III OSK 3051/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-12-12

Skład orzekający: sędzia NSA Piotr Korzeniowski, sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nasadzenia kompensacyjne dokonane na innej działce niż wskazana w zezwoleniu na usunięcie drzew, lub w innym terminie, mogą uzasadniać umorzenie opłaty za usunięcie drzew, mimo że nie zostały one wykonane zgodnie z warunkami zezwolenia?
Ratio decidendi
Nasadzenia kompensacyjne muszą być wykonane ściśle według warunków określonych w zezwoleniu na usunięcie drzew. Odstępstwa od tych warunków, nawet jeśli są wartościowe przyrodniczo lub przekraczają wymagania, nie uzasadniają umorzenia opłaty, jeśli nie uzyskano wcześniejszej zmiany zezwolenia. Organ nie posiada luzu decyzyjnego w ocenie takich odstępstw.
Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. uzyskała zezwolenie na usunięcie drzew z terenu parku wpisanego do rejestru zabytków, zobowiązując się do wykonania nasadzeń zastępczych. Spółka dokonała części nasadzeń na innej działce niż wskazana w zezwoleniu oraz w innym terminie. Organ odwoławczy odmówił umorzenia części opłaty za niewykonanie nasadzeń zgodnie z zezwoleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski protokolant asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2372/19 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty naliczonej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 9 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty naliczonej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 21 listopada 2018 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Konserwator Zabytków umorzył spółce opłatę w wysokości 81485,25 zł, stanowiącą połowę opłaty ustalonej w decyzji tego organu z 7 stycznia 2014 r., za wykonanie połowy nasadzeń kompensacyjnych, tj. 3 drzew na terenie działki nr ewid. [...]/21 w parku w miejscowości [ (pkt I). Ponadto naliczył opłatę w wysokości 81 485,25 zł, stanowiącą połowę opłaty ustalonej w decyzji z 7 stycznia 2014 r. za niewykonanie połowy nasadzeń kompensacyjnych, tj. 3 drzew na terenie działek nr ewid. [...]/3 i [...]/21 w parku w miejscowości [...] (pkt II). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka. Decyzją z 26 lipca 2019 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił decyzję organu I instancji w zakresie pkt II (pkt 1 decyzji z 26 lipca 2019 r.), odmówił umorzenia opłaty naliczonej w decyzji z 7 stycznia 2014 r. w wysokości 81 485,25 zł, przeliczonej w sposób proporcjonalny do liczby drzew, które nie zostały nasadzone jako kompensacja przyrodnicza, zgodnie z decyzją z 7 stycznia 2014 r. (pkt 2 decyzji z 26 lipca 2019 r.), wskazał, że opłatę, o której mowa w pkt 2 decyzji należy uiścić na rachunek bankowy Gminy [...], w terminie 14 dni od daty wydania niniejszej decyzji (pkt 3 decyzji z 26 lipca 2019 r.), natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy (pkt 4 decyzji z 26 lipca 2019 r.). Jako podstawę decyzji organ powołał art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2067), art. 84 ust. 7 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm. – dalej: u.o.p.) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z 7 stycznia 2014 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Konserwator Zabytków zezwolił spółce na usunięcie z terenu działek nr ewid. [...]/3 i [...]/21 w miejscowości [...], gm. [...], 6 drzew gatunku świerk kłujący, naliczając z tego tytułu opłatę w wysokości 162 970,49 zł. Zgodnie z art. 84 ust. 4 u.o.p. (w ówczesnym brzmieniu), termin uiszczenia opłaty został odroczony na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, które przewidywało zastąpienie usuwanych roślin 6 drzewami liściastymi lub iglastymi z gatunków długowiecznych, z dobrze ukształtowaną koroną i bryłą korzeniową, w wieku min. 10 lat, które miały zostać posadzone na działkach nr ewid. [...]/3 i [...]/21, w terminie do 31 grudnia 2015 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Konserwator Zabytków pouczył spółkę o treści art. 84 ust. 5 i ust. 5a u.o.p. tj. możliwości umorzenia opłaty, jeżeli posadzone w zamian drzewa zachowają żywotność po upływie 3 lat od dnia ich posadzenia (lub przyczyna niezachowania żywotności będzie niezależna od posiadacza nieruchomości) lub obowiązku niezwłocznego uiszczenia opłaty za usunięcie drzew jeżeli posadzone drzewa nie zachowają żywotności w okresie do 3 lat od dnia posadzenia. W dniu 27 marca 2018 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili czynności kontrolne na terenie przedmiotowych działek. W trakcie kontroli ustalono, że w październiku 2015 r. na działce nr ewid. [...]/21 posadzono 3 drzewa rodzaju lipa o obwodzie 15 - 16 cm. W październiku 2015 r. na działce nr ewid. [...]/23 posadzono 48 drzew rodzaju lipa o obwodzie 15 - 16 cm (jako aleję dojazdową) oraz 13 drzew rodzaju lipa o obwodzie 15 - 16 cm (jako szpaler przy granicy działki) - razem posadzono 61 szt. drzew. Z kolei w październiku 2017 r. na działce nr ewid. [...]/3 posadzono 12 drzew rodzaju grab o obwodzie 13 - 15 cm, a w październiku 2017 r. na działce nr ewid. [...]/22 posadzono 54 drzewa rodzaju grab o obwodzie 10 - 14 cm (jako aleję). Lipy na działce nr ewid. [...]/23 posadzono na działce obejmującej podwórze folwarczne, wzdłuż drogi dojazdowej do dworu, poza terenem wpisanym do rejestru zabytków. Lipy na działce nr ewid. [...]/21 (3 szt.) posadzono we wschodniej części działki, wokół bocznego podjazdu, poza terenem wpisanym do rejestru zabytków. Zdaniem spółki, rzeczywiste usytuowanie nasadzeń grabów z października 2017 r. różni się od stanu opisanego w protokole kontroli, bowiem jej zdaniem na działce nr ewid. [...]/3 dokonano nasadzeń 5 drzew rodzaju grab, na działce nr ewid. [...]/17 – 4 drzew rodzaju grab, na działce nr ewid. [...]/19 - 5 drzew i na działce nr ewid. [...]/22 - 52 drzew rodzaju grab. Organ odwoławczy wskazał, że park w [...] został wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie z 13 kwietnia 1984 r. pod numerem [...]. Decyzja nie zawiera załącznika graficznego, natomiast opisano w niej granice założenia parkowego podlegającego ochronie w następujący sposób: "Park położony jest przy drodze z [...]. Graniczy od zach. z zabudowaniami wsi i polami uprawnymi, od wsch. i pn. z zabudowaniami gospodarczymi PGR-u, od pd. z szosą. Park obejmuje działkę nr cz. [...]/1 o powierzchni 1,71 ha, w tym 0,14 ha wód". Opis granic terenu wpisanego do rejestru zabytków odpowiada rysunkowi "plan parku w [...] w skali 1:500" znajdującej się w dokumentacji ewidencyjnej autorstwa doc. dr. hab. H.C. z 18 października 1980 r. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji prowadziło do wniosku, że spółka tylko częściowo wywiązała się z nałożonego obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych. W terminie do 31 grudnia 2015 r. posadziła na działce nr ewid. [...]/21 3 lipy. Pozostałe nasadzenia opisane w protokole oględzin i pismach strony, w tym w odwołaniu, zostały wykonane albo na innych niż wymagane działkach (nr ewid. [...]/23) albo w innym terminie niż wskazany w zezwoleniu (w październiku 2017 r.). Drzewa nasadzone na właściwej działce w wymaganym terminie, zachowały żywotność, a zatem organ I instancji prawidłowo przyjął, że zachodzą przesłanki do umorzenia części opłaty naliczonej w zezwoleniu i przeliczenia jej w sposób proporcjonalny do liczby drzew, które nie zostały posadzone zgodnie z zezwoleniem. Spółka nie wykonała 50% (tj. 3 z 6) nasadzeń, do których była zobowiązania. Organ odwoławczy podkreślił, że dokonane na działce nr ewid. [...]/23 nasadzenia lip (w alei i w szpalerze) są wartościowe przyrodniczo i mają walor estetyczny, ale nie są prawidłowym wykonaniem obowiązku wynikającego z zezwolenia i nie mogą być podstawą umorzenia należności na podstawie art. 84 ust. 5 u.o.p. Ponadto rośliny te zostały posadzone poza terenem wpisanym do rejestru zabytków jako park, zatem nie rekompensują ubytku zieleni na chronionym obszarze i nie podlegają nadzorowi konserwatorskiemu. Za wypełnienie warunku określonego w zezwoleniu nie można też uznać nasadzeń buków wykonanych w 2017 r. Spółka wniosła skargę na decyzję 26 lipca 2019 r. do do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że spółka uzyskała dwa zezwolenia na usunięcie drzew z terenu działek wchodzących w skład parku. Zezwoleniem z 7 stycznia 2014 r. organ I instancji udzielił skarżącej zezwolenia na usunięcie z terenu działek o nr ewid. [...]/3 i [...]/21 sześciu drzew z terminem ich usunięcia do 28 lutego 2014 r. W zamian za usunięte drzewa należało wykonać nasadzenia zastępcze w ilości 6 sztuk drzew liściastych lub iglastych z gatunków długowiecznych na działkach nr ewid. [...]/3 i [...]/21. Z kolei zezwoleniem z 1 grudnia 2016 r. organ I instancji udzielił skarżącej zezwolenia na usunięcie z terenu działek o nr ewid. [...]/3, [...]/14, [...]/17, [...]/20, [...]/21 dziewięciu wyszczególnionych w zezwoleniu drzew, z terminem ich usunięcia do 31 grudnia 2016 r. W zamian za usunięte drzewa należało wykonać nasadzenia zastępcze w ilości 9 sztuk drzew z gatunku grab. Nasadzenia zastępcze należało wykonać do 15 listopada 2017 r. na terenie działek nr ewid. [...]/3, [...]/14, [...]/17, [...]/20, [...]/21. W ocenie Sądu I instancji, wykonanie w październiku 2015 r. nasadzenia 61 sztuk drzew na działce nr ewid. [...]/23 nie ma związku z wykonaniem warunków zezwolenia z 7 stycznia 2014 r. Działka nr ewid. [...]/23 nie jest objęta ochroną konserwatorską i organ I instancji nie jest organem właściwym do oceny nasadzeń na tej działce. Nasadzenia zastępcze na działkach nr ewid. [...]/3 i [...]/21 nie wynikają jedynie z konieczności rekompensaty przyrodniczej, ale również z usunięcia drzew z działek znajdujących się na terenie parku objętego prawną ochroną konserwatorską. Natomiast posadzenie przez spółkę w październiku 2017 r. 12 drzew rodzaju grab na działce nr ewid. [...]/3 jest realizacją nasadzeń zastępczych wynikających z zezwolenia z 1 grudnia 2016 r. Z kolei posadzenie 54 drzew rodzaju grab w październiku 2017 r. na działce nr ewid. [...]/22 zostało dokonane poza terenem objętym ochroną konserwatorską. Organy wykazały zatem, że brak jest podstaw do umorzenia opłaty naliczonej w zezwoleniu z 7 stycznia 2014 r. w wysokości 81 485,25 zł, przeliczonej w sposób proporcjonalny do liczby drzew, które nie zostały nasadzone jako kompensacja przyrodnicza zgodnie z tym zezwoleniem. Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skargi podnoszących naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Warunki zezwolenia na usunięcie 6 drzew z terenu działek nr ewid. [...]/3 i [...]/21 zostały precyzyjnie sformułowane. To w tym postępowaniu spółka mogła podnosić zarzut braku możliwości lub braku celowości dokonywania nasadzeń zastępczych na działkach nr ewid. [...]/3 i [...]/21. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. W pierwszej kolejności spółka sformułowana wnioski procesowe wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. Po pierwsze, błędną wykładnię art. 84 ust. 1-3 w związku art. 83c ust. 3 u.o.p. polegającą na uznaniu, że nasadzenia kompensacyjne mogą zostać dokonane wyłącznie na działce wskazanej przez organ administracji publicznej. Po drugie, błędną wykładnię "art. 84 ust. 1-3 oraz ust. 7" przez przyjęcie, że opłata kompensacyjna jest zasadna i nie podlega umorzeniu również w sytuacji, w której straty w przyrodzie i środowisku zostały zrekompensowane. Po trzecie, niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. polegające na uznaniu, że organy obu instancji dokładnie i wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 oraz art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez przedstawienie przez Sąd I instancji zarzutów skargi, bez wyjaśnienia przyczyn ich pominięcia. Ponadto Sąd I instancji nie wyjaśnił "w sposób adekwatny" celu, jaki wynika z art. 83 ust. 1 i ust. 3 oraz z art. 84 ust. 1 i ust. 4 u.o.p., a w konsekwencji nie wyjaśnił, dlaczego nie stwierdził naruszenia przez organy administracji wskazanych przepisów prawa materialnego. W piśmie z 19 czerwca 2020 r. spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W piśmie procesowym z 30 lipca 2020 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego sformułowania, mając na uwadze opisane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami wyznaczonymi przez zarzuty kasacyjne. Natomiast w tej sprawie zarzuty kasacyjnie zostały częściowo błędnie sformułowane. Dotyczy to przede wszystkim zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., który został określony jako zarzut naruszenia prawa materialnego, podczas gdy są to przepisy procedury administracyjnej. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie wskazał właściwej jednostki redakcyjnej art. 77 k.p.a., który dzieli się na dwa paragrafy. Błędnie został również sformułowany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. Norma z art. 151 p.p.s.a. jest normą o charakterze procesowym i może być powołana wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, norma ta nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jest normą o charakterze wynikowym i określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. Błędnie sformułowany został również zarzut podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest prawidłowe i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odnosi się do zarzutów skargi, szczególnie, że spółka w ramach tego zarzutu wskazuje nie tyle na brak odniesienia się do konkretnych zarzutów, co "niewyjaśnienie w sposób adekwatny celu jaki wynika z art. 83 ust. 1 i ust. 3 oraz z art. 84 ust. 1 i ust. 4 u.o.p." Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie zostało prawidłowo uzasadnione. Zarzut ten nie został ponadto szerzej uzasadniony. Niezależnie od powyższych uchybień formalnych, zasadnicze znaczenie w tej sprawie mają w istocie nie ustalenia stanu faktycznego sprawy, które nie budzą wątpliwości, ale ocena, czy dokonanie nasadzeń zastępczych na innej działce niż wynika to z zezwolenia na usunięcie drzew, uzasadnia umorzenie opłaty za dokonanie tego rodzaju czynności. W ocenie spółki, odstępstwo od warunków zezwolenia było marginalne, a ponadto działania spółki w zakresie nasadzeń w sposób znaczący przekraczały warunki zezwolenia. Stanowisko to jednak nie zasługuje na uwzględnienie i nie mogło uzasadniać uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 84 ust. 7 u.o.p., w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których stanowi art. 84 ust. 3 u.o.p., lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały nasadzone zgodnie z zezwoleniem. W tej sprawie nie budzi wątpliwości i w istocie nie jest kwestionowane, że część nasadzeń następczych została wykonana niezgodnie z zezwoleniem. Organ pozbawiony jest w tej sytuacji tzw. luzu decyzyjnego i nie może oceniać, czy odstępstwo w zakresie wykonania nasadzeń zastępczych ma charakter marginalny i czy nasadzenia nadal stanowią prawidłową formę kompensacji przyrodniczej. Oznacza to, że tym bardziej strona nie może w granicach własnego uznania dokonywać modyfikacji zezwolenia na usunięcie drzew i dokonywać nasadzeń następczych w inny sposób niż przewiduje to zezwolenie, bez wcześniejszego uzyskania zmiany decyzji (zezwolenia) w tym zakresie. Organy, a za nimi Sąd I instancji, prawidłowo zatem przyjęły, że nasadzenia dokonane przez spółkę są oczywiście cenne przyrodniczo, ale nie wpływa to na ocenę, że warunki zezwolenia na usunięcie drzew nie zostały całkowicie spełnione. To z kolei uzasadniało przyjęcie przez Sąd I instancji w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji, że organ odwoławczy prawidłowo odmówił umorzenia opłaty naliczonej w decyzji z 7 stycznia 2014 r. w wysokości 81 485,25 zł, przeliczonej w sposób proporcjonalny do liczby drzew, które nie zostały nasadzone jako kompensacja przyrodnicza, zgodnie z decyzją (zezwoleniem) z 7 stycznia 2014 r. Ponadto objęcie drzew ochroną konserwatorską nie miało istotnego znaczenia w tej sprawie, natomiast kształtuje przede wszystkim właściwość organu, ponieważ kluczowe znaczenie miało naruszenie warunków zezwolenia wydanego na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o ochrony przyrody. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2015 r. II OPS 3/15, organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na której znajduje się wpisany do rejestru zabytków układ urbanistyczny, ruralistyczny lub zespół budowlany w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.) jest wojewódzki konserwator zabytków. Powyższe oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło