I OSK 148/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując wniosek o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych klas III na cele nierolnicze, powinien kierować się przede wszystkim interesem społecznym i ochroną gruntów rolnych, czy też interesem społecznym i gospodarczym gminy, uwzględniając argumenty dotyczące rozwoju urbanistycznego i ekonomicznego?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych, powinien przede wszystkim kierować się zasadami ochrony gruntów rolnych, określonymi w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a nie wyłącznie interesem ekonomicznym i urbanistycznym gminy. Ochrona gruntów rolnych, zwłaszcza tych o wyższej klasie bonitacyjnej, ma podstawowe znaczenie dla interesu ogółu społeczeństwa. Gmina powinna wykazać, że dysponuje innymi terenami o niższej przydatności produkcyjnej lub rezerwami inwestycyjnymi, zanim zwróci się o przeznaczenie na cele nierolnicze cennych gruntów rolnych.
Stan faktyczny
Burmistrz Gminy R. wystąpił o zgodę na przeznaczenie 22,9621 ha gruntów rolnych klas III na cele nierolnicze, przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził zgodę na przeznaczenie części gruntów (8,1870 ha, a po ponownym rozpatrzeniu 2,9424 ha), ale odmówił zgody na przeznaczenie pozostałych 11,8327 ha gruntów klas III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Burmistrza, podzielając stanowisko Ministra. Burmistrz Gminy R. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędną wykładnię, która nie uwzględniła interesu społecznego i gospodarczego gminy oraz korzyści ekonomicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Burmistrza Gminy R.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Gminy R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2247/19 w sprawie ze skargi Burmistrza Gminy R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Burmistrza Gminy R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z 11 maja 2017 r. Burmistrz Gminy R. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 22,9621 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, położonych na terenie gminy R. w miejscowości K.. Grunty te przewidziane zostały w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, usługowej, mieszkaniowo-usługowej, tereny usług kultu religijnego oraz pod komunikację. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Burmistrz uzupełnił wniosek o dodatkowe załączniki graficzne, obrazujące zagospodarowanie terenów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie wnioskowanych gruntów. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2019 r. wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 8,1870 ha z wnioskowanych gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III oraz nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 14,7751 ha z wnioskowanych gruntów rolnych. Po rozpoznaniu wniosku Burmistrza o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2019 r.: 1) uchylił pkt 2 decyzji z [...] marca 2019 r. w części dotyczącej 2,9424 ha gruntów rolnych klas III, położonych na terenie gminy R., w miejscowości K., w granicach wydzieleń planistycznych o symbolach: 15.MN, 67.MN, 71.MN, 76.MN i 11.MNU, oznaczonych różowym konturem na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część wniosku, i w tym zakresie wyraził zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze; 2) utrzymał w mocy pkt 2 decyzji z [...] marca 2019 r. w części dotyczącej 11.8327 ha gruntów rolnych klas III, położonych na terenie gminy R., w miejscowości K., w granicach wydzieleń planistycznych o symbolach: 3.MN, 6.MN. 20.MN, 22.MN. 24.MN, 26.MN, 73.MN, 74.MN, 7.MNU i 14.U, oznaczonych różowym konturem na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część wniosku. W uzasadnieniu decyzji, przychylając się do wniosku Burmistrza w części dotyczącej 2,9424 ha gruntów rolnych klas III, położonych w granicach wydzieleń planistycznych: 15.MN, 67.MN, 71.MN, 76.MN i 11.MNU, Minister wskazał, że grunty rolne klas III, na które wyraża się zgodę na zmianę ich przeznaczenia, stanowią grunty przewidziane pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i mieszkaniowo-usługowej. Położone są w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zainwestowanych wsi i będą stanowić naturalne uzupełnienie strefy zabudowanej z możliwością wykorzystania istniejącej infrastruktury technicznej. Przeznaczenie wnioskowanych gruntów na cele nierolnicze, ze względu na ich położenie i niewielki obszar, nie spowoduje istotnych strat w rolnictwie. Odnosząc się natomiast do pkt 2 sentencji zaskarżonej decyzji, Minister wskazał, że przeznaczenie na cele nierolnicze pozostałych użytków rolnych klas III o łącznej powierzchni 11.8327 ha przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, mieszkaniowo-usługowej i usługowej, nie znajduje uzasadnienia. Sporne tereny wraz z przylegającymi gruntami klas III-IV tworzą rozlegle tereny użytkowane rolniczo, w których sąsiedztwie znajduje się rozproszona zabudowa zagrodowa. Rozpatrując sprawę przeznaczenia gruntów rolnych klas III o powierzchni 11,8327 ha na terenie gminy R., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dał przewagę argumentom służącym ochronie gruntów rolnych, poprzez ograniczanie przeznaczania ich na cele nierolnicze, a nie argumentom potencjalnego, ale niepopartego dowodami, rozwoju gminy na tych terenach. Rozwój gminy, w tym nowej zabudowy, bez wątpienia może zostać zrealizowany na gruntach już do tego celu przeznaczonych oraz na gruntach mniej przydatnych do produkcji rolnej. Odnosząc się do argumentu Burmistrza w zakresie lokalizacji spornych gruntów w sąsiedztwie istniejącej drogi krajowej i dróg gminnych, Minister zauważył, że dogodne usytuowanie tych gruntów względem istniejącego układu komunikacyjnego, nie może być jedynym powodem, dla którego należy przeznaczyć je na cele nierolnicze. Uwarunkowania funkcjonalno-przestrzenne sprzyjają również prowadzeniu działalności rolniczej. Dobrze rozwinięta infrastruktura techniczna oraz dogodne połączenia komunikacyjne, stwarzają korzystne warunki do inwestowania w sektorze rolnictwa. Powoływanie się Burmistrza na ustalone przez gminę zapisy w studium, które na wnioskowanych gruntach klas III przewidują zabudowę nierolniczą, nie mogą stanowić przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Burmistrz Gminy R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z [...] lipca 2019 r. domagając się jej uchylenia w części utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych o powierzchni 11,8327 ha. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.). WSA podzielił stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w odniesieniu do spornych terenów - 11.8327 ha gruntów rolnych klas III, położonych na terenie gminy R., zachodziły podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku Gminy. Z akt sprawy wynika, że grunty rolne klasy I w gminie R. nie występują, natomiast grunty rolne klas II-III stanowią ok. 12 % ogólnej powierzchni gruntów rolnych w tej gminie. W obrębie K. grunty rolne klas II-III nie występują, natomiast grunty klasy III stanowią ok. 11% ogólnej powierzchni gruntów rolnych w tym obrębie. Grunty najniższych klas bonitacyjnych tj. IV-VI stanowią około 88% gruntów rolnych w gminie i w obrębie K.. Sąd I Instancji podzielił stanowisko Ministra, że w pierwszej kolejności należy przeznaczyć na cele nierolnicze właśnie te tereny, co jest zgodne z zadaniami ochrony gruntów rolnych. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm., dalej: uogrl), na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Dodatkowo niski udział w gminie i obrębie K. gruntów rolnych klasy III przemawia za potrzebą ich ochrony, zwłaszcza, że stanowią one część zwartego kompleksu rolniczego razem z gruntami niższych klas. Ponadto, w granicach objętych projektem planu ok. 97 ha gruntów rolnych uzyskało zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze na podstawie wcześniejszych procedur planistyczynych (w tym grunty klasy III o powierzchni ok. 52 ha i grunty klas IV-VI o powierzchni ok. 45 ha). W obrębie K. pozostaje ok. 39 ha gruntów rolnych niezabudowanych a przeznaczonych w poprzednich procedurach na cele nierolnicze. Ponadto, na terenie objętym projektem planu miejscowego występują grunty klasy IV-VI o powierzchni ok. 86 ha, dla których projektowanym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i mieszkaniowo-usługowa. Zdaniem Sądu I instancji, zasadnie zatem przyjął Minister, że aktualnie gmina dysponuje terenem zapewniającym jej rozwój i zabezpieczającym zapotrzebowanie na nowe tereny mieszkaniowe, którego pomimo posiadanych możliwości nie zrealizowała. W takich okolicznościach przewagę należy dać argumentom służącym ochronie gruntów rolnych, poprzez ograniczenie przeznaczenia ich na cele nierolnicze. Minister jednoznacznie wskazał o ochronę, jakich wartości chodzi (ochrona gruntów rolnych najwyższych klas oraz także jej znaczenie dla ochrony wód powierzchniowych i podziemnych) oraz że ochrona tych wartości znajduje uzasadnienie w przepisach prawa. W świetle materiałów zgromadzonych w sprawie organ wykazał, że ochrona wartości tych jest na tyle ważna i znacząca, że należy dać jej pierwszeństwo przed interesem gminy, zwłaszcza, że rozwój gminy, który upatruje ona w tworzeniu nowej zabudowy mieszkaniowej i mieszkaniowo-usługowej, może zostać zrealizowany na innych terenach, albowiem gmina dysponuje terenem zabezpieczającym zapotrzebowanie na nowe tereny mieszkaniowe. Sąd I instancji podzielił przy tym stanowisko Ministra, że dogodne usytuowanie gruntów rolnych względem istniejącego układu komunikacyjnego, na co zasadniczo powołuje się Burmistrz, nie może być jedynym powodem, dla którego należy przeznaczyć je na cele nierolnicze, ponieważ uwarunkowania funkcjonalno-przestrzenne sprzyjają także prowadzeniu działalności rolniczej (korzystne warunki do inwestowania w sektorze rolnictwa). Zdaniem Sądu I instancji, nie podważa prawidłowości stanowiska Ministra argumentacja skargi, że powierzchnia gruntów rolnych objętych wnioskiem Burmistrza, a stanowiących fragment terenu o symbolu funkcji 3.MN to tylko 0,12 ha, a część terenu 3.MN jest już zabudowana i uzbrojona. Z dokumentacji graficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika bowiem, że grunty te stanowią element większego zwartego kompleksu rolnego (grunty klas III i IV). W konsekwencji, nie znajduje potwierdzenia w materiałach zgromadzonych w sprawie twierdzenie skarżącego, że pozostawiony bez zgody fragment ze względu na małą powierzchnie i położenie wśród zabudowy z pewnością nie będzie użytkowany rolniczo. W ocenie Sądu I instancji, podobnie należy ocenić położenie gruntów rolnych, które zostały włączone do terenu określonego funkcją 6.MN, 14.U, 7MNU. Wbrew twierdzeniom skargi, tereny te nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie terenów już zabudowanych i stanowią element większego zwartego kompleksu rolnego (grunty klas III i IV). Podobnie należy odnieść się do gruntów znajdujących się w granicach obszarów o symbolach 73.MN i 74.MN, a także 20.MN oraz 22.MN 24.MN, 26.MN. Grunty te tworzą zwarte kompleksy rolne łącznie z gruntami klasy IV, przy czym na terenach 22.MN 24.MN, 26.MN dominują grunty klasy III, tworzące na obszarze objętym projektem planu miejscowego największy zwarty kompleks rolny gruntów tej klasy. Okoliczność, że niektóre z tych gruntów sąsiadują z jednej strony z obszarami zabudowanymi (rozproszona zabudowa zagrodowa) nie oznacza sama przez się, że nie podlegają ochronnie i powinny być zabudowane, zwłaszcza że stanowią element zwartych kompleksów rolnych z innymi gruntami rolnymi, w tym gruntami niższych klas. Świadczy to o możliwości przeznaczenia tych gruntów pod produkcję rolniczą. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Burmistrz Gminy R. wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie o wyrażeniu zgody na przeznaczenie nierolnicze wnioskowanych gruntów oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 uogrl, poprzez błędną jego wykładnię wyrażająca się w odmowie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, o łącznej powierzchni 11.8327 ha, położonych na terenie Gminy R., co przejawiło się w oddaleniu skargi i utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej i drugiej instancji w zakresie wniosku o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych - w sytuacji istnienia w niniejszej sprawie podstaw do wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia z uwagi na okoliczność, że grunty te - usytuowane w sąsiedztwie obszarów zainwestowanych (terenów aktywności gospodarczej) lub posiadających zgodę na zmianę przeznaczenia, na obszarach nie służących produkcji rolniczej - stanowią grunty o niskiej przydatności produkcyjnej, a wyłączenie z produkcji rolnej wnioskowanych terenów nie spowoduje pogorszenia warunków gospodarki żywnościowej w skali regionu oraz w skali kraju ani nie uszczupli dotychczasowego zasobu ziemi wykorzystywanej rolniczo; 2) art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 uogrl, poprzez błędną wykładnię polegającą na nieustaleniu dla potrzeb przedmiotowego postępowania znaczenia pojęcia "przydatności produkcyjnej gruntu" uwzględniającego stan faktyczny oraz poprzez pojmowanie w sposób absolutny ochrony gruntów rolnych bez uwzględnienia słusznie pojętego interesu społecznego wynikającego z okoliczności, że zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów w przedmiotowej sprawie ma na celu m. in. rozwój społeczny i gospodarczy terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; 3) art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 7 i art. 10 ust. 1 uogrl, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że rolą organu była jedynie ochrona najlepszych gleb i zwartej przestrzeni rolniczej przed zainwestowaniem oraz ograniczenie działań polegających na nieuzasadnionym przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze, podczas gdy w rzeczywistości Minister - z uwagi na literalną treść i wykładnię wymienionych przepisów - winien dokonać oceny korzyści ekonomicznych, ponieważ ta ocena stanowi jedną z przesłanek stanowiących punkt wyjścia dla rozstrzygnięcia kwestii zmiany przeznaczenia gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zagadnienie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na grunty inwestycyjne jest jednym z fundamentów polityki przestrzennej państwa, która musi uwzględniać wyrażoną w art. 5 Konstytucji RP zasadę zrównoważonego rozwoju. Kształtowanie polityki przestrzennej przez gminę jest zadaniem publicznym, które jest realizowane w oparciu o zasady wyrażone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dla przypomnienia warto przywołać art. 1 ust. 2 pkt 3 tej ustawy mówiący, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych. Szczegółowe kryteria oceny zasadności zmiany przeznaczenia gruntów rolnych zostały wyrażone w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wyraża zasadę ograniczania przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze lub nieleśne. Natomiast art. 6 ust. 1 uogrl stanowi, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, wykładnia art. 6 ust. 1 uogrl prowadzi do wniosku, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych odnosić się powinna do nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej, zaś wyjątkowo do gruntów najwyższej klasy. Nie może więc budzić wątpliwości, że organ rozpoznając wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów powinien przede wszystkim kierować się wskazanymi przez ustawodawcę zasadami ochrony gruntów. W takim rozumieniu celu tej regulacji prawnej należy upatrywać szeroko rozumiany interes ogółu społeczeństwa. Z kolei, art. 10 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych określa co powinien zawierać wniosek o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zgodnie z tym przepisem na pierwszym miejscu wymagane jest uzasadnienie potrzeby zmiany przeznaczenia gruntów. W ust. 1 pkt 3 tego artykułu przewidziany jest również wymóg ekonomicznego uzasadnienia projektowanego przeznaczenia. Względy ekonomiczne mogą uzasadniać wniosek z punktu widzenia interesu gminy, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, niemniej należy mieć na uwadze, że ustawowe wymagania dotyczące treści wniosku pozostają bez wpływu na fakt, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ odpowiedzialny za ochronę gruntów rolnych ocenia go przede wszystkim z punktu widzenia ochrony zwartej przestrzeni rolniczej i ochrony gruntów o najwyższej przydatności produkcyjnej. W takim rozumieniu wspomnianych przepisów należy upatrywać realizacji podstawowego celu regulacji przewidzianej na gruncie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W kontekście art. 10 uogrl, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ocenia więc przedstawionego wniosku z punktu widzenia potrzeb ekonomicznych i zamierzeń urbanistycznych gminy, lecz w kontekście ochrony terenów wykorzystywanych rolniczo, rozważając negatywne skutki wynikające z tej zmiany oraz kierując się interesem społecznym i zasadami ochrony gruntów wyrażonymi w tej ustawie. Wskazywane przez skarżącą gminę korzyści ekonomiczne nie mogą być traktowane jako nakaz dla organu wyłączenia z produkcji rolniczej. Zaproponowana w skardze kasacyjnej interpretacja ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych prowadziłaby do tego, że ochrona gruntów rolnych stałaby się iluzoryczna. Udzielenie lub odmowa udzielenia zgodny na przeznaczenie gruntów rolnych na inny cel oparta jest na uznaniu administracyjnym (władztwo dyskrecjonalne organu), co oznacza, że na organie spoczywa obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a następnie obowiązek wyważenia interesu publicznego oraz słusznego interesu strony, mając na względzie stosowne przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Oceniając w tym kontekście przeprowadzoną przez Sąd I instancji kontrolę dokonanego przez organ wyważenia interesu społecznego z interesem strony, należy uznać ją za prawidłową. Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 uogrl oraz przesłanek jakimi powinien kierować się organ przy udzielaniu zgodny na nierolnicze przeznaczenie gruntów jest trafna. Podkreślić należy, że wydając decyzję odmowną, co do gruntów o powierzchni 11,8327 ha Minister poddał analizie strukturę jakościowo - ilościową gleb położonych w gminie R.. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że na terenie gminy R. grunty niższych klas bonitacyjnych, tj. IV-VI stanowią 88% gruntów rolnych i to one, a nie grunty klasy III powinny być w pierwszej kolejności przekwalifikowane. Ponadto gmina R. dysponuje gruntami przeznaczonymi w poprzednich procedurach planistycznych na cele nierolnicze, a dotąd niezainwestowanymi – rezerwa ta wynosi łącznie 39 ha. Dodatkowo w tej sprawie gmina R. pozyskała zgodę na zmianę przeznaczenia kolejnych gruntów klasy III położonych w miejscowości K. – 11,1294 ha, które były położone w bezpośrednim sąsiedztwie strefy zurbanizowanej. Prowadzona przez gminę polityka wyłączania gruntów z produkcji rolnej musi być racjonalna i dysponowanie tak dużą rezerwą inwestycyjną nie uzasadnia w żadnym razie konieczności wyłączenia kolejnych gruntów. Takie stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaakceptowane w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji, jest przekonywające i zgodne z obowiązującym prawem. Jak wspomniano, wymogi ochrony gruntów rolnych mają podstawowe znaczenie z punktu widzenia celów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a w sprawie nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności wskazujące na konieczność przeznaczenia na cele nierolne dalszej ilości dobrych klas gruntów rolnych. Poczynione w sprawie ustalenia świadczą o tym, iż aktualnie Gmina R. dysponuje terenem umożliwiającym realizację zamierzeń dotyczących m.in. zabudowy mieszkaniowej, które dotychczas nie zostały wykorzystane. Ponadto Gmina nie wykazała przekonująco dalszego zapotrzebowania w tym zakresie. Sam fakt, że wnioskowane grunty posiadają atrakcyjną lokalizację pod względem uwarunkowań komunikacyjnych i infrastrukturalnych, nie oznacza, że nie podlegają one ochronie i powinny być zabudowane – zwłaszcza, że stanowią element zwartych kompleksów rolnych z innymi gruntami rolnymi, w tym gruntami niższych klas. Z uwagi na wyżej przedstawione okoliczności rozpatrywanej sprawy za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należy uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 uogrl, oraz art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 uogrl, jak również art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 7 i art. 10 ust. 1 uogrl. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło