III FSK 2407/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. w A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1401/19 w sprawie ze skargi C. w A. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. w A. na rzecz Ministra Rodziny i Polityki Społecznej kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U Z A S D N I E N I E Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1401/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. w A. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w przedmiocie zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r. Skargę kasacyjną wywiódł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 21 ust. 2b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji) w zw. z art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. 2017, poz. 59 ze zm., dalej: u.p.o.) poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie jest szkołą w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy według skarżącego szkołą jest, w rozumieniu tych przepisów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 P.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznaczają one granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, której w niniejszej sprawie nie stwierdzono. We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej zarzucono wyłącznie naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię. W ten sposób wyznaczono granice kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zarzutu naruszenia stosownych przepisów postępowania uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w zakresie ustaleń faktycznych, dlatego podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argument, iż ani organy, ani Sąd pierwszej instancji nie zbadali "co faktycznie wykonuje C." pozostaje poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Występujący w rozpoznanej sprawie problem był już rozpoznawany przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 14 sierpnia 2019 r. II FSK 1024/19 i II FSK 1062/19 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA), a ponieważ Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko tam zaprezentowane, posłuży się argumentacją użytą w tych orzeczeniach. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji w związku z art. 93 ust. 1 i 2 u.p.o. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest szkołą w rozumieniu tych przepisów. Należy przypomnieć, że stosownie do postanowień art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, dla publicznych i niepublicznych uczelni, publicznych i niepublicznych szkół oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w ust. 1 i 2, wynosi 0,5% w roku 2000, 1% w latach 2001-2004 i 2% w roku 2005 oraz w latach następnych. Przywołany przepis zawiera wyczerpujący wykaz podmiotów (katalog zamknięty), które mogą korzystać z obniżonego, tu 2%, wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Oznacza to, że powoływane unormowanie dotyczyć może wyłącznie pracodawców, będących podmiotami lub prowadzących podmioty w nim wymienione. Zważywszy na argumenty skargi kasacyjnej, wyjaśnić trzeba, że dla odkodowania treści art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji wystarczy zastosowanie wykładni literalnej, zatem zbędne jest sięganie do wykładni systemowej, czy też wykładni celowościowej. Regulacja z art. 93 ust. 1 i 2 u.p.o. pozostaje bez wpływu na sposób odczytania przepisu art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Dalsza wypowiedź odnośnie do zarzutu naruszenia art. 93 ust. 1 i 2 u.p.o. jest niemożliwa, gdyż skarżący nie wykazał w jaki sposób, jego zdaniem, Sąd pierwszej instancji naruszył te przepisy, na czym polega ich błędna wykładnia i jaka jest prawidłowa wykładnia. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż w rozumieniu art. 91 u.p.o. jest on zespołem szkół i placówek nie zmienia faktu, że w jego skład wchodzi [...], które nie posiada statusu żadnego z podmiotów wymienionych w art. 21 ust. 2b ustawy o rehabilitacji. Fakt ten, zgodnie ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, wyklucza możliwość skorzystania przez skarżącego z preferencyjnego rozliczenia składek na PFRON. Jak słusznie zauważono we wcześniej przywołanych orzeczeniach, gdyby celem ustawodawcy było objęcie centrum kształcenia zawodowego i ustawicznego preferencyjnym wskaźnikiem, z pewnością omawiana regulacja prawna miałaby zupełnie inne sformułowania prawne. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.