I SA/Wa 1896/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-11

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Gabriela Nowak, Dorota Apostolidis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który przez ponad trzy lata nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania, powinien zostać obciążony kolejną grzywną, stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa oraz przyznaniem sumy pieniężnej na rzecz skarżącej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dalsza bezczynność organu w wykonaniu prawomocnego wyroku, trwająca ponad trzy lata i pomimo wcześniejszego wymierzenia czterech grzywien, stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd wymierzył kolejną grzywnę, stwierdził rażące naruszenie prawa oraz przyznał skarżącej sumę pieniężną, uznając te sankcje za adekwatne do sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku WSA z 9 lutego 2016 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Pomimo upływu ponad trzech lat od doręczenia wyroku organowi i wielokrotnego wymierzania grzywien przez sąd (w latach 2016-2019), sprawa nie została rozstrzygnięta. Skarżąca domagała się wymierzenia kolejnej grzywny, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz przyznania sumy pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości 6000 zł, stwierdzono rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu, przyznano skarżącej sumę pieniężną w kwocie [...] oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 775/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz [...] sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. [...] (dalej jako: skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 775/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...], ozn. jako [...], stanowiącą obecnie część działki nr [...], z obrębu [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 18 maja 2016 r. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1594/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 9 lutego 2016r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie wyrokiem z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1264/17 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2000 zł., stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto przyznano od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie [...]. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 828/18 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 3000 zł., stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto przyznano od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie [...]. Ponadto wyrokiem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2200/18 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 4000 zł., stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto przyznano od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie [...]. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z [...] czerwca 2019 r. ponownie wezwała Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 9 lutego 2016 r., a następnie wniosła opisaną na wstępie skargę, w której domaga się: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 15.000 złotych; stwierdzenia, że zaistniała bezczynność organu ma charakter rażący; przyznania na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w wymiarze [...] oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi wskazano, że pomimo wielokrotnych wezwań do wykonania wyroku przez organ, Prezydent nie wydał decyzji w sprawie. Prezydent zignorował także pięć wyroków Sądu. Świadczy to jednoznacznie zdaniem skarżącej o ich bagatelizowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, że pełnomocnik strony otrzymał pismo, w którym wskazano przewidywany termin zakończenia postępowania do dnia 30 listopada 2019 r. Organ zaznaczył, że akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony, pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, co znacząco utrudnia rozpoznawanie spraw gdyż nie jest możliwym prowadzenie przedmiotowych postępowań wyłącznie w oparciu wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Podkreślono ponadto, że istotnym w sprawie pozostaje fakt, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem w/w dekretu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 775/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako " [...]", stanowiącą obecnie część działki nr [...], z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 18 maja 2016 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 18 lipca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywien (vide wyrok z 14 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1594/16, wyrok z dnia 24 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1264/17, wyrok z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 828/18 oraz wyrok z 14 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2200/18), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od ponad trzech lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi czterokrotnie grzywny - skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Uzasadnia także nałożenie nań dodatkowej sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej od oczekiwanej przez nią wysokości. Skarżąca bowiem żądała ustalenia jej na poziomie 15.000 złotych, który to wymiar byłby w ocenie Sądu niewspółmierny do okresu zaistniałej zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku, jak też okresu jaki upłynął od zwrotu organowi akt po prawomocnym wymierzeniu mu z tego tytułu ostatniej grzywny. Za adekwatną w takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał natomiast sumę pieniężną w wymiarze [...] na rzecz skarżącej. Ten jej wymiar, w powiązaniu z grzywną w wysokości 6000 złotych winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowanie z kolejną (siódmą) przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło