IV SA/Wr 444/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-12-10

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, który złożył raport o zwolnienie ze służby, może skutecznie wycofać swoje oświadczenie woli po wydaniu przez organ pierwszej instancji rozkazu personalnego o zwolnieniu, a przed rozpatrzeniem odwołania przez organ drugiej instancji, jeśli twierdzi, że w chwili składania raportu działał w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji?
Ratio decidendi
Oświadczenie woli funkcjonariusza o wystąpieniu ze służby w Policji, złożone na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, jest skuteczne i obliguje organ do wydania decyzji o zwolnieniu w terminie do 3 miesięcy od jego złożenia. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne tylko wtedy, gdy dojdzie do adresata jednocześnie z oświadczeniem lub wcześniej. W przypadku, gdy oświadczenie o wycofaniu wpłynęło po wydaniu rozkazu personalnego przez organ pierwszej instancji, a organ nie wyraził na to zgody, działanie to jest spóźnione i nie wywołuje skutków prawnych. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż funkcjonariusz nie działał w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji, a przedstawiona dokumentacja medyczna nie dowodziła wadliwości oświadczenia woli w momencie jego składania.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji złożył raport o zwolnienie ze służby z dniem 15 czerwca 2019 r. z przyczyn osobistych i ekonomicznych. Organ pierwszej instancji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby z dniem 15 lipca 2019 r. Następnie funkcjonariusz wycofał swój raport, twierdząc, że w chwili jego składania znajdował się w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji z powodu urazu głowy i trudności adaptacyjnych. Organ odwoławczy uchylił rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalając ją na 17 lipca 2019 r., utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne przyjęcie daty zwolnienia i nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, a także brak wyjaśnienia okoliczności wadliwości oświadczenia woli.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę w całości. Raportem z dnia 21 maja 2019 r. sierż. szt. D. D. (dalej: strona, funkcjonariusz lub skarżący) zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w K. (dalej: organ pierwszej instancji) o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 15 czerwca 2019 r. z uwagi na przyczyny osobiste, w tym aspekt ekonomiczny. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 41 ust. 3 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm., dalej u.o.p.). Jednocześnie skarżący zawnioskował o skierowanie go na komisję lekarską celem określenia stanu jego zdrowia. Pismem z dnia 22 maja 2019 r. organ pierwszej instancji poinformował funkcjonariusza, że zostanie on zwolniony ze służby z dniem 15 lipca 2019 r. W dniu zaś 27 maja 2019 r. skarżący został skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych we W. Rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 41 ust. 3 u.o.p., zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 15 lipca 2019 r. Podał również, że rozkaz jest zgodny z żądaniem wszystkich stron i podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 130 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.). Pismem z dnia 8 lipca 2019 r. skarżący wycofał złożony raport o zwolnienie ze służby wskazując, że następuje poprawa stanu jego zdrowia i chciałby po zakończeniu leczenia powrócić do służby na dawne stanowisko służbowe. W odpowiedzi z dnia 9 lipca 2019 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o odmownym rozpatrzeniu złożonego przez niego podania, podkreślając że w dniu [...] lipca 2019 r. została już wydana decyzja o zwolnieniu go ze służby, o czym skarżący został poinformowany telefonicznie w dniu 3 lipca 2019 r., kiedy to również poproszono go o osobisty odbiór wydanej decyzji. Wobec jego niestawiennictwa, rozkaz personalny został ostatecznie przesłany mu drogą pocztową, zaś skarżący odebrał go w dniu 16 lipca 2019 r. Odwołując się od wydanego rozkazu personalnego funkcjonariusz podniósł, że w momencie składania raportu o zwolnienie ze służby znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji. Spowodowane to było zaś urazem głowy na skutek wypadku związanego z pracą w grudniu 2018 r. oraz trudnościami adaptacyjnymi wynikającymi z nawarstwiających się nieporozumień w miejscu służby. Dlatego też złożone oświadczenie woli dotknięte było wadą powodującą nieważność podjętej przez niego czynności prawnej, której bezpośrednim efektem było zwolnienie go ze służby. Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny organu pierwszej instancji w części dotyczącej daty zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, ustalając ją na dzień 17 lipca 2019 r. W pozostałym zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 41 ust. 3 u.o.p., nakłada na organ obowiązek zwolnienia ze służby wnioskującego o to policjanta, nie później jednak niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Oznacza to, że właściwemu organowi pozostawiono jedynie swobodę w zakresie określenia daty w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta ze służby, z tym jednak zastrzeżeniem, że moment zwolnienia musi nastąpić w przeciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Organ drugiej instancji podkreślił, że prośba policjanta o zwolnienie go ze służby nie ma wyłącznie procesowego charakteru, lecz niesie ze sobą także skutki materialne. Pełnienie służby w Policji jest bowiem dobrowolne. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że ustawa o Policji nie reguluje zasad składania oświadczeń woli w ramach stosunku służbowego. Dlatego do takiego oświadczenia należy stosować przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm., dalej k.c.). W konsekwencji odwołanie prośby o zwolnienie ze służby w Policji można uznać za skuteczne, jeżeli doszło ono do adresata jednocześnie z tą prośbą lub wcześniej. W niniejszej sprawie oświadczenie o wystąpieniu ze służby zostało złożone i pozytywnie rozpatrzone tego samego dnia, tj. 21 maja 2019 r., o czym funkcjonariusz został poinformowany. Tymczasem prośba o wycofanie zwolnienia wpłynęła w dniu 8 lipca 2019 r. Nie została zatem spełniona przesłanka skutecznego odwołania oświadczenia woli. W ocenie organu drugiej instancji nie można podzielić wątpliwości skarżącego co do niewystarczającego zbadania okoliczności wyłączających świadome i swobodne podjęcie decyzji o wystąpieniu ze służby. W toku postępowania administracyjnego nie mogą być bowiem stwierdzane wady składanych oświadczeń woli. Ponadto w dniu złożenia raportu bezpośredni przełożony skarżącego przeprowadził z nim rozmowę o powodach wystąpienia ze służby, z której wynikało, że spowodowane jest ono niechęcią do dalszego wykonywania zawodu. W samym raporcie skarżący zaś wspomniał również o aspekcie ekonomicznym. W ocenie organu odwoławczego należało zatem uznać, że okoliczności dotyczące stanu świadomości funkcjonariusza w momencie składania przez niego przedmiotowego oświadczenia zostały należycie zbadane. Zastrzeżenia organu drugiej instancji wzbudziła natomiast zastosowana klauzula, że decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy bardziej wskazanym byłoby nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy nie zaaprobował również daty przyjętej jako dzień zwolnienia ze służby. Z tych powodów rozkaz personalny podlegał częściowej zmianie poprzez uznanie, że zwolnienie ze służby nastąpiło z dniem 17 lipca 2019 r. W pozostałym zakresie zakwestionowane rozstrzygnięcie – w ocenie organu odwoławczego – było prawidłowe i należało je utrzymać w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zakwestionowała powyższy rozkaz personalny, zarzucając mu: 1) naruszenie art. 130 § 2 k.p.a., mające wpływ na wydaną decyzję, przez błędne przyjęcie daty zwolnienia ze służby; 2) naruszenie art. 108 k.p.a., mające wpływ na wydaną decyzję, przez nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji braku zaistnienia przesłanek w tym przepisie wskazanych; 3) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mające związek z zastosowaniem art. 41 ust. 3 u.o.p. oraz art. 82 k.c., przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy; 4) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę wydanej decyzji, polegający na przyjęciu, że doręczenie rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby po złożeniu oświadczenia o wycofaniu raportu o zwolnienie, nie ma w sprawie znaczenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja o zwolnieniu ze służby ma charakter konstytutywny, albowiem jej skutkiem jest rozwiązanie stosunku służbowego. W przypadku wniesienia od niej odwołania, może ona zostać wykonana dopiero po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności, a więc po rozstrzygnięciu sprawy przez organ odwoławczy. Niezasadnie również – zdaniem skarżącego – organ przyjął, że w sprawie zachodzą przesłanki do nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie powołano bowiem w tym zakresie żadnej okoliczności przemawiającej za przyjęciem takiego rozwiązania. Skarżący zakwestionował również – jako przedwczesne – stanowisko organu, że oświadczenie o rezygnacji ze służby nie było wadliwe oraz że prowadzenie postępowania w tym zakresie jest niedopuszczalne. Okoliczności złożenia tego oświadczenia, mające kluczowe znaczenie dla oceny jego prawidłowości, nie zostały bowiem w żaden sposób wyjaśnione. Tymczasem kwestia działania w stanie wyłączającym świadomość winna być poddana wnikliwszej analizie, zwłaszcza po przedstawieniu stosownych dokumentów na jej poparcie. Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także wystąpił o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanego rozkazu. W ocenie organu, zarzuty skargi odnoszą się do twierdzeń skarżącego (podnoszonych na etapie odwołania od decyzji organu I instancji) o działaniu w stanie wyłączającym świadomość podejmowania decyzji, o jakim mowa w art. 82 k.c. - o czym mają świadczyć dołączone do odwołania dokumenty, tj. zaświadczenie lekarskie z dnia 16 lipca 2019 r. o leczeniu w gabinecie psychiatrycznym od dnia 7 marca 2019 r. "z powodu zaburzeń adaptacyjnych" oraz skierowanie do szpitala psychiatrycznego z dnia 16 lipca 2019 r. Powyższe dokumenty nie stwierdzają jednak wprost, zdaniem organu, okoliczności wskazywanej przez pełnomocnika skarżącego, a mianowicie, że w chwili składania oświadczenia woli o rezygnacji ze służby w Policji, tj. w dniu 21 maja 2019 r., skarżący znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Również z dodatkowych ustaleń dokonanych w trakcie postępowania wyjaśniającego w sprawie odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r., tj. notatki służbowej sporządzonej w dniu 21 sierpnia 2019 r. przez Kierownika Rewiru Dzielnicowych KPP nie wynika, aby oświadczenie skarżącego o rezygnacji ze służby było złożone w stanie wyłączającym świadomość podejmowania decyzji. Przeciwnie, przełożony skarżącego opisuje w swej notatce okoliczności potwierdzające, iż decyzja skarżącego o rezygnacji ze służby była świadoma i przemyślana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialną zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 41 ust. 3 u.o.p., zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Rozwiązanie takie ma na celu ochronę niekwestionowanego prawa policjanta do wystąpienia ze służby bez konieczności wyjaśniania z jakiego powodu to następuje. Uznanie organu ogranicza się przy tym jedynie do kwestii wskazania konkretnej daty zwolnienia, która jednakże zawsze winna przypadać w trzymiesięcznym okresie od moment złożenia rezygnacji (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 1866/01 oraz z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2759/15 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia przywołane w uzasadnieniu wyroku). W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że funkcjonariusz w dniu 21 maja 2019 r. złożył oświadczenie o wystąpieniu ze służby z dniem 15 czerwca 2019 r., w związku z czym organ miał obowiązek zwolnić go z tej służby najpóźniej do 21 sierpnia 2019 r. Skarżący już kolejnego dnia po złożeniu raportu został poinformowany, że jego służba zakończy się jednak z dniem 15 lipca 2019 r. Aż do dnia wydania rozkazu personalnego w tej sprawie, co nastąpiło w dniu [...] lipca 2019 r., skarżący nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń względem rozwiązania stosunku służbowego. Dopiero oświadczeniem z dnia 8 lipca 2019 r. wycofał wcześniejszy raport o wystąpieniu ze służby deklarując, że ze względu na poprawę stanu zdrowia chciałby do niej powrócić. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że działanie skarżącego okazało się spóźnione. Trzeba bowiem zauważyć, że pisemne zgłoszenie o wystąpieniu ze służby w Policji, o którym mowa w art. 41 ust. 3 u.o.p. – jak zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 3014/15 oraz z dnia 23 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1214/14, a także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I OPS 4/11 podjęta w analogicznej sprawie dotyczącej funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego) – jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 k.c. W myśl zaś § 1 zd. 2 wskazanego przepisu, odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Oznacza to zatem, że aby można było uznać oświadczenie woli skarżącego o wycofaniu rezygnacji ze służby za skuteczne, musiałby on je złożyć najpóźniej w dniu 21 maja 2019 r., ewentualnie, gdyby adresat (czyli organ) wyraziłby na to zgodę. Tymczasem skarżący dokonał tego w dniu 8 lipca 2019 r., a więc nawet już po wydaniu rozkazu personalnego w tym przedmiocie, zaś organ nie wyraził zgody. W konsekwencji należało stwierdzić, że działanie skarżącego było spóźnione i nie mogło prowadzić do wywołania zamierzonych przez niego skutków prawnych, sprowadzających się do pozostania w służbie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w kontekście wystąpienia ewentualnych wad oświadczeń woli, należy stwierdzić, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. Trzeba zważyć, że uchylenie się do skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, o którym mowa w art. 88 § 1 k.c., dopuszczalne jest bowiem w ściśle określonych przypadkach, wymienionych w art. 82art. 87 k.c. Oświadczenie woli jest nieważne w szczególności wówczas, gdy osoba je składająca z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych (art. 82 k.c.). Generalnie ujmując, powoływane przez stronę danego postępowania administracyjnego okoliczności faktyczne wraz z dowodami na ich poparcie - mające na celu samo wykazanie istnienia określonej wady oświadczenia woli, winny być brane przez organ pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia, a to wobec wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające w niniejszej sprawie sprostały temu wymaganiu. Poza odwołaniem się do kwestii dopuszczalności badania wad oświadczenia woli na gruncie art. 82 kodeksu cywilnego, dokonały bowiem oceny twierdzeń skarżącego i powołanych przez niego dowodów w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Na tej podstawie doszły zaś do trafnych wniosków, że nie było wiarygodnych przesłanek do uznania, że w momencie złożenia oświadczenia o wystąpieniu ze służby skarżący działał w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji. Eksponowana przez niego motywacja była racjonalna i przemyślana, co zostało przez organ zweryfikowane w ramach toczącego się postępowania. Jak bowiem wynika z lektury akt administracyjnych sprawy, bezpośredni przełożeni skarżącego (Naczelnik Wydziału Prewencji i Kierownik Referatu Dzielnicowych), przeprowadzili ze skarżącym rozmowy na temat jego dalszych planów oraz złożonej rezygnacji, z których wynikało, że skarżący nie chce już w dalszym ciągu pełnić służby w szeregach Policji. Deklaracje skarżącego należy uzupełnić również o treść samego oświadczenia z dnia 21 maja 2019 r., w którym jako przyczynę rezygnacji podał powody osobiste, w tym aspekt ekonomiczny. Na tym tle wypada skonstatować, że aż do momentu sporządzenia odwołania funkcjonariusz nie wiązał zatem faktu złożenia oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby ze stanem swojego zdrowia i wynikającą z niego ograniczoną świadomością w ramach podejmowanych przez siebie decyzji. Należy również podzielić stanowisko organu, że przedłożona przez skarżącego dokumentacja medyczna w żaden sposób nie dowodzi powołanych przez niego okoliczności. Obejmuje ona bowiem zaświadczenie lekarskie o podjętym leczeniu specjalistycznym z powodu "zaburzeń adaptacyjnych" i skierowanie do szpitala. Z żadnego z tych dokumentów, sporządzonych – co istotne – w dniu 16 lipca 2019 r., a więc już po wydaniu rozkazu przez organ pierwszej instancji, nie wynika aby w momencie podejmowania decyzji o wystąpieniu ze służby skarżący miał ograniczoną świadomość albo zakłócony tok postrzegania w sposób niweczący swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli co do rozwiązania stosunku służbowego z dniem 15 lipca 2019 r. Również twierdzenie o bezpośredniej przyczynie problemów zdrowotnych powstałych po wypadku w trakcie służby w grudniu 2018 r. może budzić wątpliwości, jako że z akt osobowych skarżącego, nie wynika, aby w tym okresie taki wypadek miał miejsce. Ostatni, udokumentowany w przekazanych Sądowi aktach przypadek doznania przez skarżącego uszczerbku na zdrowiu w trakcie służby nastąpił we wrześniu 2018 r. Stąd też w ocenie Sądu brak było wystarczających dowodów do podważenia – w ramach toczącego się postępowania administracyjnego – skuteczności złożonego przez skarżącego pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Działania podjęte w tym zakresie przez organy obu instancji prowadziły zaś do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nie można również podzielić zarzutu skarżącego w zakresie przyjętej przez organ odwoławczy daty zwolnienia go ze służby. Sądowi znany jest pogląd wyrażony w powołanym przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA 2224/00, zgodnie z którym zwolnienie funkcjonariusza ze służby nie może nastąpić wcześniej, aniżeli wydanie ostatecznej decyzji w tym przedmiocie. Trzeba jednak zauważyć, że pogląd ten został wyrażony w zupełnie odmiennym stanie prawnym i faktycznym, który dotyczył zwolnienia ze służby funkcjonariusza Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 147 ze zm.), tj. w wyniku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Tymczasem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z odmienną przesłanką wygaśnięcia stosunku służbowego policjanta, wynikającą z przysługującego mu uprawnienia do wystąpienia ze służby, które organ zobowiązany jest zrealizować w ściśle określonym terminie, o którym mowa w art. 41 ust. 3 u.o.p. Należy przy tym zauważyć, na co trafnie zwrócił uwagę organ, że zgłoszenie wystąpienia ze służby nie ma wyłącznie charakteru procesowego, ale wywołuje również skutki materialne. Do nich zaś – zdaniem Sądu – zalicza się właśnie termin w jakim stosunek służbowy powinien zostać zakończony. Warto również w tym miejscu przywołać stanowisko prezentowane w judykaturze, że decyzja konstytutywna może niekiedy działać również z mocą wsteczną, w zależności od właściwości danego stosunku prawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 417/19). Obowiązkiem organu wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wiążącym się z materialnoprawną istotą stosunku służbowego policjanta, jest przyjęcie takiej daty zwolnienia go ze służby, która mieściłaby się w trzymiesięcznym okresie, przypadającym po zgłoszeniu wystąpienia ze służby. Na przeszkodzie temu nie może stanąć późniejsze wniesienie odwołania od wydanego w tym przedmiocie rozkazu personalnego, a także okoliczność, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadło już po jego upływie. W takiej sytuacji organ odwoławczy uprawniony jest do wydania rozkazu personalnego określającego zwolnienie policjanta ze służby z datą wsteczną, ale zawierającą się w okresie wskazanym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W powyższym świetle należało uznać za dopuszczalne i mieszczące się w graniach dozwolonego uznania administracyjnego, dokonanie przez organ drugiej instancji zmiany rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2019 r., poprzez przyjęcie, że stosunek służbowy skarżącego wygasa w dniu 17 lipca 2019 r., a więc w dniu następującym po doręczeniu mu pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Bez znaczenia dla sprawy zaś było, że przyjęta przez organ data zwolnienia skarżącego ze służby nie pokrywała się z datą wydania rozkazu personalnego przez organ odwoławczy, czy też że wniesienie odwołania – zgodnie z art. 130 § 2 k.p.a. – winno było wstrzymać wykonanie orzeczenia pierwszej instancji. Materialny skutek wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza nie wynikał bowiem wyłącznie z wydanej w tym przedmiocie decyzji, ale wiązał się przede wszystkim z podjętą przez niego rezygnacją z dalszego pełnienia służby. To z kolei obligowało organ do wydania stosownego rozstrzygnięcia w terminie do 3 miesięcy od tego momentu, niezależnie od tego, czy skarżący w toku dalszego postępowania wykorzystał przysługujące mu środki zaskarżenia. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby zostało złożone w dniu 21 maja 2019 r., podczas gdy orzeczenie organu drugiej instancji zapadło w dniu [...] sierpnia 2019 r., a więc już po upływie trzymiesięcznego okresu, o którym mowa w art. 41 ust. 3 u.o.p. Wydając zatem w tej dacie rozstrzygnięcie, które byłoby zgodne z postulatami strony skarżącej, organ drugiej instancji dopuściłby się naruszenia powołanego art. 41 ust. 3 u.o.p. Dlatego też organ odwoławczy nie miał innej możliwości jak wydać taki rozkaz personalny, który uwzględniałby datę zwolnienia ze służby zgodną z powyższym przepisem. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 108 k.p.a., tj. nieuzasadnionego nadania zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności należy stwierdzić, że był on bezprzedmiotowy. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ odwoławczy nie wykorzystał bowiem w niniejszej sprawie wskazanego instrumentu procesowego, a jedynie uznał, że mógłby on znaleźć ewentualne zastosowanie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, zamiast powołanego art. 130 § 4 k.p.a. Niewiążące w swej istocie stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji nie miało zatem dla strony jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. Reasumując, należało stwierdzić, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby, dokonane przez skarżącego w dniu 21 maja 2019 r., nie było obarczone wadą oświadczenia woli, o której mowa w art. 82 kodeksu cywilnego i wobec tego pociągało za sobą doniosłe skutki materialne i obligowało organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji w terminie wynikającym z art. 41 ust. 3 u.o.p. Dlatego też – w ocenie Sądu – zaskarżona decyzja, wydana po wyczerpującym rozważeniu wszelkich istotnych okoliczności sprawy oraz podniesionych przez skarżącego zarzutów, jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło