I OSK 750/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Gminy Ustrzyki Dolne o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego zawartego w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1284/19 w sprawie ze skargi Gminy Ustrzyki Dolne na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego z dnia 24 września 2019 r. nr P-II.4131.2.313.2019 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie utworzenia Zespołu Szkół Sportowych w Ustrzykach Dolnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. 1 Wyrokiem z 8 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (sygn. akt II SA/Rz 1284/19) oddalił skargę Gminy Ustrzyki Dolne na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego z 24 września 2019 r., stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Ustrzykach Dolnych nr XIII/174/19 w sprawie utworzenia Zespołu Szkół Sportowych w Ustrzykach Dolnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. rozstrzygnięcia nadzorczego wniosła Gmina Ustrzyki Dolne. Zdaniem Gminy wykonanie rozstrzygnięcia nadzorczego spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, polegających na tym, że utworzony 1 września 2019 r. Zespół Szkół Sportowych stał się pracodawcą dla 62 pracowników, kształci się w nim wielu uzdolnionych uczniów, otrzymuje dotacje oraz subwencje, które ma obowiązek wykorzystać zgodnie z ich przeznaczeniem oraz właściwie je rozliczyć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm. - zwanej dalej u.s.g.), "[s]twierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego". Sformułowanie "wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa" należy odczytywać w ten sposób, że uchwała, której nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych (zob. wyrok NSA z 3 września 2013 r. sygn. akt I OSK 968/13 i 14 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 2187/18 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle natomiast art. 98 ust. 5 u.s.g. "[r]ozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd". Rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje zatem trwałe skutki prawne w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu organu samorządowego z mocą wsteczną (od dnia wydania), dopiero z momentem, kiedy stało się prawomocne w wyniku upływu terminu do jego zaskarżenia bądź też oddalenia lub odrzucenia skargi na to rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. akt I OZ 860/15). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że rozstrzygnięcie nadzorcze dopiero z momentem, kiedy stało się prawomocne staje się co do zasady wykonalne poprzez usunięcie zakwestionowanej uchwały lub zarządzenia. Jednocześnie upada wstrzymanie wykonalności, podobnie jak w sytuacji prawomocnego wyeliminowania rozstrzygnięcia nadzorczego. Kontrolowane w tej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze nie pozbawiło zatem mocy prawnej objętej nim uchwały Rady Miejskiej w Ustrzykach Dolnych, ale - z mocy prawa (art. 92 ust. 1 u.s.g.) wstrzymało jej wykonanie. Stan taki trwać będzie do czasu uprawomocnienia się podjętego rozstrzygnięcia albo jego prawomocnego wzruszenia przez sąd administracyjny. Tym samym brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, skoro uwzględnienie tego żądania i wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego niweczyłoby skutki rozwiązania przyjętego w art. 92 ust. 1 u.s.g., mającego charakter regulacji bezwzględnie obowiązującej. Doszłoby bowiem do usunięcia przewidzianego w ustawie skutku wstrzymania z mocy prawa aktu objętego rozstrzygnięciem nadzorczym poprzez czynność sądu, a takie działanie należałoby uznać za niezgodne z intencją ustawodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2101/16). W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2