawne i pochopne zastosowanie omawianej instytucji (podlegającej kontroli sądowo administracyjnej) narusza szeroko rozumiane konwencyjne i konstytucyjne prawo do sądu, a w szczególności prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W tej sprawie nie naruszono omawianej instytucji poprzez przyjęcie, że zachodzi przyczyna, z powodu której postępowanie nie może być wszczęte.
Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. petitum skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej w pkt 1) i 2) zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., a także naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., tj. przepisów normujących postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej. Przepisy art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ ich naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym lub materialnym. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi, podstawą jego zastosowania jest stwierdzenie, że akty lub czynności poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu lub podjętej czynności naruszyły przepisy prawa materialnego lub procesowego. Warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest niezbędność takiego rozstrzygnięcia do końcowego załatwienia sprawy. Z. Kmieciak wskazuje, że spełnienie przesłanki "niezbędności" następuje jedynie wówczas, gdy bez zastosowania trybu określonego w komentowanym przepisie załatwienie sprawy byłoby "niemożliwe lub co najmniej utrudnione" (Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, PiP 2007, z. 4, s. 39). Z kolei, określenie "we wszystkich postępowaniach", użyte w art. 135 p.p.s.a., wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Chodzi więc zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego (toczące się przed organem pierwszej i drugiej instancji), jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył wskazanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego normujących przebieg postępowania administracyjnego w sprawie wszczętej na żądanie strony lub z urzędu, ponieważ w sprawie miał zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a.
Skarga kasacyjna nie ma zatem usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów postępowania.
Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1 p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.
Zarzut podniesiony w pkt 3) petitum w ramach nie wskazanej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. nie jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego akceptując stanowisko organu administracji publicznej, że w obowiązujących przepisach prawa brak jest materialnoprawnej podstawy do umorzenia kary pieniężnej nałożonej na podstawie przepisów art. 32 ust. 2 i art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1714/14 (LEX nr 1986655): "Reasumując, wobec klarownej treści ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zakresie nakładanych na podmioty dopuszczające się naruszeń regulacji w niej zawartych kar, brak było podstaw prawnych, z przyczyn opisanych powyżej, aby organ nakładający w drodze decyzji karę na podstawie art. 32 lub art. 33 ustawy, był władny do wszczęcia postępowania, którego przedmiotem miałoby być umorzenie kary w jakiejkolwiek części lub rozłożenie obowiązku uiszczenia tejże kary na raty. Prawidłowo wobec tego organy odmówiły wszczęcia takiego postępowania (...)"
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na mocy art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło