I SA/Kr 976/19
WyrokWSA w Krakowie2019-12-13
Skład orzekający: Inga Gołowska, Piotr Głowacki, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, która nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Nieruchomość wpisana do rejestru zabytków może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych tylko wtedy, gdy jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Samo wpisanie do rejestru zabytków nie jest wystarczające, a kluczowe jest faktyczne spełnienie wymogów konserwatorskich, co potwierdza właściwy organ. W przypadku braku takiego potwierdzenia, zwolnienie nie przysługuje.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o zmianie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 r. dla K. G. jako współwłaściciela nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Podatnik kwestionował odmowę zastosowania ulgi dla obiektów zabytkowych, argumentując, że podejmował działania remontowe i konserwatorskie. Organy podatkowe, opierając się na postanowieniach konserwatora zabytków, stwierdziły, że nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami, co wykluczało zastosowanie zwolnienia podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Urszula Zięba Protokolant: Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. G. przy uczestnictwie J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. skargę oddala
I.
Zaskarżoną decyzją z 7 czerwca 2019r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania K. G. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 11 kwietnia 2019r. nr [...] w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2015r. ustalonego współwłaścicielowi K. G. decyzją Prezydenta Miasta K. z 17 stycznia 2015r. nr [...] kwoty [...]zł na [...] zł, działając na podstawie art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 900 ze zm. dalej-O.p.) -utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt sprawy, organ I instancji orzekł o zmianie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015r. w stosunku do podatnika K. G.. Decyzję wydano w podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania podatkowego za 2015r. Przesłanką zawieszenia było toczące się postępowanie przed [...] Wojewódzkim [...], którego celem było potwierdzenie czy nieruchomość położona w K. [...] jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Współwłaścicielami nieruchomości są K. G. i J. M.. Podatek został naliczony za 2015r. od budynków związanych z działalnością gospodarczą ([...] zł), od gruntów związanych z działalnością gospodarczą ([...] zł) od pozostałych budynków lub ich części ([...] zł).
Przedmiotem ustaleń jest nieruchomość zabudowana w K., [...], przy czym zabudowę należy kwalifikować jako budynek o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. Nieruchomość spełnia warunek indywidualnego wpisu do rejestru zabytków ([...]) ale nie spełnia wymogu prawidłowego utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, co powoduje, że nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U z 2018r. poz. 1445 dalej-u.p.o.l.). Organ podatkowy wskazał, że [...] Wojewódzki [...] (dalej-MWKZ) w K. odmówił wydania zaświadczenia, że przedmiotowa nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (postanowienie z 23 listopada 2015r.) utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 listopada 2016r.
Podatnik złożył odwołanie co do części określającej podatek od pozostałych budynków lub ich części wg stawki [...] zł bez zastosowania ulgi dla obiektów zabytkowych. Wniósł o zmianę decyzji za 2015r. i obniżenie kwoty podatku do kwoty wynikającej z zastosowania ulgi dla obiektów zabytkowych [...] zł x [...]m˛. Począwszy od 1997r. tj. od momentu kupna nieruchomości, uwzględniano ulgę dla budynku zabytkowego, a podatek był naliczany tylko od gruntu oraz części budynku związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (restauracja na parterze i w piwnicach). Podał także, że podejmował działania zmierzające do pozyskania zaświadczenia potwierdzającego prawidłowe wywiązywanie się z obowiązków utrzymania zabytku podnosząc, że toczy się postępowanie przed NSA. Wszystkie remonty, prace projektowe i przygotowawcze były i są prowadzone wyłącznie na podstawie pozwoleń i uzgodnień z konserwatorem zabytków.
Organ odwoławczy w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji podał, że K. G. i J. M. są właścicielami nieruchomości położonej w K., [...], dz. nr [...] obr. [...] [...].
Wysokość zobowiązania podatkowego za 2015r. ustalono w decyzji z 17 stycznia 2015r. w wysokości [...] zł, stosując ulgę w zakresie ,,pozostałych budynków wpisanych do rejestru zabytków" w kwocie [...]zł.
Postanowieniem z 18 lutego 2015r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie zmiany decyzji w związku z pozyskaniem zaświadczenia MWKZ z 5 lutego 2015r. zawierające negatywną ocenę stanu zachowania nieruchomości [...]. W zaświadczeniu podano, że w budynku wykonano roboty budowlane bez uzyskania pozwolenia konserwatorskiego.
MWKZ, postanowieniem z 27 kwietnia 2015r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie odmawiając wznowienia postępowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Od 2006r. toczy się postępowanie z nakazem rozbiórki części tylnej budynku frontowego wykonanej ponad poziom stropu IV piętra oraz rozbudowy tego budynku w części oficyny. W sprawie wydano decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w części oficyny. Przeprowadzone w 2014r, kontrole wykazały zły stan techniczny budynku, widoczne zawilgocenia, zasolenia liczne nieszczelności. W dniu 25 marca 2014r. wydano pozwolenie konserwatorskie na wykonanie robót budowano-konserwatorskich ale nie zostało ono wykonane. Postępowanie podatkowe dotyczące 2015r. zawieszono postanowieniem z 30 marca 2015r. i podjęto 21 lutego 2019r.
W kwestionowanej decyzji organ podatkowy określił zmieniony wymiar podatku od nieruchomości i nie uwzględnił ulgi w kwocie [...]zł. i ta część decyzji jest kwestionowana przez podatnika.
Organ podatkowy I instancji zwrócił się do MWKZ i uzyskał pisemne wyjaśnienia konserwatora z których wynika, że w 2015r. kamienica przy [...] nie była utrzymywana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Kwestią zasadniczą nie jest to czy podatnik podejmuje starania lecz to czy utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami. Przyczyny powstania złego stanu technicznego są nieistotne.
Oznacza to, że w sprawie nie ma zastosowanie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
II.
W skardze do Sądu na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył podatnik K. G. zarzucając naruszenie:
-art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l i art. 5 ust. 2 ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U z 2014r. poz. 1446),
- art. 201§1 pkt 2 O.p.
Uzasadniając skargę jej autor wskazał, że wykonywał liczne prace remontowe w oparciu o stosowane decyzje. Rażące jest opieranie wniosków na piśmie MWKZ z którego wynika, że ,,nie można potwierdzić, ze w dacie wydania zaświadczenia z 23 .11.2015r. była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków". Sam fakt prowadzenia szeroko zaplanowanych robót remontowych i konserwatorskich spełnia przesłankę utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami prawa.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1§1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz.2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi-tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm. dalej-p.p.s.a.). Ponadto, Sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145§1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 247§1 O.p.). Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez Skarżącego decyzję organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu krajowemu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Ocena stanu faktycznego ustalonego przez organ: należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji publicznej (organy podatkowe) albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09-CBOSA).
W badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania w odniesieniu do gruntów, budynków i budowli znajdujących się we współposiadaniu skarżącej, zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Organy wyjaśniły dostatecznie wszystkie kwestie, które były potrzebne do ustalenia istotnej faktografii.
Przeprowadzona kontrola akt administracyjnych wskazuje w szczególności, że nie sposób podzielić zarzutów dotyczących sposobu gromadzenia przez Organy materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienia słusznych wniosków stron, dokonania dowolnej, arbitralnej i wybiórczej oceny dowodów, nie odniesienia się do składanych zarzutów, a w konsekwencji błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i sporządzenia wadliwego uzasadnienia decyzji. Zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów są tylko wówczas słuszne, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, iż materiał dowodowy został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona skarżąca nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w O.p.
Z akt przedmiotowych spraw wynika niewątpliwie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe zasadnie pominęły wnioski stron nieprzydatne dla rozstrzygnięcia i rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemną koherentność. Dokonana kontrola nie ujawniła, by w jakikolwiek sposób ograniczano Skarżącemu możliwość składania oświadczeń, przeglądania akt, ustosunkowania się do gromadzonych przez organ dowodów, czy brania udziału w czynnościach.
Lektura uzasadnień decyzji prowadzi do wniosku, iż Organy ustosunkowały się do zarzutów artykułowanych przez podatników i przedstawiły stanowisko w kwestii zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości, czym uczyniły zadość wymogom art. 210§4 O.p.
Przedmiotem kontrowersji w sprawie jest określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015r., a problem dotyczy kwestii, czy budynek położony w K., [...] objęty współwłasnością m.in. skarżącego podlegał w kontrolowanym roku podatkowym zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst Dz.U. 2016r., poz. 716 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem zwolnione od podatku od nieruchomości są grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec powyższego nieruchomość może zostać zwolniona z podatku na podstawie wyżej wskazanego przepisu, jeżeli spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków, zaś drugą, utrzymywanie i konserwacja nieruchomości, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Poza tym, nieruchomość nie może być wykorzystywania na prowadzenie działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie spornym jest jedynie, czy nieruchomość, której Skarżący jest współwłaścicielem, jest utrzymywana i konserwowana, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Nieruchomość jest bowiem wpisana do rejestru zabytków, zaś powierzchnia budynku o zwolnienie której Skarżący się domaga, nie jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, iż nie zachodzą przesłanki warunkujące udzielenie zwolnienia w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. W przepisie tym stwierdza się, że zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zwolnienie to ma na celu m.in. zrekompensować właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążące na nim szczególne obowiązki i ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, powodujące ograniczenia w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości i w czerpaniu zysków z jej posiadania wynikające z ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto założeniem wprowadzenia tego rodzaju zwolnienia było zmotywowanie podatnika do podejmowania działań mających na celu utrzymanie i konserwację obiektu zabytkowego. Mianowicie samo umieszczenie budynku w rejestrze zabytków to za mało, żeby jego właściciel był zwolniony z podatku od nieruchomości (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2014r. sygn. akt: II FSK 831/13). Kluczowym jest bowiem ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie (zob. wyrok NSA z 13 października 2016r. sygn. akt: II FSK 2487/14).
Uzupełnieniem regulacji art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., przewidzianym expressis verbis, są unormowania ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności jej art. 5, zgodnie z którym: opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków:
1) naukowego badania i dokumentowania zabytku;
2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku;
3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie;
4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości;
5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.
Istota opieki nad zabytkiem, podobnie jak ochrony zabytków, została określona w sposób otwarty, tzn. przez podanie tylko wybranych, najbardziej charakterystycznych jej aspektów. Rola dysponenta zabytku w tym zakresie sprowadza się do dwojakiego rodzaju aktów staranności:
1) postępowania w stosunku do zabytku w taki sposób, aby został on zachowany w jak najlepszym stanie oraz
2) umożliwienia innym osobom dostępu do danego zabytku, w tym specjalistom przygotowanym do prowadzenia odpowiednich prac przy zabytku, np.
naukowych czy konserwatorskich. Innymi słowy, celem opieki nad zabytkiem jest jak najdłuższe utrzymanie go w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogólnego. Ze względu na swoje walory, np. historyczne czy naukowe, zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela (posiadacza), którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone. Możliwość takiego ustawowego ograniczenia sygnalizuje art. 140 Kodeksu cywilnego, zawierający ogólną definicję prawa własności rzeczy.
Istota powstałej kontrowersji dotyczyła oceny czy zasadnie odmówiono Skarżącemu prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w związku z posiadaniem nieruchomości zabytkowej a w szczególności czy przesądzające dla zaskarżonych rozstrzygnięć, były informacje zawarte w postanowieniu [...] Wojewódzkiego [...] w K. z 23 listopada 2015r. nr [...] (utrzymanym postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 29 listopada 2016r.) Postanowieniem tym odmówiono skarżącemu wydania zaświadczenia, że utrzymuje on i konserwuje przedmiotową kamienicę zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w związku z przeprowadzonymi oględzinami w dniu 15 listopada 2012r. [...] Wojewódzki [...] wydał decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie elewacji bocznych u elewacji tylnej kamienicy, która to decyzja do dnia oględzin nie została wykonana. Podczas kontroli, która odbyła się w dniu 14 stycznia 2014r. stwierdzono, że zarówno elewacja frontowa jak i elewacja tylna i boczna są w złym stanie technicznym, ponadto w pomieszczeniach widoczne są liczne zawilgocenia, zasolenia, występują nieszczelności. W dniu 25 marca 2014r. zostało wydane pozwolenie konserwatorskie na wykonanie robót budowlano-konserwatorskich związanych między innymi z remontem elewacji tylnej budynku głównego, elewacji północnej i południowej oficyny tylnej, elewacji zachodniej oficyny bocznej, które do 5 listopada 2015r., czyli przeprowadzenia oględzin poprzedzających wydanie postanowienia odmownego, nie zostało zrealizowane. Również podczas tych oględzin stwierdzono, że stan techniczny pozostaje bez zmian, elewacje nadal wymagają przeprowadzenia pilnych prac remontowych. Kondygnacje, poza poziomem piwnic i parteru, na których prowadzone są funkcje gastronomiczne, są nieużytkowane, bez bieżącej konserwacji, elementy zabytkowe częściowo zdemontowane-wymagają przeprowadzenia konserwacji i ekspozycji.
W dniu 5 listopada 2015r. przeprowadzono kontrolę obiektu. MWKZ w pisemnych wyjaśnieniach z 23 stycznia 2019r. nr [...], podtrzymał stanowisko zajęte w ostatecznym w administracyjnym toku instancji, postanowieniu MWKZ w K. z 23 listopada 2015r.
Co istotne, warunkiem zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. jest utrzymywanie obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Stwierdzenie przez uprawniony organ, że istnieją widoczne zaniedbania w utrzymaniu obiektów, rzutuje bezpośrednio na możliwość zastosowania zwolnienia i w konsekwencji na wymiar podatku. (wyrok NSA z 28 sierpnia 2018r. sygn. akt: II FSK 116/18).
Zdaniem Sądu dla oceny przesłanki spełnienia wymogów do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. wystarczające były informacje przedstawione w wyżej wskazanym postanowieniu kompetentnego organu. Powyższa konstatacja jest uzasadniona, gdyż przepis statuujący sporne zwolnienie-art. 7 ust 1 pkt 6 u.p.o.l-nie ustanawia żadnych szczególnych reguł dowodowych czy proceduralnych dla wykazania przesłanek określanego zwolnienia. Stanowi on jedynie, że "zwalnia się od podatku od nieruchomości, grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej"
Zgodnie zatem z art. 180§1 O.p. jako dowód można i należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest wszelki materiał dowodowy, który organ może zgromadzić zgodnie z zasadami postępowania dowodowego. Jednakże spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów przepisów o ochronie zabytków, w pierwszej kolejności powinno być dowiedzione poprzez pozyskanie informacji od właściwego rzeczowo organu administracji publicznej. Skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do właściwego rzeczowo wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art. 122, art.123§1, art.187§1 i art. 191 O.p., bowiem tym sposobem organ podatkowy dążył do zebrania potrzebnego materiału dowodowego uzasadniającego bądź negującego możliwość skorzystania przez skarżącego z wymienionego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnienia od podatku od nieruchomości.
Skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków (art. 38 ustawy z 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), to właśnie do wojewódzkiego konserwatora zabytków powinien zwrócić się organ podatkowy, bądź strona, o zajęcie stanowiska odnośnie należytego utrzymania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Organ konserwatorski jest bowiem właściwy do określenia, czy dany zabytek jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą bez znaczenia pozostaje forma w jakiej następuje zajęcie stanowiska. Przepisy prawa materialnego nie przewidują bowiem w tym zakresie obowiązku współdziałania organów w trybie art. 209 O.p. Stanowisko takie zaaprobowane zostało w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2016r. (sygn. akt: II FSK 2487/14), w którym podkreślono, że wojewódzki konserwator zabytków, właściwy jest do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków wydana w tym zakresie, korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194§1 O.p. Dopiero skuteczne zanegowanie tego dokumentu, mogłoby stanowić podstawę do przyjmowania odmiennych ocen oraz formułowania innych wniosków w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości a tak się nie stało w realiach tej sprawy.
W tych okolicznościach Sąd w pełni podziela stanowisko organów podatkowych, że brak było podstaw do przyjęcie istnienia przesłanki do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l., albowiem sam fakt wpisania przedmiotowej nieruchomości do rejestru zabytków jest niewystarczający. W tym kontekście bez znaczenia są przyczyny powstania spostrzeżonych na zabytkowej nieruchomości nieprawidłowości. Przesłanki zwolnienia określane są bowiem w odniesieniu do stanu nieruchomości zabytkowej w danym roku podatkowym, nie zaś do możliwości, zaangażowania czy dobrej woli jej właściciela. Dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego nie wystarczy wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości, kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie. Z postanowienia [...] Wojewódzkiego [...] wprost wynika, że kamienica, poza częścią, w której prowadzona jest działalność gastronomiczna, nie jest prawidłowo utrzymywana i konserwowana. Jakkolwiek ustawa o ochronie i opiece nad zabytkami nie wyjaśnia wprost, co to znaczy, że obiekt jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z wymogami i zaleceniami konserwatorskimi, niemniej jednak pewne wskazówki zawarte są chociażby w art. 5 ustawy, który precyzuje obowiązki właściciela wobec nieruchomości zabytkowej. Z tego przepisu jasno wynika, że prawidłowo utrzymywany obiekt powinien być użytkowany i to w sposób umożliwiający dostęp do obiektu jak największej grupie społeczeństwa i powinien znajdować się w dobrym stanie technicznym, co oznacza, że prace restauratorskie, konserwatorskie i roboty budowlane powinny być wykonywane na bieżąco.
Skarżący wskazał, że podjął określone prace, które na danym etapie z uwagi na konieczność uzyskania wymaganych zezwoleń, były możliwe do podjęcia. Sąd stoi jednak na stanowisku, czemu dał wyraz we wcześniejszej części uzasadnienia, w tym powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2016r. sygn. akt: II FSK 2487/14, że stanowisko organu konserwatorskiego ma decydujące znaczenia dla uznania, czy zwolnienie może zostać zastosowane. Oznacza to tym samym, że podjęcie opisywanych przez skarżącego czynności, nie mogło doprowadzić do uznania przez Kolegium, że w sprawie należy zastosować zwolnienie o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Wobec stwierdzenia w niniejszej sprawie braku występowania wszystkich przesłanek wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., a w konsekwencji nie korzystania przez przedmiotowy budynek z tego zwolnienia, budynek niemieszkalny w części nie zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej podlegał opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 punkt 2 lit. e u.p.o.l., tzn. dla budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, natomiast w części zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej podlegał opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 punkt 2 lit. b) u.p.o.l., tzn. dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Grunt położony pod przedmiotowym budynkiem, jako nie wpisany indywidualnie do rejestru zabytków, także nie podlega zwolnieniu art. 7 ust. 1 punkt 6 u.p.o.l., a zatem, podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 punkt 1 lit. a u.p.o.l., tzn. dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków.
Reasumując, kontrola sądowoadministracyjna w przedmiotowej sprawie przeprowadzona w oparciu o kryterium legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej eliminację z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie jest merytorycznie prawidłowe i wydane zostało w wyniku postępowania przeprowadzonego zgodnie z obowiązującymi zasadami procesowymi, wynikającymi z Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że zgromadzono wystarczający materiał dowodowy, będący podstawą ustalenia stanu faktycznego sprawy, a także prawidłowo w sposób rzetelny ustalono stan faktyczny. Zdaniem Sądu oceny i wnioski w tym zakresie odpowiadają natomiast wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie mając cechy dowolności i nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów.
Sąd zauważa również, że Skarżący, decydując się na nabycie prawa własności obiektu zabytkowego, musiał mieć świadomość swoich obowiązków jako właściciela nieruchomości. Podkreślić w tym miejscu należy, iż obowiązki w tym zakresie wynikają wprost z art. 5 u.o.z. Opieka nad obiektami wpisanymi do rejestru zabytków, to nie tylko dbałość o zachowanie takiego stanu technicznego, który nie doprowadzi do całkowitego unicestwienia budynku, ale ochrona tych walorów budynku, które zadecydowały o jego wpisie do rejestru zabytków. Wszakże w art. 5 u.o.z. mowa jest o opiece nad zabytkiem sprawowanej przez jego właściciela, przejawiającej się w zapewnieniu warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, a także na korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Wobec braku takich działań, Skarżący nie spełnia przesłanek uprawniających do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło