II SAB/Po 106/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H. M. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie o nakazanie wydania decyzji zezwalającej na pobyt czasowy, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. przyznaje skarżącej od Wojewody sumę pieniężną w wysokości [...] zł ([...] złotych), V. w pozostałym zakresie skargę oddala, VI. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Przedmiotem skargi jest bezczynność Wojewody w zakresie rozpoznania wniosku H. M. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w [...]. Do złożenia skargi doszło w następujących okolicznościach. Wnioskiem złożonym [...] lutego 2018 r. H. M. wystąpiła o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy w [...]. Do wniosku przedłożyła stosowne załączniki. Z akt administracyjnych wynika, że bezpośrednio po wpłynięciu wniosku zweryfikowano jego kompletność. Pismem z [...] lutego 2018 r. nr [...] Wojewoda zawiadomił R. J. (pełnomocnika wnioskodawczyni), że zostało wszczęte postępowanie w sprawie pozwolenia na pobyt czasowy, a decyzja zostanie podjęta do [...] sierpnia 2018 r. Pismem z [...] marca 2019 r. (wpływ do organu [...].03.2019 r.) pełnomocnik wnioskodawczyni zwrócił się do Wojewody o informację, na jakim etapie jest sprawa. Z akt wynika, że organ nie podjął żadnych czynności, jedynie [...] marca 2019 r. nr [...] poinformował pełnomocnika, że decyzja w sprawie zostanie pojęta do [...] października 2019 r. Pismem z [...] lipca 2019 r. pełnomocnik H. M. – M. S. złożył ponaglenie za pośrednictwem Wojewody do Szefa Urzędu [...]. W ponagleniu, poza przywołaniem podstaw prawnych określających terminy załatwiania sprawy zgodnie z ustawą z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej K.p.a.), wskazał, że brak pozwolenia czasowego powoduje duże utrudnienie dla zainteresowanej, gdyż nie może ona ani odbywać ani planować żadnych podróży (brak wizy), nie może wykonywać w tym czasie pracy, ani ubiegać się o świadczenia na swoje dzieci. Przekazując akta sprawy Szefowi Urzędu do [...] Wojewoda wyjaśnił, że opóźnienie w załatwieniu sprawy jest spowodowane ograniczeniami kadrowymi, częstą rotacją pracowników, którzy muszą załatwić tysiące spraw z wniosków cudzoziemców. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Wojewoda wezwał H. M. (przez pełnomocnika) do uzupełnienia wniosku o dokument potwierdzający posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na utrzymanie 5 osobowej rodziny oraz pisemne oświadczenie, kiedy strona zamierza wrócić do pracy po urlopie macierzyńskim. W międzyczasie [...] sierpnia 2019 r. H. M. złożyła skargę na bezczynność Wojewody domagając się wydania przez organ żądanej decyzji, stwierdzenia bezczynności organu (art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.), orzeczenia o istnieniu obowiązku organu wydania skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy (art. 149 § 1b P.p.s.a.), przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (art. 149 § 1, art. 154 § 2 i art. 154 § 6 P.p.s.a.) i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania obejmujących koszty sądowe w kwocie [...]zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa (art. 200 P.p.s.a.). W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 6, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 2, art. 35 § 3, art. 36 § 3, art. 36 § 1 K.p.a. Podkreślono, że zakreślenie przez Wojewodę terminu załatwienia sprawy nastąpiło w sposób nieuzasadniony – termin ten wynosi bowiem 21 miesięcy i nie znajduje umocowania w art. 35 § 3 K.p.a. W odniesieniu z kolei do żądania przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej zaznaczono, że jest ono uzasadnione chociażby faktem, że przez 19 miesięcy nieusprawiedliwionego oczekiwania na zezwolenie na pobyt czasowy skarżąca nie mogła korzystać z programu 500+, przez co utraciła [...] zł. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że ze strony rodziny skarżącej wpłynęły ponadto wnioski dotyczące dzieci skarżącej - K. K. i O. K. oraz męża O. M.. Organ wyjaśnił, że należyte rozpoznanie spraw rodziny wymaga uwzględnienia wymogu z art. 188 ust. 4 w zw. z art. 114 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2094 ze zm., dalej "u.c."), a więc wysokość miesięcznego dochodu – stabilnego i regularnego wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania – powinna być wyższa niż wysokość dochodu uprawniającego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określonych w ustawie z dnia [...] marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 i 1693), w odniesieniu do cudzoziemca oraz każdego członka rodziny pozostającego na jego utrzymaniu. Wojewoda podkreślił, że pismem z [...] lipca 2019 r. wezwał H. M. o uzupełnienie wniosku dotyczącego syna. Z przedłożonych wraz z pismem z [...] lipca 2019 r. dokumentów wynika jednak, że H. M. i O. M. posiadają syna V. M. urodzonego [...] stycznia 2019r. Urodzenia tego ostatniego okazało się nowa okolicznością nieznaną wcześniej Wojewodzie. Mając to na uwadze wystosowano do H. M. kolejne wezwanie o uzupełnienie wymaganych dokumentów oraz jednocześnie wyznaczono termin rozpoznania sprawy na [...] października 2019 r. [...] listopada 2019 r. Wojewoda poinformował Sąd, iż dnia [...] listopada 2019 r. wydał decyzję nr [...] udzielającą H. M. zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną na terytorium [...] do dnia [...] listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy, jednakże w części. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi podkreślić należy H. M., wyczerpała, stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a, przysługujące jej środki zaskarżenia na etapie administracyjnym. Skarżąca przed wniesieniem skargi złożyła ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście zaistniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. W ocenie Sądu bez najmniejszych wątpliwości można stwierdzić, że Wojewoda na dzień wniesienia skargi dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej H. M.. Jak wskazano już wyżej, wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy skarżąca złożyła [...] lutego 2018 r., a do dnia wniesienia skargi nie został on rozpatrzony w formie decyzji administracyjnej. Została dopiero rozstrzygnięta przez Wojewodę dnia [...] listopada 2019 r. decyzją nr [...] udzielającą H. M. zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną na terytorium [...] do dnia [...] listopada 2022 r. Analiza akt sprawy wskazuje, że w okresie od [...] lutego 2018 r. do [...] sierpnia 2019 r. (pierwsze merytoryczne wezwanie w sprawie) Wojewoda nie podjął jakiejkolwiek urzędowo utrwalonej czynności zmierzającej do wydania rozstrzygnięcia sprawy. Jedyne co uczyniono, to dwukrotnie: pismami z [...] lutego 2018 r. i z [...] marca 2019 r., na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. przedłużano terminy do załatwienia sprawy. Uczyniono to przy tym z naruszeniem art. 35 § 3 K.p.a., gdyż terminy określano "awansem" na [...] sierpnia 2018 r. i następnie na [...] października 2019 r. Do terminu rozpoznania sprawy w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy stosuje się reguły określone w K.p.a. Przepis art. 35 § 3 K.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Swojej bezczynności organ nie może tłumaczyć trudnościami kadrowymi, brakiem etatów, czy też dużą ilością wniosków. Trudności organizacyjne wskazane przez Wojewodę nie mają charakteru nagłego, wynikającego z niespodziewanych i bardzo trudnych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności powodujących paraliż lub utrudnienia w funkcjonowaniu instytucji państwowych. Obowiązkiem organów państwowych jest takie zorganizowanie pracy, a także przeznaczenie takich sił i środków, by sprawnie realizować nałożone na nie zadania. Sąd dostrzega, że istniejący, a niedopuszczalny stan rzeczy, nie jest zapewne zawiniony przez poszczególnych pracowników organu, lecz jest skutkiem braku adekwatnego wzmocnienia komórek organizacyjnych zajmujących się rozpatrywaniem wniosków cudzoziemców o udzielenie im prawa pobytu na terytorium [...]. To zadanie ciąży na Wojewodzie, a ewentualnie także na organach decydujących o wysokości budżetu [...] Urzędu Wojewódzkiego. Strona postępowania administracyjnego nie może jednak ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań organów państwowych. Skarga była zatem usprawiedliwiona, bowiem organ do dnia wniesienia skargi, nie rozpoznał wniosku H. M.. Dlatego Sąd na podstawie art. 149 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził w pkt II. wyroku, że Wojewoda dopuścił się bezczynności. Zważywszy jednak, że przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej organ załatwił sprawę z wniosku z [...] lutego 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w [...] Sąd uznał, że w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) sprawa stała się i dlatego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie w tym zakresie (pkt I. wyroku). W tym miejscu konieczne jest jednak uzupełnienie powyższego wywodu. Sąd zaznacza, że zestawienie przepisów K.p.a. o terminach załatwiania spraw (art. 35 i nast. K.p.a.) oraz przepisów P.p.s.a. o orzekaniu w sprawach ze skarg na przewlekłość ujawnia pewne mankamenty regulacji prawnej. Otóż zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynnością jest stan, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [K.p.a.]". Sąd zwraca uwagę na ten przepis, gdyż nie można nie dostrzegać, że Wojewoda kolejnymi dwoma pismami informował H. M. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. To z kolei – z oceniając to z pozycji formalnej – nakazywałoby przyjąć, że organ nie był w dacie wniesienia skargi w stanie bezczynności. Takie spostrzeżenie zostanie jednak zweryfikowane, gdy dokona się dokładnej analizy akt sprawy. Pierwsze zawiadomienie wystosowane na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. zawarte zostało w piśmie z [...] lutego 2018 r. i wskazywało na termin załatwienia sprawy do [...] sierpnia 2018 r. Terminu tego nie dochowano, a nawet go rażąco naruszono, gdyż dopiero po upływie 6 i pół miesiąca wystosowano kolejne zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 K.p.a. (pismo z [...] marca 2019 r.). Od [...] września 2018 r. Wojewoda niewątpliwie więc pozostawał bezczynny w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. i naraził się na zarzut w tym zakresie. W ocenie Sądu przyjąć należy, że od zarzutu popadnięcia w taki kilkumiesięczny stan bezczynności organ nie może się uchylić wystosowując kolejne zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Innymi słowy, nawet jeżeli przed wniesieniem skargi organ już będący w stanie bezczynności wystosuje zawiadomienie z art. 36 § 1 K.p.a., to zawiadomienie takie nie niweczy zarzutu bezczynności wywiedzionego na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności wymaga również dokonania oceny, czy bezczynność miała charakter rażący (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w K.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Na gruncie badanej sprawy taka sytuacja zachodzi, ponieważ nawet bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Sąd jeszcze raz podkreśla, że już w sam dzień złożenia wniosku organ wyznaczył termin załatwienia sprawy w sposób niczym (znajdującym umocowanie w przepisach prawa) nie usprawiedliwiony, bowiem poinformował skarżącą, że sprawę załatwi w terminie blisko 7 miesięcy (do [...] sierpnia 2018 r.). Również tego bardzo długiego terminu organ nie dochował, a co więcej, zaniedbał reguł terminowego informowania strony o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. Jeżeli Wojewoda zakładał, że nie rozpozna sprawy w terminie wyznaczonym do [...] sierpnia 2018 r., to powinien przed tym terminem powiadomić o tym wnioskodawcę. Tymczasem licząc do końca sierpnia 2018 r., dopiero po 6 i pół miesiącach ponownie powiadomił stronę o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy – skądinąd za kolejne 7 i pół miesiąca, bowiem do [...] października 2019 r. W chwili wniesienia skargi sprawa z wniosku skarżącej pozostawała nierozpoznana, a przy tym w celu jej rozpoznania do tej daty nie podjęto żadnej czynności (ani jednej). Dopiero dzień po odnotowaniu wpływu skargi do Wydziału Spraw Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego (to jest [...].08.2019r., zob. pieczęć na skardze) pismem z [...] sierpnia 2019 r. wystosowano do H. M. wezwanie do uzupełnienie wniosku o dokumenty potwierdzające sytuację dochodową. Powyższe wskazuje, że w niniejszej sprawie działania zostały podjęte przez organ dopiero wskutek skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca trafnie w skardze dostrzegła, że uzupełnienie wniosku o dokumenty określone w art. 188 ust. 4 w zw. z art. 114 ust. 2 u.c. stało się konieczne m.in. dlatego, że właśnie w przedłużającym się okresie rozpoznawania sprawy zmienił się stan osobowy rodziny, w której żyje K. K.. Wbrew sugestiom płynącym z odpowiedzi na skargę nie można więc usprawiedliwiać przedłużającego się czasu rozpoznania sprawy powiększeniem rodziny skarżącej, gdyż do tej zmiany doszło po wielu miesiącach od daty złożenia wniosku, po tym jak organ popadł już w stan bezczynności. Organ musi się liczyć z faktem, że gdy sprawa zalega przez kilkanaście miesięcy, to pomiędzy złożeniem wniosku a jego rozpoznaniem może dojść do zmian stanu faktycznego, co prowadzi do kolejnych komplikacji. Sąd zaznacza też, że sprawy nie rozpoznano z wielomiesięcznym uchybieniem terminu, ale także nie nastąpiło to pomimo ponaglenia. W ocenie Sądu sytuacja, w której strona czeka przez tak długi okres na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał także za zasadne uwzględnić, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., żądanie skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej niż żądana wysokości – pkt 4 sentencji wyroku. Sąd wziął pod uwagę, że wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia [...] czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.). Ustawodawca przyjął, że oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy (projekt ustawy Sejmu RP VIII Kadencji, druk 1633, www.sejm.gov.pl). W kontekście wspomnianej roli rekompensacyjnej w skardze wskazano na konkretne okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością złożonego wniosku. Jest faktem, że H. M. przed przedłużający się okres rozpoznania wniosku doznaje ograniczenia w możliwości ubiegania się o świadczenie z ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2134 ze zm.). Ponadto przedłużający się czas rozpoznania sprawy powoduje, iż także wnioskodawczyni wraz z rodziną doznaje ograniczenia w możliwości podróżowania. Dolegliwości tej w ocenie Sądu nie umniejsza fakt, że jest to okoliczność powszechnie przywoływana przez cudzoziemców domagających się rozpoznania ich wniosków. Sąd nie podzielił jednak żądania H. M. co do wysokości, która powinna być przyznana na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. (do połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim). W ocenie Sądu kwota przysługująca skarżącej w sytuacji stwierdzenia bezczynności nie ma charakteru odszkodowawczego i nie służy pełnej rekompensacie wszelkich oczekiwanych, hipotetycznych korzyści jakie skarżąca uzyskałaby, gdyby jej sprawę rozpoznano terminie. Jej rolą jest swoiste zadośćuczynienie za opieszałość organów państwa. Okoliczności sprawy usprawiedliwiały przyznanie na rzecz skarżącej kwoty [...]zł. Sąd miał też na uwadze, że konieczność wypłaty sumy pieniężnej, o której mowa w art.149 § 2 P.p.s.a. posłuży zwalczaniu bezczynności i przewlekłości organu, gdyż go zdyscyplinuje stanowiąc sankcję za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania, pełniąc funkcję prewencyjną. Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy, ewentualnie wymierzanie grzywien, ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań. Skargę oddalono w pozostałym zakresie (punkt V. wyroku), a konkretnie w zakresie w jakim H. M. domagała się orzeczenia przez Sąd o istnieniu obowiązku Wojewody udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy. Uprawnienie do uzyskania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1b P.p.s.a. przysługuje, "jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego". W niniejszej sprawie Sąd nie dysponował wystarczającą dokumentacją sprawy administracyjnej, gdyż dopiero na etapie postępowania sądowego, równolegle z nim, organ uzupełniał materiał sprawy o dane dochodowe rodziny skarżącej. Okoliczności stanu faktycznego i prawnego nie rysowały się więc tak przejrzyście, aby Sąd mógł wskazywać organowi jakiekolwiek merytoryczne kierunki załatwienia sprawy. Wreszcie, także charakter sprawy, która powinna być załatwiona w pierwszej kolejności przez organ administracji (a nie sąd) w drodze decyzji, nie przemawia za tym, by stosować art. 149 § 1b P.p.s.a. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie VI. wyroku na mocy art. 200 P.p.s.a., a na zasądzoną kwotę złożyła się kwota wpłaconego wpisu od skargi. Wyrok zapadł w postępowaniu uproszczonym poza rozprawą na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a.