VII SA/Wa 1678/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-15
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Izabela Ostrowska, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wstrzymał użytkowanie części budynku usługowo-mieszkalnego, która pierwotnie była przeznaczona na cele mieszkalne, a faktycznie jest użytkowana jako biurowa, w sytuacji gdy zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2004 r. i nie posiadała wymaganego pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004 r., ponieważ zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed tą datą. Brak wymaganego pozwolenia na zmianę przeznaczenia lokali mieszkalnych na biurowe, mimo późniejszego zawarcia umów najmu i wpisów w rejestrach, stanowił podstawę do wstrzymania użytkowania części budynku jako samowolną zmianę sposobu użytkowania.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu użytkowania części mieszkalnej budynku usługowo-mieszkalnego jako części biurowej. Organy ustaliły, że lokale na drugim piętrze, pierwotnie przeznaczone na cele mieszkalne zgodnie z projektem budowlanym z 1995 r., były faktycznie użytkowane jako biurowe od 1996 r. bez wymaganego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Strona skarżąca podnosiła, że zmiana nastąpiła formalnie w związku z umowami najmu z lat 1996-1997 i powoływała się na dokumenty potwierdzające tę okoliczność.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi I. V. i S. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania części mieszkalnej znajdującej się na drugim piętrze budynku usługowo - mieszkalnego oddala skargę
VII SA/Wa 1678/19
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., Nr [...], znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], wstrzymującego współwłaścicielom budynku usługowo-mieszkalnego użytkowanie części mieszkalnej jako części biurowej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W dniu 7 stycznia 2019 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że obiekt ten stanowi własność [...] (dalej: "inwestorzy"). Ustalono, że w pomieszczeniach znajdujących się na poddaszu od października 2017 roku prowadzona jest działalność gospodarcza pod nazwą "[...]". W dniu kontroli przedstawiono projekt budowlany przedmiotowego budynku, stanowiący załącznik do pozwolenia na budowę (decyzja o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r.) wydanego przez Urząd Rejonowy w [...]. Jednocześnie nie przedstawiono dokumentów zezwalających na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Stąd też PINB w piśmie z 8 stycznia
2019 r. zwrócił się do Urzędu Miasta [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z zapytaniem czy takie przekształcenie nastąpiło. W odpowiedzi wskazano, że współwłaściciele w grudniu 1996 roku zawiadomili organ administracji architektoniczno-budowlanej o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku i przystąpieniu do jego użytkowania. Jednakże Urząd nie posiada dokumentów dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu. W załączeniu do omawianego pisma przesłano kserokopie: decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] lipca 1995 r., projektu budowlanego branży konstrukcyjnej, zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 1996 r. oraz aneksu do projektu budowlanego budynku usługowo–mieszkalnego, w którym wprowadzono zmiany dotyczące części podwórzowej budynku.
W związku z pozyskaniem powyższej dokumentacji PINB w dniu 9 stycznia 2019 r. przeprowadził kolejną kontrolę budynku usługowo-mieszkalnego. Z treści protokołu kontroli wynika, że zgodnie z dokumentacją na drugim piętrze (trzecia kondygnacja) przewidziane zostały pomieszczenia mieszkalne, suszarnie, korytarz i schowek, a faktycznie pomieszczenia te są użytkowane jako biurowe. Ponadto pomieszczenia znajdujące się na poddaszu (czwarta kondygnacja), które według projektu zamiennego powinny mieć funkcję mieszkalną, zostały przystosowane na pokoje zabaw na potrzeby działalności gospodarczej pod nazwą "[...]". W wyniku kontroli stwierdzono zatem, że na trzeciej i czwartej kondygnacji lokale mieszkalne zmieniono na lokale usługowe. W wyniku dokonanych ustaleń PINB pismami z 10 stycznia i 4 lutego 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, m.in. samowolnej zmiany sposobu użytkowania części mieszkalnej budynku usługowo-mieszkalnego. Następnie pismem z 4 lutego 2019 r. pełnomocnik inwestorów wniósł o umorzenie wszczętego postępowania jako bezprzedmiotowego. Wskazano, że zgodnie z dokumentami będącymi w posiadaniu inwestorów sposób użytkowania kondygnacji trzeciej, a więc drugiego piętra budynku został zmieniony odpowiednim zgłoszeniem, w związku z czym nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali. Jako dokumenty potwierdzające ten fakt wskazano ewidencję ruchu budowlanego w gospodarce uspołecznionej w latach 1995-1998, zaś do pisma dołączono wypis z rejestru budynków oraz kopię pierwszej strony umowy najmu lokalu zawartej w dniu [...] stycznia 2002 r. z Towarzystwem Ubezpieczeń na Życie [...] S.A. Podkreślono, że funkcja lokali mieszkalnych znajdujących się na kondygnacji trzeciej i czwartej została zmieniona na usługową już w 1996 roku, o czym świadczy przytoczona ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej.
Po przeanalizowaniu akt sprawy PINB postanowieniem z [...] lutego 2019 r. wstrzymał inwestorom przedmiotowego budynku usługowo-mieszkalnego użytkowanie części mieszkalnej, znajdującej się na drugim piętrze tego budynku, jako części biurowej. Pismem z 14 marca 2019 r. inwestorzy – [...], reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W treści zażalenia sformułowano zarzuty naruszenia przepisów Prawa budowlanego przez brak dokładnego ustalenia wszystkich okoliczności sprawy, a także kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zgromadzeniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego. Po przeanalizowaniu powyższych zarzutów [...]WINB postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że kwestionowane postanowienie PINB powinno zostać utrzymane w mocy jako odpowiadające prawu. Organ I instancji zastosował bowiem właściwy tryb postępowania, gdyż zmiana sposobu użytkowania lokali usytuowanych na drugim piętrze spornego budynku nastąpiła przed dniem 31 maja 2004 r. W związku z tym zasadnym było zastosowanie przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. poz. 888),
art. 71a obecnie obowiązującej ustawy nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takiej sytuacji stosuje się przepisy dotychczasowe.
Na gruncie art. 71 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. poz. 207, ze zm.), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, a także podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń
(ust. 2). W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, art. 50. art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1. właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (ust. 3). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Dokumentacja spornego budynku, pozyskana w toku prowadzonego postępowania przez PINB, potwierdza, że lokale na drugim piętrze budynku pierwotnie przeznaczone były na cele mieszkalne. Program użytkowy wskazany w projekcie budowlanym z [...] czerwca 1995 r. jednoznacznie potwierdza, że drugie piętro budynku powinno składać się z dwóch mieszkań, w skład których powinny wchodzić: kuchnia, jadalnia, łazienka, sypialnia, pokój dzienny, schowki, hol oraz schody. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, powyższe lokale mieszkalne zostały przeznaczone na cele biurowe, co potwierdzają ustalenia dokonane w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] stycznia 2019 r. Okoliczności te potwierdza sporządzona podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. Stąd też w ocenie organu odwoławczego powyższa zmiana sposobu użytkowania wypełnia przesłanki określone w art. 71 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2003 r., poz. 207 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w ówczesnym brzmieniu) w przypadkach innych niż określone w
art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Równocześnie [...]WINB wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Budynki, w których zorganizowano pomieszczenia pracy biurowej powinny być utrzymywane w sposób spełniający wymagania bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Nie mogą stanowić zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników oraz muszą zapewniać odpowiednie warunki użytkowe i uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych. W czasie ich użytkowania właściciel lub zarządca zobowiązany jest poddawać je kontrolom okresowym, które polegają na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, instalacji narażonych na wpływy atmosferyczne, instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, instalacji gazowych i przewodów kominowych. Natomiast lokale mieszkalne określane są jako trwale wydzielone fragmenty nieruchomości budynku mieszkalnego, które służą do zaspokojenia potrzeb bytowych co najmniej jednej osoby, najczęściej rodziny.
W zażaleniu pełnomocnik inwestorów podniósł zarzut dotyczący braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, opierając się na przekonaniu, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w dacie z jaką strony zawarły umowę najmu lokalu, której kopie dołączono do akt sprawy. Odnosząc się do tego zarzutu [...]WINB wskazał, że omawiany dokument został złożony w celu wykazania, że jest to dowód pośredni świadczący o tym, że strony formalnie dokonywały zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń, bowiem w umowie z 2002 roku powołują się na decyzję dotyczącą zmiany sposobu użytkowania. Jednakże omawiany dokument nie świadczy o dacie zmiany sposobu użytkowania. Inwestorzy bowiem użytkowali pomieszczenia w ten sposób od samego oddania budynku do użytkowania, a więc od 1996 roku, stąd organ II instancji stwierdził, że nie może mieć on wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z punktu widzenia prawidłowości zaskarżonego postanowienia istotnym jest, że użytkowanie lokali usytuowanych na drugim piętrze spornego budynku do celów biurowych nastąpiło przed dniem 31 maja 2004 r. Ponadto [...]WINB stwierdził, że ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce uspołecznionej z lat 1995-1998 potwierdza jedynie fakt, że inwestorzy złożyli wymagane dokumenty celem zakończenia procesu inwestycyjnego i oddania obiektu budowlanego do użytkowania. Analiza materiału dowodowego, jaki został przesłany przez organ I instancji wykazała, że nie dokonali oni zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania spornych lokali mieszkalnych na lokale biurowe. Dokonania takiego zgłoszenia nie potwierdza także dokumentacja załączona do zażalenia.
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...], reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego,
- art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wstrzymanie użytkowania części mieszkalnej znajdującej się na drugim piętrze budynku przy ul. [...] w [...], w sytuacji braku ustalenia wszystkich okoliczności sprawy, w tym dokładnej daty zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie oraz niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niewyjaśnienie kiedy rzeczywiście nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń bowiem organ nie wymagał od stron postępowania złożenia oświadczeń o tych okolicznościach, a dołączona do akt umowa miała wykazać, że podczas jej zawierania strony powoływały się na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń,
- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie jego dowolnej oceny, wyrażającej się w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom złożonym przez strony, pomimo że pośrednio udowadniają wersję o dokonaniu formalnej zmiany użytkowania przedmiotowych pomieszczeń, mimo że dokumenty te nie mają mocy dokumentów urzędowych, a wiążą się z tym domniemania istnienia faktów w nich stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że okoliczność formalnej zmiany sposobu użytkowania nie została udowodniona.
W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, wskazując że sporny budynek został wybudowany i oddany do użytkowania w 1996 roku. W stosunku do drugiego piętra przedmiotowej nieruchomości umowy na wynajem powierzchni biurowej zostały zawarte dopiero w 1997 roku i – zdaniem skarżących – właśnie w tym okresie przeprowadzona była procedura zmiany sposobu użytkowania piętra. Dokumenty, które pojawiły się po 1997 roku, a więc ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej w latach 1995-1998, wypis z rejestru budynków prowadzony przez Urząd Miasta [...] oraz umowa najmu, wspierają tą tezę. Dodatkowo skarżący podkreślili, że są gotowi do wprowadzenia środków poprawy bezpieczeństwa przeciwpożarowego, jednakże prace te nie mogą wiązać się ze wstrzymaniem użytkowania obiektu.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga nie została uwzględniona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] maja 2019r., utrzymujące postanowienie organu I instancji nr [...] z dnia [...] lutego 2019r. wstrzymujące , na podstawie art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, współwłaścicielom budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] w [...], użytkowanie części mieszkalnej znajdującej się na II piętrze budynku jako części biurowej.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd w całości podziela stan faktyczny ustalony przez organy, który legł u podstaw wydanego rozstrzygnięcia.
Po pierwsze z dokumentacji projektowej z 1995r. jednoznacznie wynika, że drugie piętro przedmiotowego budynku stanowić winno pomieszczenie mieszkalne, składające się z dwóch mieszkań, w skład których powinny wchodzić: kuchnia, jadalnia, łazienka, sypialnia, pokój dzienny, schowki, hol oraz schody. Okoliczność ta zresztą nie była kwestionowana w toku niniejszego postępowania.
Z chwilą zawierania umów najmu w dniu [...] listopada 1996r. oraz [...] grudnia 1996r. pomieszczenia na II piętrze budynku przy ul. [...] wykorzystywane były już jako pomieszczenia biurowe. Niewątpliwie więc słusznie organy przyjęły, że przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego, tj. przed dniem 31 maja 2004 r. Prawidłowo organy zastosowały przepisy ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do 30 maja 2004 r.
Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r., Nr 93, poz. 888),
art. 71a obecnie obowiązującej ustawy nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takiej sytuacji stosuje się przepisy dotychczasowe.
Na gruncie art. 71 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. poz. 207, ze zm.), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio (ust. 1).
O ile inwestorzy legitymują się decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1995r. oraz decyzja ją zmieniająca z dnia [...] kwietnia 1996r., a nadto zawiadomieniem o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku, o tyle nie posiadają pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Udzielenie takiego pozwolenie , a nawet złożenie wniosku w tym przedmiocie nie wynika także z analizy rejestru zgłoszenia ewidencji ruchu budowlanego w gospodarce uspołecznionej z lat 19995-1998.
Jednocześnie z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019r. wynika, że jako organ właściwy do udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, również nie posiada żadnych dokumentów związanych z tą zmianą.
W tej sytuacji uprawnionym jest wniosek organów o samowolnej zmianie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego.
Tak ustalonego stanu pranego , wbrew twierdzeniom skarżących nie sanuje umowa najmu z dnia [...] stycznia 2002r. w której strona enigmatycznie powołuje się na decyzję określającą sposób użytkowania lokalu ( załącznik nr 4 do umowy), skoro załącznika tego nie przedstawiono choć powinien być w posiadaniu zarówno najemcy jak i wynajmującego. Również wypis z rejestru gruntów określający przedmiotowy budynek jako handlowo-usługowy, odzwierciedla przecież stan faktyczny a nie prawny obiektu i nie przesądza o jego zgodności z przepisami Prawa budowlanego. Wpis taki nie ma charakteru decyzji administracyjnej o znaczeniu konstytucyjnym zezwalającym na zmianę sposobu użytkowania budynku.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia normatywnego zmiany sposobu użytkowania. W treści art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego określił przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki, przy czym ten swoisty wykaz poprzedził zwrotem rozumie się w szczególności. Zapis ten powoduje z jednej strony możliwość korzystania przez organ administracji ze swobody decyzyjnej w zakresie oceny zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ale z drugiej wymaga uzasadnienia podjętej decyzji.
Według art. 71 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności : (...) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zawierającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno – sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu polega na tym, że zmiana obiektu budowlanego mieszkalnego na obiekt biurowy wiąże się ze zmianą warunków użytkowania obiektu budowlanego w zakresie określonym art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego tj. bezpieczeństwa pożarowego ( wymusza potrzebę zmienionej funkcji pomieszczeń do wymagań przepisów przeciwpożarowych ), bezpieczeństwa pracy (wymaga zastosowania odpowiednich przepisów kodeksu pracy w odniesieniu do warunków stworzonych nowych miejsc pracy w obiekcie ), w zakresie warunków sanitarnohigienicznych (wymaga dostosowania instalacji i dostaw mediów technicznych do potrzeb zmienionej funkcji obiektu lub jego części ) a także wpływu na wielkość lub układu obciążeń (nowa funkcja obiektu lub jego części wywołuje inne, niż dotychczasowe obciążenia na konstrukcje obiektu.
Zmiana przeznaczenia budynku z funkcji mieszkalnej na cele biurowe zmienia co najmniej warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne bądź wielkość lub układ obciążeń, co wynika z treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)( vide wyrok NSA z 21 grudnia 2010r., II OSK 1918/09).
Podkreślenia wymaga , że art. 61 w zw. z art. 5 ust 2 Prawa budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek korzystania z niego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem . W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w tym oględzin wykonywanych przez organ I instancji ustalono w sposób niewątpliwy, że użytkowanie II pietra obiektu odbywa się niezgodnie z przeznaczeniem wynikającym z projektu budowlanego.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w wypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części postępowanie dotyczące likwidacji popełnionej samowoli budowlanej ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem czemu służy regulacja zawarta w art. 50, art. 51 i art. 55 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane.
Tych względów za zasadnie należy uznać wstrzymanie użytkowania części mieszkalnej na II piętrze jako pomieszczeń biurowych za uzasadnione w świetle art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2018r., poz.1302).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło