VIII SA/Wa 433/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-09
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz – Nowak, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący nośnik reklamowy o wysokości 5 m i tablicy o wymiarach 3 m x 5 m, mocowany do dwóch słupków stalowych utwierdzonych w konstrukcji stalowej na kołach, obciążonej blokami betonowymi, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też instalację tablicy reklamowej w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, wymagającą jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że sporny nośnik reklamowy stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, która jest trwale związana z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę. Kryterium "trwałego związania z gruntem" nie jest determinowane metodą posadowienia ani możliwością technicznego przemieszczenia, lecz tym, czy wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego powiązania. Ponieważ nośnik naruszał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie było możliwości jego legalizacji, co uzasadniało orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego. Organ I instancji (PINB) uznał, że nośnik ten stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a ponieważ nie posiada takiego pozwolenia i jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nakazał jego rozbiórkę. Organ II instancji (WINB) utrzymał decyzję w mocy, podzielając kwalifikację obiektu jako budowli. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że nośnik jest łatwy do przemieszczenia i nie jest trwale związany z gruntem, a tym samym nie wymaga pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi K. F. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oddala skargę.
Decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] W. (dalej: PINB, organ I instancji), działając na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), nakazał rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego całkowitej wysokości ok. 5,0 m, w postaci tablicy reklamowej o wymiarach 3,0 × 5,0 m, mocowanej do dwóch słupków stalowych, utwierdzonych w konstrukcji stalowej, ustawionej na powierzchni gruntu i obciążonej blokami betonowymi, na działce ew. nr [...] obrębie [...] przy ul. P. [...] w W. (pierwszy od strony skrzyżowania ul. P. z ul. E.).
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wyjaśnił, że [...] kwietnia 2017 r. do PINB wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] W., w którym zwrócono się z prośbą o przeprowadzenie kontroli
w sprawie nośników reklamowych na działkach ew. [...] i [...]w obrębie [...]przy ul. P. [...] w W.. W piśmie poinformowano również organ, że na wskazane obiekty nie uzyskano pozwolenia na budowę i nie dokonano zgłoszenia ich budowy.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. przedstawiciel PINB przeprowadził czynności kontrolne (potwierdzone protokołem-[...]), w wyniku których ustalił, że na terenie nieruchomości przy ul. P. [...] w W. usytuowane są dwie reklamy wolnostojące z tablicami o wymiarach 3,0 m × 5,0 m i wysokości 7,0 m. Konstrukcje stalowe oparte są na dwóch słupach. W wyniku kolejnych czynności kontrolnych, które odbyły się [...] czerwca 2017 r. (protokół-[...]) potwierdzono, że na terenie nieruchomości przy ul. P. [...] znajdują się dwie reklamy wolnostojące, nie usytuowane w pasie drogowym. Reklamy mają takie same wymiary oraz konstrukcję. Ich wysokość całkowita wynosi 5,0 m, zaś tablica reklamowa ma wymiary 3,0 m × 5,0 m. Tablica reklamowa oparta jest na dwóch profilach stalowych o rozstawie 3,30 m. Profile stalowe oparte są na ramie stalowej przyczepy samochodowej (przyczepy są bez rejestracji). Rama stalowa ma wymiary 1,5 m × 5,0 m. Podpory przyczepy są opuszczone na grunt. Rama stalowa jest obciążona elementami betonowymi, nadprożami. Reklamy przeciwstawiają się sile wiatru.
Pismem z [...] stycznia 2018 r. K. F. Agencja Reklamowa [...] (dalej: skarżący), w wykonaniu wezwania z [...] stycznia 2018 r. poinformował organ, że jest właścicielem przyczepek ustawionych na podstawie umowy zawartej z I. K.. Pismem z [...] stycznia 2019 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dwóch wolnostojących nośników reklamowych, usytuowanych na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy ul. P. [...] w W..
Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz przepisów ustawy p.b. organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy nośnik reklamowy to wolnostojące urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, czyli techniczno - użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 3 p.b., na które wymagane jest pozwolenie na budowę. Organ wskazał, że przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową i skutecznie opiera się sile wiatru. Jednocześnie zwrócił uwagę, że realizacja nośnika będącego przedmiotem postępowania, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy p.b nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że właściwym trybem postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 p.b. W myśl ust. 2 wskazanego przepisu jeżeli budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Jednak w odniesieniu do przedmiotowego nośnika warunek umożliwiający przeprowadzenie postępowania naprawczego nie zostaje spełniony, bowiem nośnik reklamowy jest niezgodny z uchwałą nr [...] Rady Gminy [...]
– [...] z [...] maja 1999 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...]. Uchwała w art. 6 ust. 2 pkt 11 b dopuszcza lokalizację reklam w formie słupów reklamowych o wysokości nie większej niż 4 m i średnicy nie większej niż 1,5 m oraz w formie tablic, neonów, ekranów o powierzchni (mierzonej w obrysie zewnętrznym) nie większej niż 8 m². Natomiast nośnik reklamowy będący przedmiotem postępowania posiada tablicę o wymiarach 3,0 m × 5,0 m i wysokość ok. 5,0 m, stąd nie spełnia warunków miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący pismem z [...] marca 2019 r., złożył odwołanie od ww. decyzji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB, organ II instancji, organ odwoławczy) zarzucając naruszenie:
- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności skarżący wskazał na brak przeprowadzenia jakichkolwiek obliczeń statycznych stabilności reklamy
i w konsekwencji dowolną ocenę, że nośnik reklamowy posiada na tyle trwałe posadowienie, że stanowi ono przeciwwagę dla czynników zewnętrznych, zapewniając urządzeniu stabilność i skuteczne oparcie dla siły wiatru. Pominięto okoliczność, iż wolnostojący nośnik reklamowy w postaci tablicy reklamowej mocowanej do dwóch słupków stalowych, utwierdzonych w konstrukcji stalowej na dwóch kołach, ustawiony na powierzchni gruntu w rzeczywistości odpowiada konstrukcji przyczepki samochodowej i możliwe jest jego łatwe przemieszczenie. W ocenie skarżącego organ zaniechał wyjaśnienia istotnej okoliczności czy sporny nośnik reklamowy objęty był obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
- art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego w sytuacji, gdy obiekt zwolniony jest
z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b.;
- art. 3 pkt 3 p.b. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wolnostojący nośnik reklamowy w postaci tablicy reklamowej mocowanej do dwóch słupków stalowych utwierdzonych w konstrukcji stalowej na dwóch kołach, ustawiony na powierzchni gruntu stanowi budowlę i jest trwale związany z gruntem.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] [...]WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
[...]WINB rozpatrując odwołanie uznał, że organ I instancji dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotowego obiektu uznając je za urządzenie reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę.
Organ II instancji wskazał, że w świetle ustawy p.b. można wyróżnić dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 p.b. "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 p.b. Natomiast do drugiej grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b. dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Organ odwoławczy zaznaczył, że z pisma Urzędu Miasta [...] W., Urzędu Dzielnicy [...], Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 2017 r. wynika, że skarżący na przedmiotowy nośnik reklamowy nie uzyskał pozwolenia na budowę i nie dokonano zgłoszenia budowy.
W świetle argumentacji [...]WINB nośnik reklamowy został zrealizowany
z naruszeniem art. 28 p.b., bowiem skarżący przystąpił do wykonania prac bez uzyskania decyzji właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanej. Wymóg legitymowania się pozwoleniem na budowę nie dotyczy, co do zasady, przypadków określonych w art. 29 - 30 p.b., bowiem art. 29 p.b. wymienia katalog budów i robót budowlanych, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się najczęściej z koniecznością zgłoszenia zgodnie z treścią art. 30 p.b. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowa inwestycja wykracza poza ramy przepisu art. 29 p.b., w związku z czym wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ II instancji stwierdził, że będący przedmiotem niniejszej sprawy nośnik reklamowy jest budowlą określoną w art. 3 pkt 3 p.b. Zgodnie z definicją zawartą we wskazanym przepisie budowlą są m.in. wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Wskazał, że sporny nośnik reklamowy oparty jest na dwóch profilach stalowych, które usytuowane są na ramie stalowej przyczepy samochodowej
z kołami, bez numerów rejestracyjnych, której podpory są opuszczone na grunt. Rama zaś dociążona jest elementami betonowymi, nadprożami. Jak podkreślił organ odwoławczy nośnik reklamowy to konstrukcja przestrzenna, stanowiąca całość techniczno - użytkową, a parametry techniczne obiektu, zwłaszcza wysokość urządzenia nie pozwalają na przyjęcie, że nośnik reklamowy stanowi czasowo zaparkowaną przyczepę. To, że nośnik ma koła, przez co może być przesunięty, nie odbiera mu charakteru budowli trwale powiązanej z gruntem, gdyż o trwałym połączeniu z gruntem nie decyduje brak technicznych możliwości przesunięcia budowli, lecz takie powiązanie, które nie zakłada i zarazem uniemożliwia zmiany jej usytuowania w trakcie normalnego użytkowania. Pośrednio świadczą o tym rozmiary obiektu, w tym jego masa, czy np. sposób zabezpieczenia przed działaniem sił natury. Zatem techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia. Stąd o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje wyłącznie sposób i metoda powiązania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego
w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie
i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego powiązania.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu skarżącego argumentu, że nośnik reklamowy w rzeczywistości jest przyczepą, organ II instancji wywiódł, że wysokość przyczepy wraz z ładunkiem stosownie do art. 61 ust. 10 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm., dalej: p.r.d.) nie może przekraczać 4 m (przedmiotowy nośnik jest o 1 m wyższy), przyczepa bowiem w myśl art. 2 pkt 50 p.r.d. jest pojazdem, przy czym bez silnika, przystosowanym do łączenia go z innym pojazdem. Nawet gdyby skarżący posłużył się zarejestrowaną
i dopuszczoną do ruchu przyczepą samochodową, to i tak jej faktyczne wykorzystanie nie uległoby zmianie, stanowiłoby bowiem tak jak wyposażona w kółka podstawa stalowa w niniejszej sprawie fundament urządzenia reklamowego, gdyż pojęcie fundamentu oznacza nie tylko podstawę budowli wykonaną z betonu czy innych materiałów budowlanych, ale także każdą dolną część obiektu stanowiącą podstawę konstrukcyjną osadzoną na gruncie lub w gruncie.
[...]WINB podzielił stanowisko PINB, że właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 p.b., który reguluje kwestię samowoli budowlanej polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. Jednakże nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, gdyż ustawodawca zobowiązuje organ do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami,
w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przedmiotowy obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] (uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] - [...] z [...] maja 1999 r.), który dopuszcza lokalizację reklam w formie słupów reklamowych o wysokości nie większej niż 4 m i średnicy nie większej niż 1,5 m oraz w formie tablic, neonów, ekranów o powierzchni (mierzonej w obrysie zewnętrznym) nie większej niż 8 m². Natomiast nośnik reklamowy będący przedmiotem postępowania posiada tablicę o wymiarach 3,0 m × 5,0 m i wysokość ok. 5,0 m, stąd nie spełnia warunków miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Konkludując organ II instancji stwierdził, że nie jest możliwe zalegalizowanie nośnika reklamowego wybudowanego na terenie działki nr ew. [...] obrębu [...]przy ul. P. [...] w W., ze względu na naruszenie przepisów o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zatem organ I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 48 p.b. o rozbiórce nośnika reklamowego, bez wdrażania procesu legalizacyjnego. Ponadto [...]WINB nie podzielił zarzutu skarżącego, że PINB naruszył art. 7 i 77 k.p.a.
Na decyzję [...]WINB z [...] kwietnia 2019 r., pismem z [...] maja 2019 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd)
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b poprzez dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym
z art. 7, 77 § 2 i 80 k.p.a., niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie przez organ wyjaśnienia istotnej dla niniejszej sprawy okoliczności czy parametry techniczne spornego nośnika reklamowego, bez przeprowadzenia jakichkolwiek obliczeń statycznych stabilności nośnika dają podstawę do uznania go za urządzenie trwale związane z gruntem i w konsekwencji dowolną ocenę, że sporny nośnik reklamowy objęty był obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
- naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 3 p.b. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wolnostojący nośnik reklamowy w postaci tablicy reklamowej mocowanej do dwóch słupków stalowych utwierdzonych w konstrukcji stalowej na dwóch kołach, ustawiony na powierzchni gruntu stanowi budowlę i jest trwale związany z gruntem;
- art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego w sytuacji, gdy obiekt zwolniony jest
z uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący argumentuje, że nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w decyzji I i II instancji. Według jego oceny o tym czy nośnik reklamowy jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. decyduje konieczność ustalenia, że urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem. Ocena czy obiekt jest związany z gruntem
w sposób trwały, musi być dokonywana z uwzględnieniem konkretnych okoliczności. Według skarżącego "trwały związek z gruntem" obiektu budowlanego należy rozumieć zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Z 2019 r., poz. 1145, 1495 ze zm. dalej: k.c.) i art. 48 k.c. co oznacza, że za trwale związany
z gruntem można uznać tylko taki obiekt, który spełnia dwa warunki tj. nie można go od gruntu oderwać bez jego uszkodzenia oraz nie jest to obiekt wzniesiony do tzw. przemijającego użytku. Powyższe wyklucza zatem uznanie wolnostojącego nośnika reklamowego za budowlę, gdyż przedmiotowy nośnik reklamowy w żaden sposób nie jest związany z gruntem, tj. nie posiada fundamentów, nie jest zagłębiony w gruncie,
z uwagi na dwa koła z łatwością można przemieścić konstrukcję w inne miejsce. Reasumując dokonano wadliwej wykładni pojęcia budowli i w konsekwencji wydano wadliwą decyzję nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Według skarżącego chybiona i dowolna jest argumentacja organu, że możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma istotnego znaczenia. Bowiem możliwość taka wyklucza uznanie nośnika reklamowego za trwale związanego z gruntem.
Skarżący podniósł, że organy nie dokonały sprawdzenia stabilności reklamy, nie ustaliły jej wagi. Tym samym organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dowolnie ustalił, że sporny nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem.
Według skarżącego nie do zaakceptowania jest również stanowisko organu, który wskazuje, że za urządzenie trwale związane z gruntem można również uznać zarejestrowaną i dopuszczoną do ruchu przyczepę samochodową. Bowiem w myśl ustawy p.r.d. przyczepa jest pojazdem, a zatem środkiem transportu przeznaczonym do poruszania się po drodze bądź maszyną lub urządzeniem do tego przystosowanym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnośnie zawartych
w skardze zarzutów wskazał, że są one tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji PINB z [...] lutego 2019 r. nr [...], a odpowiedź na nie została zawarta
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...]WINB z [...] kwietnia 2019 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Kontroli Sądu podlegała decyzja [...]WINB z [...] kwietnia 2019 r. utrzymująca
w mocy decyzję PINB z [...] lutego 2019 r. nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 5,0 m, w postaci tablicy reklamowej
o wymiarach 3,0 x 5,0 m mocowanej do dwóch słupków stalowych utwierdzonych
w konstrukcji stalowej, ustawionej na powierzchni gruntu i obciążonej blokami betonowymi, na działce ew. nr [...] obrębie [...] przy ul. P. [...] w W..
W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne prowadzone było na podstawie ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego.
Organ II instancji wskazał na treść art. 28 p.b., który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w art. 29 – 30 ww. ustawy. Wyjątki wymienione w art. 29 p.b. tworzą zatem katalog zamknięty robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. W treści art. 30 p.b. szczegółowo określono,
w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych.
Oznacza to, że ustawa rozróżnia dwie grupy urządzeń reklamowych, te na których instalowanie wymagane jest - zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - tylko zgłoszenie oraz te wolnostojące urządzenia reklamowe, które są budowlami określonymi w art. 3 pkt 3 p.b., na które wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż ich budowa nie została wymieniona w art. 29 ust. 1 powołanej ustawy.
W przedmiotowej sprawie podstawowym zagadnieniem jest to, czy wolnostojące urządzenie reklamowe stanowi "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych"
w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., czy też stanowi "budowlę" objętą obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Sąd podziela stanowisko organów co do interpretacji przepisów prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy, w szczególności co do tego, że sporny nośnik reklamowy jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. i wymaga pozwolenia budowlanego. Zdaniem Sądu sporny obiekt to urządzenie reklamowe (nośnik reklamowy) trwale związane z gruntem, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Według art. 3 pkt 3 p.b. przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: m.in. wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem (por. wyrok NSA z 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2989/12, publ. Lex nr 1450926; wyrok NSA z 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08, publ. Lex nr 597199). To, że jak zarzuca skarżący sporny nośnik reklamowy ma koła przez co może być przesunięty, nie odbiera mu charakteru budowli trwale związanej z gruntem. O trwałym związaniu z gruntem nie decyduje brak technicznych możliwości przesunięcia budowli lecz takie związanie, które nie zakłada i zarazem uniemożliwia zmiany jej usytuowania w trakcie normalnego użytkowania. Pośrednio świadczą o tym rozmiary obiektu, w tym jego masa czy np. sposób zabezpieczenia przed działaniem sił przyrody (por. wyrok NSA z 28 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 271/12, publ. Lex nr 1559669).
Należy zatem stwierdzić, że urządzenie reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych". Z systematyki art. 29 p.b. wynika jednoznacznie, że ustawodawca w ust. 1 tego artykułu zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, a w ust. 2 inne niż budowa obiektu budowlanego roboty budowlane. A zatem zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 p.b. wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 p.b. przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b. (por. wyrok NSA z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07, publ. Lex nr 508507).
Wobec powyższego, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy należało podzielić stanowisko organów, że urządzenie reklamowe jest konstrukcją trwale związaną
z gruntem, o czym świadczą jej wymiary tj. całkowita wysokość 5,0 m, wielkość tablicy 3,0 m x 5,0 m, zamocowana do dwóch słupków stalowych, utwierdzonych w konstrukcji stalowej, ustawionej na powierzchni gruntu i obciążonej blokami betonowymi.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego
w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do art. 48 ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych,
w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Organy prowadząc postępowanie administracyjne podjęły czynności sprawdzające w celu ustalenia, czy istnieje możliwość doprowadzenia nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem. Ustalono, że na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] znajdującej się przy ul. P. [...] obowiązują przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...][...] nr [...] z [...] maja 1999 r. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 11 b miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza lokalizację reklam w formie słupów reklamowych o wysokości nie większej niż 4 m i średnicy nie większej niż 1,5 m oraz w formie tablic, neonów, ekranów o powierzchni nie większej niż 8 m². Przedmiotowy nośnik narusza ww. przepisy planistyczne, bowiem posiada tablicę o powierzchni ok. 15,0 m². Powyższa sprzeczność nośnika reklamowego z obowiązującym planem wykluczała zatem możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W świetle przedstawionej argumentacji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło