II SAB/Rz 109/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej na rzecz skarżącego M. C. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 16 października 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga MC (dalej: "skarżącego") na bezczynność Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w [...], w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 2 września 2019 r. skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP zwrócił się do Dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej obejmującej podanie ilości osób zatrudnionych w Bibliotece na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia, z wyszczególnieniem nazw stanowisk oraz formy zatrudnienia. W ocenie skarżącego organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem pomimo upływu 14-dniowego terminu przewidzianego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił żądanej informacji. Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w [...] wniósł o odrzucenie skargi. Podał, ze w związku z brakami kadrowymi, przez ponad miesiąc czasu nie sprawdzał konta na platformie e-PUAP. Uczynił to dopiero w dniu 3 października 2019 r. i po otrzymaniu wniosku skarżącego, tego samego dnia udzielił stosownej odpowiedzi. Dopiero następnego dnia, tj. 4 października 2019 r. doręczono mu skargę na bezczynność. Zdaniem organu brak odpowiedzi w terminie na błahe pytanie skarżącego, nie wnoszące nic do jawności życia publicznego i kontroli instytucji publicznych, nie stanowi istotnego naruszenia u.d.i.p. Wobec powyższego skarga powinna podlegać odrzuceniu. W piśmie procesowym z dnia 23 października 2019 r. skarżący podniósł, że wyjaśnienia Dyrektora nie zmieniają faktu, że przekroczył ustawowo określony termin na udostępnienie informacji publicznej na wniosek, zaś sama skarga została nadana w dniu 2 października 2019 r., a zatem kiedy organ pozostawał w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018r, poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo do informacji, w świetle art. 61 Konstytucji RP, jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa, co oczywiste, znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art. 13 u.d.i.p. terminie, stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępny na str. cbosa). Trzeba również wskazać, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej skarżący nie jest zobowiązany do składania wezwania o usunięcie naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 3 P.p.s.a. (n.p. wyrok NSA ww., wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 17/09). W wyroku NSA z dnia 24 maja 2006 r. postawiono znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie tezę, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego zarzut formalny Spółki, o braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mógł skutkować odrzuceniem skargi. W kontrolowanej sprawie bezsporny pozostaje fakt, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mieści się w kręgu podmiotów określonych przez ustawodawcę, jako obowiązane do udostępniania informacji publicznej w zakresie, w jakim pozostaje dysponentem żądanej informacji oraz zastosowanie do żądanej informacji miałby tryb przewidziany w u.d.i.p. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro, według art. 16 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji. Wniosek skarżących zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej i powinien zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie - o ile oczywiście znajduje się w posiadaniu tej informacji. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że informacja publiczna została udzielona z opóźnieniem, dopiero po otrzymaniu skargi do sądu wniesionej przez wnioskodawcę. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, która z uwagi na niezwłoczne udzielenie informacji nie miała cech rażącego naruszenia prawa. O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 296/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14). Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Kierując się powyższymi dyrektywami wykładni pojęcia rażącego naruszenie prawa, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie podlega takiej kwalifikacji. Okoliczności wskazane przez Dyrektora w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwiają przyczyn opóźnienia, ale nie sposób uznać, że istniała zła wola, czy też celowe unikanie rozpatrzenia wniosku. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt I i II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 597 zł składa się: wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.