II SA/Po 823/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-01-15
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych może zostać wydana pomimo sprzeciwu sąsiadów i obaw dotyczących negatywnego wpływu inwestycji na środowisko i wartość nieruchomości, jeśli inwestycja spełnia wymogi prawne i nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może zostać odmówiona, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami prawa, nawet w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sprzeciw sąsiadów i obawy dotyczące negatywnych skutków inwestycji nie stanowią podstawy do odmowy wydania decyzji, jeśli nie naruszają one przepisów prawa. Kwestie dotyczące wpływu inwestycji na środowisko, zdrowie ludzi czy wartość nieruchomości są badane na późniejszych etapach procesu inwestycyjnego (np. pozwolenie na budowę) lub mogą być dochodzone na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Skarżący, sąsiad inwestycji, podnosił zarzuty dotyczące naruszenia jego interesu prawnego i faktycznego, w tym spadku wartości działki i negatywnego wpływu inwestycji na otoczenie. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z prawem i stanowi realizację celu publicznego, a obawy skarżącego nie stanowią podstawy do odmowy wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant: st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...], [...] utrzymało w mocy (punkt 2. osnowy decyzji) zaskarżoną w drodze odwołania m.in. przez Z. C. (dalej również: skarżący; strona) i B. G. decyzję Burmistrza Gminy [...] [organ nieprawidłowo określony przez organ odwoławczy jako "Wójt Gminy [...]"] z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...], wydaną w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunki do osób wymienionych w punkcie 1 osnowy tejże decyzji, stwierdzając po ich stronie brak interesu prawnego.
Przywołane decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Burmistrz Gminy [...] (dalej również: Burmistrz; organ I instancji) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: inwestor: [...] sp. z o.o.) decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych na terenie położonym w [...] przy ul. [...] (dz. nr [...], obręb [...], gm. [...]), obejmującej realizację "kontenera biurowo-socjalnego, kontenerów do magazynowania odpadów, ogrodzenia terenu, utwardzonych terenów magazynowania odpadów oraz dojść i dojazdów, terenów zieleni izolacyjnej, oświetlenia terenu itp.". Decyzja ta została wydana na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 – dalej: u.p.z.p.) oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.) – dalej: k.p.a. Linie rozgraniczające teren inwestycji zostały oznaczone na załączniku graficznym nr [...], stanowiącym integralną część decyzji (kopia mapy zasadniczej w skali 1:1000).
W osnowie tej decyzji Burmistrz określił m.in. rodzaj inwestycji: budowa Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (dalej również: [...]); rodzaj zabudowy: obiekty infrastruktury technicznej; funkcję planowanie zabudowy i zagospodarowania terenu: punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, utwardzone place technologiczne, dojścia i dojazdy, tereny zieleni, urządzenia infrastruktury technicznej, ogrodzenie terenu (punkt I.).
W warunkach i szczegółowych zasadach zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy (punkt II.1.) organ wskazał m.in. na następujące warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego:
a) lokalizacja projektowanej inwestycji na terenie oznaczonym na załączniku graficznym, b) lokalizacja projektowanych obiektów winna zachować prawidłowe odległości od istniejących układów drogowych oraz granic nieruchomości, c) powierzchnia zabudowy projektowanego kontenera socjalno-biurowego – maks. 25 m, d) wysokość projektowanego kontenera socjalno-biurowego – maks. 4 m, e) powierzchnia terenu podlegającego przekształceniu w wyniku realizacji inwestycji - maks. 1650 m kw.
W wymaganiach z zakresu ochrony środowiska i zdrowia ludzi (punkt II.2.) organ zastrzegł, że:
- "w projekcie budowlanym należy potwierdzić, że projektowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, o których mowa w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" (lit. a),
- "prowadzona działalność oraz użytkowanie związanych z funkcjonowaniem obiektów urządzeń i instalacji, nie mogą powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu przy zabudowie mieszkaniowej, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, zarówno w porze dnia jak i porze nocy" (lit. p),
- "zewnętrzne oświetlenie obiektów oraz parkingu powinny zostać zaprojektowane, zrealizowane i użytkowane w sposób niepowodujący dokuczliwości dla sąsiadów (typu: nadmierne oświetlenie otaczającej zabudowy, rozpraszanie światła w niebo, na ściany budynków i na sąsiednie działki, migotanie, oślepianie, zakłócanie nocnego spoczynku itp.)" (lit. q),
- "projektowane oświetlenie powinno oświetlać wyłącznie projektowane obiekty, nie może oświetlać sąsiednich terenów bez zgody ich właścicieli, s) roboty budowlane należy zorganizować w sposób zapewniający ochronę otoczenia przed zapyleniem i hałasem, z zastosowaniem odpowiednich rozwiązań zabezpieczających (np. zraszanie, stosowanie osłon itp.)" (lit. r),
- "w fazie eksploatacji projektowanej inwestycji należy zastosować technologie, urządzenia i materiały, które zapewnią ograniczanie ewentualnego negatywnego oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia na otoczenie" (lit. u).
W warunkach obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji (punkt II.3.) Burmistrz określił m.in., że "na terenie działki budowlanej należy przewidzieć wystarczającą ilość miejsc postojowych dla zaspokojenia potrzeb własnych [...] [w liczbie] min. 4 stanowisk postojowych z zachowaniem wymaganych prawem odległości od granic sąsiednich działek budowlanych i okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi" (lit. k). Natomiast w wymaganiach dotyczących ochrony interesów osób trzecich (punkt II.4.) Burmistrz stwierdził, że:
- "zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku prawo ochrony środowiska należy podjąć działania mające na celu zapobieganie ewentualnym negatywnym oddziaływaniom na środowisko" (lit. a),
- na etapie opracowania projektu budowlanego należy uwzględnić wymagania w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane" (lit. b).
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wyjaśnił, że obszar objęty wnioskiem o ustalenie lokalizacji projektowanej inwestycji nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym organ ocenił złożony wniosek dotyczącego inwestycji zgodnie z definicją inwestycji celu publicznego zawartą w art. 2 pkt 5 u.p.z.p., posiłkując się treścią art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.), zgodnie z którym budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów stanowi realizacje inwestycji celu publicznego. Organ uznał, że ze względu na zakres planowanej inwestycji spełnia ona kryteria zakwalifikowania do katalogu inwestycji celu publicznego.
Burmistrz odniósł się także zgłoszonych protestów i uwag w stosunku do inwestycji (dotyczących głównie ewentualnych uciążliwości oraz ewentualnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie objęte procesem zainwestowania zabudową mieszkaniową jednorodzinną, jak również obniżenia wartości działek sąsiednich), stwierdzając, że zgłoszone zastrzeżenia nie mogą być podstawą odmowy wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla opisanej inwestycji. Organ uznał, że w treści złożonych pism nie wskazano naruszenia jakiejkolwiek normy wynikającej z przepisów prawa, zaś decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej i brak ustawowych przeciwwskazań do pozytywnego załatwienia wniosku inwestora zobowiązuje organ wydający decyzję do pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, co wynika z art. 56 u.p.z.p. W ocenie organu, zgłoszone uwagi, w których nie wykazano naruszenia obowiązującego porządku prawnego, nie mogą mieć wpływu ma ocenę spełnienia przesłanek niezbędnych do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto podniósł, że przedmiotem oceny w postępowaniu o wydanie decyzji może być jedynie spełnienie obowiązujących przepisów prawa, a przedmiotu takiego nie stanowią zagadnienia związane z wpływem planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości sąsiadujących, a tym bardziej subiektywnie odczuwana uciążliwość inwestycji lub możliwość wystąpienia potencjalnych zagrożeń dla działek sąsiadujących z terenem inwestycji czy też spadek atrakcyjności lub wartości działek sąsiadujących z terenem inwestycji.
W podsumowaniu Burmistrz stwierdził, że możliwa jest realizacja przedsięwzięcia w zakresie określonym we wniosku inwestora.
Odrębne odwołania od decyzji Burmistrza wniosły dwie strona postępowania. Z. C. podniósł, że jest "bezpośrednim sąsiadem inwestycji", a rodzaj planowanej inwestycji diametralnie zmienia charakter jego działki, jak również wydanie decyzji budzi sprzeciw właścicieli sąsiednich nieruchomości. Skarżący stwierdził, że skutkiem lokalizacji inwestycji jest obniżenie wartości działki, jak i zmiana jej rekreacyjnego charakteru. Podniósł również, że organ I instancji nieprzekonująco w decyzji wyjaśnił stanowisko co do braku możliwości uwzględnienia zastrzeżeń innych osób względem inwestycji, a decyzja ta nie uwzględnia interesu strony. B. G. [w decyzji odwoławczej błędnie określona jako [...]"] podniosła, że sąsiaduje z planowaną inwestycją, która będzie wywierać negatywny wpływ na rekreacyjny sposób korzystania z działki zabudowanej domem mieszkalnym.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. protest w sprawie wnieśli członkowie lokalnej społeczności określni jako "mieszkańcy [...]" (do protestu załączono listę z danymi i podpisami osób), którzy podnieśli, że "teren położony w okolicach miejsca, gdzie ma powstać [...] jest uważany za bardzo atrakcyjny, o czym świadczą wydane warunki zabudowy [dla funkcji] mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach graniczących z działką przewidzianą pod budowę [...]. W proteście podniesiono, że na tym terenie przybywa zabudowy mieszkaniowej, a ubywa zabudowy przemysłowej, zaś budowa [...] spowoduje obniżenie komfortu życia mieszkańców [...] m.in. poprzez zwiększenie liczby przejeżdżających pojazdów silnikowych, zaś przez to pogorszenie czystości powietrza, zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zwiększenie hałasu, a także przez powodowanie emisji odoru, przyciąganie insektów i gryzoni, wyciek substancji niebezpiecznych i dostęp do nich dzieci przy braku prawidłowego zabezpieczenia, brak rozwoju ulicy związany z potrzebą rozbudowy [...] po kilku latach oraz spadek wartości nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, motywując swoje rozstrzygnięcie co do umorzenia postępowania odwoławczego (na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.) w stosunku do osób wymienianych w pkt 1 osnowy decyzji. Co do K. K., K. K., J. J., K. S. i J. S., A. M. oraz I. K. stwierdziło, że osoby te nie mają interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu, gdyż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości położonych przy [...] w [...] Kolegium podniosło, że następujący właściciele działek podpisani pod "protestem" nie są bezpośrednimi sąsiadami planowanej inwestycji: P. K., D. K., Z. R. [...], W. J., C. D., R. i M. D., M. i G. K., M. W.. W tym zakresie organ II instancji wyjaśnił, że działki należące do tych podmiotów znajdują się w znacznej odległości od terenu inwestycyjnego, zaś osoby te nie wskazały jaki ich interes prawny zostanie naruszony przez wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, jakie normy prawa materialnego zostaną naruszone przez wydanie decyzji. Wobec tego organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja nie narusza interesu prawnego tych osób i brak jest podstaw do uznania, aby z uwagi na zakres inwestycji były one stronami przedmiotowego postępowania. W tym względzie organ II instancji wyjaśnił również, że stronami w sprawie o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest inwestor oraz właściciel (użytkownik wieczysty) działki na której planowana jest inwestycja, a stronami takiego postępowania mogą być również właściciele (użytkownicy wieczyści) działek bezpośrednio graniczący z terenem inwestycji. Kolegium uznało, że stronami niniejszego postępowania byli inwestor oraz właściciel działki nr [...] jako działki inwestycyjnej oraz właściciele działek [...] i [...], albowiem działki te bezpośrednio graniczą z działką inwestycyjną.
Motywując z kolei rozstrzygnięcie merytoryczne zawarte w pkt 2 osnowy decyzji, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do tego, że [...] jest obiektem, za pomocą którego są świadczone usługi dostępne dla wszystkich zainteresowanych mieszkańców gminy, wobec czego planowana inwestycja stanowi realizację celu publicznego o znaczeniu gminnym i podlega regulacjom zawartym w przepisach art. 53 i art. 56 u.p.z.p.
W ocenie organu odwoławczego Burmistrz prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, gdyż zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu, dokonał również stosownego obwieszczenia, a ponadto został w tym postępowaniu sporządzony projekt decyzji przez osobę posiadającą stosowne uprawienia urbanistyczne zgodnie z art. 50 ust. 4 u.p.z.p., doręczył wydaną decyzję stronom postępowania oraz obwieścił o jej wydaniu. Kolegium wskazało również na dokonanie przez organ I instancji odpowiedniego uzgodnienia inwestycji z Marszałkiem Województwa [...], [...] Gospodarstwem Wodnym Wody [...] Zarząd Zlewni w [...], Starostą [...], Gminą [...] i [...] Konserwatorem Zabytków. Organ II instancji uznał, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi i brak jest podstaw do wydania decyzji odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że sprzeciw lokalnych mieszkańców nie może decydować o wydaniu bądź odmowie wydania decyzji lokalizacyjnej, gdyż przepisy ustawy planistycznej nie przewidują takiej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zdaniem organu odwoławczego, planowana inwestycja spełnia wszelkie przewidziane prawem wymagania., wobec czego organ I instancji nie mógł wydać decyzji odmownej w przedmiotowej sprawie. Na uzasadnienie takiego wniosku Kolegium stwierdziło, że żaden przepis ustawy planistycznej nie uzależnia możliwości wydania decyzji lokalizacyjnej od zgody właściciela nieruchomości, na której planowane jest umiejscowienie inwestycji. Organ odwoławczy wskazał również na to, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym do obowiązkowych zadań własnych gminy należą m.in. sprawy utrzymywania czystości i porządku, a także sprawy dotyczące wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaś przepis art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje, że gminy tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób zapewniający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie odpadów komunalnych.
Ponadto Kolegium stwierdziło, że [...] objęty niniejszym postępowaniem nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko i rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W skardze na decyzję Kolegium Z. C., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), wniósł o uchylenie w całości tejże decyzji, zarzucając jej "naruszenie norm prawa materialnego, naruszenie norm przepisów postępowania prawa administracyjnego oraz naruszenie interesu prawnego strony odwołującej oraz jej interesu faktycznego".
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zwrócił uwagę na to, że organ II instancji "rozpatrując odwołanie, wydał decyzję myląc jej strony", gdyż "organem wydającym decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie był Wójt Gminy [...] tylko Burmistrz Gminy [...]". Natomiast odnosząc się do kwestii związanych z rozstrzygnięciem merytorycznym, podniósł naruszenie przez Kolegium przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie próby przedstawienia jakiejkolwiek ekspertyzy uzasadniającej wykonanie planowanej inwestycji ani też skutków, jakie może wywołać jej powstanie, nie tylko dla sąsiadujących z nią działek, ale i całej okolicy bogatej w faunę i florę. Argumentował, że działka skarżącego "bezpośrednio graniczy z planowaną inwestycją, który obawia się, ze zagrozi to jego egzystencji", gdyż "nie jest możliwe wytyczenie żadnego pasa ochronnego". W tym względzie podniósł, że dom skarżącego "położony jest 5 m od granicy działek, a działka, na której ma powstać inwestycja, ma szerokość około 40 m", wobec czego "nie ma możliwości spełnienia norm zachowania odległości między domem a składowiskiem odpadów". Dodał, że ta sama sytuacja dotyczy kilku sąsiadów graniczących z działką skarżącego i planowaną inwestycją, jak i że około 150 m od składowiska znajduje się boisko-orlik. Ponadto, wskazując na naruszenie art. 8, art. 11 i art. 13 k.p.a., stwierdził, że "nie było żadnej konsultacji w sprawie ani prób wyjaśnienia z mieszkańcami lokalizacji inwestycji", ani też nie podjęto próby ugodowego załatwienia sprawy. Pełnomocnik podniósł również "naruszenie interesu faktycznego strony odwołującej" związane z mającą powstać inwestycją, polegające na spadku atrakcyjności swojej działki ze względu na "utratę spokoju i ciszy", co dotyczy również "spadku wartości całej nieruchomości w przypadku powstania planowanej inwestycji". Jednocześnie zwrócił uwagę na to, że "w telewizji publicznej były reportaże, które przedstawiały jak niekorzystny wpływ na sąsiadujące okolice może mieć podobna inwestycja. Jest to hałas, szkodliwy wpływ na zdrowie, w przypadku przechowywania materiałów lub substancji niebezpiecznych, a także uciążliwe zapachy, uniemożliwiające normalną egzystencję".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed tutejszym Sądem pełnomocnik uczestnika postępowania (inwestora) – spółki [...] sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna, stąd też podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych na terenie położonym w [...] przy [...] (dz. nr [...], obręb [...], gm. [...]), obejmującej realizację obiektów i urządzeń bliżej opisanych w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia.
Na wstępie dalszych rozważań należy podkreślić, że trafnie zasygnalizowana przez skarżącego pomyłka Kolegium co od określenia organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Istotnie, organem wykonawczym Gminy [...], który wydał decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego był "Burmistrz Gminy [...]", a nie "Wójt Gminy [...]". Jest to oczywiste, podobnie jak to, że Kolegium jako organ odwoławczy rozpatrzyło w drugiej instancji sprawę, w której wcześniej decyzję wydał Burmistrz Gminy [...]. Tego rodzaju błąd pisarski (omyłka), który został popełniony przez organ odwoławczy, może podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Nie rzutuje jednak na ocenę, czy zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a.
Przechodząc zaś do rozważań merytorycznych, należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, natomiast w przypadku jego braku – w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (dalej również w uproszczeniu: decyzja lokalizacyjna). W myśl art. 2 pkt 5 u.p.z.p. pod pojęciem inwestycji celu publicznego należy rozumieć m.in. działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. (wersja na dzień orzekania przez organy: Dz.U. z 2018 r., poz. 2204, z późn. zm.). W katalogu celów publicznych wymienionych w tym ostatnim przepisie zamieszczono m.in. budowę oraz utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania (pkt 3). Co więcej, jak trafnie wskazał organ II instancji, utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. W ramach wykonania tego zadania gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, m.in. w szczególności zapewniają selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, a także tworzą punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy. Wynika to z art. 3 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (wersja aktu na dzień orzekania przez organy: Dz.U. z 2018 r., poz. 1454, z późn. zm.).
Nie budzi zatem żadnej wątpliwości, że realizacja punktu selektywnej zbiorki odpadów, który jest celem publicznym, o którym mowa w art. 6 pkt 3 u.g.n., ma on bezpośrednie znaczenie dla społeczności lokalnej (gminy lub jej części). Planowana inwestycja służy zatem realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., a skoro tak, to organy prawidłowo zakwalifikowały przedsięwzięcie wskazane przez inwestora we wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W ocenie Sądu na tym rozważania dotyczące charakteru planowanego przedsięwzięcia jako inwestycji celu publicznego można zakończyć, bowiem nie są to kwestie sporne pomiędzy stronami, jak również Sąd nie powziął żadnych wątpliwości co do okoliczności faktycznych i wykładni prawa w tym zakresie. Skoro zaś dla terenu wskazanego we wniosku inwestora nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego mogło nastąpić w drodze wydana odpowiedniej decyzji lokalizacyjnej, jak to wynika z art. 50 ust. 1 u.p.z.p.
Należy również zauważyć, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu nie podlega swobodnej ocenie organu ani nie jest zależne od woli właściciela gruntu, na którym inwestycja jest lokalizowana, ani też od woli właścicieli sąsiednich nieruchomości, na które taka inwestycja może oddziaływać. Sama bowiem decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji – poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego – nie wkracza w takim wypadku w sferę wykonywania praw przysługujących do takich nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt II OSK 170/16, dostępny w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla uzasadnienia odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji organ musiałby wykazać jej niezgodność z przepisami prawa, gdyż ocenie podlega jedynie legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu. Natomiast ani organy, ani też sąd administracyjny nie mają kompetencji do oceny celowości czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego, a tym bardziej jeżeli dotyczy na nieruchomości, która na tym etapie procesu inwestycyjnego stanowi własność publiczną (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 374/09, dostępny jw.). Kontrola takiej decyzji nie może zatem obejmować kwestii celowości podjęcia danej inwestycji w konkretnym kształcie i na danym terenie, gdyż rozstrzygnięcie premiowej sprawy determinowane jest faktem, że planowane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.
Trzeba także wyjaśnić, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Powołany przepis statuuje ogólną zasadę ochrony interesu prawnego danego podmiotu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zasada wynikająca z tego przepisu w istocie dotyczy naruszenia interesu prawnego osoby trzeciej na skutek ustalenia warunków zabudowy lub warunków lokalizacji celu publicznego na rzecz innych osób lub jednostek organizacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt II OSK 133/08, dostępny jw.). Właściciel ma m.in. prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego, jednakże zarazem zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Na tle ogólnych postanowień art. 6 ust. 1 przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. ma chronić interes podmiotów mających tytuł prawny do terenu objętego planem miejscowym albo którego dotyczą ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy zatem mieć na uwadze, że nie można odmówić prawa do zagospodarowania nieruchomości, gdy przewidywane użycie nieruchomości, stanowiące dopuszczalny prawnie sposób korzystania z nieruchomości, jest zgodne z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w braku planu – w wymaganej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy (zbiorczo decyzje te ustawa określa jako decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Odmowa może nastąpić jedynie wtedy, gdy zamierzone wykorzystanie terenu spowoduje naruszenie chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Ochronę interesu publicznego należy przede wszystkim zaś oceniać pod kątem dopuszczalności zamierzonego wykorzystania terenu na tle działań stanowiących lub mogących stanowić realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., tj. zadań uznanych za cele publiczne (por. E. Radziszewski [w:] E. Radziszewski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Przepisy i komentarz, LexisNexis 2006 r. nr 335898, komentarz do art. 6).
Co więcej, przepis art. 56 u.p.z.p. stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (zd. pierwsze), a przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (zd. drugie). Nadto art. 53 ust. 3 tej ustawy stanowi, że nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Wobec tego przepisy ogólne zawarte w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym przepis nakazujący uwzględnianie w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego (art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.), nie mogą samodzielnie stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja lokalizacyjna jest tylko aktem stosowania prawa i organ nie może w niej wprowadzać według własnego uznania samoistnych ograniczeń dla inwestora wyprowadzonych z norm ogólnych zawartych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. (tak NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 1862/08, dostępnym jw.). Konsekwentnie też, odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji musi się opierać na wyraźnej sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z przepisem nakładającym expressis verbis konkretne ograniczenia. Aby norma ogólna mogła oddziaływać na rozstrzygnięcie musi być skonkretyzowana przez taki przepis. Tym samym niedopuszczalne jest wydanie decyzji odmownej wyłącznie na podstawie oceny planowanej inwestycji z normami ogólnymi, w tym chroniącymi ład przestrzenny.
Idąc dalej, trzeba również wyjaśnić skarżącemu ze względu na treść art. 58 ust. 2 u.p.z.p., że jeżeli w związku z wydaną decyzją lokalizacyjną korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się istotnie ograniczone, może co do zasady żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części (art. 36 ust. 1 u.p.z.p.), względnie może żądać od gminy odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości (art. 36 ust. 3 u.p.z.p.). Dla dochodzenia tych roszczeń właściwą płaszczyzną jest jednakże droga cywilna, a nie formułowanie zarzutów przeciwko decyzji lokalizacyjnej w postępowaniu administracyjnym (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt V CSK 230/07, powołany m.in. w Komentarzu aktualizowanym pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. LEX/el. 2019).
Co się zaś tyczy domniemanych nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania, Sąd stwierdza, że nie podziela w tym względzie zarzutów skarżącego. W sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania ani też prawa materialnego, które rzutowałoby na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Przeciwnie, w sprawie doszło do prawidłowego zastosowania do ustalonego stanu faktycznego przepisów regulujących formalne i merytoryczne podstawy wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W szczególności organ I instancji dochował odpowiedniej staranności w przeprowadzeniu postępowania. Również samo Kolegium, rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej, wskazało właściwe przepisy prawa materialnego, jak i zaprezentowało trafne poglądy dotyczące kryteriów uznania danego przedsięwzięcia za inwestycję celu publicznego. Zdaniem Sądu, organy wystarczająco wnikliwie przeanalizowały stan faktyczny wynikający ze zgromadzonych materiałów sprawy pod kątem uznania, czy konkretne przedsięwzięcie wskazane we wniosku podmiotu wyspecjalizowanego w gospodarowaniu odpadami spełnia wymagania niezbędne do uzyskania decyzji lokalizacyjnej. Ustalenie na rzecz takiego przedsiębiorstwa warunków lokalizacyjnych przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] na terenie położonym w [...] przy [...] (dz. nr [...], obręb [...]), obejmującej realizację "kontenera biurowo-socjalnego, kontenerów do magazynowania odpadów, ogrodzenia terenu, utwardzonych terenów magazynowania odpadów oraz dojść i dojazdów, terenów zieleni izolacyjnej, oświetlenia terenu itp." spełnia warunki uznania go za cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 3 u.g.n.
Sąd nie znalazł również podstaw do podważenia prawidłowości ustalonego kręgu stron postępowania administracyjnego. Organ II instancji odpowiednio przedstawił też powody, dla których uznał za strony postępowania właścicieli tych działek, które bezpośrednio sąsiadują z terenem inwestycji i zapewnił im czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Uczynił to w zgodzie z treścią art. 28 k.p.a. i art. 53 ust. 1 u.p.z.p. Samo zaś rozstrzygnięcie co do umorzenia postępowania odwoławczego zostało prawidłowo oparte na treści art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Nikt też z ewentualnych podmiotów pominiętych – a w szczególności tych wymienionych w pkt 1 osnowy zaskarżonej decyzji, co do których zostało umorzone postępowanie odwoławcze – nie zakwestionował stanowiska Kolegium w tym względzie i nie zarzucił organowi odwoławczemu przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji z ich pominięciem. Skarżący, a także inne strony postępowania mieli zapewniony odpowiedni udział w postępowaniu i mogli podejmować działania w celu ochrony swojego interesu prawnego. Wprawdzie B. G. nie została przez organ I instancji uznana za stronę postępowania prowadzonego pod sygn. [...], co wynika z pisma Burmistrza z dnia [...] grudnia 2018 r., jednakże jej odwołanie zostało merytorycznie rozpatrzone przez organ II instancji, który w tym względzie nie kwestionował statusu tegoż uczestnika postępowania.
W przedmiotowej sprawie organy, rozstrzygając merytorycznie o wniosku inwestora, uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, włącznie ze stanowiskiem skarżącego i lokalnej społeczności. Samo negatywne ustosunkowanie się do żądania strony postępowania i postulatów mieszkańców nie mogło samo w sobie świadczyć o niezgodności decyzji z prawem. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów wynikających z art. 50-54 u.p.z.p. Po pierwsze organ dostrzegł braki samego wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wniosek ten został uzupełniony w toku postępowania i odpowiadał wymogom z art. 52 ust. 1 i 2 u.p.z.p., w tym określał granice terenu objętego wnioskiem i pozwalał na ustalenie obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływać (załącznik mapowy w skali 1:1000), a także zawierał charakterystykę przedsięwzięcia. Również wydana przez organ I instancji decyzja spełniała wymagania, o których mowa w art. 54 u.p.z.p., zawierając wszystkie niezbędne elementy, jak określenie rodzaju inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych i linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (linie rozgraniczające teren inwestycji zostały oznaczone na załączniku graficznym nr [...], stanowiącym integralną część decyzji – kopia mapy zasadniczej w skali 1:1000).
Sąd co od zasady podzielił stanowisko organu odwoławczego co do tego, że Burmistrz prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne. Organ I instancji zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu, dokonał również stosownego obwieszczenia, jak również zapewnił sporządzenie projektu decyzji przez osobę posiadającą stosowne uprawienia urbanistyczne zgodnie z art. 50 ust. 4 u.p.z.p. Ponadto doręczył wydaną decyzję stronom postępowania oraz obwieścił o jej wydaniu, zachowując wymogi z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. (strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, z tym że inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie). Zastrzeżenie Sądu co do zapewnienia stronom udziału w postępowaniu dotyczyło wyżej omówionej kwestii uznania B. G. za stronę postępowania, co jednak finalnie nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż strona ta wniosła odwołanie, które zostało rozpatrzone przez organ II instancji.
W toku postępowania zostały również wykonane odpowiednie czynności związane z obowiązkiem uzgodnienia decyzji z organami współdziałającymi w jej wydaniu, wskazanymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. – w tym wypadku byli to: Marszałek Województwa [...], [...] Gospodarstwo Wodne Wody [...] Zarząd Zlewni w [...], Starosta [...] i [...] Konserwator Zabytków. Ponadto miało miejsce "wewnętrzne uzgodnienie" z właściwym zarządcą drogi w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego.
Przedmiotowa decyzja została wydana po przeprowadzeniu odpowiedniej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, jak tego wymaga art. 53 ust. 3 u.p.z.p. Nastąpiło to z uwzględnieniem stanowiska organów współdziałających w wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dla porządku wyjaśnić trzeba w tym miejscu, że RDOŚ w [...] nie zajął odrębnego stanowiska w samym postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednakże stan faktyczny sprawy nie wskazywał na wystąpienie przesłanki z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. do wydania decyzji lokalizacyjnej w uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Obowiązek taki zachodzi wyłącznie w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 art. 53 ust. 4 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Charakterystyka przedsięwzięcia (przedstawiona we wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej i karcie informacyjnej przedsięwzięcia), jak i analiza wykonana na potrzeby wydania decyzji lokalizacyjnej nie wskazują, aby na terenie inwestycji ani w jej sąsiedztwie znajdowały się obszary objęte ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 1614, z późn. zm.), tj. obszary wymienione w art. 6 tejże ustawy, w tym obszar Natura 2000.
Jak już to zostało wspomniane na wstępie, w razie spełnienia warunków przewidzianych w ustawie organ nie ma swobody w rozstrzygnięciu sprawy i jest obowiązany wydać decyzję lokalizacyjną dla inwestycji celu publicznego. Wyrażenie sprzeciwu przez skarżącego, jak i społeczność lokalną (mieszkańców [...]) wobec lokalizacji inwestycji celu publicznego na płaszczyźnie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozbawione było doniosłości prawnej. Niemniej jednak stanowisko to oczywiście stanowi dobitny wyraz negatywnych odczuć opinii publicznej związanych z planowaną budową [...] i może być przedmiotem zainteresowania lokalnych władz samorządowych na gruncie innych procedur – jak np. w procesie uchwalania takich aktów planistycznych jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Kwestie te mogłyby mieć również znaczenie w innym jeszcze postępowaniu, a mianowicie w razie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081, z późn. zm.) – dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku. Podstaw do przeprowadzenia takiego postępowania w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji jednak nie było, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.
Skarżący niesłusznie zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz brak podjęcia działań w celu przedstawienia ekspertyzy uzasadniającej wykonanie planowanej inwestycji czy też opisania skutków, jakie może wywołać jej powstanie. Obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa, a wszystkie doniosłe prawnie okoliczności sprawy zostały ustalone i należycie rozważone. Kwestie dotyczące ochrony środowiska, w tym przyrody i zdrowia ludzi, a także ochrony interesów osób trzecich zostały odpowiednio przedstawione w decyzji organu I instancji. Sąd przybliżył je w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia i nie ma potrzeby ich tutaj powielać. Warto jeszcze dodać, że także kwestia obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji została odpowiednio zbadana, a wymogi określone w osnowie (punkt [...]). Okoliczności sprawy nie wskazywały też w tym zakresie na naruszenie przez organ przepisu art. 54 pkt 2 lit. c u.p.z.p.
Decyzja lokalizacyjna będzie wiązała organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, co wynika z art. 55 u.p.z.p. Zamieszczone w jej osnowie warunki realizacji inwestycji uwzględniają wymogi ustawowe zostały odpowiednio sformułowane i umotywowane. Dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do przypisania organowi naruszenia zasad z art. 8 i art. 11 k.p.a. Co się zaś tyczy braku podjęcia próby ugodowego załatwienia sprawy należy wyjaśnić, że organy administracji rozpatrujące wniosek inwestora, nie były władne do modyfikacji jego żądań. Charakter sprawy, której przedmiotem jest ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w zasadzie wyklucza też możliwość zawarcia ugody administracyjnej w trybie art. 13 § 1 k.p.a.
Idąc dalej, w szczególności trzeba zwrócić uwagę na sygnalizowaną już wcześniej kwestię związaną z ewentualną potrzebą przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ właściwy do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego obowiązany jest uwarunkować wydanie zgody na lokalizację inwestycji od przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Z tego też względu postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie decyzji lokalizacyjnej powinno dotyczyć również zagadnień związanych z ewentualnym obowiązkiem przedłożenia decyzji środowiskowej, przy czym powinno być ono przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów postępowania administracyjnego.
Przedmiotowe zagadnienie ze względu na swoją istotność i złożony przez inwestora wniosek z dnia [...] września 2018 r. o wydanie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, stanowiło podstawę zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (postanowienie z dnia [...] września 2018 r.), które następnie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] wobec uprzedniego wydania postanowienia z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] W uzasadnieniu ostatniego z wymienionych postanowień (w sprawie znak [...]) Burmistrz wskazał na uzyskane w tej kwestii stanowiska następujących organów: [...] Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Zarząd Zlewni w [...] w piśmie z dnia [...] października 2018 r. znak [...], [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w piśmie z dnia [...] października 2018 r. znak [...], Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ w [...]) w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] Ponadto odwołał się do opinii [...] Dyrektora Ochrony Środowiska wyrażonej w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. W takich warunkach organ I instancji uznał, że punktu selektywnej zbiorki odpadów komunalnych ([...]) nie należy uznawać za przedsięwzięcie wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czyli za punkt zbierania lub przeładunku złomu. Z kolei w uzasadnieniu postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania (sprawa znak [...]) organ I instancji powołał się właśnie na to, że przyczyną podjęcia postępowania było stwierdzenie w prawomocnym postanowieniu z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] braku możliwości zakwalifikowania inwestycji do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 71).
Tutejszy Sąd w tym względzie nie znalazł podstaw do przypisania Burmistrzowi naruszenia przepisów postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 k.p.a.), które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto należało zgodzić się z organem odwoławczym co do tego, że [...] nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71, z późn. zm.). W konsekwencji nie było potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a wydanie decyzji lokalizacyjnej nie było uzależnione od uzyskania dla przedmiotowej inwestycji decyzji środowiskowej (decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia), o której mowa w art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Dodać należy, że Burmistrz Gminy [...] jako organ I instancji w omawianej kwestii zajął mniej jednoznaczne stanowisko, gdyż w wymaganiach z zakresu ochrony środowiska i zdrowia ludzi (punkt [...] a) organ zastrzegł, że "w projekcie budowlanym należy potwierdzić", że projektowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Właściwy starosta jako organ architektoniczno-budowlany jest zobowiązany, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186, z późn. zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego m.in. z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane (pkt 1), jednakże wymóg taki aktualizuje się wcześniej, jeżeli wymagane jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pkt 3). Co do zasady występuje również związanie organu administracji architektoniczno-budowlanej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Określone w decyzji środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia, nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane, zmieniane, wiążą organy wydające pozwolenie budowlane. Związanie to nie zwalnia organu administracji architektoniczno-budowlanej od wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obowiązku samodzielnego ocenienia zgodności planowanej inwestycji z wymogami ochrony środowiska, nie ograniczając się wyłącznie do ustaleń decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyroki NSA z dnia 1 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2520/1 i 27 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 989/17, dostępne jw.). Obowiązek taki spoczywa zatem na organie właściwym w sprawie wydania pozwolenia na budowę nawet jeżeli decyzja o środowiskowych uwarunkowanych nie została wydana. Kwestia ta nie jest jednakże przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie i została jedynie zasygnalizowana dla dopełnienia opisu zależności pomiędzy poszczególnymi decyzjami wydawanymi na różnych etapach procesu inwestycyjnego (budowlanego).
Wracając zaś do kwestii wymogu uprzedniego uzyskania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy jeszcze wyjaśnić, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się co do zasady w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 1) i stosownie do art. 59 ust. 1 powołanej ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – tak dla przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1), jak i przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy (pkt 2). Kwalifikacja tych przedsięwzięć z punktu widzenia ich rodzajów opisanych w przepisie odbywa się przy uwzględnieniu możliwego oddziaływania na środowisko oraz uwarunkowania, o którym mowa w art. 63 ust. 1. W dacie wydania zaskarżonej decyzji katalog rodzajów takich przedsięwzięć określało wyżej przywołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przewiduje sytuacje, w których realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
W § 3 ust. 1 pkt 83 tego rozporządzenia wymieniono punkty do zbierania lub przeładunku złomu jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych ([...]), o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6 i art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (aktualnie: Dz.U. z 2019 r., poz. 2010, z późn. zm.), nie jest punktem zbierania złomu w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia. Prowadzenie takiego punktu nie wymaga też uzyskania zezwolenia na zbieranie lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, co wynika z art. 45 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (aktualnie: Dz.U. z 2019 r., poz. 701, z późn. zm.). Co więcej, ustawa o odpadach w części poświęconej obowiązkom dotyczącym prowadzenia punktów zbierania odpadów metali (rozdział 7) w art. 102 ust. 7 wyraźnie stanowi, że przepisy ust. 1-6 nie dotyczą odpadów komunalnych przyjmowanych przez podmiot prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych w ramach systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Do tego rodzaju placówek, w których jest prowadzone selektywne zbieranie odpadów komunalnych, trafiają wysegregowane frakcje odpadów ze strumienia odpadów komunalnych, które są w mniejszym lub większym stopniu wymieszane ze sobą, a więc wymagają oddzielenia od siebie w dalszych procesach związanych z odzyskiem odpadów (por. stanowisko wyrażone w: P. Ćwiek, Organizacja i prowadzenie punktu skupu złomu i metali kolorowych, LEX/el. 2020). Punkty te nie stanowią też składowisk odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 25 ustawy o odpadach, wobec czego nie mogą być odnoszone do tych przepisów rozporządzenia wykonawczego z 2010 r., które dotyczą takich obiektów (por. przepisy § 2 ust. 1 pkt 47 i § 3 ust. 1 pkt 80). Warto też dodać, że aktualnie obowiązujące (od [...] października 2019 r.) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) w § 3 ust. 1 pkt 83 (lit. a i lit. b) stanowi wprost, że punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych są wyłączone z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, aby planowana inwestycja w istocie miała być innym przedsięwzięciem niż punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Charakterystyka przedsięwzięcia wynikająca z opisu zawartego w uzupełnianym wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. o wydanie decyzji lokalizacyjnej oraz z "Karty informacyjnej przedsięwzięcia" dołączonej do wniosku z dnia [...] września 2018 r. o wydanie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia nie wskazują podstaw, dla których należałoby uznać, że wniosek dotyczy takiej inwestycji, dla której wymagane jest uprzednie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast zastrzeżenia dotyczące etapu realizacji inwestycji w ustalonej lokalizacji, jak np. to, że "nie jest możliwe wytyczenie żadnego pasa ochronnego" ze względu na parametry działki objętej wnioskiem i usytuowanie obiektu mieszkalnego na działce skarżącego będzie stanowiło przedmiot kontroli na następnym etapie procesu inwestycyjnego, tj. przy wydawaniu pozwolenia na budowę i zatwierdzaniu projektu budowlanego. Wtedy też będą badane kwestie "spełnienia norm zachowania odległości" pomiędzy różnymi obiektami lub obiektami a granicami działek sąsiednich, jak i inne wymogi przewiedziane warunkami techniczno-budowlanymi.
Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy stanowi wstępny etap procesu inwestycyjnego. W postępowaniu tym organ nie bada warunków technicznych inwestycji, a jedynie określa w kontekście ładu przestrzennego czy dana inwestycja i jej funkcja jest dopuszczalna na danym terenie. Dopiero organ wydający pozwolenie na budowę musi wiążąco wypowiedzieć się m.in. na temat usytuowania, obrysu i układu istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, ze wskazaniem wymiarów i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich (art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego), gdyż dopiero ten organ ocenia projekt obiektu i dopiero wtedy zapada rozstrzygnięcie, czy projekt odpowiada warunkom wynikającym z Prawa budowlanego oraz przepisów szczególnych (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 607/14, dostępny jw.). Wspomnieć jeszcze należy, że skarżący zastrzeżenia swoje poczynił, utrzymując, że planowany obiekt jest składowiskiem odpadów, podczas gdy planowana inwestycja takiego charakteru nie ma, co już wcześniej zostało wyjaśnione z odwołaniem się do przepisów ustaw szczególnych.
W takich warunkach Sąd uznał, że w sprawie nie miały miejsca po stronie organów tego rodzaju uchybienia w wydaniu decyzji lokalizacyjnej, które dyskwalifikowałyby ją pod kątem uznania zgodności z prawem i uzasadniały wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd nie doszukał się powodów, dla których mógłby uznać skargę za zasadną i uchylić zaskarżoną decyzję lub również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Podniesione przez skarżącego zastrzeżenia co do skutków środowiskowych decyzji ustalającej warunki lokalizacji [...] w pobliżu działek objętych zabudową mieszkaniową, w razie ich faktycznego wystąpienia, mogą być podstawą do interwencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz organów ochrony środowiska. Ponadto, na etapie wydawania pozwolenia na budowę i realizacji inwestycji strony postępowania będą mogły bronić swojego interesu prawnego w toku postępowania i baczyć, by usytuowanie i konstrukcja obiektów [...] była zgodna z obowiązującymi przepisami i chroniła sąsiednie nieruchomości przed ponadnormatywnymi immisjami. Natomiast domniemana utrata wartości sąsiednich nieruchomości, jak i inne szkody ich właścicieli, jeżeli wystąpią, mogą stanowić podstawę do wystąpienia wobec gminy z roszczeniami cywilnoprawnymi, które dochodzone są przez sądem powszechnym.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło