II SA/Kr 972/19

WyrokWSA w Krakowie2019-12-10

Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Iwona Niżnik-Dobosz, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek badać wpływ planowanej inwestycji na hipotetyczną zabudowę działek sąsiednich, w szczególności pod kątem zjawiska przesłaniania i zacieniania, nawet jeśli działka sąsiednia nie jest zabudowana?
Ratio decidendi
Przepisy dotyczące przesłaniania i zacieniania, zawarte w rozporządzeniu o warunkach technicznych, stosuje się przede wszystkim do istniejącej zabudowy. W przypadku niezabudowanej działki sąsiedniej, organ administracji ma obowiązek zbadać jedynie uzasadnione interesy osób trzecich w szerszym rozumieniu, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, ale nie może to prowadzić do nadmiernego ograniczania prawa inwestora do zabudowy jego nieruchomości, jeśli jego zamierzenie jest zgodne z przepisami. Brak wyznaczonej linii zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zawsze oznacza nieważność planu lub niemożność realizacji inwestycji, jeśli plan przewiduje inne sposoby kształtowania zabudowy lub odniesienie do przepisów odrębnych.
Stan faktyczny
Skarżąca S. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego. Skarżąca zarzucała m.in. brak zbadania wpływu inwestycji na hipotetyczną zabudowę działek sąsiednich (przesłanianie, zacienianie), naruszenie przepisów o warunkach technicznych oraz brak linii zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał zarzuty za bezzasadne, wskazując m.in. na niezabudowany charakter działki skarżącej i zgodność inwestycji z MPZP.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant : starszy referent sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody z dnia 26 czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala. Decyzją nr [...] z 21 listopada 2017 r., znak: [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Firma B w N. dla inwestycji pn.: Budowa budynku usługowo-mieszkalnego z podziemnym garażem dla samochodów osobowych, wewnętrznym układem komunikacji, wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, c.o., c.w.u., elektroenergetycznej, przyłączem wodociągowym wraz z przebudową istniejącej sieci, miejscem gromadzenia odpadów stałych (wbudowanym); na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w Z.. W wyniku postępowania odwoławczego, decyzją znak: [...] z dnia 24.05.2018 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na zakres konieczny do wyjaśnienia i uzupełnienia w ponownym postępowaniu. W ponownym postępowaniu, postanowieniem z 20.06.2018 r. Starosta [...], na podstawie art. 35 ust. 3 Pb nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków i nieprawidłowości w określonym w piśmie terminie. W odpowiedzi, pismem z 10.07.2018 r., inwestor ustosunkował się do wszystkich punktów postanowienia, składając wyjaśnienia oraz uzupełniając wskazane braki. Pismem z 1 sierpnia 2018 r. Prokuratura Rejonowa w Z zgłosiła swój udział w postępowaniu przed organem l instancji. W tych okolicznościach Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia 5 października 2018 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę inwestorowi Firma B w N. dla inwestycji pn.: Budowa budynku usługowo-mieszkalnego z podziemnym garażem dla samochodów osobowych, wewnętrznym układem komunikacji, wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, c.o., c.w.u., elektroenergetycznej, przyłączem wodociągowym wraz z przebudową istniejącej sieci, miejscem gromadzenia odpadów stałych (wbudowanym) i murem oporowym; na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w Z.. W odwołaniu S. S. zarzuciła zakwestionowanej decyzji organu I instancji: - nieposiadanie przez inwestora prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami oznaczonymi jako działki o numerach ewidencyjnych [...] (obręb [...] oraz [...] (obręb [...] - udzielenie pozwolenia na budowę pomimo możliwości wystąpienia zjawiska przesłaniania istotnie wpływającego na ograniczenie zabudowy działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]; - zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę pomimo niezachowania minimalnej odległości od granicy niezabudowanej działki o numerze ewidencyjnym [...]; - niezebranie, a tym samym nierozpatrzenie całości materiału dowodowego przejawiające się dokonaniem ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie oceny usytuowania projektowanego budynku z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe jedynie w oparciu o przedłożoną przez inwestora dokumentację, a to projekt budowlany z dnia 26 czerwca 2018 r.; - naruszenie §8 ust. 4 pkt 5 uchwały nr [...] rady Miasta Z. z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]" poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę pomimo niezachowania poprzez inwestora terenów biologicznie czynnych na powierzchni nie mniejszej niż 50% powierzchni inwestycji. Następnie pismem z 31.10.2018 r. (wpływ - 02.11.2018 r.) skarżąca uzupełniła odwołanie o zarzut naruszenia § 12 ust. 1-10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zwanego dalej WT) w zw. z art. 34 ust. 3 Pb, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę pomimo braku w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyznaczonych linii zabudowy. Wojewoda decyzją z dnia 26 czerwca 2019 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 5 października 2018 r. znak: [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Na wstępie uzasadnienia Wojewoda odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów odwołania wskazując na ich bezzasadność. Odnośnie zarzutów odwołania w zakresie nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania działkami nr ewid. [...] oraz [...] (obręb [...] na cele budowlane, Wojewoda wyjaśnił, że planowane prace inwestycyjne nie wykraczają poza teren działki ew. nr [...], zapisy ksiąg wieczystych dla działek ew. nr [...], [...] i [...] nie wykazują, aby działka inwestycyjna [...] była obciążona służebnością w związku z wykazywanymi w odwołaniu przyłączami: kanalizacyjnym i wodociągowym. W ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem l instancji zakres planowanej inwestycji został rozszerzony o mur oporowy, który w całości zaprojektowano na działce inwestycyjnej nr [...]. Odnośnie naruszenia §13 rozporządzenia WT wskazano, że z przepisu tego w jednoznacznie wynika, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, dokonując ustaleń odnośnie do zgodności planowanej inwestycji z tym przepisem, nie bada wpływu tej inwestycji na hipotetyczną zabudowę na działkach sąsiednich, a jedynie spełnienie wymagań w stosunku do zabudowy istniejącej. Nadto z analizy możliwości zabudowy działki nr [...] w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że ze względu na niewielką szerokość działki (mniejszą niż 16 m), możliwość jej potencjalnej zabudowy nie stoi w sprzeczności z lokalizacją projektowanego budynku. Na przedmiotowej działce nie ma możliwości realizacji budynku, przy jednoczesnym zachowaniu warunków wynikających z § 12 pkt 1 WT. Dokładna analiza wykazała, że uwzględniając parametry działki, w tej konkretnej lokalizacji, brak jest możliwości zrealizowania budynku, o którym mowa w § 8 ust. 4 pkt 8 MPZP. Co do zgodności inwestycji z § 272 ust. 1 WT podniesiono, że przedmiotowy projekt budowlany pod względem spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej został uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Odnośnie do zarzutu naruszenia §12 ust. 1-10 WT tj. braku linii zabudowy w m.p.z.p. wyjaśniono, że w związku z niewyznaczeniem ww. linii zabudowy w tej uchwale, organ odwoławczy nie ma podstaw do oceny prawidłowości zapisów MPZP w tym względzie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że dokonana przez organ odwoławczy weryfikacja materiału dowodowego w sprawie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, potwierdza ustalenia organu l instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kwestii spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Pb, a także warunków zawartych w art. 32 ust. 4 ww. ustawy, gdyż dopiero w sytuacji spełnienia wskazanych przepisami ustawy wymagań, organ uprawniony jest do udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie Wojewody projektowana inwestycja pozostaje w zgodzie z wiążącymi organ administracji architektoniczno-budowlanej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]", uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta Z. z dnia 31 marca 2011 r. Inwestor przedłożył wymagane przepisami dokumenty, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz sporządzony przez uprawnioną osobę projekt budowlany. Projekt budowlany jest kompletny i zawiera wymagane prawem uzgodnienia, w tym uzgodnienie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń p.poż., oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także odpisy uprawnień projektantów i ich zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na aktualnej mapie zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym z WT, w szczególności z przepisem zawartym w § 12 ust. 1 oraz § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia, regulującymi odległości sytuowania obiektu względem granic działki. Przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczona do przedsięwzięć mających wpływ na środowisko w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71). Ponadto, projektowana inwestycja nie oddziałuje na obszar Natura 2000, w myśl przepisów art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2018.2081 ze zm.). Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Nr [...] Starosty [...] z dnia 5 października 2018 r., znak: [...], wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. S. zarzuciła zakwestionowanej decyzji: - naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (Pb) poprzez jego niezastosowanie i zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę pomimo niezbadania wpływu planowanej inwestycji pod względem występowania zjawiska przesłaniania i zacieniania na hipotetyczną zabudowę na działkach sąsiednich; - naruszenie § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (WT), jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez brak przeanalizowania ww. przepisów i niewypowiedzenie się co do ich treści dla potrzeb wyważenia interesów inwestora i właściciela sąsiedniej działki, w sytuacji gdy ww. przepisy mogą mieć zastosowanie do hipotetycznej zabudowy znajdującej się na sąsiedniej działce z zamierzoną inwestycją, co do której zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę; - naruszenie § 12 ust. 1-10 rozporządzenia WT w zw. z art. 34 ust. 3 Pb w zw. z art. 15 ust. 1-4 oraz § 4 ust. 9 uchwały Rady Miasta Z. z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]" poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę pomimo braku w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyznaczonych linii zabudowy; - naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego; - naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; - art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym, zwłaszcza w kontekście niezbadania wpływu planowanej inwestycji pod względem występowania zjawiska przesłaniania i zacieniania na hipotetyczną zabudowę na działkach sąsiednich. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi na decyzję i uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia 5.10.2018 r. znak: [...], jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędne jest stanowisko organu, że z §13 rozporządzenia WT w sposób jednoznaczny wynika, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, dokonując ustaleń odnośnie do zgodności planowanej inwestycji z tym przepisem, nie bada wpływu tej inwestycji na hipotetyczną zabudowę na działkach sąsiednich, a jedynie spełnienie wymagań w stosunku do zabudowy istniejącej. Tymczasem z przepisu tego wynika, że organ architektoniczno-budowlany winien dokonać oceny wpływu planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich", a przez wpływ należy rozumieć m.in. możliwość wystąpienia zjawiska przesłaniania, o którym mowa w §13 rozporządzenia. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Organ administracji winien zbadać sprawę w jej całokształcie i wyważyć konkretne grupy interesów, tj. inwestora i właściciela sąsiedniej działki budowlanej, tj. S. S.. Prawo do zabudowy swojej nieruchomości przysługuje nie tylko inwestorowi, ale także właścicielowi działki sąsiedniej, wobec czego organ administracji winien zbadać także te zarzuty, które dot. nadmiernego ograniczenia - poprzez planowaną zabudowę - prawa właściciela działki sąsiadującej do zabudowy nieruchomości (planowany budynek mógłby przykładowo zacienić działkę skarżącej S. S. w ten sposób, że uniemożliwiłby na niej budowę budynku zgodnego z przepisami). Dalej podniesiono, że skoro w Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wyznaczono linii zabudowy w terenie, na którym planowana jest inwestycja - to oznacza to jednocześnie, iż brak jest możliwości realizacji inwestycji, albowiem nie jest możliwe określenie w jakich granicach winna być umiejscowiona planowana inwestycja. Jeżeli rysunek planu dla terenu, w których położona jest działka inwestycyjna, nie wyznacza linii zabudowy to wykluczone jest zrealizowanie na tym terenie jakichkolwiek obiektów (tak: wyrok NSA z dnia 14.06.2013 r. o sygn. akt II OSK 440/12). Nadto wskazano, że E. S. jako właścicielka działki nr [...] zainicjowała w sądzie cywilnym sprawę o zasiedzenie służebności przechodu i przejazdu po działce nr [...]. Sprawa została zakończona w I instancji, ale wymieniona wniosła apelację, bowiem twierdzi, że zasiedziała służebność. Tym samym posadowienie planowanego budynku skutkować będzie naruszeniem jej prawa, a co za tym idzie, pozbawieniem istniejącego już budynku dostępu do drogi publicznej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, kto jest właścicielem jakiej działki, albowiem rzutuje to na interes prawny skarżącej. Otóż działka inwestycyjna to działka nr [...], objęta KW nr [...], której właścicielem jest [...] Sp. z o.o. w N.. Podkreślenia wymaga, że cała inwestycja zawiera się w granicach tej działki. Działki sąsiednie to przylegająca od północy działka nr [...], własności [...] C. Z. G. i J. G. – G. Spółka Jawna Z., objęta KW nr [...], oraz znajdująca się od południa działka S. S. o numerze [...], objęta KW nr [...] Przechodząc zatem do zarzutu naruszenia § 13 i § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U.2019.1065 t.j., dalej "rozporządzenie"), czyli do kwestii przesłaniania i zacieniania, należy wyjaśnić, co następuje. W istocie rzeczy organ rozstrzygający o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Projektowana zabudowa winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia. Jednak ten modelowy proces wskazany wyżej koncentruje się, jak to napisano, na sąsiednich istniejących budynkach. Takie rozumienie cytowanych przepisów potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 30 maja 2014r., II OSK 3105/12 r. LEX nr 1579506 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał między innymi: "Przepis § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy. Wynika to wprost z treści tego przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Bez tego koniecznego elementu nie można zatem wyznaczyć odległości projektowanego budynku od "innego budynku". Identyczną tezę wypowiedział WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 24 stycznia 2018 r. II SA/Gd 572/17, LEX nr 2440170. Z kolei WSA w Łodzi wskazał, że "Prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacieniania działek, normując jedynie kwestie zacieniania pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych przez obiekty budowlane przez co należy rozumieć obiekty istniejące lub obiekty, co do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę"(wyrok z dnia 25 października 2016 r., II SA/Łd 570/16, LEX nr 2154623). Jak wynika z powyższego, wskazane wyżej przepisy rozporządzenia stosuje się w sytuacji działek zabudowanych. Tymczasem działka nr [...] S. S. nie jest zabudowana. Ponadto jest ona położona od południowej strony działki inwestycyjnej, co w ogóle eliminuje problem zacieniania czy przesłaniania. Widać to wyraźnie na rysunku analizy zasięgu cienia, która to analiza, wbrew twierdzeniom skarżącej, została wykonana na potrzeby niniejszej sprawy /k.303 akt adm. [...], T.I/. Natomiast nie ulega wątpliwości, że organ administracji w sprawie o pozwolenie na budowę, nawet w przypadku braku możliwości zastosowania § 13 i 60 rozporządzenia, winien zbadać kwestie ewentualnego naruszenia interesu osób trzecich. W cytowanym już wyroku NSA II OSK 3105/12 wskazano, że "Brak możliwości zastosowania w sprawie § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie ma natomiast wpływu na możliwość dokonania przez organ architektoniczno-budowlany oceny wpływu planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich". Istotnie, w procesie inwestycyjnym konieczne jest zapewnienie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Omawiany przepis wymaga uwzględnienia jedynie takich interesów osób trzecich, które stanowią naruszenie ich interesów prawnych i jednocześnie polegają na naruszeniu przepisów prawa, bowiem ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 19 p.b. nie ma charakteru absolutnego. . Nie do pogodzenia z prawem zabudowy jest sytuacja, w której prawo inwestora jest ograniczane z uwagi na konieczność uwzględnienia interesu właściciela działki sąsiedniej, niezabudowanej, której plany inwestycyjne nie są jeszcze skonkretyzowane. Związanie inwestora wymogiem z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może powodować, że w efekcie ma on ograniczone prawo zabudowy swojej działki (por. cytowany już wyrok WSA w Gdańsku II SA/Gd 572/17). Według WSA w Krakowie, interes stron postępowania chroniony art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 p.b. Prawo zabudowy może być ograniczone tylko przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - i tylko w tym zakresie organ administracji architektoniczno-budowlanej może ingerować w planowaną zabudowę (tak wyrok z dnia 25 października 2019 r. II SA/Kr 804/19, LEX nr 2741004) Z kolei WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. II SA/Ol 245/19, LEX nr 2693216 wskazał, że " respektowanie uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiane jako przedkładanie interesów tych osób nad interesy inwestorów, lecz muszą one być stosownie wyważone. Nie sposób zaaprobować stanowiska, że w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim miejscu na nieruchomości, dopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami p.b.". Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że organy wzięły pod uwagę tak interes inwestora, jak i właścicielki działki nr [...], czyli skarżącej. W aktach sprawy zalega bowiem graficzna analiza zabudowy działki nr [...], biorąc pod uwagę odległości od granic działki, z której wynika, że możliwości jej zabudowy są niewielkie /k.302 akt adm. j.w./. Tym samym nie można zarzucić organom, że nie wzięły pod uwagę interesów skarżącej z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Zarzuty skargi w tym zakresie są zatem bezzasadne, w tym zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, a to art. 7, 77 i 80 k.p.a. Kolejna kwestia pojawiająca się w skardze to kwestia niewyznaczenia dla terenu inwestycji - linii zabudowy w uchwale Rady Miasta Z. z dnia 31 marca 2011r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (dalej MPZP). Skarżąca zarzuca, że poprzez brak tychże linii uchwała jest sprzeczna z prawem a tym samym nieważna, co powoduje nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając na uwadze ten zarzut, powstaje pytanie, czy wyznaczenie takiej linii zawsze jest wymagane, jak chodzi o plan. W pierwszym rzędzie powołać trzeba przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wskazuje, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. Z kolei Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w § 4 pkt 6 wskazuje, że ustala się następujące wymogi dotyczące stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego: -ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Powstaje wobec tego pytanie, czy wyznaczenie linii zabudowy jest w każdym wypadku obligatoryjne. Na to pytanie odpowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2017 r. II OSK 2137/16, LEX nr 2404521 następująco: "(...)3. Brzmienie art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. nie wskazuje, że linie zabudowy to parametry kształtowania zabudowy. Obowiązujący przepis ma formę wyliczenia, wskazującego, że wszystkie jego elementy są równoważne. 4. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien ustalać linie zabudowy jedynie w miejscach, które tego wymagają. Natomiast na terenach, gdzie obiekty sytuowane są w sposób przypadkowy i nie występują przesłanki natury kompozycyjnej, z reguły nie określa się linii zabudowy, a zatem przewidziany tym uregulowaniem obowiązek wyznaczenia linii zabudowy ma charakter względnie obowiązującego. 5. W treści art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. nie zostały zawarte jakiekolwiek przesłanki wskazujące, gdzie linie zabudowy winny być wyznaczone, w tym aby istniał obowiązek ich określenia dla wszystkich terenów przeznaczonych pod zabudowę, w szczególności dla działek nieprzylegających do dróg publicznych". Identyczne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 12 września 2017r. II OSK 350/17, LEX nr 2404523. Jak wynika z powyższych przytoczeń, nie istnieje obowiązek wyznaczania linii zabudowy dla wszystkich terenów. Ponadto należy mieć na względzie zapisy tego konkretnego MPZP, który w § 4 ust. 9 wskazał, co następuje: Realizacja nowych budynków i rozbudowa istniejących przy uwzględnieniu: 1) niewyznaczonych na rysunku planu nieprzekraczalnych linii zabudowy od dróg publicznych zgodnie z przepisami odrębnymi oraz ukształtowanych linii zabudowy wzdłuż ulicy [...]; 2) wyznaczonych na rysunku planu nieprzekraczalnych linii zabudowy; 3) wyznaczonych na rysunku planu obowiązujących linii zabudowy; 4) przebiegu obiektów sieciowych infrastruktury technicznej oraz ich stref. Jak wynika z punktu 1-go, w przypadku niewyznaczenia linii zabudowy od strony dróg publicznych, czyli tak, jak w niniejszym wypadku, należy mieć na względzie przepisy odrębne. W omawianym przypadku będzie to ustawa o drogach publicznych (z dnia 21 marca 1985 r. Dz.U.2018.2068 t.j.), która wskazuje odległości sytuowania obiektów w zależności od rodzaju drogi publicznej. Warto także zauważyć, nawiązując do wcześniej cytowanego wyroku NSA, iż na terenie wokół inwestycji mamy do czynienia z zabudową rozproszoną, z wyraźnym deficytem elementów kompozycyjnych. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o nietrafności kolejnego zarzutu, nie ma bowiem mowy o nieważności ( sprzeczności z prawem) MPZP. Skarżąca zarzuca kolejno naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się w I instancji w Sądzie Rejonowym w Z. sygn. akt I Ns [...], z wniosku matki skarżącej, E. S., która jako właścicielka działki nr [...] zainicjowała w sądzie cywilnym sprawę o zasiedzenie służebności przechodu i przejazdu po działce nr [...]. Jak wynika ze skargi, sprawa ta nie została zakończona, albowiem E. S. wniosła apelację, co oznacza zresztą, że rozstrzygnięcie w I instancji było dla niej niekorzystne. Rozpatrując ten zarzut, trzeba stwierdzić, że chodzi tu zapewne o zasiedzenie służebności po działce nr [...], gdyż to jest działka inwestycyjna. Jednakże owo zasiedzenie służebności miało dotyczyć właścicielki działki nr [...] (ewentualna nieruchomość władnąca), czyli E. S.. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu /str.14 proj.bud./, działka nr [...] nie graniczy z działką inwestycyjną nr [...], a E. S. nie występowała w sprawie jako uczestnik. Wobec tego podnoszenie tego zarzutu przez S. S., która nie jest właścicielką działki nr [...] i nie występowała w cywilnej sprawie sądowej, nie może być skuteczne. Niezależnie od tego, na marginesie wskazać trzeba, że w ocenie Sądu, wystąpienie z wnioskiem o zasiedzenie służebności, a co więcej, fakt nieprawomocnego oddalenia takiego wniosku, w okolicznościach sprawy nie stanowiło zagadnienia wstępnego powodującego konieczność zawieszenia postępowania. Jak wynika z oświadczenia uczestnika, działka nr [...] ma dostęp do innej drogi, ul. [...], zaś dodatkowo wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012r. Sądu Rejonowego w Z. zakazano E. S. wykonywania aktów posiadania na dz. [...] /k. 84 akt sąd./. Przypomnieć w tym miejscu należy, że "Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie może przesądzać o istnieniu zagadnienia wstępnego" (tak wyrok NSA z dnia 2 października 2019 r., II OSK 2739/17, LEX nr 2729659, por. też wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., II OSK 931/17, LEX nr 2641455). Niezależnie zatem od tego, że skarżąca nie jest uprawniona do podnoszenia wspomnianego zarzutu, stwierdzić trzeba, że w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne. Końcowo trzeba zaznaczyć, że Sąd nie dopatrzył się w niniejszym postępowaniu błędów i uchybień dyskwalifikujących projekt budowlany. Wobec tego, oraz w sytuacji, gdy skarga nie zawierała uzasadnionych podstaw, należało ją oddalić, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło