II GSK 512/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2079/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania w sprawie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w M. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2079/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rejestrację odbiorników telewizyjnych i ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia. W dniu [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., działając na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.), wydał decyzję nr [...], w której nakazał spółce A. sp. z o.o. rejestrację 74 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 50.394 zł. W dniu 16 maja 2019 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że decyzja została jej doręczona w dniu 2 maja 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Minister Infrastruktury, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. organ I instancji wysłał na adres strony wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przesyłka zawierająca decyzję nie została odebrana przez stronę. Z powodu niemożności doręczenia przesyłka została pozostawiona do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym (zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata). Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 2 lutego 2018 r. Ponieważ strona nie odebrała awizowanej przesyłki, została ona 9 lutego 2018 r. zwrócona do nadawcy i dołączona do akt sprawy, co zostało potwierdzone pieczęciami i podpisami na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Zatem w przedmiotowej sprawie organ dopełnił czynności pozwalających zgodnie z art. 44 k.p.a. uznać przesyłkę za skutecznie doręczoną w dniu 9 lutego 2018 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie w dniu 16 maja 2019 r., a zatem po upływie 14-dniowego terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. A.sp. z o.o. złożyła na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc m.in., że organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie podjął próby wyjaśnienia stwierdzonych wątpliwości dotyczących doręczenia decyzji. Skarżąca podniosła, że prowadzi działalność hotelową w obiekcie położonym w M. przy ul. [...], zaś obiekt ten jest czynny bez jakichkolwiek przerw, tj. 24 godziny na dobę przez siedem dni w tygodniu, a zatem sposób doręczania pism, o którym mowa w art. 44 k.p.a., w niniejszej sprawie w ogóle nie powinien mieć zastosowania. Ponadto, zdaniem skarżącej organ nie uwzględnił faktu, że adres obiektu, w którym skarżąca prowadziła działalność, został administracyjnie zmieniony z nr [...] w M., na ul. [...], co mogło mieć wpływ na skuteczność doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 stycznia 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że na uwzględnienie zasługują zarzuty naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., dotyczące zaniechania wyjaśnienia kwestii ustalenia daty doręczenia skarżącej spółce decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz niepodjęcia próby wyjaśnienia stwierdzonych wątpliwości dotyczących skuteczności doręczenia tej decyzji. Sąd I instancji wskazał, że organ nie odniósł się do wyjaśnień skarżącej dotyczących okoliczności powstania spółki oraz stanu technicznego hotelu, w kontekście prawidłowości doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, organ nie ustosunkował się do podniesionego przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji faktu, że organ I instancji doręczył skarżącej decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. dopiero w dniu 2 maja 2019 r. Minister Infrastruktury zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Organ oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i 2, art. 14 oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 1500), poprzez błędne przyjęcie, że organ dopuścił się zaniechania dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie podjął próby wyjaśnienia stwierdzonych wątpliwości dotyczących skuteczności doręczenia decyzji z [...] stycznia 2018 r., co skutkowało bezzasadnym uznaniem, że organ naruszył w tym zakresie przepisy postępowania, w sytuacji gdy organ nie miał możliwości podjąć wątpliwości co do skuteczności doręczenia decyzji z [...] stycznia 2018 r., ze względu na fakt, że decyzja ta została doręczona na adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, właściwym na dzień jej doręczenia; organ nie miał podstawy prawnej do kwestionowania prawidłowości danych ujawnionych we wpisie do rejestru; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że organ nie odniósł się do twierdzeń i wyjaśnień strony odnośnie zarejestrowania spółki A. sp. z o.o. w grudniu 2016 r., przejęcia przez tę spółkę budynku w złym stanie technicznym po spółce B. sp. z o.o., remontów i przebudowy, którym strona poddała ten budynek oraz sukcesywnego oddawania go do eksploatacji i wyposażania w nowe meble i sprzęt elektroniczny w tym telewizory, co skutkowało bezzasadnym uznaniem, że organ naruszył w tym zakresie przepisy postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w sytuacji gdy organ w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygał o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie badał zaś odwołania pod kątem merytorycznym; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uznanie, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego, przez co sporządził uzasadnienie niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., co skutkowało bezzasadnym uznaniem, że organ naruszył przepisy postępowania w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w sytuacji gdy organ w uzasadnieniu w pełni kompleksowo przedstawił podstawy prawne rozstrzygnięcia sprawy, opisał dokładnie stan faktyczny związany z doręczeniem decyzji I instancji i powody przyjęcia, że doręczenie nastąpiło w dniu 9 lutego 2018 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ stwierdził, że adres, na który została wysłana przesyłka z decyzją z [...] stycznia 2018 r., tj.: "M. nr [...], [...] M.", odpowiadał po pierwsze, adresowi na pieczątce przybitej przez recepcjonistkę na protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2017 r., a po drugie, danym ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Organ wyjaśnił, że w żaden sposób nie mógł podjąć wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji, zaś Sąd I instancji błędnie przyjął, że tego rodzaju wątpliwości istnieją. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że przyczyną uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia było stwierdzenie naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia faktycznej daty doręczenia skarżącej spółce decyzji oraz niepodjęcie próby wyjaśnienia stwierdzonych wątpliwości dotyczących skuteczności doręczenia decyzji. W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...] stycznia 2018 r. została uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego uregulowanym w art. 44 k.p.a. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ prowadzący postępowanie, w którym ten tryb został zastosowany, musi dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o przesyłce, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, musi również posiadać informację, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Skutek prawny doręczenia mogą mieć bowiem tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 1-3 art. 44 k.p.a. Tymczasem w odwołaniu od decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. strona powołała szereg okoliczności mogących świadczyć o nieprawidłowościach w doręczeniu decyzji. Po pierwsze wskazała, że obiekt hotelowy "[...]" jest czynny 24 godziny na dobę i przez cały czas w recepcji obiektu obecny jest pracownik. Zdaniem skarżącej, oznacza to, że doręczenie jej korespondencji nie powinno nastąpić w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a. Po drugie spółka zwróciła uwagę, że adres obiektu uległ zmianie w związku z wprowadzeniem nazw ulic w M. Ta okoliczność, w ocenie skarżącej, również mogła mieć wpływ na prawidłowość doręczenia jej korespondencji. Sąd uwzględnił racje skarżącej, a ocenę tę podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wyjaśnił dostatecznie wspomnianych wątpliwości. Argumentował, że był uprawniony do przesłania decyzji na adres widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym, co jednak pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. W aktach administracyjnych znajduje się koperta zawierająca decyzję z [...] stycznia 2018 r., na której umieszczono adres spółki: "M. [...]". Adnotacje na kopercie wskazują na podjęcie przez doręczyciela próby doręczenia na wskazany adres i pozostawieniu jej w urzędzie pocztowym. Biorąc pod uwagę uzyskane od skarżącego informacje o zmianie adresu poprzez nadanie nazwy ulicy, na której znajduje się siedziba skarżącej spółki, organ był zobowiązany do poczynienia ustaleń, czy przesyłkę skierowaną na nieistniejący w dacie próby doręczenia adres można uznać za prawidłowo awizowaną. Zastosowanie trybu doręczenia zastępczego wymaga, by przesyłka została prawidłowo zaadresowana, tak aby doręczający miał pewność, że podejmuje próbę doręczenia właściwemu podmiotowi i ten podmiot informuje o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Dziwić również może fakt nieodnotowania na kopercie, iż podany na niej adres nie istnieje. Organ nie odniósł się również do okoliczności prowadzenia pod adresem, na który dokonano doręczenia, działalności hotelowej, której charakter, co jest oczywiste, wymaga stałej obecności pracownika. Należy zaznaczyć, że tryb doręczenia przesyłek przewidziany w art. 44 k.p.a. ma charakter wyjątkowy i może być zastosowany wyłącznie w przypadku, gdy adresat jest nieobecny oraz gdy nie można doręczyć przesyłki dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu. W przypadku doręczenia przesyłki podmiotowi będącemu spółką z o.o., tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, zastosowanie ma art. 45 k.p.a., zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W konsekwencji obecność osoby uprawnionej do odbioru pism w siedzibie spółki uniemożliwia zastosowanie doręczenia zastępczego. Okoliczności, czy pod zmienionym adresem, na który – jak twierdzi organ – podjęto próbę doręczenia decyzji, prowadzona jest działalność hotelowa, a także czy recepcja obiektu hotelowego jest czynna 24 godziny na dobę i czy obsługuje ją pracownik mogący odebrać korespondencję, powinna zostać wyjaśniona przez organ badający terminowość złożenia odwołania w niniejszej sprawie, co zasadnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących nieprawidłowego uznania przez Sąd I instancji, że organ nie odniósł się do twierdzeń i wyjaśnień strony odnośnie zarejestrowania spółki A. sp. z o.o. w grudniu 2016 r., przejęcia przez tę spółkę budynku w złym stanie technicznym, remontów i przebudowy oraz sukcesywnego oddawania go do eksploatacji i wyposażania w nowe meble i sprzęt elektroniczny w tym telewizory, należy zgodzić się z organem, że wymienione okoliczności nie mogły być przedmiotem rozważań w postępowaniu w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji niezasadnie zatem zarzucił organowi uchybienia w prowadzeniu postępowania w tym zakresie. Powyższe naruszenie pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, bowiem zasadniczą przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia było, jak już wspomniano, niewyjaśnienie przez organ wątpliwości dotyczących prawidłowości awizowania i doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. W powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela zaś w całości stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od wnoszącego skargę kasacyjną na rzecz organu 240 zł (480 zł x 50%) za sporządzenie i wniesienie w terminie, o którym mowa w art. 179 p.p.s.a., odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawnego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji.