II SA/Łd 734/19

WyrokWSA w Łodzi2019-12-16

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Paweł Kowalski, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmniejszenie wysokości obiektu budowlanego o 2,22% (12 mm) stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 i 5a Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmniejszenie wysokości obiektu budowlanego o 2,22% (12 mm), mimo przekroczenia dopuszczalnej tolerancji 2% określonej w art. 36a ust. 5a pkt 1 Prawa budowlanego, nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Kluczowe jest uwzględnienie charakteru inwestycji (wiata jednospadowa) oraz brak automatyzmu w kwalifikacji odstąpienia, co pozwala na uznanie tego odstąpienia za nieistotne. Ponadto, zmiana wysokości w okapie nie jest zmianą charakterystycznego parametru obiektu, a wiata nie jest obiektem kubaturowym.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się kontroli zgodności realizacji wiaty garażowej z zatwierdzonym projektem budowlanym, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. samowolnie zrealizowanych fundamentów, braku uzgodnień przeciwpożarowych, niewłaściwych odległości od budynku sąsiedniego oraz składowania paliwa. Organ pierwszej instancji zobowiązał inwestora do sporządzenia projektu zamiennego z uwagi na istotne odstąpienia od projektu budowlanego (zmiana wysokości w okapie). Organ drugiej instancji uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając odstąpienia za nieistotne. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Mariola Kaźmierczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 roku sprawy ze skarg R. S. i J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego wiaty garażowej oddala skargi. B.A. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...]. i umorzył w całości postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji w przedmiocie realizacji obiektu z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, dotyczącego wiaty garażowej na kombajn usytuowanej na nieruchomości położonej w miejscowości P. 19B (działka nr 214) w gminie P. . Z akt sprawy wynika, że 23 października 2018 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynął wniosek J. S. i R. S. o kontrolę zgodności z decyzją Starosty [...] realizacji wiaty na kombajn i warunków lokalizacji zabudowy granicy działki nr 214 dla projektowanej ściany wiaty na maszyny i płody rolne w miejscu istniejącej ściany aktualnie określonej jako ściana ogrodzenia, która jest wspólną ze ścianą wiaty na kombajn. W szczególności wniesiono o zbadanie możliwości realizacji projektowanej ściany oddzielenia ogniowego w granicy działki w miejscu istniejącej już ściany ogrodzenia. Organ szczebla powiatowego przeprowadził w dniu 20 listopada 2018 r. czynności kontrolne stwierdzając, że W.K. realizuje na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] wiatę na kombajn. Obecni podczas czynności kontrolnych J. S. i R. S. podnieśli, że wiata powstała na samowolnie zrealizowanych fundamentach, z materiałów użytych do samowoli, że zatwierdzony wskazaną powyżej decyzją projekt budowlany nie został uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a między wiatą na działce nr. 214, a budynkiem mieszkalnym na działce nr 213 nie ma odległości 8 m, a nadto wyrazili obawę, że w obiekcie składowane są zbiorniki z paliwem oraz, że nie zamontowano rynny i rury spustowej, co powoduje spływ wód opadowych na nieruchomość sąsiednią. Organ pierwszej instancji stwierdził, że obiekt jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, w obiekcie garażowany jest kombajn. Pod wiatą nie jest składowane paliwo. Stwierdzono nadto, że wiata ma wymiary 7,11m x 8,50m i wysokość w okapie - 4,84m, a w kalenicy 5,71 m. Inwestor zrezygnował z wykonania tynków na ścianie w granicy i z montażu rynny i rury spustowej z pcv- na części połaci została zamontowana rynna stalowa. Organ szczebla powiatowego stwierdził, że ukształtowanie terenu jest takie, że woda spływa w kierunku północnym. Inwestor oświadczył, że ogrodzenie ściana w granicy między działkami. 213 i 214 powstała później niż budowa wiaty na kombajn. Pismem z 28 listopada 2018 r. J. S. i R. S. zgłosili zastrzeżenia do protokołu czynności kontrolnych wnosząc o uzupełnienie jego treści o swoje uwagi, co do wadliwości dokumentacji projektowej, sposobu odprowadzenia wód opadowych oraz konstrukcji ściany ogrodzenia. W efekcie powyższych okoliczności organ szczebla powiatowego decyzją z [...] zobowiązał W. K. do sporządzenia i przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. czterech egzemplarzy określonego projektu budowlanego zamiennego wiaty garażowej na kombajn, stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że inwestycja została zrealizowana z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zmianę "wysokości wiaty w okapie o 36cm", która jednocześnie "przyczyniła się do zmiany kubatury obiektu". Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. oraz R.S., podnosząc m.in., że postał zrealizowany obiekt, tj. wiata na kombajn wraz ze ścianą konstrukcyjną w granicy działki poza zakresem decyzji pozwolenia na budowę co jest ewidentnym naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, gdyż wykonana budowla ma ścianę w granicy długości 23m zamiast jak podaje organ 7,10 m.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu ww. , decyzji z [...] wskazał, że przedmiotem postępowania jest wiata garażowa na kombajn, usytuowana na nieruchomości położonej w miejscowości P. 19B (dz. 214) w gminie P. . Inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę wiaty garażowej na kombajn na przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta ma przymiot ostateczności i pozostaje w obrocie prawnym. Ustalono również, że budowa wiaty garażowej na kombajn została zakończona, o czym inwestor – W.K. zawiadomił organ 18 października 2017 r. Zawiadomienie zostało przyjęte bez uwag i sprzeciwu. Do omawianego zawiadomienia inwestor dołączył m.in. oświadczenie kierownika budowy, że przedmiotowy obiekt został wykonany zgodnie z projektem budowlanym i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. W toku postępowania organ szczebla powiatowego ustalił, że obiekt został zrealizowany z odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającym na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu. Wiata ma wymiary 7,11 m x 8,50 m i wysokość w okapie 4,84m, a w kalenicy 5,71 m, podczas kiedy zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym powinna mieć wymiary 7,10 m x 8,45 m i wysokość w okapie 4,48m, a w kalenicy 5,84m. Ponadto inwestor zrezygnował z wykonania tynków na ścianie usytuowanej w granicy oraz z montażu rynny i rury spustowej z PCV. Na fragmencie połaci zamontowana została rynna stalowa. Zmieniono również materiał wykonania posadzki, zamiast ze szlichty cementowej wykonano ją z trelinek. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w analizowanej sprawie zrealizowano obiekt z odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającymi na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: wysokości, długości, szerokości, przy czym zmiany te kształtują się następująco: - szerokość projektowana - 7,10 m, faktycznie zrealizowana - 7,11 m - zmiana o 0,14%; - głębokość projektowana 8,45 m, faktycznie zrealizowana - 8,50 m - zmiana o 0,59%; - wysokość projektowana 5, 84m, faktycznie zrealizowana - 5,71m - zmiana o 2,22%. Z zestawienia powyższego wynika, że zmiany szerokości i wysokości obiektu mieszczą się w dopuszczalnej tolerancji, określonej normą art. 36a ust. 5a pkt 1a ustawy Prawo budowlane. Natomiast wysokość obiektu zmniejszono o 2,22%. Zdaniem organu nie można jednak pominąć okoliczności, że zgodnie ze o tym jaki dane odstępstwo ma charakter winien decydować całokształt okoliczności konkretnego przypadku. W analizowanej sprawie wysokość obiektu zmniejszono o 2,22 %, a tym samym z przekroczeniem dwuprocentowej tolerancji. Jednakże nie można pominąć, że przekroczenie to wynosi 12 mm. Biorąc pod uwagę charakter inwestycji, jak również geometrię dachu (dach jednospadowy), oraz uwzględniając postulat braku automatyzmu w dokonywaniu kwalifikacji odstąpienia, należy uznać, że odstąpienie to ma charakter nieistotny. Organ szczebla powiatowego wskazał nadto, że zmiana "wysokości wiaty w okapie o 36 cm, która jednocześnie "przyczyniła się do zmiany kubatury obiektu". Jednak organ odwoławczy wyjaśnić, że zmiana wysokości w okapie nie jest zmianą charakterystycznego parametru obiektu, w rozumieniu normy art. 36a ust. 5 pkt 2 p.b.. Nie ma też możliwości uznania, że zmiana wysokości przedmiotowego obiektu przyczyniła się do zmiany jego kubatury, bowiem wiata nie jest obiektem kubaturowym, bowiem z jej istoty wynika, że nie posiada wszystkich przegród zewnętrznych wydzielających ją z przestrzeni. Tym samym wiata nie posiada charakterystycznego parametru jakim jest kubatura. W związku z powyższym brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie realizacji wiaty garażowej z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, a tym samym postępowanie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.. Odnosząc się do charakteru spornej ściany zlokalizowanej w granicy nieruchomości wskazano, że objęta jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez organ szczebla powiatowego W analizowanej sprawie ściana zlokalizowana w granicy nieruchomości zakończona jest elementem żelbetowym połączonym z pionowym elementem żelbetowym, stanowiącym część wiaty garażowej na kombajn, przy czym dokumentacja fotograficzna wskazuje, że wzmiankowane elementy żelbetowe nie były wykonywane jednocześnie - część wieńcząca ścianę pełniącą funkcję ogrodzenia została, po uprzednim podkuciu częściowo zagłębiona w pionowym elemencie żelbetowym wiaty. Omawiany element żelbetowy trudno również uznać za wieniec projektowanej wiaty na maszyny rolnicze i płody rolne, bowiem nie jest on powiązany z pozostałymi jej ścianami (jej budowa nie została rozpoczęta). Tym samym organ podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że ściana zlokalizowana w granicy nieruchomości jest ogrodzeniem pełnym i nie może zostać uznana za odstąpienie od projektu budowlanego, dotyczącego wiaty garażowej, bo nie jest z tym obiektem związana. Jednobrzmiące skargi na powyższą decyzję wnieśli R. S. (II SA/Łd 734/19 oraz J.S. (II SA/Łd 735/19), wskazując m.in., że sporny obiekt jest budynkiem a nie wiatą na kombajn, gdyż ma cztery ściany (jedną częściowo z blachy, częściowo z brezentu) i pełni funkcję garażu do obsługi kombajnu. Na obiekcie użytkowana jest instalacja elektryczną której nie obejmował projekt wiaty. W trakcie realizacji wiaty wykonana został też ściana w granicy, której realna długość wzdłuż granicy działek 213 i 214 wynosi co najmniej 300% wielkości określonej w zatwierdzonym projekcie. Ściana ta według skarżących ma co najmniej 23 m i jest połączona jednolitą konstrukcją i technologią ze ścianą wiaty przez co stanowi jednolitą całość z samą wiatą. W konsekwencji zarzucili naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 35 ust. 1 p.b. oraz § 42 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez niedokonanie przez organ wymaganych sprawdzeń i ustaleń w zakresie zgodności usytuowania i deklarowanego przeznaczenia obiektu budowlanego z normowymi przepisami. - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 35 ust. 1 p.b. oraz § 19 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez niedokonanie przez organ wymaganych sprawdzeń i ustaleń w zakresie zgodności usytuowania i deklarowanego przeznaczenia obiektu budowlanego z przepisami. - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 35 ust. 1 p.b. oraz § 3 rozporządzenia z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, poprzez niedokonanie przez organ wymaganych sprawdzeń i ustaleń w zakresie zgodności usytuowania i deklarowanego przeznaczenia obiektu budowlanego z przepisami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sąd postanowił: połączyć na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejszą sprawę ze sprawą o sygnaturze akt II SA/Łd 735/19 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić dalej sprawę pod sygnaturą II SA/Łd 734/19. Poza tym pełnomocnik skarżących oświadczył, że obaj skarżący są współwłaścicielami działki nr 213 znajdującej się w miejscowości P. gmina P. . Dodatkowo zarzucił naruszenie: - art. 36a ust. 5a pkt 1 prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że ogrodzenie jako obiekt budowlany nie jest elementem wiaty, w rzeczywistości ogrodzenie jest połączone z wiatą konstrukcyjnie i funkcjonalnie, czego skutkiem jest konieczność przyjęcia iż szerokość wiaty wynosi 23,75 m, co stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego, w którym to szerokość wiaty ustalona została na 7,11 m; - art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie na skutek przyjęcia przez organ, że zwiększenie rzeczywistej wysokości wiaty w okapie względem wskazanej w projekcie budowlanym o 36 cm nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, a także przyjęcie, że wiata nie jest obiektem kubaturowym, gdy w rzeczywistości wiata ma taki charakter, a jej kubatura istotnie się zwiększyła; - art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 139 k.p.a., poprzez wydanie przez organ drugiej instancji decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i umarzającej postępowanie, która to decyzja była decyzją wydaną na niekorzyść odwołujących się mimo, że postępowanie przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego zostało wszczęte jedynie na skutek odwołania skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, bowiem stanowisko organu odwoławczego jest słuszne. Przedmiotem sporu jest wiata garażowa na kombajn, usytuowana na nieruchomości położonej w miejscowości P. 19B (nr 214) w gminie P. . Organ pierwszej instancji jako podstawę prawną decyzji, którą zobowiązał W. K. do sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wiaty garażowej na kombajn, jako zrealizowanej z istotnymi odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego, wskazał przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). W myśl owej regulacji prawnej właściwy organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Bezspornie inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...]. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę wiaty garażowej na kombajn na wskazanej nieruchomości. Niesporna jest także to, że budowa wiaty garażowej na kombajn została zakończona, o czym inwestor zawiadomił właściwy organ, który zawiadomienie przyjął bez uwag i sprzeciwu. Do omawianego zawiadomienia Inwestor dołączył m.in. oświadczenie kierownika budowy mgr. inż. J.W., że obiekt został wykonany zgodnie z projektem budowlanym i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Poza sporem pozostają też ustalenia organu, że obiekt został zrealizowany z odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającym na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu, albowiem wiata ma wymiary 7,11m x 8,50m i wysokość w okapie - 4,84m, w kalenicy 5,71m, a zgodnie z zatwierdzonym projektem powinna mieć wymiary 7,10m x 8,45m i wysokość w okapie 4,48m, w kalenicy 5,84m. W tej sytuacji kluczowym zagadnieniem jest to, czy ww. odstępstwa od zatwierdzonego projektu są istotnym odstąpieniem, w rozumieniu art. 36a ust. 5 prawa budowlanego. Zgodnie ze wskazaną wyżej normą prawną istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego (...); 3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany uzgodnień lub pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b. Nadto art. 36a ust. 5a ustawy przewiduje, że nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki: 1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym; 2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu; 3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; 4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Bez wątpienia przedmiotowa wiata została zrealizowana z odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającymi na zmianie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: wysokości, długości, szerokości. Zmiany szerokości i wysokości obiektu mieszczą się w zakresie tolerancji, przewidzianej treścią art. 36a ust. 5a pkt 1a p.b., jednak wysokość obiektu zmniejszono o 2,22%. co przekracza dopuszczalną ww. przepisem tolerancję. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie, prezentowany jest jednolity pogląd, że stwierdzenie przez organ odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego jednego z parametrów określonych normami art. 36a ust. 5 p.b., nie musi zostać uznane automatycznie za "istotne odstąpienie" w rozumieniu tego przepisu. Podkreśla się, że to, czy w danym wypadku odstępstwo, mimo, że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w ust. 5 art. 36a, ma charakter istotny, zależy od okoliczności danej sprawy. Wskazuje się też, że z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 p.b. oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność, czy w danej sytuacji dokonane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne, czy nieistotne, wymaga wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych normami art. 4 i art. 5 p.b., w tym zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9). Za takim rozumieniem tego przepisu - pozostawiającym organom pewien margines uznaniowości - przemawia wykładnia celowościowa tego artykułu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1375/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2527/10). Powyższy pogląd utrzymuje się również w najnowszym orzecznictwie, w którym zwraca się uwagę, że przepis art. 36a ust. 5a ustawy został wprowadzony nowelizacją ustawy Prawo budowlane, której celem była dalsza liberalizacja i uproszczenie procedur budowlanych. Natomiast stwierdzone niewielkie zmiany, szczególnie w okolicznościach sprawy z uwagi na charakter budynku, parametrów długości i szerokości nie skutkują istotnymi odstępstwami, o których mowa w art. 36a ust. 5a pkt 1 ustawy Prawo budowlane (wyrok WSA w Ł. z 17 października 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 659/17, z 24 lipca 2019 r., sygn.. II SA/Łd 287/19). Wobec powyższego słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że skoro w analizowanej sprawie wysokość obiektu zmniejszono o 2,22%, a tym samym z przekroczeniem dwuprocentowej tolerancji to mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu. Jednakże przekroczenie to wynosi 12mm. Zatem ze względu na charakter inwestycji, jak również geometrię dachu (dach jednospadowy), a także uwzględniając postulat braku automatyzmu w dokonywaniu kwalifikacji odstąpienia, należy uznać, że odstąpienie to ma charakter nieistotny. Także wskazana przez organ pierwszej instancji zmiana wysokości wiaty w okapie o 36 cm, która według tego organu przyczyniła się do zmiany kubatury obiektu, nie może być argumentem uzasadniającym nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenie projektu zamiennego. Słusznie bowiem wyjaśnił organ odwoławczy, że zmiana wysokości w okapie nie jest zmianą charakterystycznego parametru obiektu, w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 p.b.. Nie ma też możliwości uznania, że zmiana wysokości przedmiotowego obiektu przyczyniła się do zmiany jego kubatury, bowiem wiata nie jest obiektem kubaturowym, gdyż z jej istoty wynika, że nie posiada wszystkich przegród zewnętrznych wydzielających ją z przestrzeni. Tym samym wiata nie posiada charakterystycznego parametru jakim jest kubatura. Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, bądź przepisach. W analizowanej sprawie jakkolwiek inwestycja została zrealizowana z odstąpieniami od zatwierdzonego projektu budowlanego, to jednak zmiany te nie mogą zostać uznane za zmiany istotne. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżących okoliczności, dotyczących charakteru ściany zlokalizowanej w granicy nieruchomości, wskazać należy, że jak wyjaśnił organ odwoławczy objęta jest ona odrębnym postępowaniem prowadzonym przez organ szczebla powiatowego i nie jest objęta niniejszym postępowaniem. Organy obu instancji przedstawiły zgodne stanowisko, że ściana zlokalizowana w granicy nieruchomości jest ogrodzeniem pełnym i nie może zostać uznana za odstąpienie od projektu budowlanego dotyczącego wiaty garażowej na kombajn, bowiem nie jest z tym obiektem powiązana funkcjonalnie. Zatem prawidłowość realizacji owej ściany pozostaje poza zakresem objętym sprawą niniejszą. Przedstawione powyżej argumenty uzasadniają wniosek, że sprawa, wbrew zarzutom skargi została wyjaśniona w sposób wyczerpujący dla merytorycznego jej rozstrzygnięcia, a wydane rozstrzygniecie jest zgodne z prawem Organ odwoławczy rozpatrzył cały materiał dowodowy, wyjaśnił i ocenił należycie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także ww. przepisami prawa materialnego. Przeprowadzone postępowanie doprowadziło organ odwoławczy do właściwej konkluzji, iż skoro wskazane odstąpienia od zatwierdzonego projektu nie są istotne, to brak jest podstaw do dalszego prowadzenie postępowania w przedmiocie spornej wiaty z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu, co musiało skutkować umorzeniem postepowania jako bezprzedmiotowego, ma podstawie art. 105 § 1 k.p.a.. Osobno należy się odnieść do podniesionego na rozprawie zarzutu naruszenie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 139 k.p.a., poprzez wydanie przez organ drugiej instancji decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i umarzającej postępowanie, która to decyzja była decyzją wydaną na niekorzyść odwołujących się mimo, że postępowanie przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego zostało wszczęte jedynie na skutek odwołania skarżących. Zgodnie z dyspozycją art. 139 k.p.a organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Co do zasady organ odwoławczy nie może orzec na niekorzyść strony, która składa odwołanie - pogorszyć jej pozycję prawną. Strona, która nabyła określone prawa, czy też na którą nałożono obowiązki decyzją administracyjną a niezadowoloną z tak ukształtowanej sytuacji prawnej i korzystającej z prawa do złożenia odwołania - prawa do ponownej oceny prawnej dokonanej przez organ wyższego stopnia, nie powinna co do zasady liczyć się z możliwością pogorzenia swojej pozycji - zakresu praw lub obowiązków nadanych bądź nałożonych przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie powinien orzec sprzecznie z jej interesem i intencją, którą to intencją była zmiana na korzyść swojej pozycji ukształtowanej decyzją organu pierwszej instancji. Do naruszenia zasady określonej w art. 139 k.p.a. dochodzi wówczas, gdy organ odwoławczy orzeka na "niekorzyść" strony odwołującej się przy czym przez "niekorzyść" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego. W niniejszej sprawie trudno wskazać w jaki sposób zaskarżone decyzja pogarsza sytuację prawną odwołujących się, którzy jednocześnie są skarżącymi. Uchylenie decyzji nakładającej na inwestora (ich sąsiada) obowiązek przedłożenia projektu zamiennego, w sytuacji gdy nie było podstaw do jego nałożenia nie wyczerpuje dyspozycji art. 139 k.p.a. w stosunku do skarżących. Decyzja organu pierwszej instancji nie nakładała na skarżących żadnych obowiązków, ani nie przyznawała im żadnych praw, nie pogarszała przy tym w żaden sposób ich sytuacji prawnej. Trudno bowiem mówić o naruszeniu zakazu reformationis in peius, w sytuacji, gdy nie było podstaw do nałożenie obowiązku wynikającego z decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 139 k.p.a. jest bezpodstawny. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnie 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) orzekł o oddaleniu skargi. IB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło