VII SA/Wa 1679/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-09
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Marta Kołtun – Kulik, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylił decyzje zatwierdzające projekt budowlany zamienny i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie jest zgodna z prawem, ponieważ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylił decyzje zatwierdzające projekt budowlany zamienny. W związku z tym, ocena odstępstw od tego projektu stała się bezprzedmiotowa. Sąd podkreślił, że uwagi skarżącej dotyczące zrealizowanych robót mogą być podniesione w nowym postępowaniu przed organem pierwszej instancji, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót do zgodności z prawem, z uwzględnieniem interesów osób trzecich.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą nakazania wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem i umarzającą postępowanie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne zastosowanie przepisów o terminie do wydania decyzji legalizacyjnej oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. Kluczowe dla sprawy okazało się późniejsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), które uchyliło decyzje zatwierdzające projekt budowlany zamienny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") -w wyniku rozpoznania odwołania G. S. (dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") z [...] listopada 2018 r., nr [...], odmawiającej nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym do stanu zgodnego z prawem - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny.
[...], w piśmie z 17 lutego 2015 r., zwróciła się do PINB o wydanie decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
W dniu 19 czerwca 2015 r. przedstawiciel PINB przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości.
Decyzją z [...] czerwca 2015 r., nr [...], PINB - w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Prawo budowlane") - zobowiązał inwestora ([...]) do dostarczenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych budową budynku mieszkalnego, jednorodzinnego typu bliźniak, usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].
W tych okolicznościach sprawy, Prezydent [...] decyzją z [...] września 2015 r., nr [...] - na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego - uchylił własną decyzję z dnia [...] października 2003 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę.
W dniu 2 marca 2016 r. przedstawiciel PINB dokonał ponownych oględzin na działce przy ul. [...] w [...]. Inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji.
PINB, decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...], zatwierdził ww. projekt zamienny oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych z jednoczesnym nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.
[...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
WINB, decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2894/16, oddalił skargę [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2016 r., nr [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosła [...].
W dniu 23 lipca 2018 r. (przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej) do PINB wpłynęło pismo skarżącej, którym zwróciła się o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej oraz wydanie decyzji z klauzulą natychmiastowej wykonalności o wstrzymaniu robót budowlanych realizowanych na nieruchomości przy ul. [...] w Dzielnicy [...] z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego.
W dniu 9 sierpnia 2018 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził czynności kontrolne na ww. nieruchomości w trakcie których ustalono, że prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Inwestycja ta realizowana jest na podstawie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego typu bliźniak usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] (decyzja PINB nr [...] z [...] lipca 2016 r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny). Okazano projekt budowalny zamienny oraz dziennik budowy z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] - uzupełniany na bieżąco, kierownik budowy mgr inż. [...] upr. bud [...]. Teren budowy ogrodzony - wjazd od stornu ulicy. Stan zaawansowania budowy - surowy zamknięty. Budynek podpiwniczony o II kondygnacjach naziemnych. Usytuowanie budynku na działce zgodne z projektem budowlanym zamiennym - trwają roboty budowlane związane z zagospodarowaniem terenu. W odniesieniu do okazanej dokumentacji projektowej zamiennej stwierdzono odstępstwa: od strony północno - zachodniej w sąsiedztwie ogrodzenia z posesją sąsiednią przy ul. [...] - wydłużono taras. Na ten poziom prowadzą schody zewnętrzne - 8 stopni schodowych - wysokości ok 15 cm. Z omawianej strony taras usytuowany jest na wysokości 1,20 m od poziomu terenu; od strony ogrodowej - zmniejszono naroża tarasów. Na ten poziom z terenu prowadzą stopnie schodowe - 8 sztuk, wysokości ok 15 cm. Tarasy te usytuowane są na wysokości ok. 1,30 m od poziomu terenu. W zatwierdzonej dokumentacji projektowej - w części obejmującej zagospodarowanie terenu - brak naniesionych stopni schodowych na taras od strony ogrodowej. Istnieje też rozbieżność odnośnie ilości schodów prowadzących na taras od strony północno - zachodniej. Na rysunkach elewacyjnych, rzutach zatwierdzonej dokumentacji projektowej opisane schody nie są naniesione. Rury spustowe - odprowadzające wodę deszczową z dachu budynku wprowadzone są do podłoża gruntowego - według projektu budowlanego zamiennego - odprowadzanie wody deszczowej na własny teren. Wysokość w projekcie zamiennym opisanego budynku wynosi 8 m, na planie zagospodarowania terenu załączonego do projektu ręcznie dopisana wartość 9,22 m.p.w. Nie stwierdzono istnienia zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi bądź mienia.
Pismem z 14 sierpnia 2018 r. inwestor - [...] złożyła wyjaśnienia w sprawie, składając jednocześnie do akt sprawy m.in. oświadczenie mgr inż. [...] oraz szkic sporządzony przez geodetę uprawnionego [...].
PINB, postanowieniem z [...] września 2018 r., nr [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w ww. budynku mieszkalnym oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia - w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia - inwentaryzacji wykonanych robót z domiarami do granic działki oraz z pomiarem sytuacyjno - wysokościowym poszczególnych elementów budynku, wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.
Następnie, PINB decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...] - w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) - odmówił nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych, w budynku mieszkalnym jednorodzinnym typu bliźniak usytuowanym na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...], do stanu zgodnego z prawem - z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie, w ustawowym terminie, wniosła [...].
WINB, postanowieniem z [...] lutego 2019 r. zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego celem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W wykonaniu ww. zalecenia przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził w dniu 13 marca 2019 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości. W trakcie nich ustalono, że na terenie przedmiotowej nieruchomości istnieje budowa budynku typu bliźniak realizowana na podstawie wyżej opisanej decyzji PINB z [...] lipca 2016 r. Stan budowy na dzień oględzin: surowy zamknięty, wewnętrzne instalacje, tynk - wykonany, elewacje - wykonane. Trwają roboty polegające na wykonaniu ogrodzenia, utwardzenia terenu. Teren wokół budynku nie wykonany docelowo. Od strony północno - zachodniej istnieje utwardzony kostką teren. Utwardzenie terenu wraz z wydzielonym gruntem pod rośliny zostało przesunięte (powiększone) o odległość 2,50 m. Jednocześnie o taką odległość przesunięto schody zewnętrzne oddalone od ogrodzenia z posesją przy ul. [...] w odległości 2,22 m. Od strony ogrodowej zmieniono kształt tarasów - ścięto naroża oraz ścięto kąt prosty, usytuowano schody zewnętrzne. Wymiary tarasu po obwodzie to 5,81 m 2,46 m i 5,31 m. Wykonano schody o 9 stopniach szer. 30 cm, dł. 2,46m. Schody od strony podwórka bliżej ulicy usytuowane od ogrodzenia posesji przy ul. [...] w odległości 6.04 m a schody drugiego bliźniaka są oddalone o odległość 6.13 m od posesji przy ul. [...]. Według opisu technicznego zamiennego pkt 7.1 wody opadowe będą odprowadzane na terenie własnym. Okazano inwentaryzację geodezyjną powykonawczą na której geodeta pokazał 4 studnie chłonne. PZT projektu zamiennego nie wskazuje usytuowania studni. Budynek wyposażony w rury spustowe wchodzące w kosze drenażowe. Nie stwierdzono istnienia zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi bądź mienia.
Po rozpatrzeniu odwołania oraz przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie którego została wydana decyzja PINB stanowi kontynuację rozwiązań legalizacyjnych przyjętych w art. 50 powołanej ustawy. Z tego względu przepis art. 51 ust. 1 powinien być interpretowany i stosowany razem z przepisami art. 50. Ustawodawca w art. 50 ust. 4 wskazał dwumiesięczny termin, licząc od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, w którym można zastosować przepisy art. 51 Prawa budowlanego. Zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego zostało zatem przez ustawodawcę obwarowane warunkiem, że decyzje, które można wydać w oparciu o tą podstawę prawną, mogą być podjęte w okresie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Każdy przypadek kiedy organ nadzoru budowlanego nie wyda decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 lub 3 w terminie dwumiesięcznym, oznacza odstąpienie od postępowania legalizacyjnego, zaś wydanie takiego rozstrzygnięcia po terminie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych czyni je nieważnym z powodu rażącego naruszenia prawa - w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Termin dwumiesięczny, o którym mowa, jest więc terminem prawa materialnego i jako taki nie może być przywrócony.
WINB wskazał, że zapadłe w przedmiotowej sprawie postanowienie organu I instancji, wstrzymujące w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego prowadzenie robót w ww. budynku mieszkalnym, zostało wydane przez PINB w dniu [...] września 2018 r. Dwumiesięczny termin na wydanie decyzji w trybie art. 51 ww. ustawy upłynął zatem w dniu 3 listopada 2018 r. Powyższe oznacza (zdaniem organu odwoławczego), że postanowienie PINB, wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, utraciło ważność a będąca jego następstwem decyzja wydana w dniu [...] listopada 2018 r. narusza prawo i powinna zostać uchylona. Natomiast, postępowanie prowadzone w przedmiocie jej wydania powinno być umorzone. Zgodnie bowiem z przyjętą linią orzeczniczą wyrażoną m.in. w wyroku Sądu Najwyższego (por. wyrok z 13 maja 1999 r., III RN 2/99) utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych stanowi podstawę umorzenia postępowania.
Niezależnie od powyższego WINB podniósł, że na obecnym etapie realizowanych przez inwestorkę prac mamy do czynienia z występowaniem nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją PINB z [...] lipca 2016 r., projektu budowlanego zamiennego. Znajduje to potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Zgodnie z zapisami protokołu nr [...] - z przeprowadzonej w dniu 9 sierpnia 2018 r. kontroli - w odniesieniu do okazanej dokumentacji projektowej zamiennej stwierdzono odstępstwa.
WINB odnosząc się do stwierdzonych odstępstw wskazał, że inwestorka przy piśmie z 17 sierpnia 2018 r. przedłożyła do akt sprawy oświadczenie współautora inwentaryzacji budowlano - architektonicznej stanowiącej załącznik do projektu budowlanego zamiennego mgr inż. [...] (upr. [...]) z [...] sierpnia 2018 r., w którym ten odniósł się do zapisów z przeprowadzonej w dniu 9 sierpnia 2018 r. kontroli. Jak wskazał autor przedmiotowego pisma podczas realizacji prac zmniejszono naroża dwóch tarasów i wybudowano schody tarasowe w celu łatwiejszego korzystania z tarasu i terenów zielonych ogrody. W ocenie ww. osoby zmiany te nie mają wpływu na "rzekome" zalewanie działki sąsiedniej nr [...]. Jak wskazuje dalej autor oświadczenia, odprowadzenie wody deszczowej z dachu budynku następuje poprzez rynny i rury spustowe do instalacji deszczowej w gruncie własnej działki - zagospodarowanie wody deszczowej wykonano zgodnie z projektem zamiennym na terenie własnym. Wskazał jednocześnie, że znajdujący się w aktach sprawy projekt zamienny opisywanego wyżej budynku mieszkalnego nie przewidywał szczegółowego określonego sposobu odprowadzania wód opadowych.
Organ odwoławczy, odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii związanej z istniejącym murem oporowym, wskazał, że prawidłowość wykonania w tym zakresie prac potwierdzona została w piśmie kierownika budowy mgr inż. [...] (upr. [...]) z [...] listopada 2017 r. Jak wskazuje autor pisma, mur oporowy posadowiono na warstwie chudego betonu o grubości 15 cm. Mur oporowy wykonano z pustaków systemowych żelbetowych (szalunkowych) przeznaczonych do szalunków konstrukcji żelbetowych, które zazbrojono poziomo i pionowo prętami 12 oraz dodatkowo pionowo prętami Ø 20. Środki pustaków szalunkowych zabetonowano betonem B-2 zawibrowano.
WINB podkreślił, że opisywane wyżej dokumenty sporządzone zostały przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym i posiadające stosowne uprawnienia, dlatego też materiał ten traktować należy jako w pełni wiarygodny oraz rzetelny. Skarżąca nie przedstawiła opracowania, które podważałoby zapisy załączonej do akt sprawy dokumentacji. Zadaniem organu nie jest dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom organu tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla jednej ze stron postępowania, która się z nim nie zgadza i kwestionuje jego ustalenia. W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy jest wystarczający i pozwala na stwierdzenie, iż w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o istotnych odstępstwach od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Jednocześnie, organ odwoławczy zwrócił uwagę na zgodność usytuowania będącego w realizacji obiektu z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Potwierdzone to zostało w trakcie zleconych czynności kontrolnych jakie przeprowadzone zostały w dniu 13 marca 2019 r. na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W trakcie przedmiotowych czynności ustalano, że od strony północno - zachodniej istnieje utwardzony kostką teren. Utwardzenie terenu wraz z wydzielonym gruntem pod rośliny zostało przesunięte (powiększone) o odległość 2,50 m. Jednocześnie o taką odległość przesunięto schody zewnętrzne oddalone od ogrodzenia z posesją przy ul. [...] w odległości 2,22 m. Schody od strony podwórka bliżej ulicy usytuowane od ogrodzenia posesji przy ul. [...] w odległości 6,04 m, a schody drugiego bliźniaka są oddalone o odległość 6,13 m od posesji przy ul. [...]. Powyższe zgodne jest więc z przepisami ww. rozporządzenia. tj. § 12 ust. 6 pkt 1, w myśl którego odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych.
WINB wskazał jednocześnie, że prace na nieruchomości przy ul. [...] nie zostały jeszcze zakończone
Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB wyjasnił, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne zmierzające do oceny prawidłowości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny spornej inwestycji nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie, w której została wydana zaskarżona decyzja. Orzeczenie sądu administracyjnego wydane w takiej sytuacji nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4, jakkolwiek może ono wywrzeć istotny wpływ na ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.
W konsekwencji WINB stwierdził, że za umorzeniem przedmiotowego postępowania przemawia fakt, iż będąca przedmiotem rozpoznania decyzja PINB została wydana po upływie dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia z [...] września 2018 r., nr [...] oraz, że na obecnym etapie nie stwierdzono podstaw do ingerencji nadzoru budowlanego w proces inwestycyjny.
Pismem z 26 czerwca 2019 r., skargę na decyzję WINB z [...] maja 2019 r. złożyła skarżąca, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) poprzez przyjęcie, iż do wszczętego postępowania z zawiadomienia skarżącej z dnia 23 lipca 2018 r. o samowoli budowlanej dot. inwestycji realizowanej na nieruchomości przy ul [...] stosuje się przepisy ustawy obowiązujące przed nowelizacją ustawy k.p.a. z dnia 7 kwietnia 2017 roku wchodzącej w życie 1 czerwca 2017 roku podczas gdy samowola budowlana dotyczyła robót o odmiennym stanie faktycznym i w nowym stanie prawnym opisanych w zawiadomieniu z 23 lipca 2018 r. po wydaniu ostatecznej decyzji z [...] października 2016 r., nr [...] przez [...] WINB utrzymującej decyzję PINB z [...] lipca 2016 r., nr [...], zatwierdzającej projekt zamienny co stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na prowadzone postępowanie administracyjne oraz wydaną decyzję;
2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania z powodu nieważności decyzji wydanej przez PINB nr III [...] z [...] listopada 2018 r. ,wydanej po dwumiesięcznym terminie określonym w art 50 ust 4 Prawa budowlanego podczas gdy decyzja została wydana w ostatnim dniu tegoż terminu z uwagi na fakt, iż decyzja z [...] września 2018 r. o wstrzymaniu robót budowlanych nr [...] została doręczona inwestorowi [...] w dniu 6 września 2018 r. wobec powyższego termin ustawowy został przez organ I instancji zachowany i nie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania;
3) art. 7 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności stanu faktycznego w sprawie, poprzez zaniechanie wyjaśnienia:
- czy zostały spełnione wszystkie normy dot. zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej poprzez wykonanie dodatkowych robót budowlanych a określonej w załączniku do decyzji z [...] lipca 2016 r., nr [...] - [...] zatwierdzającej projekt zamienny - projekcie zamiennym oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Prezydenta [...] nr [...] r wydanej w dniu [...] maja 2003 r. i czy stanowiły one istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu w świetle art 36a ust. 5 pkt 5 Prawo budowlane;
- czy zostały spełnione wszystkie normy w zakresie posadowienia tarasu w granicy nieruchomości od strony południowo - zachodniej skarżącej w świetle przepisów dot. oddziaływania na sąsiednią nieruchomość skarżącej i czy stanowiły one istotne naruszenia warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) w szczególności § 12 ust 6 pkt 1 tegoż rozporządzenia oraz art 36a ust. 5 a pkt 2 Prawa budowlanego;
- czy zostały spełnione wszystkie normy techniczne w zakresie zwiększenia wysokości muru oporowego, posadowionych na nim balustrad wypełnionych tłuczniem granitowym i wykonania pochylni wjazdowej dla samochodów, posadowionych w granicy nieruchomości w świetle przepisów dot. oddziaływania na sąsiednią nieruchomość skarżącej i czy stanowiły one istotne naruszenia warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 12 ust 6 pkt 1 tegoż rozporządzenia oraz art 36a ust. 5 a pkt 2 Prawa budowlanego a także zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
- czy zostały spełnione wszystkie normy w przeciwdziałaniu kierowania wód opadowych z terenu nieruchomości na której jest realizowana inwestycja na teren nieruchomości skarżącej w tym § 126 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
4) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji jedynie na podstawie dokumentów przedstawionych przez właścicielkę nieruchomości [...] i działającego w jej imieniu kierownika budowy inż. [...] z pominięciem innych dowodów zebranych w sprawie w tym dokumentacji fotograficznej załączonej przez skarżącą do akt postępowania załączonych do zawiadomienia z 23 lipca 2018 r. i kolejnych pism oraz uwarunkowań realizowanej inwestycji wskazanych w projekcie zamiennym inwestycji;
5) art. 80 k.p.a. w zw. art 140 k.p.a. polegającym na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i bezkrytyczne przyjęcie, że oświadczenia kierownika budowy inź [...] złożone w toku postępowania są wystarczające do przyjęcia, że inwestor wykonał roboty budowlane nieobjęte zamiennym projektem budowlanym zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz nie naruszają one przepisów o warunkach technicznych, podczas gdy informacje te nie zostały w żaden inny sposób potwierdzone i wyjaśnione w świetle rozwiązań wskazanych w projekcie zamiennym w tym wskazanych rzędnych terenu na mapach projektowych, które jednoznacznie są odniesieniem do weryfikacji orientacyjnych wielkości wskazanych przez kierownika budowy w oświadczeniach oraz wielkości wskazanych na projekcie polowym nadto dokumentacji fotograficznej załączonej do materiałów postępowania;
6) art. 107 § 6 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wydanej decyzji którym dowodom i dlaczego organ odwoławczy dał wiarę, nadto pominął informacje dot. wielkości wskazanych w projekcie zamiennym do oceny wielkości podanych przez kierownika budowy iż [...], pominął w uzasadnieniu decyzji ocenę posadowienia tarasu w granicy nieruchomości od strony południowo zachodniej, pominął w uzasadnieniu fakt posadowienia balustrad i ich wysokości wypełnionych tłuczniem granitowym na murach oporowych, pominął w uzasadnieniu opis wykonania trzeciego muru oporowego od strony południowo zachodniej nie objętego projektem zamiennym mimo iż powinien być on objęty decyzją o zatwierdzeniu projektu zamiennego, pominął w uzasadnieniu ocenę różnic dot. opisu tarasu wykonanego od strony południowo zachodniej, ilości schodów, posadowienia balustrad muru oporowego opisany w protokole z oględzin sporządzonym w dniu 9 sierpnia 2018 r. podczas obecności skarżącej oraz tych opisanych w zgoła odmienny sposób w protokole z oględzin z marca 2019 r. sporządzonego podczas wizji w której skarżąca nie uczestniczyła albowiem o terminie została poinformowana po wykonaniu wizji lokalnej.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzez przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi.
Jednocześnie, na podstawie art 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art 248 k.p.c., skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie PINB do przedstawienia potwierdzonego za zgodność z oryginałem wyciągu z nadawczej książki pocztowej organu z 4 września 2018 r., potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez osoby upoważnione do reprezentacji organu uwzględniające nadanie przesyłek o numerach nadawczych [...] i [...] w dniu 4 września 2018 r.;
2) wystąpienie do placówki pocztowej nr [...] w [...] przy ul. [...] o udzielenie informacji o dacie wpływu przesyłki o numerze nadawczym [...] do UP [...] przy ul [...] w dniu 6 września 2018 r., nadawcy , adresacie, dacie odbioru przesyłki oraz przesłania do akt sądowych potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez kontrolera poczty listy pokwitowań z 6 września 2018 r. potwierdzający odbiór przesyłki;
3) wystąpienie do placówki pocztowej nr [...] w [...] przy ul. [...] o udzielenie informacji o dacie nadania przesyłki o numerze [...] w dniu 4 września 2018 r. UP [...] nadawcy i adresacie dokumentów potwierdzających nadanie przesyłki.
a następnie, wniosła o przeprowadzanie z powyższych dokumentów dowodów na okoliczność, iż decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych została doręczona Inwestorowi [...] w dniu 6 września 2018 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z 3 stycznia 2020 r. skarżąca poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 286/18, w sprawie ze skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2894/16, w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz pozwolenia na wznowienie robót budowlanych:
1) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 listopada 2017 r., oraz
2) uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2016 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] lipca 2016 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny.
Na rozprawie, w dniu 9 stycznia 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie postanowił na - podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - dopuścić dowody zawnioskowane w skardze na okoliczność potwierdzenia nadania i odbioru przesyłek o określonych numerach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Z kolei, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W przedmiotowej sprawie, dla oceny zaskarżonej decyzji WINB z [...] maja 2019 r., nr [...], istotne znaczenie ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 286/18. Wyrokiem tym uchylono bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2894/16, oddalający skargę [...] na decyzję WINB z [...] października 2016 r., nr [...]. Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję WINB z [...] października 2016 r., nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję PINB z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (...).
W uzasadnieniu wyroku Sąd odwoławczy podkreślił, że zadaniem postępowania naprawczego jest doprowadzenie do zgodności wykonanych robót z prawem, w taki sposób, aby nowy projekt zagospodarowania działki nie naruszał uzasadnionych interesów osób trzecich. Nie ma żadnych podstaw do tego aby wszelkie uciążliwości wynikające z dokonania przez inwestora istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego dotknęły właściciela nieruchomości sąsiedniej. Konieczne jest przy tym podkreślenie, że co do zasady, doprowadzenie wykonanych robót do staniu zgodnego z prawem nie może być osiągane wyłącznie poprzez kolejne działania sprzeczne z pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym. Czynności przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 3 powinny minimalizować naruszenia dotychczas dokonane, a nie powiększać zakres odstąpień od pierwotnego projektu bez poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.
NSA stwierdził, że w uzasadnieniach obu uchylanych decyzji (WINB oraz PINB) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót "zmiana poziomu terenu, na którym posadowiony jest budynek oraz dostosowanie poziomu dojazdu do tego poziomu zostały odnotowane, przy czym organ odwoławczy zastrzegł, że za szczegółowe rozwiązania projektowe odpowiada projektant. Dodał, że zadaniem organu jest sprawdzenie projektu zagospodarowania działki pod kątem zgodności z przepisami planistycznymi i techniczno-budowlanymi, którymi są w myśl art. 7 ust. 1 Prawa budowlanego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji organ uznał, że sposób sporządzenia projektu zagospodarowania działki pod względem technicznym został pozostawiony do uznania projektanta. W rezultacie, jak wskazał NSA, organy nie poddały projektu budowlanego należytej kontroli pod względem pionowego zagospodarowania terenu, w tym poziomu drogi dojazdowej do garażu. Niewątpliwie zaś również kwestia pionowego usytuowania projektowanego i wykonanego obiektu wymaga odniesienia się z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Wykonanie dojazdu wiąże się nie tylko z utwardzeniem gruntu. Polegać ma na podwyższeniu poziomu części dojazdu (o około 1 m) oraz wykonaniu murków oporowych. Taka zmiana poziomu dojazdu zmienia wzajemne usytuowanie obu sąsiadujących działek, a co za tym idzie komfort korzystania z działki sąsiedniej. Jest oczywiste, że właściciel nieruchomości zabudowanej powinien liczyć się z takim sposobem korzystania z działki zabudowanej sąsiedniej, w którym na sąsiedniej działce odbywa się ruch pieszy oraz ruch pojazdów z których korzysta właściciel działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Jeśli jednak ten ruch pojazdów ma się odbywać po nasypie wyniesionym na wysokość górnej krawędzi ogrodzenia, to należy rozważyć, czy taki sposób nie przekracza przeciętnej miary. Jest to uzasadnione zwłaszcza w sytuacji w której sposób ten ma zniwelować skutki nielegalnego wykonania części robót – zmiany rzędnych oraz wykonania podpiwniczenia. Zasygnalizowana uciążliwość ma aspekt cywilnoprawny (korzystanie z nieruchomości – art. 140 K.c. i stosunki sąsiedzkie art. 144 K.c.). Na etapie administracyjnym nie należy jednak w niektórych sytuacjach zupełnie pomijać tego rodzaju zagadnień i przenosić ich wyłącznie na grunt sporów cywilnoprawnych. Nie można zapominać, że obrona cywilnoprawna właściciela sąsiedniej nieruchomości podejmowana byłaby w warunkach legalnie istniejącego sposobu zagospodarowania, będącego skutkiem zatwierdzenia projektu zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót."
Powyższy wyrok NSA oznacza, że PINB dla [...] zobowiązany będzie ponownie przeprowadzić postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego dla przedmiotowej inwestycji, z uwzględnieniem wskazówek wynikających z tego wyroku.
W tym miejscu należy wskazać, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści sentencji nie można kierować się treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne.
W konsekwencji, w zaistniałym stanie faktycznym sprawy - po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - bezprzedmiotowym stało się postępowanie zainicjowane przez [...] w przedmiocie zgodności robót budowlanych z zatwierdzonym (decyzją PINB z [...] lipca 2016 r.) projektem budowlanym zamiennym na nieruchomości przy ul. [...], działka nr ew. [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...]. Skoro bowiem decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego została uchylona tym samym brak jest podstaw do oceny odstępstw dokonanych przez inwestora od tego zamiennego projektu budowlanego.
Wobec powyższego Sąd uznał, że rozstrzygniecie organu odwoławczego uchylające decyzję organu I instancji i umarzające postępowanie, zainicjowane wnioskiem skarżącej z lipca 2018 r., nie narusza prawa. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji WINB, wobec zmienionego stanu faktycznego sprawy zaistniałego na skutek wyroku NSA z 13 grudnia 2019 r. jest nieprawidłowe, jednakże, zdaniem Sądu, nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji z [...] maja 2019 r. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada bowiem, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że wszelkie uwagi skarżącej co do zrealizowanych robót budowlanych na działce ew. nr [...], mogą być podniesione w trakcie ponownie prowadzonego postępowania przed PINB. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie do zgodności wykonanych robót z prawem, w taki sposób, aby nie naruszano uzasadnionych interesów osób trzecich.
W konsekwencji, wobec zmienionego stanu faktycznego w sprawie na dzień wyrokowania, Sąd odstąpił od oceny zarzutów podniesionych w skardze.
Mając powyższe na uwadze - na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło