II SA/Bd 663/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-11-15

Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Grzegorz Saniewski, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie jednej kategorii prawa jazdy, można odmówić zwrotu zatrzymanego prawa jazdy obejmującego inne kategorie, jeśli zakaz ten wszedł w życie po nowelizacji przepisów ustawy o kierujących pojazdami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały podstawę prawną do odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, nawet jeśli dotyczy tylko jednej kategorii, uniemożliwia zwrot zatrzymanego prawa jazdy obejmującego inne kategorie, jeśli zakaz ten wszedł w życie po dacie nowelizacji przepisów. Celem ustawodawcy jest niedopuszczanie do ruchu osób zagrażających bezpieczeństwu, co uzasadnia rozszerzenie skutków zakazu na inne kategorie uprawnień.
Stan faktyczny
Starosta odmówił M. O. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, CE, powołując się na prawomocny wyrok sądu zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych (z wyjątkiem kategorii C+E) oraz decyzję o cofnięciu uprawnień kategorii B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. M. O. wniósł skargę, argumentując, że zakaz sądu dotyczył tylko kategorii B, a kategorie C i CE zostały wyłączone ze względu na jego sytuację rodzinną i zawodową. Sąd administracyjny rozpatrywał sprawę ze skargi M. O. na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę. Starosta T. decyzją z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], odmówił M. O. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, CE. W uzasadnieniu decyzji wskazano w szczególności, że w wyroku Sądu Rejonowego w P. z [...] września 2016 r., sygn. akt II [...], orzeczono w stosunku do strony na okres dwóch lat zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym za wyjątkiem pojazdów, do których kierowania uprawnia kategoria C+E. Organ I instancji wyjaśnił również, że na podstawie tego wyroku decyzją z [...] lutego 2017 r. cofnął stronie uprawnienia w zakresie kategorii B prawa jazdy na okres 2 lat. Mając na uwadze powyższe organ uzasadnił brak możliwości zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz wyjaśnił podstawę prawną, tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627 ze zm., dalej powoływana jako u.k.p.). Odwołanie od ww. decyzji złożył M. O. wyjaśniając, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] września 2016 r. cofnięto mu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, natomiast kategorie C i CE wyłączono z zakazu ze względu na wykonywaną pracę i ciężką sytuację rodzinną. Odwołujący wyjaśnił, że jest jedynym żywicielem rodziny, spłaca kredyt hipoteczny, posiada trójkę dzieci, a jego żona choruje na nowotwór złośliwy. Zauważył również, że Sąd Apelacyjny w P. podtrzymał ww. wyrok Sądu Rejonowego i od [...] grudnia 2016 r. jest on prawomocny. W ocenie strony organy administracji są zobowiązane do wykonania orzeczenia sądu i tak jak wszyscy do respektowania wyroków, a nie do ich modyfikowania. Organ administracji nie może rozszerzyć zakazu orzeczonego przez sąd na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie większym niż orzeczony w prawomocnym wyroku sądu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej powoływana jako K.p.a.), art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 u.k.p. oraz art. 1 pkt 4 lit. b, art. 3 i art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970, dalej powoływana jako ustawa zmieniająca) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 cyt. ustawy w obecnym brzmieniu stanowi, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii (...) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 pkt 3 u.k.p.). Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ustawy zmieniającej przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ustawą zmieniającą) ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (ustawy zmieniającej). Z kolei art. 15 pkt 1 ustawy zmieniającej stanowi, że wchodzi ona w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 4-6, które wchodzą wżycie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Ustawa zmieniająca została ogłoszona w dniu 24 lipca 2014 r. i zmiana art. 12 ust. 2 u.k.p. nastąpiła artykułem 1 pkt 4 lit. b ustawy zmieniającej, a w konsekwencji w tym zakresie weszła w życie w dniu 25 października 2014 r. W niniejszej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w P. zapadł [...] października 2016 r. i stał się prawomocny od [...] grudnia 2016 r., zatem po wejściu w życie ustawy zmieniającej w zakresie dotyczącym art. 12 ust. 2 u.k.p. Wobec powyższego prawo jazdy w żądanym przez stronę zakresie nie może być zwrócone, gdyż organy administracji są zobowiązane zastosować przepisy prawa w nowym brzmieniu, co wynika wprost z treści art. 6 K.p.a. stanowiącym, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organy administracji nie są także upoważnione do dokonywania oceny konstytucyjności przepisów ustawy i w konsekwencji nie mogą odmówić stosowania przepisów niezgodnych w ich ocenie z Konstytucją. Skargę na powyższą decyzję złożył M. O. zarzucając jej naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 6, 7 , 8, 77 i 80 K.p.a przez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję w związku z nienależytym wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez błędne ustalenia, że strona skarżąca nie może otrzymać zwrotu dokumentu prawa jazdy kategorii C+E, które to kategorie zostały literalnie wyłączone z zakazu objętego wyrokiem karnym, a w konsekwencji podjęcie decyzji sprzecznej z treścią prawomocnego wyroku sądu powszechnego; 2) art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. oraz art. 1 pkt 4 lit. b, art. 3 i art. 15 pkt 1 ustawy zmieniającej poprzez rozszerzającą wykładnię (celowością, językową) przepisu naruszającą związanie organów orzeczeniami wyroków powszechnych co do ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd i przyjęcie, że skarżącemu nie można zwrócić blankietu prawa jazdy pomimo orzeczenia sądu o braku zakazu prowadzenia pojazdów kategorii C+E, co jednoznacznie było ustaleniem faktycznym sądu i zostało określone w sentencji wyroku. Skarżący zarzucił oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący w oparciu o powołane przepisy prawne. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia do organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że sam stan faktyczny sprawy określony dokumentami jest bezsporny. Bezsporne jest również to, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o kierujących pojazdami w nowym brzmieniu. Bezsporne jest również to, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 12 ust. 2 pkt. 2 i 3 ww. ustawy przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, czyli w przypadku takim, jak przypadek skarżącego. Natomiast w przedmiotowej sprawie pomijana jest istotna kwestia, zgodnie z którą sąd powszechny wskazał, że skarżący utracił uprawnienia do prowadzenia pojazdów tylko w kategoriach, które posiadał, czyli B, z wyłączeniem kategorii C+E. U podstaw takiego rozstrzygnięcia był ustalony przez sąd karny konkretny stan faktyczny. Oskarżony jednoznacznie uzyskał takie rozstrzygnięcie, gdyż sąd badał jego sytuację rodzinną i też jednoznacznie wskazał, że pozostawienie kategorii C+E w zakresie uprawnień skarżącego jest związane z możliwością wykonywania pracy i zawodu przez skazanego. Powoływanie się przez organy na orzecznictwo WSA i NSA, czy też dokonując wykładni celowościowych przepisów ustawy o kierujących organy zapominają o tym, że rozstrzygnięcia w powoływanych sprawach zapadały na kanwie orzeczeń karnych, w których sąd orzekał o zakazie prowadzenia pojazdów konkretnej kategorii, którą wskazywał np. A czy też B, natomiast pozostawał problem, czy w takim przypadku zakaz dotyczy również kategorii np. C. Natomiast w przedmiotowym przypadku mamy sytuację odwrotną, gdyż ustalony stan faktyczny, mający wpływ na rozstrzygnięcie sądu karnego, i mający wpływ na wymiar kary, jednoznacznie spowodował taką, a nie inną ocenę sądu karnego, który orzekł o zakazie prowadzenia wszystkich innych pojazdów z wyjątkiem C+E właśnie po to, aby skarżący mógł pracować. Dokonując wykładni rozszerzającej przepisów art. 12 u.k.p. organ tak naprawdę nie wykonuje wyroku karnego, kwestionując ustalenia sądu co do celowości i zastosowania określonego środka karnego. Odmienna interpretacja tej sytuacji prowadzi do niewykonalności wyroków sądów powszechnych. Nie można twierdzić, że racjonalny ustawodawca daje sądowi powszechnemu prawo wyboru do najbardziej, w ocenie tego sądu, racjonalnego środka karnego, by następnie prawo to miało być likwidowane przez zapisy ustawy o kierujących pojazdami, błędnie interpretowane przez organy. Podobnie orzekł postanowieniem z [...] .02.2014 r. Sąd Najwyższy, sygn. akt [...] , który co prawda odmówił podjęcia uchwały w sprawie, lecz w uzasadnieniu postanowienia jednoznacznie wskazał, że to sąd powszechny orzeka o obowiązku utraty konkretnych uprawnień, a nie organ. Zgodnie z powołanym przez organ nowym brzmieniem art. 11 ust. 1 wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności jest wymieniony w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W ocenie skarżącego właśnie interpretacja tego przepisu jednoznacznie mówi również o zakresie obowiązywania tego zakazu, który nie obowiązuje konkretnych kategorii wymienionych przez sąd. Nie można, w ocenie skarżącego, stosować wykładni celowościowej czy też językowej, gdyż doprowadzi to do sytuacji, kiedy organ dokonując wykładni danego przepisu wyda decyzję niezgodną z treścią wyroku sądu. Natomiast odwracając sytuację w sprawie, kiedy przyjąć można, że sąd powszechny wydał wyrok określając w jego treści rozstrzygnięcie, które jest w sprzeczności z jakąś ustawą, to występuje sytuacja, kiedy w obrocie występuje prawomocny wyrok, który jest hipotetycznie niezgodny z art. 12 ust. 2 u.k.p. Prowadzi to do kwestii, czy organy, a w dalszym etapie sądy administracyjne, mają stosować się do przepisu czy wyroku, który rozstrzyga pewną kwestię. W ocenie skarżącego do czasu, kiedy nawet błędny wyrok jest w obrocie i nie został uchylony żadnymi środkami zwyczajnymi czy nadzwyczajnymi, to organy są zobowiązane do jego stosowania, a tym bardziej sądy administracyjne na mocy art. 11 P.p.s.a. W przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że organ administracji ma prawo nie zastosować się do prawomocnego wyroku sądu . Skarżący wskazał, że ma prawo prowadzić pojazdy kat. C+E i jest to potwierdzone przez Komendę Policji, jak i kontrole na drodze. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w niej naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej przywoływana jako P.p.s.a.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że wyrokiem z dnia [...] września 2026 r., sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy w P. orzekł wobec skarżącego na podstawie art. 67 § 3 w zw. z art. 39 pkt 3 K.k. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat za wyjątkiem pojazdów, do których kierowania uprawnia kategoria C+E, po czym w oparciu o ww. wyrok sądu powszechnego Starosta T. decyzją z [...] lutego 2017 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. W dniu zaś [...] lutego 2017 r. skarżący złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E należy w pierwszej kolejności wskazać, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w treści nadanej ustawą zmieniającą. Zgodnie z powołanymi przepisami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: (...) 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 ustawy). Z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła zatem nowelizacja art. 12 ust. 2 u.k.p. poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Wcześniej, tj. przed ww. zmianą, regulacja art. 12 ust. 2 stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot. Podkreślić należy, że przepis art. 12 ust. 2 powołanej ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (vide art. 3 ustawy zmieniającej). Ustawa ta weszła w życie w dniu 24 sierpnia 2014 r., zaś ww. przepis art. 12 ust. 2 ustawy wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy zmieniającej). Wobec tego, że przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (tj. po dniu 25 października 2014 r.), nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego znowelizowane przepisy mają zastosowania, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony po tej dacie, jako że wyrok w tym przedmiocie zapadł w dniu [...] września 2016 r., zaś uprawomocnił się w dniu [...] grudnia 2016 r. (data wyroku Sądu Okręgowego w P. utrzymującego w mocy ww. wyrok Sądu Rejonowego w P). W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.k.p. w wersji nadanej ww. ustawą zmieniającą. Na podstawie zatem stanu prawnego obowiązującego po dokonaniu zmiany treści przepisów art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.k.p. należało ocenić istotę sporu w niniejszej sprawie, tj. czy regulacje te dawały podstawę do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy i nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami, od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy. Do tej ostatniej kategorii należy skarżący. W art. 12 ust. 1 u.k.p. wymienione zostały okoliczności, których wystąpienie uniemożliwia wydanie prawa jazdy. Jedną z takich okoliczności stanowi wymieniony w pkt 2 tego przepisu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z mocy regulacji art. 12 ust. 2 u.k.p. okoliczność wyłączającą możliwość wydania prawa jazdy określoną w pkt 2 art. 12 ust. 1 odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, niż objętych orzeczonym zakazem. Jak podkreślono powyżej, przed nowelizacją art. 12 ust. 2 u.k.p., przepis ten stanowił tylko o osobach ubiegających się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii. Wówczas na tle takiego brzmienia przepisu sporna w orzecznictwie sądów administracyjnych stała się kwestia, czy art. 12 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie wyłącznie do tych osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy, czy też należy go stosować również do osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami, które nabyły jeszcze przed orzeczeniem sądu karnego, a które zostały następnie cofnięte czy zatrzymane. Dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych był w owym czasie pierwszy z wymienionych poglądów. W dniu 25 października 2014 r. nastąpiła jednak znacząca zmiana stanu prawnego w tym zakresie, gdyż ustawodawca wprost wskazał w art. 12 ust. 2 u.k.p., że przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 ust. 1 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też o przywrócenie uprawienia danej kategorii. Tym samym więc w znowelizowanym stanie prawnym, z wyraźnej woli ustawodawcy, skutki zdarzenia prawnego, jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii, zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jak i już dysponujących takim prawem jazdy. Do powyższego wniosku prowadzą nie tylko dyrektywy wykładni językowej, ale także i celowościowej. Zarówno bowiem literalna treść przepisu art. 12 ust. 2 u.k.p., jak i ratio legis tej regulacji oraz wyraźna wola prawodawcy nakazują rozumieć ten przepis w ten sposób, że odnosi się on także względem osób, którym zatrzymano prawo jazdy lub cofnięto uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii nie objętej orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rozróżnienie w akcie prawnym instytucji wydania prawa jazdy, zwrotu prawa jazdy i przywrócenia uprawnień w zakresie prawa jazdy, fakt wyraźnego dodania do treści analizowanego przepisu tych dwóch ostatnich instytucji prawnych, nie pozwalają na wyłączenie którejś z nich z konsekwencji objętych przepisem art. 12 u.k.p. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Taką osobą jest osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości. Nie sposób przyjąć, aby osoba ta, mając orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B, mogła w okresie obowiązania zakazu wciąż korzystać z innych uprawnień do prowadzenia pojazdów i nadal stwarzać (niekiedy wręcz większe) zagrożenie w ruchu przez prowadzenie innych pojazdów w stanie nietrzeźwości. Dlatego też nie tylko wykładnia językowa przepisu art. 12 ust. 2 u.k.p., a więc wyraźne rozciągnięcie względem osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy skutków orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na inne kategorie niż objęte zakazem, ale także racje celowościowe omawianych rozwiązań legislacyjnych, wyrażające się w potrzebie zapewnienia bezpieczeństwa w komunikacji, nakazują przyjąć, że w przepisie art. 12 ust. 2 pkt 3 u.k.p. wyrażony został jednoznaczny nakaz niewydawania przez organ administracyjny osobom ubiegającym się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C i C+E, prawa jazdy tej kategorii, w czasie trwania orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B. Wobec tego okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorie B, C i E, a Sąd Rejonowy prawomocnym wyrokiem odebrał mu je tylko częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami i że może żądać zwrotu dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych pozostałych kategorii. Tego bowiem wyraźnie zakazał ustawodawca przepisem art. 12 ust. 2 u.k.p. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, obligując organ administracyjny do niezwracania w takim wypadku zatrzymanego dokumentu. Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z czym po pierwsze - sąd karny nie musiał w wyroku orzekać względem skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, bowiem i tak z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. wstrzymana została możliwość ich wykonywania w czasie trwania zakazu sądowego orzeczonego co do pojazdów objętych kategorią B, a po drugie - rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.k.p. należy do zakresu kompetencji organu administracyjnego i to nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie. W przypadku regulacji wyrażonej w art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.k.p., istotne znacznie ma sama okoliczność zatrzymania prawa jazdy w związku z danym zdarzeniem, co oznacza, że nie istnieje wymóg orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzania pojazdów w zakresie wszystkich kategorii objętych zatrzymanym prawem jazdy, aby uniemożliwione zostało wykonywanie na czas trwania orzeczonego zakazu sądowego uprawnień w zakresie kategorii prawa jazdy nie objętych zakazem, a posiadanych przez kierowcę. Celem bowiem unormowań art. 12 ust. 2 u.k.p. jest wykluczenie z ruchu drogowego kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości, a cel ten realizuje przyjęte w tym przepisie rozwiązanie o rozszerzeniu skutków orzeczonego wyrokiem sądu karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na kategorie prawa jazdy nieobjęte zakazem, w okresie obowiązywania zakazu. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że funkcjonariusze Policji dopuszczają możliwość kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi, do prowadzenia których wymagana jest kategoria prawa jazdy C lub C+E, to okoliczność ta nie żadnego znaczenia dla oceny niniejszej sprawy. Fakt błędnej interpretacji przepisów przez inny organ nie może w żaden sposób wpływać na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi nie były zasadne, a orzekające w sprawie organy prawidłowo, bo zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 u.k.p., nie uwzględniły wniosku skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W związku z tym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku i oddalić skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło