III OSK 3007/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-01-26
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Zbigniew Ślusarczyk, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy inwalidztwo funkcjonariusza trwa nieprzerwanie od ponad 10 lat, a ostatnie orzeczenie komisji lekarskiej potwierdzające inwalidztwo zostało wydane w 2014 r. z terminem badania kontrolnego na grudzień 2017 r., które nie zostało przeprowadzone, organ emerytalny może umorzyć postępowanie w sprawie dalszego istnienia inwalidztwa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo upływ 10 lat od daty powstania inwalidztwa nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania, jeśli inwalidztwo nie zostało potwierdzone kolejnymi orzeczeniami komisji lekarskich po upływie tego okresu. Brak przeprowadzonego badania kontrolnego w wyznaczonym terminie (grudzień 2017 r.) oznacza, że nie można było stwierdzić nieprzerwanego trwania inwalidztwa przez ponad 10 lat, co z kolei uniemożliwiało umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie F. M. w zakresie uznania go za inwalidę lub niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenia związku inwalidztwa ze służbą. Mazowiecka Rejonowa Komisja Lekarska umorzyła postępowanie, wskazując na upływ 10-letniego okresu nieprzerwanego trwania inwalidztwa od 2008 r. Centralna Komisja Lekarska utrzymała tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skierowanie na badania kontrolne wpłynęło po upływie 10-letniego okresu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 644/19 w sprawie ze skargi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie z dnia [...] października 2018 r., nr [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 644/19 oddalił skargę Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "skarżący") na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Mazowiecka Rejonowa Komisja Lekarska MSW w [...] (dalej: "MRKL") decyzją z [...] października 2018 r. umorzyła w całości postępowanie w sprawie F. M. (dalej: "funkcjonariusz") w zakresie uznania go za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą i wydania orzeczenia w trybie zaocznym, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Decyzja została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2018 r., poz.481, zwana dalej: "u.k.l.") w związku z ustawą z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r., poz. 132, zwana dalej "u.z.e.f.")
Organ w uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 21a ust. 2 u.z.e.f. nie przeprowadza się badań kontrolnych inwalidów gdy inwalidztwo trwa nieprzerwanie dłużej niż 10 lat. Następnie podał, że z dokumentacji (orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] grudnia 2014 r.), jak i informacji zawartej w pkt 10 skierowania wynika, że inwalidztwo funkcjonariusza trwa od [...] sierpnia 2008 r., dlatego też 10-letni okres jego trwania upłynął w sierpniu 2018 r. Skierowanie od skarżącego wpłynęło do MRKL [...] września 2018 r., tj. po terminie wyznaczonego przez komisję lekarską na grudzień 2017 r. kontrolnego badania lekarskiego i po upływie 10-letniego okresu nieprzerwanego trwania inwalidztwa. Dlatego też brak jest podstaw do rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznej decyzji.
Skarżący w odwołaniu od ww. orzeczenia stwierdził, że postępowanie w sprawie wszczęto [...] października 2017 r., tj. przed upływem 10 lat licząc od [...] sierpnia 2008 r.
Centralna Komisja Lekarska decyzją z [...] grudnia 2018 r. utrzymała w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skarżący wystawił skierowanie na badania [...] września 2018 r., załączając szczegółowy raport lekarski z [...] lipca 2018 r. Skierowanie wpłynęło do MRKL [...] września 2018 r. Zgodnie z art. 21 a ust. 2 u.z.e.f. nie przeprowadza się badań kontrolnych inwalidów po ukończeniu przez kobiety 55 lat życia, przez mężczyzn 60 lat życia lub gdy inwalidztwo trwa nieprzerwanie dłużej niż 10 lat. W ocenie organu skoro z dokumentacji orzeczniczej wynika, że inwalidztwo funkcjonariusza trwa nieprzerwanie od [...] sierpnia 2008 r., skierowanie powinno wpłynąć do komisji lekarskiej w terminie umożliwiającym przeprowadzenie badania kontrolnego przed [...] sierpnia 2018 r. Dlatego też skoro skierowanie wystawiono po upływie 10-letniego okresu trwania inwalidztwa, uznać należy, że organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie w niniejszej sprawie, gdyż podjęcie kontrolnego badania inwalidy skutkowałoby naruszeniem art. 21a ust. 2 u.z.e.f. Zdaniem organu odwoławczego wszczęcie postępowania przez skarżącego nie wiąże Komisji Lekarskiej.
Skarżący na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżanym wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż funkcjonariusza, na mocy orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z [...] sierpnia 2008 r., uznano za inwalidę III grupy w związku ze służbą oraz wskazano, że inwalidztwo ma charakter czasowy. Termin pierwszych badań kontrolnych wyznaczono na sierpień 2011 r. Kolejne orzeczenie z [...] października 2011 r. potwierdziło istnienie czasowego inwalidztwa i jego związek ze służbą. Wojewódzka Komisja Lekarska w orzeczeniu z [...] grudnia 2014 r. zaliczyła funkcjonariusza ponownie do III grupy inwalidzkiej, uznając związek inwalidztwa ze służbą oraz wyznaczając termin badania kontrolnego na grudzień 2017 r. Sąd podniósł, że zaleconego w orzeczeniu z [...] grudnia 2014 r. badania kontrolnego nie przeprowadzono w grudniu 2017 r., choć wszczęto postępowanie mające na celu przeprowadzenie tego badania – [...] października 2017 r., a więc przed upływem 10-letniego okresu nieprzerwanego trwania inwalidztwa funkcjonariusza.
Sąd pierwszej instancji uznał, że działania podejmowane przez skarżącego nie doprowadziły do wystawienia skierowania przed upływem nieprzerwanego trwania inwalidztwa funkcjonariusza, czyli przed [...] sierpnia 2018 r. Zarówno skierowanie z [...] września 2018 r., jak i jego doręczenie do MRKL miało miejsce po upływie 10-letniego okresu nieprzerwanego trwania inwalidztwa u funkcjonariusza. Sąd podkreślił także, że Wojewódzka Komisja Lekarska w orzeczeniu z [...] grudnia 2014 r., wyznaczyła termin kontrolnego badania lekarskiego na grudzień 2017 r. W tym okresie – do końca grudnia 2017 r. - nie przeprowadzono kontrolnego badania lekarskiego.
Zdaniem Sądu, skoro inwalidztwo funkcjonariusza trwa od [...] sierpnia 2008 r., niezrozumiałe są stwierdzenia skarżącego prezentowane w skardze, że inwalidztwo trwa 9 lat od jego powstania. W chwili, gdy wystawiono skierowanie, jak również w chwili, gdy orzekały organy o umorzeniu postępowania, inwalidztwo funkcjonariusza trwało ponad 10 lat od [...] sierpnia 2008 r.
Wskazując na powyższe Sąd stwierdził, że – w świetle jasnej treści art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 u.k.l. oraz w związku z art. 21a ust. 2 u.z.e.f. – po upływie 10-letniego okresu nieprzerwanego trwania inwalidztwa u funkcjonariusza niemożliwe było merytoryczne rozpatrzenie sprawy, choć do wszczęcia postępowania w sprawie doszło jeszcze przed upływem 10-letniego okresu trwania inwalidztwa. Wydanie merytorycznego orzeczenia w sprawie badań kontrolnych funkcjonariusza stanowiłoby bowiem naruszenie art. 21a ust. 2 u.z.e.f. w związku z art. 4 u.k.l. i art. 105 § 1 k.p.a.
Skarżący na powyższy wyrok złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi zgodnie z jej wnioskami. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 21a ust. 1 do ust. 3 u.z.e.f., prowadzącą do nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, iż nie ma podstaw do przeprowadzania kolejnych badań funkcjonariusza, w przypadku upływu 10 lat od dnia pierwszego orzeczenia komisji lekarskiej stwierdzającej czasowe istnienie inwalidztwa, w przypadku gdy dotychczas przeprowadzone badania i wydane na ich podstawie orzeczenia nie ustalają, iż inwalidztwo rzeczywiście istniało nieprzerwanie w ciągu 10 lat;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21a ust. 2 u.z.e.f., przez bezpodstawne przyjęcie, iż inwalidztwo funkcjonariusza trwa nieprzerwanie co najmniej 10 lat, w sytuacji gdy termin badania kontrolnego wyznaczony został na grudzień 2017 r., a po tym okresie nie zostało wydane kolejne orzeczenie potwierdzające istnienie inwalidztwa po grudniu 2017, a więc można mówić o istnieniu inwalidztwa w okresie maksymalnie 9 lat od jego powstania;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 21a ust. 1 do ust. 3 u.z.e.f. w zw. z art. 10 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 12 pkt. 1 oraz pkt. 2 u.k.l., przez nieprzeprowadzenie badania kontrolnego, pomimo uznania w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z [...] grudnia 2014 r., iż inwalidztwo funkcjonariusza ma charakter czasowy i niezbędne dla ustalenia dalszego jego trwania jest przeprowadzenie kolejnych badań kontrolnych;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 u.k.l. oraz art. 21a ust. 1 i ust. 2 u.z.e.f., przez uznanie, pomimo braku wskazujących na to orzeczeń lekarskich (nieprzeprowadzenie badania kontrolnego, wyznaczonego w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z [...] grudnia 2014 r.), iż inwalidztwo funkcjonariusza istnieje nieprzerwanie przez okres 10 lat, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi, a tym samym uznaniem za prawidłową decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] grudnia 2018 r., podtrzymującą decyzję Mazowieckiej Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] października 2018 r.;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 u.k.l. oraz art. 21 a ust. 1 i ust. 2 u.z.e.f., przez uznanie, iż przeprowadzenie kolejnych badań funkcjonariusza jest bezprzedmiotowe, a w związku z tym uznanie umorzenie postępowania administracyjnego za prawidłowe, w sytuacji gdy nie istnieje orzeczenie komisji lekarskiej potwierdzające dalsze trwanie inwalidztwa zainteresowanego po grudniu 2017 r., a w związku z tym nie upłynął 10 letni termin nieprzerwanego istnienia inwalidztwa, skutkujący brakiem podstaw, do przeprowadzania kolejnych badań poświadczających fakt istnienia inwalidztwa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy na nowo, w takim zakresie, jak czyni to sąd pierwszej instancji. Kierunek czynności kontrolnych, jakie Naczelny Sąd Administracyjny może podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wyznaczają podstawy sformułowane w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie zgłoszone zostały zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Wprawdzie co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w rozpoznawanej sprawie na wstępie należało odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego w kontekście dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładni wskazanego w zarzutach kasacyjnych przepisu art. 21a ust. 2 u.z.e.f. W tym przypadku zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią procesową konsekwencję zakwestionowanej wykładni przepisu prawa materialnego, są zatem procesowym odzwierciedleniem koncepcji materialnej, przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 21a ust. 2 u.z.e.f. nie przeprowadza się badań kontrolnych inwalidów po ukończeniu przez kobiety 55 lat życia, przez mężczyzn 60 lat życia lub gdy inwalidztwo trwa nieprzerwanie dłużej niż 10 lat. W okolicznościach przedmiotowej sprawy kluczowe jest rozumienie zwrotu "inwalidztwo trwa nieprzerwanie dłużej niż 10 lat". Wynika z niego w sposób jednoznaczny, że to inwalidztwo, potwierdzone stosownymi badaniami i wydanymi w ich wyniku orzeczeniami, a nie okres pobierania świadczenia rentowego, ma trwać określony w powyższym przepisie czas. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 11 kwietnia 2017 r. (II UK 134/16), które to stanowisko należy w całości podzielić, w art. 21a ust. 2 u.z.e.f. nie chodzi o upływ dziesięcioletniego okresu pobierania świadczenia rentowego, ale o stwierdzenie kolejnymi orzeczeniami komisji lekarskich, że inwalidztwo, będące przesłanką ustalenia prawa do policyjnej renty inwalidzkiej, trwało nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 10 lat, rozumiany jako okres liczony od daty powstania inwalidztwa do daty ostatniego badania kontrolnego, wykonanego po upływie dziesięciu lat. Przepis art. 21a u.z.e.f. reguluje kwestie odnoszące się do przeprowadzania badań kontrolnych i adresowany jest do komisji lekarskich. Wynika z niego tylko tyle, że w określonych okolicznościach badania kontrolne nie są przeprowadzane, a tym samym komisja lekarska nie wyznacza ich terminu. Jedną z takich okoliczności jest trwanie inwalidztwa dłużej niż 10 lat.
Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach założył, że przesłanką uniemożliwiającą przeprowadzenie badań kontrolnych inwalidów jest upływ 10 lat nieprzerwanego trwania inwalidztwa. Pogląd ten jednak w sposób nieprawidłowy odniósł do okoliczności przedmiotowej sprawy. Przyjął bowiem, że skoro inwalidztwo funkcjonariusza trwa od [...] sierpnia 2008 r., to wystawienie skierowania na badania kontrolne [...] września 2018 r. nastąpiło po upływie 10-letniego okresu nieprzerwanego trwania u niego inwalidztwa. Tymczasem, pomimo, że w dacie skierowania na badania kontrolne upłynęło 10 lat od powstania inwalidztwa, to nieuprawnione było przyjęcie, że inwalidztwo funkcjonariusza w ciągu tego okresu istniało nieprzerwanie. Zauważenia bowiem wymaga, że istnienie inwalidztwa funkcjonariusza nie zostało potwierdzone po 2014 r. orzeczeniem właściwej komisji lekarskiej. Ostatnie orzeczenie określające istnienie u funkcjonariusza inwalidztwa o charakterze czasowym, po przeprowadzeniu badań kontrolnych, zostało wydane [...] grudnia 2014 r. i wskazano w nim kolejny termin badania na grudzień 2017 r. To kolejne badanie nie zostało już przeprowadzone. Taki tryb przeprowadzania badań i wydawania orzeczeń, w sytuacji gdy inwalidztwo nie ma charakteru trwałego wynikał z § 9 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8 poz. 41), w myśl którego - co do zasady - pierwsze badania kontrolne inwalidy przeprowadza się po upływie trzech lat od wydania orzeczenia o inwalidztwie, a następne badania kontrolne - nie rzadziej niż co pięć lat. Nieprzerwane trwanie inwalidztwa u funkcjonariusza przez okres dłuższy niż 10 lat mogło zatem wynikać dopiero z orzeczenia komisji lekarskiej wydanego w wyniku badania kontrolnego przeprowadzonego w grudniu 2017 r., co stanowiłoby podstawę zaniechania przez tę komisję wyznaczenia terminu kolejnego badania zgodnie z aktualnie obowiązującym przepisem art. 21a ust. 2 u.z.e.f. (§ 9 ust. 4 rozporządzenia z 1995 r.).
Uwzględniając powyższe, jako zasadny należy ocenić zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 21a u.z.e.f.
Dodatkowo można zauważyć, na co zwrócił również uwagę Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu, że art. 21a ust. 2 u.z.e.f. nie ustanawia zakazu weryfikowania przez organ emerytalny stanu inwalidztwa rencisty policyjnego na jego niekorzyść po upływie 10 lat nieprzerwanego trwania inwalidztwa. Takiemu rozumieniu powołanego przepisu przeczy już tylko art. 34 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym w celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokości oraz na wypłatę albo wstrzymanie tych świadczeń organ emerytalny może, między innymi, żądać od osób uprawnionych do świadczeń przedstawienia dowodów uzasadniających dalsze istnienie prawa do tych świadczeń (pkt 3) i kierować te osoby do komisji lekarskich w celu stwierdzenia stopnia ich niezdolności do pracy i służby (pkt 4). Jednocześnie osoby te są obowiązane uczynić zadość żądaniu organu emerytalnego przez poddanie się badaniom lekarskim (ust. 2). Z kolei z art. 39 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wprost wynika, że prawo do świadczeń ustaje, między innymi, gdy przestanie istnieć którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania prawa do świadczenia (pkt 1) oraz jeżeli osoba pobierająca świadczenie uzależnione od inwalidztwa lub niezdolności do pracy, pomimo skierowania na badania lekarskie, nie poddała się tym badaniom bez uzasadnionej przyczyny (pkt 3). Żaden z powołanych przepisów nie zawiera uregulowania (wprost lub przez stosowne zastrzeżenie), z którego wynikałby dla organu emerytalnego zakaz kierowania na badania przez komisje lekarskie rencistów policyjnych, których inwalidztwo trwało nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 10 lat, a w konsekwencji - zachowanie przez nich prawa do policyjnego świadczenia rentowego niezależnie od istnienia warunku inwalidztwa.
Mając powyższe na względzie uznać należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 u.k.l., co oznacza, że zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania okazały się zasadne. Skoro w sprawie nie zostało wykazane, że inwalidztwo funkcjonariusza trwało dłużej niż 10 lat, to nie zachodziły przeszkody do dalszego orzekania w sprawie w oparciu o art. 10 ust. 2 i 3 u.k.l. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy – wydanie takiej decyzji zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Przedmiot postępowania administracyjnego istnieje wtedy, gdy istnieje sprawa administracyjna załatwiana w tej formie działania, a zatem gdy obowiązujący przepis prawa tworzy podstawę do wydania decyzji konkretyzującej prawa i obowiązki podmiotu spoza struktur administracji publicznej, z uwagi na to, że podmiot ten znalazł się w sytuacji faktycznej przewidzianej w normie prawnej tworzącej podstawę do działania organu administracji publicznej w tej właśnie formie. Decyzja, jak każdy indywidualny akt stosowania prawa, musi mieć adresata oraz podstawę faktyczną i prawną (por. T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna. Zakamycze 2004, s. 32–58). W rozpoznawanej sprawie przedmiot postępowania istniał, istniał bowiem stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji. Nie zachodziły przeszkody do wydania orzeczenia określającego czy inwalidztwo funkcjonariusza nadal trwa. Przeprowadzenie kolejnego badania lekarskiego warunkuje kontynuowanie pobierania przez funkcjonariusza świadczenia z tytułu renty inwalidzkiej.
Mając powyższe względy na uwadze i uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło