VII SA/Wa 1877/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-08

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Tomasz Stawecki, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, jeśli nie istnieje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, mimo że budynek był użytkowany i wyodrębniano w nim lokale przed nowelizacją ustawy o własności lokali z 2017 roku?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że brak decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku stanowi przeszkodę w wydaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu, nawet jeśli lokal był użytkowany i wyodrębniano w nim lokale przed nowelizacją ustawy o własności lokali z 2017 roku. Zgodnie z art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali, ustanowienie odrębnej własności lokalu wymaga m.in. pozwolenia na użytkowanie, a stwierdzenie spełnienia tych wymagań następuje w formie zaświadczenia.
Stan faktyczny
Spółdzielnia M.w P. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu garażowego. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak pozwolenia na użytkowanie budynku. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań do ustalenia stanu faktycznego. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M.w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę VII SA/Wa 1877/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia M.w P. na postanowienie Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2019 r., Nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Pismem z 8 stycznia 2019 r. M.w P. (dalej: "Spółdzielnia") wniosła o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu niemieszkalnego oznaczonego numerem [...], zlokalizowanego w budynku przy ul. [...] w P.. Do wniosku dołączono charakterystykę lokalu garażowego - część opisową i graficzną. Po dokonanej analizie złożonych wraz z wnioskiem materiałów, Prezydent [...] w piśmie z dnia 14 stycznia 2019 r., wezwał Spółdzielnię do złożenia wyjaśnień w zakresie korekty wniosku i uzupełnienia charakterystyki lokalu niemieszkalnego. W odpowiedzi Spółdzielnia poinformowała, że lokal objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu wybudowany został na podstawie wydanego pozwolenia na budowę (decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 1996 r., znak: [...]). Do powyższego pisma dołączona została kopia decyzji z dnia [...] marca 1997 r., znak: [...]. Jednocześnie w dniu 30 stycznia 2019 r. Spółdzielnia złożyła pismo, w którym poinformowała, ze przedmiotowy lokal wybudowany został po 1 stycznia 1995 r. i w oparciu o pozwolenie wydane po tej dacie. Jednocześnie wskazała, że nie odnalazła w swoich zasobach archiwalnych dokumentów, które potwierdzałyby, że budynek zlokalizowany przy ul. [...] zrealizowany został zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, pozwoleniem na budowę czy też pozwoleniem na użytkowanie. Również inne działania podjęte przez Spółdzielnię w przedmiocie dokonania stosownych ustaleń, w tym w szczególności zwrócenie się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz do Referatu Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta [...] o wydanie kopii dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku, nie doprowadziły do ich uzyskania. W związku z tym Spółdzielnia, z przyczyn od siebie niezależnych, nie jest w stanie uzupełnić złożonej w sprawie charakterystyki lokalu niemieszkalnego o informacje określone w wezwaniu. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...] lutego 2019 r., odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oznaczonego numerem 85 (lokal garażowy), usytuowanego w budynku przy ul. [...] w P.. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła Spółdzielnia. Po jego rozpatrzeniu SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie SKO zaleciło Prezydentowi [...], wezwanie Spółdzielni do złożenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu objętego wnioskiem oraz rzetelne zbadanie całości posiadanych zasobów, w tym również archiwalnych. Stosownie do powyższego rozstrzygnięcia, przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2019 r., wezwano Spółdzielnię do uzupełnienia wniosku w zakresie przedłożenia dokumentu, z którego wynika jej tytuł prawny do lokalu objętego wnioskiem. Spółdzielnia, przy piśmie z dnia 4 kwietnia 2019 r., przekazała dokument potwierdzający tytuł prawny do przedmiotowego lokalu garażowego - wyciąg z treści księgi wieczystej nr [...]. Jednocześnie organ administracji architektoniczno-budowlanej dokonał kwerendy zasobów archiwalnych w Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta [...]. Pomimo tego nie udało się odnaleźć pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] (dawna ul. [...]), co potwierdza pismo z dnia 12 kwietnia 2019 r. znak: [...]. W związku z powyższymi ustaleniami Prezydent [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności wnioskowanego lokalu. Spółdzielnia, pismem z 30 kwietnia 2019 r., wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając organowi I instancji niepodjęcie niezbędnych działań zmierzających do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Po rozpatrzeniu zażalenia SKO postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r., poz. 737) samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (art. 2 ust. 2 ustawy). Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (art. 2 ust. 1a ustawy). Stosownie do art. 2 ust. 1b ustawy, ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a - 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 ustawy). Ustalenie czy lokal objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu będzie spełniał kryteria, o których mowa w art. 2 ust. 1a - 2 ustawy o własności lokali stanowi przedmiot postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. Z powyższych regulacji wynika, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) w ramach postępowania, w wyniku którego ma być wydane zaświadczenie, powinien zbadać nie tylko spełnienie przez lokal wymogu samodzielności, ale także, z wyjątkiem wskazanym w ust. 1b, zgodności projektowanego ustanowienia odrębnej własności lokalu, zarówno mieszkalnego, jak i użytkowego z: - ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - pozwoleniem na budowę albo. odpowiednio do wymagań Prawa budowlanego, skutecznie dokonanym zgłoszeniem zamiaru podjęcia robót budowlanych, - pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Obowiązujący art. 2 ust. 3 omawianej ustawy dotyczy zaświadczenia starosty stwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa już nie tylko w ust. 2 (czyli wymagania samodzielności, a w przypadku lokali mieszkalnych także - z zastrzeżeniem ostrożności w odwoływaniu się do przepisów prawa budowlanego - przeznaczenia na stały pobyt ludzi w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych), ale również w ust. 1a (chyba że starosta stwierdzi, że przepis ten nie znajduje zastosowania na mocy ust. 1b) i w ust. 1c zdanie pierwsze, z wyjątkiem wskazanym w zdaniu drugim. Tym samym badanie czy lokal może być wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem następować będzie przede wszystkim na podstawie dokumentacji architektoniczno-budowlanej, w szczególności uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie, dowodzącego realizację inwestycji zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, a więc zgodnie z prawem. SKO podkreśliło, że w wyniku kwerendy organ I instancji do akt niniejszej sprawy pozyskał kserokopie: wskazania lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. (obecnie decyzja o warunkach zabudowy), decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1996 r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę inwestycji obejmującej budynek mieszkalny nr [...] wielorodzinny (24 mieszkania) wraz z przyłączami: wodno-kanalizacyjnym, gazowym, elektrycznym. Do akt sprawy włączono także kserokopię decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1997 r., Nr [...], zmieniającej decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 1996 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej projektowanych garaży. W zasobach archiwum o nie odnaleziono natomiast decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Decyzji takiej nie posiada także Spółdzielnia, co wynika z pisma z dnia 29 stycznia 2019 r. W ocenie organu odwoławczego, skoro lokal objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nie uzyskał wymaganego pozwolenia na użytkowanie, to organ I instancji zasadnie odmówił wydania przedmiotowego zaświadczenia. W art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wskazano na przesłankę funkcjonalną kwalifikowania jako samodzielnego lokalu mieszkalnego lub o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. Zatem poza wydzieleniem trwałymi ścianami w obrębie budynku, lokal samodzielny (izba lub zespół izb) ma mieć cechy korespondujące z jego przeznaczeniem. Pozwolenie na użytkowanie nie jest potrzebne do stwierdzenia czy lokal może nadawać się do użytkowania (co w istocie jest kwestią odrębną), lecz dla ustalenia, jaki jest rzeczywisty stan faktyczny lub prawny lokalu mający podlegać urzędowemu potwierdzeniu. Zaświadczenie dotyczy stanu aktualnie istniejącego, a zatem organy powinny czuwać nad tym, aby w drodze wydawanych przez siebie zaświadczeń taki właśnie stan potwierdzać. Pozwolenie na użytkowanie obiektu pozwala na poczynienie ustaleń, czy lokal jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, bądź czy służy zaspokajaniu potrzeb zgodnie z przeznaczeniem. Równocześnie organ II instancji podniósł, że treścią zaświadczenia może zostać objęte wyłącznie pozytywne załatwienie wniosku osoby ubiegającej się o potwierdzenie faktu lub stanu prawnego. Jeżeli organ nie może uwzględnić żądania ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali, który to artykuł uprawnia wyłącznie do wydania zaświadczenia stwierdzającego spełnienie wymagań określonych w art. 2 ust. 1a - 2 tej ustawy, to wówczas obowiązkiem organu jest odmówić wydania zaświadczenia, w formie postanowienia. Odnosząc się do zarzutów Spółdzielni, analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego dowodzi, że organ I instancji należycie zebrał i rozpatrzył wszystkie istotne w sprawie okoliczności. W toku postępowania wyjaśniającego dokonał bowiem zarówno sprawdzenia rejestrów Wydziału Rozwoju i Polityki Gospodarczej Miasta (notatka służbowa z dnia 24 kwietnia 2019 r.), jak również kwerendy zasobów Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta [...] (pismo z dnia 12 kwietnia 2019 r.). Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje także podnoszona w zażaleniu okoliczność, że organ I instancji nie sprawdził danych zgromadzonych w komórce organizacyjnej właściwej dla podatków i opłat lokalnych, gdyż wymiaru podatku od nieruchomości organ dokonuje w oparciu o złożoną przez podatnika deklarację i wykazane w niej składniki będące przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a nie pozwolenie na użytkowanie budynku. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych osoby prawne są zobowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia, wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia. Przepisy podatkowe nie nakładają obowiązku włączania do akt postępowania podatkowego decyzji o pozwolenie na użytkowanie. Również zarzut dotyczący niezwrócenia się przez organ I instancji do innych organów administracji publicznej posiadających stosowne dokumenty, które mogłyby posłużyć do ustalenia wnioskowanej okoliczności nie może zasługiwać na uwzględnienie, gdyż Prezydent Miasta [...] wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wszystkie dokumenty związane z realizacją inwestycji przy ul. [...] (dawna ul. [...]) wydawane były przez niego, stąd też nie zwracał się do innych organów. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M.w P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie: - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy niezbędnych działań, zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku skarżącej o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, co przejawia się w: a) niedokonaniu sprawdzenia we wszelkich rejestrach prowadzonych przez Prezydenta [...], w tym w szczególności w ewidencji gruntów i budynków, czy budynek posadowiony na nieruchomości położonej w P. przy ul [...], w którym znajduje się lokal niemieszkalny o numerze [...], jest uwzględniony w tej ewidencji i od kiedy, a także czy w obrębie tej nieruchomości budynkowej znajdują się wyodrębnione, stanowiące odrębne nieruchomości lokale i podstawy ich wyodrębnienia, b) niedokonaniu sprawdzenia w dokumentach i innych danych, znajdujących się w posiadaniu Prezydenta [...] (Urzędu Miasta [...]), czy - a jeśli tak to od kiedy - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega sporny budynek (lub jego część) lub nieruchomości lokalowe znajdujące się w obrębie tej nieruchomości gruntowej, c) niezwróceniu się do właściwego miejscowo i rzeczowo inspektora nadzoru budowalnego, w celu ustalenia czy wyodrębnienie lokalu niemieszkalnego, którego dotyczy wniosek nastąpi zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, d) niewzięciu pod uwagę, że Prezydent [...] w stosunku do lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku wcześniej wydawał już zaświadczenia o samodzielności lokali (np. zaświadczenie Prezydenta [...] wydane dnia 22 sierpnia 2016 r., nr [...], dotyczące lokalu nr [...]), - art. 7a k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę podczas rozpoznawania sprawy, a także wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co przejawia się w całkowitym pominięciu okoliczności, że dla lokali znajdujących się w obrębie spornej nieruchomości Prezydent [...] wydawał wcześniej zaświadczenia o samodzielności oraz zaewidencjonował te lokale w katastrze nieruchomości - obecne stanowisko ewidentnie różnicuje więc uprawnienia posiadaczy nieruchomości znajdujących się w identycznej sytuacji faktycznej, - art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na niepodjęciu wszelkich działań, zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku skarżącej, - błędne ustalenie, że budynek, w którym znajduje się lokal objęty wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nie uzyskał wymaganego pozwolenia na użytkowanie, mimo że organ nie posiada żadnych dokumentów, w oparciu, o które okoliczność ta mogłaby być stwierdzona, natomiast inne okoliczności sprawy i dane zawarte w rejestrze prowadzonym przez Prezydenta [...] wskazują na to, że budynek ten i lokale w nim się mieszczące są od wielu lat użytkowane, a organ potwierdzał wcześniej ich samodzielność. W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, podkreślając że organ odwoławczy pominął istotne okoliczności sprawy i w sposób niewyczerpujący zgromadził materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oznaczonego numerem [...] (lokal garażowy), usytuowanego w budynku przy ul. Jerzego [...] w P.. Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W tak ukształtowanym stanie prawnym należy przyjąć, że wydanie stosownego zaświadczenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej uzależnione jest przede wszystkim od ustalenia samodzielności lokalu, którego dotyczy wniosek, oraz zgodności projektowanego ustanowienia odrębnej własności lokalu, zarówno mieszkalnego, jak i użytkowego, z aktami, o których mowa w art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali. Samodzielność (art. 2 ust. 2 ustawy), która warunkuje możliwość wyodrębnienia własności lokalu, jest przedmiotem dość jednoznacznego orzecznictwa zarówno sądowoadministracyjnego, jak i sądów powszechnych. Generalnie przyjmuje się, że przez samodzielność należy rozumieć odrębność techniczną – lokal jest oddzielony od pozostałych lokali i innych części budynku, a korzystanie i używanie lokalu mieszkalnego jest niezależne od korzystania z innych lokali (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1479/10; z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 294/10; z dnia 14 kwietnia 2014r., sygn. akt I OSK 908/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 719/12). Przepis art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wyraźnie nakazuje jego odpowiednie stosowanie również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych dominujący jest pogląd, że ww. norma prawna nie zawiera legalnej definicji pojęcia samodzielnego lokalu wykorzystywanego zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne, a jedynie jego określenie (zob.: E. Drozd - "Lokal jako przedmiot regulacji ustawy o własności lokali", Rejent 1994, nr 11 s. 51 i A. Kaźmierczyk - "Zaświadczenie o samodzielności lokalu", Rejent 2013, str. 21). Dlatego za trafne uznaje się zapatrywanie, że pojęcie to wymaga pewnej, nieco szerszej wykładni (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2017r., sygn. akt I OSK 3174/15). Wypada także nadmienić, że zasadniczo na potrzeby rozpoznawania wniosków o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali wiążące znaczenie mają przepisy ustawy o własności lokali, przy czym należy podzielić stanowisko, zgodnie z którym względy spójności systemu prawa nakazują niekiedy uwzględniać przy stosowaniu ww. ustawy także regulacje Prawa budowlanego (por. np.: wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 92/16). Nie ulega jednak żadnej wątpliwości, że – jak wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 sierpnia 2012 r. (sygn. akt I OSK 2281/11) – racją prawną wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu jest umożliwienie dokonania dalszych przekształceń własnościowych, przede wszystkim przez prawne wyodrębnienie nieruchomości lokalowej, zatem z pojęcia samodzielności lokalu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 w/w ustawy, należy wyprowadzić wniosek, że zamierzeniem ustawodawcy było stworzenie pojęcia samodzielności lokalu, umożliwiającego wyodrębnienie takiej nieruchomości, która zapewnia korzystanie z nieograniczonego prawa własności. Zgodnie z art. 2 ust 1 a ustawy o własności lokali, dodanym ustawą z dnia 20 lipca 2017r. ( Dz.U. z 2017r., poz.1529), ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a - 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 ustawy). Starosta w toku postępowania, o wydanie zaświadczenie, powinien zbadać nie tylko spełnienie przez lokal wymogu samodzielności, ale także, z wyjątkiem wskazanym w ust. 1b, zgodności projektowanego ustanowienia odrębnej własności lokalu, zarówno mieszkalnego, jak i użytkowego z: - ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, - pozwoleniem na budowę albo. odpowiednio do wymagań Prawa budowlanego, skutecznie dokonanym zgłoszeniem zamiaru podjęcia robót budowlanych, - pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. W ocenie Sądu, art 2 ust 1a oraz art 2 ust 2 ustawy o własności lokali należy odczytywać łącznie, tak wiec tylko lokale spełniające przesłanki określone w obu tych przepisach , mogą zostać uznane za lokale samodzielne. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego do akt niniejszej sprawy złożono kserokopie: wskazania lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. (obecnie decyzja o warunkach zabudowy), decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 1996 r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę inwestycji obejmującej budynek mieszkalny nr [...] wielorodzinny (24 mieszkania) wraz z przyłączami: wodno-kanalizacyjnym, gazowym, elektrycznym. Do akt sprawy włączono także kserokopię decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1997 r., Nr [...], zmieniającej decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 1996 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej projektowanych garaży. Pomimo poszukiwań w zasobach Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta [...] (pismo z dnia 12 kwietnia 2019 r.) oraz sprawdzenia rejestrów Wydziału Rozwoju i Polityki Gospodarczej Miasta (notatka służbowa z dnia 24 kwietnia 2019 r.), nie odnaleziono decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Z pisma z dnia 29 stycznia 2019 r. wynika także , że decyzji takiej nie posiada sama skarżąca Spółdzielnia. Jak ustaliły organy wszystkie decyzje dotyczące budynku przy ul. [...] ( dawna ul. [...]) wydawane były przez Urząd Miasta w [...], stąd nie istniała potrzeba zwracania się do innych organów np. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] czy też Starostwa Powiatowego w [...] celem poszukiwania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sąd podziela stanowisko organów, że brak decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowi przeszkodę w wydaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu, co czyni bezprzedmiotowym badanie czy wyodrębnienie lokalu niemieszkalnego nastąpi zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wyjaśnić, że wymiaru podatku od nieruchomości organ dokonuje się w oparciu o złożoną przez podatnika deklarację i wykazane w niej składniki będące przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a nie w oparciu o pozwolenie na użytkowanie budynku. Również ewentualne informacje z ewidencji gruntów i budynków w tej sprawie nie okazałyby się istotne, bowiem wcześniejsze wyodrębnienia lokali w przedmiotowym budynku dokonane na podstawie zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] miały miejsce w poprzednim stanie prawnym, a więc przed nowelizacją ustawy o własności lokali, która miała miejsce 20 lipca 2017r.( Dz.U. z 2017r., poz.1529) i na mocy której dodano art 2 ust 1 a, stanowiący podstawę badania zgodności projektowanego ustanowienia odrębnej własności lokalu, zarówno mieszkalnego, jak i użytkowego między innymi z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Mając powyższe na uwadze oraz fakt ,że zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło